Kỹ Năng Ứng Phó Với Stress Trong Hoạt Động Học Tập Theo Tín Chỉ Của Sinh Viên Đại Học Sư Phạm

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu kĩ năng ứng phó với stress trong hoạt động học tập theo tín chỉ của sv đhsp, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện pháp hoàn thiện trong

• Tác giả: Đỗ Văn Đoạt
• Người hướng dẫn: PGS. TS Nguyễn Xuân Thức
• Trường học: Học viện Khoa học Xã hội
• Chuyên ngành: Tâm lí học
• Đề tài: Kỹ Năng Ứng Phó Với Stress Trong Hoạt Động Học Tập Của Sinh Viên Đại Học Sư Phạm
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• Trang phụ bìa
• Lời cam đoan
• Bảng các chữ viết tắt
• Danh mục các bảng
• Danh mục biểu đồ, sơ đồ
• MỞ ĐẦU
• TÍNH CẤP THIẾT CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU
• ĐỐI TƯỢNG VÀ KHÁCH THỂ NGHIÊN CỨU
• GIẢ THUYẾT KHOA HỌC
• NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU
• PHẠM VI NGHIÊN CỨU
• PHƯƠNG PHÁP LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• NHỮNG ĐÓNG GÓP MỚI CỦA ĐỀ TÀI
• CẤU TRÚC CỦA LUẬN ÁN
• 1. Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KĨ NĂNG ỨNG PHÓ VỚI STRESS TRONG HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP THEO TÍN CHỈ CỦA SV ĐHSP
• 1.1. TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VẤN ĐỀ
• 1.1.1. Tình hình nghiên cứu kĩ năng ứng phó với stress trong hoạt động học tập theo tín chỉ ở nước ngoài
• 1.1.2. Tình hình nghiên cứu kĩ năng ứng phó với stress trong hoạt động học tập theo tín chỉ ở Việt Nam
• 1.2. KĨ NĂNG ỨNG PHÓ VỚI STRESS TRONG HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP THEO TÍN CHỈ CỦA SINH VIÊN ĐẠI HỌC SƯ PHẠM
• 1.2.1. Kĩ năng ứng phó
• 1.2.2. Stress trong hoạt động học tập theo tín chỉ của SV ĐHSP
• 1.2.3. Khái niệm KNƯP với stress trong học tập theo tín chỉ của SV ĐHSP
• 1.3. BIỂU HIỆN CỦA KNƯP VỚI STRESS TRONG HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP THEO TÍN CHỈ CỦA SV ĐHSP
• 1.3.1. Nhóm kĩ năng nhận diện tác nhân gây stress và biểu hiện của stress trong học tập theo tín chỉ của SV ĐHSP
• 1.3.2. Nhóm kĩ năng xác định các phương án ứng phó với stress trong học tập theo tín chỉ của SV ĐHSP
• 1.3.3. Nhóm kĩ năng thực hiện các phương án ứng phó nhằm giảm stress và giải quyết vấn đề của SV ĐHSP
• 1.4. CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG TỚI KNƯP VỚI STRESS TRONG HỌC TẬP THEO HỌC CHẾ TÍN CHỈ CỦA SV ĐHSP
• 1.4.1. Các yếu tố chủ quan
• 1.4.2. Các yếu tố khách quan
• 1.5. KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
• 2. Chương 2: TỔ CHỨC VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. NGHIÊN CỨU LÝ LUẬN
• 2.1.1. Mục đích nghiên cứu
• 2.1.2. Nội dung nghiên cứu
• 2.1.3. Phương pháp nghiên cứu
• 2.2. NGHIÊN CỨU THỰC TRẠNG
• 2.2.1. Đặc điểm mẫu khách thể nghiên cứu
• 2.2.2. Mục đích nghiên cứu
• 2.2.3. Nội dung nghiên cứu
• 2.2.4. Phương pháp nghiên cứu
• 2.3. NGHIÊN CỨU THỰC NGHIỆM
• 2.3.1. Cơ sở thực nghiệm
• 2.3.2. Mục đích thực nghiệm
• 2.3.3. Nội dung biện pháp thực nghiệm
• 2.3.4. Tổ chức thực nghiệm
• 2.3.5. Phương pháp đánh giá kết quả tác động thực nghiệm
• 2.4. TIÊU CHÍ VÀ THANG ĐÁNH GIÁ
• 2.4.1. Tiêu chí đánh giá
• 2.4.2. Thang đánh giá
• 2.5. KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
• 3. Chương 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU THỰC TIỄN VỀ KĨ NĂNG ỨNG PHÓ VỚI STRESS TRONG HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP THEO TÍN CHỈ CỦA SINH VIÊN ĐẠI HỌC SƯ PHẠM
• 3.1. THỰC TRẠNG MỨC ĐỘ STRESS Ở SINH VIÊN ĐẠI HỌC SƯ PHẠM
• 3.1.1. Tự đánh giá mức độ stress của SV ĐHSP
• 3.1.2. So sánh mức độ stress giữa các kết quả tích luỹ tín chỉ của SV ĐHSP
• 3.2. THỰC TRẠNG KĨ NĂNG ỨNG PHÓ VỚI STRESS TRONG HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP THEO TÍN CHỈ CỦA SV ĐHSP
• 3.2.1. Nhóm kĩ năng nhận diện tác nhân gây stress và biểu hiện của stress trong học tập theo tín chỉ của SV ĐHSP
• 3.2.2. Nhóm kĩ năng xác định các phương án ứng phó với stress trong học tập theo tín chỉ của SV ĐHSP
• 3.2.3. Nhóm kĩ năng thực hiện các phương án ứng phó với stress trong học tập theo tín chỉ của SV ĐHSP
• 3.2.4. Tương quan giữa các nhóm kĩ năng ứng phó với stress trong học tập theo tín chỉ của SV ĐHSP
• 3.2.5. Đánh giá chung thực trạng kĩ năng ứng phó với stress trong học tập theo tín chỉ của SV ĐHSP
• 3.3. MỘT SỐ YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN KĨ NĂNG ỨNG PHÓ VỚI STRESS TRONG HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP THEO TÍN CHỈ CỦA SV ĐHSP
• 3.3.1. Các yếu tố chủ quan
• 3.3.2. Các yếu tố khách quan
• 3.3.3. Tự đánh giá mức độ ảnh hưởng của các yếu tố chủ quan và khách quan đến KNƯP với stress trong hoạt động học tập theo tín chỉ của SV ĐHSP
• 3.4. KẾT QUẢ THỰC NGHIỆM TÁC ĐỘNG
• 3.4.1. Đặc điểm chung của khách thể thực nghiệm
• 3.4.2. Kết quả thực nghiệm
• 3.4.3. Phân tích trường hợp điển hình trong thực nghiệm
• 3.5. KẾT LUẬN CHƯƠNG 3
• KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT
• DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ CỦA TÁC GIẢ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về kỹ năng ứng phó với stress trong học tập của sinh viên

