Lời mở đầu, ba chƣơng, kết luận, danh mục và các tài liệu tham khảo và mục lục. Nội dung chính gồm ba chƣơng nhƣ sau: - Chƣơng 1 Quan điểm cơ bản về phƣơng thức khởi nghĩa giành chính quyền của Hồ Chí Minh - Chƣơng 2 Phát triển lực lƣợng cách mạng đấu tranh chính trị tiến lên kết hợp với đấu tranh vũ trang, khởi nghĩa từng phần - Chƣơng 3 Cuộc khởi nghĩa giành chính quyền trong toàn quốc TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 7 Chƣơng 1 QUAN ĐIỂM CƠ BẢN VỀ PHƢƠNG THỨC KHỞI NGHĨA GIÀNH CHÍNH QUYỀN CỦA HỒ CHÍ MINH “ Nƣớc Việt Nam có quyền hƣởng tự do và độc lập, và sự thực đã trở thành một nƣớc tự do và độc lập. Toàn thể dân Việt Nam quyết đem tất cả tinh thần và lực lƣợng, tính mệnh và của cải để giữ vững quyền tự do và độc lập ấy” [2; Tr 327. Có lẽ, đối với mỗi ngƣời dân nƣớc Việt thì bản Tuyên ngôn độc lập ngày 2 tháng 9 năm 1945 vẫn luôn vang vọng và khắc sâu trong tim nhƣ một niềm tự hào dân tộc.
Dƣới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam với ngƣời đứng đầu là Hồ Chí Minh, nhân dân ta đã tiến hành cuộc Cách mạng Tháng Tám vĩ đại đánh đuổi đƣợc hai đế quốc lớn mạnh là đế quốc Pháp – Nhật để giành lại độc lập dân tộc, tự do hạnh phúc cho toàn dân. Thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám là một mốc son chói lọi trong lịch sử dân tộc Việt Nam, nó mở ra một thời đại mới, thời đại Hồ Chí Minh. Thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám là kết quả hợp thành của sức mạnh toàn dân, sức mạnh lòng yêu nƣớc, sức mạnh đại đoàn kết dân tộc mà Hồ Chí Minh là ngƣời đã gắn kết những nguồn sức mạnh đó. TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 8 Khi đứng trƣớc những thời khắc lịch sử quan trọng, chính Ngƣời đã lựa chọn cho Cách mạng Tháng Tám một phƣơng thức khởi nghĩa đúng đắn.
Để có thể đến đƣợc đích cuối cùng thắng lợi Hồ Chí Minh đã phải trải qua một chặng đƣờng dài gian nan tìm tòi và sáng tạo không ngừng. Thông qua những cơ sở lý luận và thực tiễn, thông qua những quan điểm của Hồ Chí Minh về khởi nghĩa vũ trang, về xây dựng lực lƣợng, về các hình thức đấu tranh, về chớp thời cơ…chúng ta hiểu đƣợc tƣ tƣởng Hồ Chí Minh về phƣơng thức khởi nghĩa giành chính quyền đã đƣợc vận dụng linh hoạt nhƣ thế nào trong Cách mạng Tháng Tám năm 1945. Quá trình xác định phƣơng thức khởi nghĩa giành chính quyền Khởi nghĩa là một nghệ thuật với nhiều hình thức khác nhau. Đó có thể là đấu tranh chính trị, đấu tranh vũ trang hoặc đấu tranh chính trị kết hợp với đấu tranh vũ trang.
Lựa chọn hình thức nào cho thích hợp nhất, điều đó hoàn toàn căn cứ vào điều kiện lịch sử của từng nƣớc, từng nơi trong từng cuộc cách mạng nhất định. Thực tiễn lịch sử cách mạng Việt Nam dƣới sự chỉ đạo của Hồ Chí Minh đã lựa chọn phƣơng thức khởi nghĩa vũ trang để giành lại độc lập tự do. Khởi nghĩa vũ trang là một hình thức đấu tranh có sử dụng vũ khí. Trong cuộc đấu tranh đó, các lực lƣợng xã hội đối nghịch đƣợc vũ trang, xung đột gay gắt quyết liệt với nhau buộc đối phƣơng hoặc bị tiêu diệt, hoặc phải hạ vũ khí đầu hàng.