Kỹ năng ứng phó với stress là một yếu tố quan trọng trong hoạt động học tập của sinh viên, đặc biệt là sinh viên đại học sư phạm. Trong bối cảnh học chế tín chỉ, sinh viên phải đối mặt với nhiều áp lực từ việc học tập, thi cử và các hoạt động ngoại khóa. Việc phát triển kỹ năng này không chỉ giúp sinh viên giảm thiểu stress mà còn nâng cao hiệu quả học tập. Nghiên cứu cho thấy rằng sinh viên có kỹ năng ứng phó tốt sẽ có khả năng quản lý stress hiệu quả hơn, từ đó cải thiện kết quả học tập.

1.1. Khái niệm và tầm quan trọng của kỹ năng ứng phó với stress

Kỹ năng ứng phó với stress được định nghĩa là khả năng nhận diện, đánh giá và xử lý các tình huống gây căng thẳng. Tầm quan trọng của kỹ năng này không chỉ nằm ở việc giảm thiểu stress mà còn ở việc giúp sinh viên phát triển tư duy tích cực và khả năng tự quản lý cảm xúc.

1.2. Các yếu tố ảnh hưởng đến kỹ năng ứng phó với stress

Nhiều yếu tố ảnh hưởng đến kỹ năng ứng phó với stress của sinh viên, bao gồm nền tảng kiến thức, kinh nghiệm sống, và môi trường học tập. Những yếu tố này có thể tạo ra áp lực lớn, nhưng cũng có thể là động lực để sinh viên phát triển kỹ năng cần thiết.

II. Vấn đề và thách thức trong việc ứng phó với stress của sinh viên

Sinh viên thường gặp phải nhiều thách thức trong việc quản lý stress, đặc biệt là trong môi trường học tập áp lực cao. Những vấn đề này có thể bao gồm khối lượng công việc lớn, thời gian hạn chế và áp lực từ kỳ thi. Việc thiếu kỹ năng ứng phó có thể dẫn đến tình trạng stress kéo dài, ảnh hưởng đến sức khỏe tâm lý và kết quả học tập.

2.1. Biểu hiện của stress trong học tập

Stress có thể biểu hiện qua nhiều hình thức như lo âu, mất ngủ, và giảm sút hiệu suất học tập. Những biểu hiện này không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe mà còn làm giảm khả năng tiếp thu kiến thức của sinh viên.

2.2. Nguyên nhân gây stress trong môi trường học tập

Nguyên nhân gây stress có thể đến từ nhiều phía, bao gồm áp lực từ giảng viên, yêu cầu học tập cao, và sự cạnh tranh giữa các sinh viên. Những yếu tố này tạo ra một môi trường học tập căng thẳng, đòi hỏi sinh viên phải có kỹ năng ứng phó hiệu quả.

III. Phương pháp và giải pháp nâng cao kỹ năng ứng phó với stress

Để nâng cao kỹ năng ứng phó với stress, sinh viên cần áp dụng các phương pháp hiệu quả như quản lý thời gian, phát triển tư duy tích cực và thực hành các kỹ thuật thư giãn. Những phương pháp này không chỉ giúp sinh viên giảm thiểu stress mà còn cải thiện khả năng học tập.

3.1. Quản lý thời gian hiệu quả

Quản lý thời gian là một trong những kỹ năng quan trọng giúp sinh viên giảm thiểu stress. Bằng cách lập kế hoạch học tập và phân bổ thời gian hợp lý, sinh viên có thể tránh được tình trạng quá tải và áp lực.

3.2. Thực hành các kỹ thuật thư giãn

Các kỹ thuật thư giãn như thiền, yoga và hít thở sâu có thể giúp sinh viên giảm căng thẳng và cải thiện tâm trạng. Việc thực hành thường xuyên những kỹ thuật này sẽ giúp sinh viên duy trì sự bình tĩnh trong những tình huống căng thẳng.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về kỹ năng ứng phó với stress

Nghiên cứu cho thấy rằng việc áp dụng các phương pháp nâng cao kỹ năng ứng phó với stress có thể mang lại nhiều lợi ích cho sinh viên. Những sinh viên tham gia vào các chương trình đào tạo về kỹ năng sống thường có khả năng quản lý stress tốt hơn và đạt kết quả học tập cao hơn.

4.1. Kết quả thực nghiệm từ các chương trình đào tạo

Các chương trình đào tạo về kỹ năng ứng phó với stress đã cho thấy hiệu quả rõ rệt trong việc cải thiện kỹ năng của sinh viên. Nhiều sinh viên đã báo cáo cảm thấy tự tin hơn và có khả năng quản lý stress tốt hơn sau khi tham gia.

4.2. Tác động tích cực đến sức khỏe tâm lý

Việc phát triển kỹ năng ứng phó không chỉ giúp sinh viên giảm thiểu stress mà còn cải thiện sức khỏe tâm lý. Sinh viên có kỹ năng tốt thường có tâm trạng tích cực hơn và ít gặp phải các vấn đề về sức khỏe tâm lý.

V. Kết luận và hướng phát triển tương lai cho kỹ năng ứng phó với stress

Kỹ năng ứng phó với stress là một yếu tố quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả học tập của sinh viên. Việc phát triển kỹ năng này cần được chú trọng hơn trong chương trình đào tạo tại các trường đại học. Tương lai, cần có nhiều nghiên cứu hơn nữa để tìm ra các phương pháp hiệu quả nhằm nâng cao kỹ năng này cho sinh viên.

5.1. Tầm quan trọng của việc giáo dục kỹ năng sống

Giáo dục kỹ năng sống, đặc biệt là kỹ năng ứng phó với stress, cần được tích hợp vào chương trình học. Điều này sẽ giúp sinh viên chuẩn bị tốt hơn cho những thách thức trong học tập và cuộc sống.

5.2. Đề xuất các chương trình đào tạo mới

Cần thiết phải phát triển các chương trình đào tạo mới nhằm nâng cao kỹ năng ứng phó với stress cho sinh viên. Những chương trình này nên bao gồm các hoạt động thực hành và trải nghiệm thực tế để sinh viên có thể áp dụng kiến thức vào cuộc sống.

Nội dung chính

Tổng quan luận án

Luận án tiến sĩ tâm lí học với đề tài "Kĩ năng ứng phó với stress trong hoạt động học tập theo tín chỉ của SV ĐHSP" được thực hiện bởi nghiên cứu sinh Đỗ Văn Đoạt dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS. TS Nguyễn Xuân Thức tại Học viện Khoa học Xã hội thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam (chuyên ngành Tâm lí học chuyên ngành, mã số 62.05, năm 2013).

• Tính cấp thiết và khoảng trống nghiên cứu: Việc áp dụng học chế tín chỉ tại các trường đại học đòi hỏi người học phải có tinh thần tự học, tự nghiên cứu, chủ động và linh hoạt. Tuy nhiên, việc chuyển đổi từ phương thức học thụ động ở bậc phổ thông và phương thức niên chế sang học chế tín chỉ đã đặt ra nhiều áp lực đối với sinh viên. Trạng thái căng thẳng (stress) tâm lý xuất hiện khi các yêu cầu học tập vượt quá sức chịu đựng hoặc khả năng đáp ứng của sinh viên, gây ra các biến đổi bất lợi về thể chất (nhức đầu, mệt mỏi, rối loạn tiêu hóa), tâm lý (giảm chú ý, suy giảm trí nhớ, lo âu, cảm xúc tiêu cực) và ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả tích lũy học phần. Nghiên cứu kĩ năng ứng phó (KNƯP) với stress trong học tập theo tín chỉ giúp sinh viên thích ứng với môi trường đào tạo mới, giảm thiểu tác động tiêu cực và nâng cao hiệu quả đào tạo giáo viên. Mặc dù stress đã được khảo sát ở nhiều lứa tuổi, nhưng mảng đề tài về KNƯP với stress trong phương thức đào tạo theo tín chỉ tại các trường đại học sư phạm vẫn còn mờ nhạt và chưa được giải quyết một cách có hệ thống.
• Mục tiêu nghiên cứu: Phát hiện, làm rõ mức độ và biểu hiện của kĩ năng ứng phó với stress trong hoạt động học tập theo tín chỉ của sinh viên đại học sư phạm (SV ĐHSP); trên cơ sở đó đề xuất và thực nghiệm các biện pháp tâm lý - sư phạm nhằm nâng cao kĩ năng ứng phó với stress trong hoạt động học tập theo tín chỉ cho sinh viên.
• Giả thuyết khoa học:
  1. Kĩ năng ứng phó với stress trong học tập theo tín chỉ của SV ĐHSP bao gồm 3 nhóm: Nhóm kĩ năng nhận diện tác nhân gây stress và biểu hiện của stress trong học tập theo tín chỉ; Nhóm kĩ năng xác định các phương án ứng phó với stress trong học tập theo tín chỉ; Nhóm kĩ năng thực hiện các phương án ứng phó nhằm giảm stress và giải quyết vấn đề trong học tập theo tín chỉ.
  2. Mức độ biểu hiện các nhóm kĩ năng ứng phó với stress trong học tập theo tín chỉ của SV ĐHSP ở mức trung bình và không đồng đều nhau, trong đó kĩ năng thực hiện các phương án ứng phó được sinh viên thể hiện rõ nhất, và sinh viên thể hiện yếu nhất ở kĩ năng nhận diện stress.
  3. Các KNƯP với stress trong học tập theo tín chỉ chịu ảnh hưởng bởi các yếu tố chủ quan (nền tảng kiến thức, kinh nghiệm sống, hứng thú học tập, khí chất) và yếu tố khách quan (cách tổ chức đào tạo theo tín chỉ của nhà trường, vai trò của giảng viên bộ môn, cố vấn học tập), trong đó ảnh hưởng nhiều nhất là cách tổ chức đào tạo của nhà trường, cố vấn học tập và nền tảng kiến thức của sinh viên.
  4. Có thể nâng cao KNƯP với stress trong học tập theo tín chỉ cho SV ĐHSP thông qua biện pháp bồi dưỡng kiến thức và tổ chức rèn luyện theo quy trình xác định.
• Nhiệm vụ nghiên cứu:
  1. Xác định cơ sở lý luận của luận án về các khái niệm công cụ, tiêu chí, mức độ và biểu hiện của các nhóm kĩ năng thành phần.
  2. Phân tích thực trạng mức độ, biểu hiện của KNƯP cùng các yếu tố ảnh hưởng trong hoạt động học tập theo tín chỉ của SV ĐHSP.
  3. Đề xuất và tổ chức thực nghiệm các biện pháp tác động tâm lý - sư phạm nhằm nâng cao KNƯP với stress cho sinh viên.
• Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:
  • Đối tượng nghiên cứu: Mức độ và biểu hiện kĩ năng ứng phó với stress trong hoạt động học tập theo tín chỉ của SV ĐHSP.
  • Phạm vi nội dung: Khai thác mức độ biểu hiện của stress tiêu cực dưới góc độ Tâm lý học và KNƯP theo hướng coi kĩ năng là thao tác (mặt kĩ thuật hành động); tập trung vào 3 nhóm kĩ năng thành phần và các yếu tố chủ quan, khách quan tác động.
  • Khách thể và địa bàn nghiên cứu: Sinh viên sư phạm tại 3 trường đại học: Đại học Cần Thơ (ĐHCT), Đại học Đồng Tháp (ĐHĐT) và Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh (ĐHSP TP.HCM).