Để có đƣợc quyết định về phƣơng thức khởi nghĩa đúng đắn đó là cả một quá trình học hỏi, tích lũy kinh nghiệm lịch sử, kinh nghiệm thực tiễn của Hồ Chí Minh. Có thể nói đến các nhân tố hình thành tƣ tƣởng Hồ Chí Minh về phƣơng thức khởi nghĩa giành chính quyền nhƣ sau: Thứ nhất: Kế thừa nghệ thuật đánh giặc của cha ông. TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 9 Dân tộc Việt Nam có truyền thống yêu nƣớc nồng nàn,“giặc đến nhà đàn bà cũng đánh”. Từ thời vua Hùng dựng nƣớc cho đến kháng chiến chống Pháp, đánh đuổi đế quốc Mỹ, chúng ta đã phải chống lại nhiều cuộc xâm lƣợc khác nhau, điều đó đã trở thành truyền thống lâu đời và bền vững.
Giá trị lớn lao của các cuộc nổi dậy trong lịch sử hàng nghìn năm là xây dựng nên một kho tàng kinh nghiệm đánh giặc rất phong phú. Tƣ tƣởng đánh giặc truyền thống của dân tộc ta là tiến công lấy nhỏ thắng lớn, lấy ít địch nhiều, lấy yếu chống mạnh, lấy chí nhân thắng cƣờng bạo. Hồ Chí Minh đã tổng kết sức mạnh của dân tộc Việt Nam để đánh bại quân phong kiến phƣơng Bắc xâm lƣợc nƣớc ta không phải nhờ sức mạnh của quân đông mà bằng “ý chí độc lập và lòng khát vọng tự do” [49; Tr 80. Truyền thống và kinh nghiệm của dân tộc là cơ sở quan trọng đầu tiên để hình thành tƣ tƣởng Hồ Chí Minh về phƣơng thức khởi nghĩa giành chính quyền.
Năm 1858 khi thực dân Pháp nổ tiếng súng đầu tiên trên bán đảo Sơn Trà (Đà Nẵng) và chính thức phát động cuộc chiến tranh xâm lƣợc nƣớc ta thì cả dân tộc ta phải bƣớc vào một cuộc kháng chiến chống lại một kẻ thù đƣợc trang bị vũ khí tối tân, hiện đại. Nhiều cuộc khởi nghĩa chống Pháp đã nổ ra, từ các cuộc khởi nghĩa Bình Tây ở Nam Kỳ, từ phong trào Cần Vƣơng, Đông Du, Đông Kinh Nghĩa Thục, Duy Tân của Phan Bội Châu, Lƣơng Văn Can… đến cuộc nổi dậy của Hoàng Hoa Thám và các cuộc khởi nghĩa sau đó đều lần lƣợt thất bại và bị dìm trong biển máu. Nguyên nhân dẫn đến thất bại rất nhiều, một trong những nguyên nhân quan trọng nhất là thiếu một đƣờng lối chính trị đúng đắn, một phƣơng pháp đấu tranh cách mạng khoa học. Lịch sử dân tộc đã đặt ra một vấn đề: Muốn thắng một kẻ thù lớn, đƣợc trang bị vũ khí hiện đại nếu chỉ dựa vào truyền thống dân tộc, kinh nghiệm đấu tranh của cha ông liệu đã đủ chƣa? Thực tế đã chứng minh là “chƣa đủ” sau thất bại của hàng loạt các cuộc khởi nghĩa.
TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 10 Hồ Chí Minh đã tìm ra đƣợc những giải đáp cho câu hỏi đó. Thứ hai: Những bài học từ các cuộc cách mạng thế giới Những năm tháng bôn ba khắp năm châu, chịu nhiều khó khăn gian khổ đã để lại cho Ngƣời nhiều ấn tƣợng và bài học sâu sắc trên hành trình tìm đƣờng cứu nƣớc, hành trình tìm ra một phƣơng pháp đúng đắn cho cách mạng Việt Nam. Chủ nghĩa nhân văn, tƣ tƣởng tự do – bình đẳng – bác ái của cách mạng giải phóng Mỹ, cách mạng tƣ sản Pháp đã giúp Hồ Chí Minh nhận ra đƣợc những giá trị chân chính, những nhân tố tích cực, tiến bộ của cách mạng tƣ sản là giải phóng con ngƣời khỏi áp bức bóc lột. Giá trị tƣ tƣởng của cách mạng giải phóng của Mỹ đƣợc nêu trong Tuyên ngôn độc lập 1776 về quyền tạo hoá cho mọi ngƣời là quyền đƣợc sống, quyền tự do và quyền mƣu cầu hạnh phúc.