Tổng quan tài liệu và vị trí của luận án

• Các hướng nghiên cứu quốc tế:
  • Phương pháp đo hành vi ứng phó: Folkman và Lazarus (1980) xây dựng trắc nghiệm "Cách ứng phó" gồm 2 kiểu ứng phó cơ bản: tập trung cảm xúc và tập trung giải quyết vấn đề. Carver, Scheiner và Weintraub (1989) phát triển thang đo "Ứng phó" gồm 5 thang đo tập trung vào vấn đề, 5 thang đo tập trung vào cảm xúc và 3 thang đo không tích cực.
  • Ảnh hưởng của ứng phó đến thể chất và tinh thần: Nezu và Ronan (1988) nghiên cứu kĩ năng phòng ngừa tác động hoàn cảnh ở vị thành niên để tránh stress, trầm cảm và lo âu. Kovacs (1989) chỉ ra sự thiếu hụt kĩ năng xã hội liên quan đến hành vi tự sát ở trẻ em. Carver, Scheiner và Weintraub (1989) khẳng định hành vi ứng phó mang tính ổn định như một xu hướng ứng xử cá nhân.
  • Mối liên hệ giữa ứng phó với trải nghiệm sớm: R (1994) phân tích ảnh hưởng của trải nghiệm âm tính thời thơ ấu đối với kiểu ứng phó dồn nén, ức chế. Maria Cristina Richaud (2000) nghiên cứu mối quan hệ với cha mẹ và bạn cùng lứa tuổi định hình nguồn lực ứng phó khó khăn.
  • Ảnh hưởng của các yếu tố tâm lý cá nhân và xã hội: Cobb nghiên cứu vai trò của sự ủng hộ xã hội; Wallston, Smith, Dobbins (1987), Cohen S và Edwards (1989), Taylor S.E, Helgeson, Reed, Skokan (1991) nghiên cứu về kiềm chế tâm lý; Holahan và Moos (1987, 1990, 1991), Worden và Sobel (1978), Friedman (1993) phân tích nhân cách như nguồn lực ứng phó; Horowwitz, Adler và Kegeles (1988) nghiên cứu tính lạc quan và bi quan; Armeli S (1999), Lazarus và Folkman (1984) khảo sát vai trò của tính nhạy cảm; Hong Y, Chiu C, Dweck C.S, Wan W (1999) phân tích mối quan hệ giữa trí tuệ và thuộc tính năng lực; Mahoney công bố nghiên cứu về niềm tin và tôn giáo trong việc ứng xử với khó khăn.
  • Ứng phó trong bối cảnh xã hội và môi trường học đường: McCubbin (1980), Fosson, Slavin (1991) nghiên cứu ứng phó với chuyển đổi xã hội và gia đình; B. Siegel, Carl và Simonton (1980), Scheiner (1981), Berg và Johnson (1979), Revicki và May (1985), Macke và Cooper (1987) nghiên cứu ứng phó trong các hoàn cảnh bệnh tật, nạn nhân tội phạm và môi trường làm việc; C. Essau và Thommsdorff (1996) nghiên cứu so sánh cách ứng phó với các vấn đề trường học của học sinh tại Bắc Mĩ (Hoa Kỳ, Canada), Đức (Châu Âu) và Malaysia (Châu Á).
  • Nghiên cứu về kĩ năng ứng phó: Erica Frydenberg và Ramon Lewis (1993) xây dựng thang đo đánh giá 18 cách ứng phó của trẻ vị thành niên; Kumarmahi (2007) trong tác phẩm "Kĩ năng ứng phó với stress" đã xác lập 3 bước của quá trình ứng phó (nhận diện tác nhân, quy trách nhiệm, hành động) và các nhóm kĩ năng thành phần (tư duy tích cực, ra quyết định và giải quyết vấn đề, giao tiếp, tương tác xã hội, tự điều chỉnh).
• Các hướng nghiên cứu trong nước:
  • Viện Tâm lý học thuộc Viện Khoa học Xã hội Việt Nam (2006) khảo sát cách ứng phó của trẻ vị thành niên với hoàn cảnh khó khăn tại Hà Nội và Ninh Bình. Trung tâm Thông tin và chương trình giáo dục Lê Thánh Tông phối hợp với Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM (UNESCO và UNICEF tài trợ) xây dựng chương trình giáo dục kĩ năng sống, trong đó đề cập bước đầu đến ứng phó với căng thẳng.
  • Đỗ Thị Thu Hồng (2008) khảo sát học sinh trung học cơ sở tại Hà Nội, chỉ ra khó khăn trong học tập chiếm tỷ lệ 39%. Đào Thị Oanh (2008) chủ nhiệm đề tài cấp Bộ về thực trạng cảm xúc và kĩ năng đương đầu với cảm xúc tiêu cực ở thiếu niên. Nguyễn Hữu Thụ và cộng sự (2009) nghiên cứu nguyên nhân gây stress học tập tại Đại học Quốc gia Hà Nội và tiến hành tập huấn cách ứng phó cho sinh viên. Nguyễn Thị Minh Hải (2011) nghiên cứu các biện pháp ứng phó căng thẳng của học sinh THCS Tứ Minh (Hải Dương).
• Khoảng trống luận án lựa chọn giải quyết: Các nghiên cứu trước đây chủ yếu dừng lại ở việc xem xét ứng phó như là hành vi hoặc biện pháp phòng vệ, đối tượng nghiên cứu phần lớn là học sinh phổ thông hoặc trẻ vị thành niên. Chưa có công trình khoa học nào tiếp cận KNƯP với stress dưới góc độ cấu trúc kĩ thuật thao tác hành động trong môi trường học chế tín chỉ của sinh viên đại học sư phạm. Luận án giải quyết khoảng trống này bằng việc mô hình hóa cấu trúc KNƯP, đánh giá thực trạng trên diện rộng và kiểm chứng biện pháp can thiệp tâm lý - sư phạm chuyên biệt.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

• Khái niệm và khung lý thuyết sử dụng:
  • Kĩ năng: Tác giả kế thừa hai hướng tiếp cận chính: hướng tiếp cận coi kĩ năng là mặt kĩ thuật của hành động (A.G. Côvaliov, A.V. Petrôpxki, B.F. Lomov, P.A. Rudic) và hướng tiếp cận coi kĩ năng là năng lực/khả năng của cá nhân (K.K. Platônov, Xavier Roegiers). Luận án xác định: Kĩ năng là sự vận dụng tri thức, kinh nghiệm vào hoạt động cụ thể nhằm thực hiện hiệu quả hoạt động đó; biểu hiện qua các tiêu chí: tính nhận thức, tính đầy đủ, tính thành thạo và tính linh hoạt sáng tạo.
  • Ứng phó: Phân tích 4 hướng tiếp cận (phòng vệ cái tôi - Haan 1977; nét nhân cách - Moos; đòi hỏi của hoàn cảnh - Felton và Revenson 1984; quá trình năng động tương tác giữa chủ thể và môi trường - Lazarus và Folkman 1984, Keil 2004). Tác giả định nghĩa: Ứng phó là hành động nhận diện tác nhân gây căng thẳng, xác định và thực hiện các phương án nhằm giải quyết tình huống vượt quá khả năng để thích ứng với hoàn cảnh.
  • Kĩ năng ứng phó với stress trong học tập theo tín chỉ của SV ĐHSP: Là sự vận dụng tri thức, kinh nghiệm về học tập theo tín chỉ và ứng phó với stress vào việc nhận diện tác nhân/biểu hiện stress, xác định phương án khả thi và thực hiện các phương án nhằm giải quyết vấn đề stress, giúp sinh viên thích ứng và học tập hiệu quả.
  • Đặc điểm học tập theo tín chỉ và vị trí của SV ĐHSP: Hoạt động học tín chỉ được cấu trúc theo 3 hình thức (học trên lớp, thực hành/thực tập, tự học/tự nghiên cứu theo công thức của James Quann) với các đặc trưng: tính kế hoạch; tính mềm dẻo; tính tích cực, độc lập, sáng tạo; tính hợp tác; tính thường xuyên, liên tục trong kiểm tra đánh giá. Người học thực hiện cùng lúc 3 vị trí: sinh viên đại học, sinh viên đại học sư phạm và giáo sinh thực tập.
  • Mức độ stress khảo sát: Gồm 3 mức độ nghiên cứu: Mức độ 1 - Ít căng thẳng (Trung bình); Mức độ 2 - Căng thẳng (Cao); Mức độ 3 - Rất căng thẳng (Rất cao).
  • Cấu trúc KNƯP gồm 3 nhóm kĩ năng thành phần:
    1. Nhóm kĩ năng nhận diện tác nhân gây stress và biểu hiện của stress trong học tập theo tín chỉ.
    2. Nhóm kĩ năng xác định các phương án ứng phó với stress trong học tập theo tín chỉ.
    3. Nhóm kĩ năng thực hiện các phương án ứng phó nhằm giảm stress và giải quyết vấn đề.
• Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu:
  • Phương pháp luận: Dựa trên nguyên tắc tiếp cận hoạt động và nguyên tắc tiếp cận hệ thống trong Tâm lý học.
  • Các phương pháp cụ thể: Nghiên cứu tài liệu và văn bản; Điều tra bằng bảng hỏi; Phương pháp bài tập tình huống/giả định; Phương pháp phỏng vấn sâu; Phương pháp quan sát; Phương pháp nghiên cứu sản phẩm hoạt động; Phương pháp nghiên cứu trường hợp điển hình; Phương pháp thực nghiệm tác động tâm lý - sư phạm; Phương pháp thống kê toán học (tính điểm trung bình - ĐTB, độ lệch chuẩn - ĐLC, kiểm định T-test, phân tích tương quan).
• Nguồn tư liệu và dữ liệu:

Khối dữ liệu	Quy mô mẫu	Đối tượng và địa bàn khảo sát
Khảo sát thử nghiệm	102 sinh viên	SVSP Trường Đại học Cần Thơ
Khảo sát chính thức bằng bảng hỏi	503 sinh viên	- 300 SVSP Đại học Cần Thơ - 104 SVSP Đại học Đồng Tháp - 99 SVSP ĐHSP TP.HCM
Khảo sát phỏng vấn sâu	34 khách thể	20 SVSP và 14 cố vấn học tập tại Đại học Cần Thơ
Quan sát sư phạm	16 lượt	Sinh viên trong các giờ học và hoạt động tự học
Thực nghiệm tác động	16 sinh viên	SVSP khối tự nhiên và xã hội tại Đại học Cần Thơ
Nghiên cứu trường hợp điển hình	01 sinh viên	Khách thể Th.B trong nhóm thực nghiệm

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về kĩ năng ứng phó với stress trong hoạt động học tập theo tín chỉ của SV ĐHSP

• Hệ thống hóa các hướng tiếp cận lý luận trong và ngoài nước về kĩ năng, ứng phó, stress và các yêu cầu học tập theo học chế tín chỉ.
• Phân tích chi tiết ba vị trí hoạt động của sinh viên sư phạm cùng các áp lực đặc thù dẫn đến stress trong 4 khâu học tập:
  1. Lựa chọn và đăng ký học phần: Tác nhân chủ quan (chưa có kinh nghiệm lập kế hoạch, không hiểu đề cương học phần, hạn chế thao tác trực tuyến, khó khăn tài chính) và khách quan (mạng nhà trường trục trặc, thông báo điểm chậm, ít môn tự chọn, hủy lớp do ít người đăng ký, khó liên hệ cố vấn học tập).
  2. Tích lũy tín chỉ học tập: Tác nhân chủ quan (thiếu hứng thú, kĩ năng tự học yếu, thiếu gắn kết với giảng viên) và khách quan (lớp học quá đông, giảng viên chậm trả bài, nội dung tự học quá tải, cơ sở vật chất chưa đảm bảo).
  3. Học hợp tác: Khó khăn trong thiết lập nhóm, lỗi giao tiếp (nói tranh, không lắng nghe), thiếu sự tin tưởng và xung đột không kiểm soát được cảm xúc tiêu cực.
  4. Kiểm tra, đánh giá và thi kết thúc học phần: Kĩ năng ôn tập kém (không biết lập đề cương, không tóm tắt được thông tin) và hạn chế trong kĩ thuật làm bài thi tự luận, trắc nghiệm hoặc vấn đáp (phân bổ thời gian sai, thiếu bình tĩnh).
• Xác lập cấu trúc 3 nhóm kĩ năng thành phần của KNƯP:
  • Nhóm nhận diện stress: Gồm nhận diện tác nhân gây stress trong 4 khâu học tập và nhận diện các biểu hiện tâm lý (cảm xúc: lo âu, bối rối, nổi giận, tội lỗi, mất phương hướng; nhận thức: khó tập trung, suy giảm trí nhớ).
  • Nhóm xác định phương án ứng phó: Gồm kĩ năng huy động nguồn thông tin/tài liệu, kĩ năng phân tích phương án và kĩ năng ra quyết định lựa chọn phương án.
  • Nhóm thực hiện phương án ứng phó: Gồm kĩ năng kiên định, kĩ năng thao tác hóa phương án ứng phó (tập trung giải quyết vấn đề, điều hòa cảm xúc) và kĩ năng quản lý thời gian.
• Phân tích các yếu tố ảnh hưởng gồm: nhóm yếu tố chủ quan (nền tảng kiến thức, kinh nghiệm sống, hứng thú học tập, khí chất) và nhóm yếu tố khách quan (cách tổ chức đào tạo theo tín chỉ của nhà trường, vai trò của giảng viên bộ môn, cố vấn học tập).

Chương 2: Tổ chức và phương pháp nghiên cứu

• Trình bày quy trình tổ chức nghiên cứu gồm 3 phần: nghiên cứu lý luận, nghiên cứu thực trạng và nghiên cứu thực nghiệm.
• Xây dựng hệ thống công cụ đo lường gồm: phiếu điều tra tự đánh giá kết hợp hệ thống bài tập tình huống/giả định nhằm kiểm chứng độ tương thích giữa tự đánh giá và hành động thực tế.
• Thiết kế quy trình thực nghiệm tác động tâm lý - sư phạm trên 16 sinh viên Trường Đại học Cần Thơ: tổ chức bồi dưỡng tri thức về stress và tập huấn rèn luyện KNƯP theo quy trình xác định thông qua các bài tập tình huống mô phỏng.
• Xác định hệ thống tiêu chí đánh giá (tính nhận thức, tính đầy đủ, tính thành thạo, tính linh hoạt) và thang điểm đánh giá phân loại theo 3 mức độ: Thấp, Trung bình, Cao.

Chương 3: Kết quả nghiên cứu thực tiễn về kĩ năng ứng phó với stress trong hoạt động học tập theo tín chỉ của sinh viên đại học sư phạm

• Thực trạng mức độ stress: Phần lớn SV ĐHSP trải nghiệm stress ở mức trung bình và cao khi học tập theo tín chỉ; có sự khác biệt rõ nét về mức độ stress giữa các nhóm sinh viên có kết quả tích lũy tín chỉ khác nhau.
• Thực trạng mức độ KNƯP của sinh viên:
  • Đánh giá chung cho thấy KNƯP với stress trong học tập theo tín chỉ của SV ĐHSP đạt mức trung bình.
  • Mức độ biểu hiện giữa các nhóm kĩ năng không đồng đều: Nhóm kĩ năng thực hiện các phương án ứng phó đạt điểm cao nhất; Nhóm kĩ năng xác định phương án ứng phó ở mức tiếp theo; Nhóm kĩ năng nhận diện tác nhân và biểu hiện stress đạt điểm thấp nhất.
  • Tồn tại mối tương quan thuận giữa mức độ hiểu biết và mức độ thực hiện kĩ năng qua phân tích số liệu kiểm định T-test và bài tập tình huống.
  • Khảo sát sự khác biệt theo số năm theo học (năm học) và theo địa bàn (3 trường) phản ánh các mức độ thích ứng khác nhau đối với học chế tín chỉ.
• Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng:
  • Yếu tố khách quan có ảnh hưởng mạnh nhất là cách tổ chức đào tạo theo tín chỉ của nhà trường và vai trò của cố vấn học tập.
  • Yếu tố chủ quan có ảnh hưởng lớn nhất là nền tảng kiến thức và kinh nghiệm sống của bản thân sinh viên, tiếp theo là hứng thú học tập và đặc điểm khí chất.
• Kết quả thực nghiệm tác động:
  • So sánh trước và sau thực nghiệm cho thấy mức độ biểu hiện và kĩ năng xử lý bài tập tình huống của 16 sinh viên trong nhóm thực nghiệm đều tăng lên có ý nghĩa thống kê.
  • Mức độ thực hiện phương án ứng phó "cố gắng tập trung giải quyết vấn đề" tăng lên rõ rệt, đi kèm với sự suy giảm mức độ stress tiêu cực ở sinh viên.
  • Phân tích trường hợp điển hình (sinh viên Th.B) cho thấy sự tiến bộ rõ nét từ mức độ lúng túng, thụ động sang chủ động nhận diện tác nhân, phân tích phương án và quản lý thời gian hiệu quả sau khi tham gia lớp tập huấn.

Kết quả và những đóng góp mới

• Đóng góp mới về mặt lý luận:
  • Hệ thống hóa và làm sáng tỏ các khái niệm công cụ: kĩ năng, ứng phó, kĩ năng ứng phó, stress trong hoạt động học tập theo tín chỉ, kĩ năng ứng phó với stress trong hoạt động học tập theo tín chỉ của SV ĐHSP.
  • Xây dựng mô hình cấu trúc KNƯP với stress trong học tập theo tín chỉ gồm 3 nhóm kĩ năng thành phần (nhận diện, xác định phương án, thực hiện phương án) gắn liền với 4 khâu đặc thù của học chế tín chỉ.
  • Xác định và làm rõ mối quan hệ tương tác giữa các yếu tố chủ quan và khách quan tác động đến quá trình hình thành KNƯP của sinh viên sư phạm.
• Đóng góp mới về mặt thực tiễn:
  • Cung cấp dữ liệu thực chứng toàn diện về thực trạng mức độ stress và KNƯP với stress của sinh viên sư phạm tại 3 trường đại học thuộc khu vực phía Nam (Cần Thơ, Đồng Tháp, TP. Hồ Chí Minh).
  • Đề xuất và kiểm chứng tính khả thi của quy trình tác động tâm lý - sư phạm thông qua mô hình lớp tập huấn: kết hợp nâng cao hiểu biết lý thuyết với tổ chức rèn luyện kĩ năng giải quyết vấn đề theo quy trình xác định.
• Kiến nghị và giải pháp:
  • Đối với cơ sở đào tạo: Tối ưu hóa quy trình tổ chức đào tạo tín chỉ, cải tiến hệ thống công nghệ thông tin phục vụ đăng ký học phần, công bố lịch thi và điểm thi đúng hạn, cải thiện điều kiện phòng học và nguồn tài liệu tự học.
  • Đối với giảng viên và cố vấn học tập: Cung cấp đề cương bài giảng và học phần rõ ràng ngay từ đầu kỳ; nâng cao trách nhiệm tư vấn học tập; thực hiện nhận xét, trả bài kiểm tra đúng tiến độ để sinh viên rút kinh nghiệm.
  • Đối với sinh viên sư phạm: Tích cực trang bị kiến thức về phương thức học tín chỉ, xây dựng kế hoạch học tập cá nhân toàn khóa, chủ động rèn luyện kĩ năng làm việc nhóm, kĩ năng quản lý thời gian và kĩ năng đương đầu với khó khăn.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế của luận án:
  • Địa bàn nghiên cứu thực trạng mới chỉ thực hiện tại 3 trường đại học ở khu vực phía Nam (ĐH Cần Thơ, ĐH Đồng Tháp, ĐHSP TP.HCM), chưa khảo sát so sánh với các trường đại học sư phạm ở khu vực miền Bắc và miền Trung.
  • Quy mô mẫu thực nghiệm tác động còn hạn chế (16 sinh viên tại Trường Đại học Cần Thơ) và chủ yếu đánh giá hiệu quả ngay sau quá trình can thiệp.
  • Luận án tập trung khai thác khía cạnh tâm lý của stress tiêu cực và KNƯP dưới góc độ thao tác kĩ thuật hành động, chưa đi sâu vào các phản ứng sinh học thần kinh và khía cạnh stress tích cực.
• Hướng nghiên cứu tiếp theo:
  • Mở rộng phạm vi nghiên cứu trên mẫu đại diện toàn quốc và so sánh giữa sinh viên ngành sư phạm với sinh viên các khối ngành kỹ thuật, kinh tế, y dược học theo tín chỉ.
  • Nghiên cứu thiết kế các khóa rèn luyện KNƯP tích hợp chính thức vào chương trình bồi dưỡng kĩ năng mềm hoặc môn học Tâm lý học sư phạm; đánh giá tác động dài hạn của kĩ năng sau khi sinh viên tốt nghiệp và đi dạy.

Giá trị tham khảo

• Đối với nghiên cứu sinh và học viên cao học: Cung cấp khung lý thuyết về kĩ năng tâm lý học, phương pháp xây dựng công cụ đo lường kết hợp phiếu hỏi tự đánh giá với bài tập tình huống giả định, cùng quy trình thiết kế thực nghiệm can thiệp tâm lý - sư phạm.
• Đối với giảng viên và cố vấn học tập: Giúp nhận diện những khó khăn tâm lý, tác nhân gây stress cho sinh viên trong từng khâu của học chế tín chỉ để xây dựng phương pháp giảng dạy, giao nhiệm vụ tự học và tư vấn học tập phù hợp.
• Đối với các nhà quản lý giáo dục đại học: Cung cấp cơ sở thực tiễn để hoàn thiện quy chế đào tạo tín chỉ, nâng cao chất lượng dịch vụ hỗ trợ sinh viên và xây dựng hệ thống phòng tư vấn tâm lý học đường trong các trường đại học.

Câu hỏi thường gặp

• Câu hỏi 1: Luận án xác định cấu trúc kĩ năng ứng phó với stress trong học tập theo tín chỉ gồm những nhóm kĩ năng thành phần nào? Trả lời: Cấu trúc KNƯP gồm 3 nhóm: (1) Nhóm kĩ năng nhận diện tác nhân gây stress và biểu hiện của stress trong học tập theo tín chỉ; (2) Nhóm kĩ năng xác định các phương án ứng phó với stress trong học tập theo tín chỉ; (3) Nhóm kĩ năng thực hiện các phương án ứng phó nhằm giảm stress và giải quyết vấn đề.
• Câu hỏi 2: Mẫu khách thể khảo sát thực trạng và thực nghiệm của luận án có quy mô bao nhiêu và thực hiện ở đâu? Trả lời: Mẫu khảo sát thử nghiệm gồm 102 sinh viên (ĐH Cần Thơ). Mẫu khảo sát chính thức bằng bảng hỏi gồm 503 SVSP tại 3 trường: Đại học Cần Thơ (300 SV), Đại học Đồng Tháp (104 SV), ĐHSP TP.HCM (99 SV). Mẫu phỏng vấn sâu gồm 20 sinh viên và 14 cố vấn học tập; quan sát 16 lượt. Khách thể thực nghiệm tác động gồm 16 SVSP tại Đại học Cần Thơ và 01 trường hợp nghiên cứu điển hình (sinh viên Th.B).
• Câu hỏi 3: Những tác nhân nào gây stress cho sinh viên trong khâu lựa chọn và đăng ký học phần? Trả lời: Về chủ quan: chưa có kinh nghiệm xây dựng kế hoạch, chưa đọc kỹ sổ tay sinh viên, không hiểu đề cương học phần, hạn chế thao tác trực tuyến, khó khăn tài chính khi muốn đăng ký nhiều tín chỉ. Về khách quan: mạng nhà trường trục trặc, thông báo điểm chậm ảnh hưởng đăng ký học cải thiện, ít môn tự chọn, lớp học bị hủy nếu ít sinh viên đăng ký, khó liên hệ với cố vấn học tập.
• Câu hỏi 4: Thực trạng mức độ biểu hiện các nhóm kĩ năng ứng phó với stress của sinh viên sư phạm được đánh giá như thế nào? Trả lời: Mức độ KNƯP chung của SV ĐHSP đạt mức trung bình và có sự phân hóa không đồng đều giữa các nhóm kĩ năng. Trong đó, sinh viên thể hiện rõ nhất ở nhóm kĩ năng thực hiện các phương án ứng phó, và thể hiện yếu nhất ở nhóm kĩ năng nhận diện tác nhân và biểu hiện stress.
• Câu hỏi 5: Biện pháp tác động tâm lý - sư phạm nào đã được thử nghiệm và mang lại hiệu quả? Trả lời: Tác giả xây dựng và thử nghiệm biện pháp thông qua lớp tập huấn kĩ năng với hai nội dung: cung cấp tri thức để nâng cao hiểu biết của sinh viên về KNƯP với stress trong học tập tín chỉ, và tổ chức rèn luyện thao tác ứng phó theo quy trình xác định thông qua hệ thống bài tập tình huống thực tế.

Kết luận

Luận án của tác giả Đỗ Văn Đoạt đã hệ thống hóa cơ sở lý luận và xác lập cấu trúc ba nhóm kĩ năng ứng phó với stress trong hoạt động học tập theo tín chỉ của sinh viên đại học sư phạm. Kết quả điều tra thực trạng trên 503 sinh viên tại ba trường đại học chỉ ra mức độ kĩ năng ứng phó chung đạt mức trung bình và còn thiếu đồng đều giữa các nhóm kĩ năng thành phần, đồng thời xác định các yếu tố ảnh hưởng chủ quan và khách quan chi phối. Thực nghiệm tác động tâm lý - sư phạm đã chứng minh tính hiệu quả của biện pháp bồi dưỡng tri thức kết hợp rèn luyện kĩ năng theo quy trình, giúp sinh viên giải tỏa stress và thích ứng hiệu quả với phương thức đào tạo theo tín chỉ.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KĨ NĂNG ỨNG PHÓ VỚI STRESS TRONG HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP THEO TÍN CHỈ CỦA SV ĐHSP 1. TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VẤN ĐỀ 1. Tình hình nghiên cứu kĩ năng ứng phó với stress trong hoạt động học tập theo tín chỉ ở nƣớc ngoài 1. Nghiên cứu về ứng phó với stress, stress trong học tập * Nghiên cứu về ứng phó với stress: Đã có nhiều nƣớc trên thế giới quan tâm đến khả năng ứng phó với những hoàn cảnh khó khăn, stress.

Những nghiên cứu chủ yếu đi vào các vấn đề liên quan nhƣ: cách ứng phó, hành vi ứng phó. Qua nghiên cứu tài liệu, chúng tôi tổng hợp, phân tích theo các hƣớng tiếp cận chính sau đây: Cách đo hành vi ứng phó; Ảnh hƣởng của ƢP đến thể chất và tinh thần; Cách ứng phó liên quan đến những trải nghiệm sớm của cá nhân; Ảnh hƣởng của các thành phần tâm lí cơ bản đến hành vi và cách ứng phó; Mối quan hệ giữa cách ứng phó với sự chuyển đổi xã hội. [23] + Cách đo hành vi ứng phó: Đây là hƣớng nghiên cứu nhằm xây dựng những trắc nghiệm đo hành vi ứng phó xem con ngƣời ứng phó nhƣ thế nào đối với hoàn cảnh. Folkman và Lazarus (1980) đã xây dựng trắc nghiệm “Cách ứng phó”.

Trắc nghiệm đo hai kiểu ứng phó cơ bản nhất là: 1. Kiểu ứng phó tập trung cảm xúc: đây là kiểu ứng phó chú ý nhiều đến cảm xúc cá nhân, kiểu ứng phó này có mục đích làm giảm sự căng thẳng trong các tình huống mà con ngƣời gặp phải; 2. Kiểu ứng phó tập trung giải quyết vấn đề: là kiểu ứng phó hƣớng vào việc giải quyết vấn đề hay định hƣớng để thay đổi hoàn cảnh. Tuy vậy, trên thực tế cách ứng phó của con ngƣời không đơn giản chỉ là hai cách nhƣ Folkman và Lazarus đã nêu, nó mang tính đa dạng.

Nên, một trắc nghiệm khác đƣợc ra đời. Đó là trắc nghiệm “Ứng phó” của Carver, Sheiner, và 9 Weintraub (1989). Các tác giả đƣa ra 5 thang đo về cách ứng phó tập trung vào vấn đề, 5 thang đo về cách ứng phó tập trung vào cảm xúc, 3 thang đo về cách ứng phó không tích cực. Bên cạnh những thang đo đƣợc liệt kê ở trên còn có nhiều trắc nghiệm, thang đo khác nhƣng ít đƣợc dùng hơn.

+ Ảnh hƣởng của KNƢP đến thể chất và tinh thần: Nhiều nghiên cứu trên thế giới khẳng định những hạn chế về KNƢP với các hoàn cảnh khó khăn trong cuộc sống của vị thành niên ảnh hƣởng tiêu cực đến thể chất và tinh thần của họ. Nezu và Ronan (1988) nghiên cứu về kĩ năng ứng phó của trẻ vị thành niên. Họ chỉ ra rằng nếu vị thành niên không có kĩ năng phòng ngừa những tác động của hoàn cảnh có thể dẫn đến stress, trầm cảm và lo âu. Để giải quyết đƣợc các vấn đề, vị thành niên cần có niềm tin dựa vào năng lực, xác lập đƣợc những KNƢP với những hoàn cảnh khó khăn của bản thân.

[67, tr1] Kovacs (1989) lại cho rằng, có nhiều vấn đề về tâm thần của trẻ em liên quan đến sự hiểu biết của các em về các kĩ năng xã hội. Đây là một trong những nguyên nhân làm tăng ý tƣởng và hành vi tự sát. [67, tr2] Các tác giả khác nhƣ: Carver, Scheiner và Weintraub (1989) thì cho rằng: Hành vi ứng phó có tính chất ổn định và đƣợc coi là xu hƣớng ứng xử. Theo các tác giả, con ngƣời có cách ứng phó nhất định trong nhiều tình huống khác nhau.

Cách ứng phó của cá nhân ảnh hƣởng đến chính cá nhân đó.