Phải thành lập một chính phủ để bảo vệ quyền lợi cho những ngƣời dân và bất cứ một chính phủ nào phá vỡ những mục tiêu về quyền của mọi ngƣời dân thì ngƣời dân có quyền thay đổi. Về tấm gƣơng của cách mạng Pháp Hồ Chí Minh đã nêu rõ rằng: - Dân chúng công nông là gốc cách mạng, giai cấp tƣ sản là hoạt đầu, khi không lợi dụng đƣợc dân chúng nữa thì chúng phản lại cách mạng. - Cách mạng phải có tổ chức vững bền mới thành công. - Phụ nữ, em trẻ cũng giúp sức cho cách mạng - Dân khí mạnh thì quân lính nào, súng ống nào cũng không chống lại đƣợc cách mạng.
- Muốn làm cách mạng thì không sợ phải hy sinh. Song Hồ Chí Minh cũng đồng thời đánh giá đúng những hạn chế của nó. Trong Đƣờng Cách mệnh, Ngƣời viết về cách mạng Mỹ “Tuy rằng Cách mạng thành công đã hơn 150 năm nay, nhƣng công nông vẫn cứ cực khổ, vẫn TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 11 cứ lo tính cách mệnh lần thứ hai. Ấy là vì cách mệnh Mỹ là cách mệnh tƣ bản, mà cách mệnh tƣ bản chƣa phải là cách mệnh đến nơi”.
Về cách mạng Pháp, Ngƣời cũng đánh giá “Cách mệnh Pháp cũng nhƣ cách mệnh Mỹ, nghĩa là tƣ bản, cách mệnh không đến nơi, tiếng là cộng hòa và dân chủ, kỳ thực trong thì nó tƣớc lục công nông, ngoài thì nó áp bức thuộc địa.] Những năm tháng tham gia vào Quốc tế Cộng sản, đi nhiều nơi, đặt chân lên nhiều quốc gia khác nhau, chứng kiến cảnh con ngƣời bị chà đạp, bị áp bức bóc lột, Ngƣời đã nhận thấy rằng: Không thể giành đƣợc độc lập nếu chỉ xin sự rủ lòng thƣơng của kẻ thù, bởi độc lập, tự do không phải cầu xin mà có đƣợc. Chủ nghĩa thực dân, tự thân nó đã là một hành động bạo lực của kẻ mạnh đối với kẻ yếu. Không thỏa mãn với con đƣờng cách mạng tƣ sản, Hồ Chí Minh tìm đến chủ nghĩa Mác Lênin và kinh nghiệm cách mạng tháng Mƣời Nga. Thế giới quan và phƣơng pháp luận duy vật biện chứng đã giúp Hồ Chí Minh nhìn nhận, đánh giá, phân tích, tổng hợp các học thuyết đƣơng thời về khởi nghĩa và Ngƣời đã nhận thấy phải biết kết hợp giữa đấu tranh chính trị với đấu tranh vũ trang, khởi nghĩa vũ trang phải đƣợc coi là phƣơng pháp cách mạng bạo lực để lật đổ ách thống trị của chủ nghĩa thực dân, giành lại quyền độc lập cho dân tộc, tự do cho nhân dân.
Nó là một hình thức đặc biệt của đấu tranh chính trị giành quyền lực, khởi nghĩa vũ trang không đƣợc dựa vào một cuộc âm mƣu, một chính đảng mà phải có một giai cấp tiên phong lãnh đạo, phải có một bƣớc ngoặt lịch sử để tạo ra nó, phải có một cao trào cách mạng sâu rộng của nhân dân. Khởi nghĩa vũ trang cũng phải đƣợc coi là một nghệ thuật, và không thể thiếu đƣợc vị nhạc trƣởng tài hoa. TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 12 Cuộc Cách mạng tháng Mƣời Nga cho chúng ta bài học rằng muốn đƣa cách mệnh đến thành công thì phải lấy dân làm gốc, phải có đảng vững bền, phải bền gan chiến đấu, phải hy sinh, phải thống nhất… Đây là một bài học cách mạng đƣợc Hồ Chí Minh rất coi trọng và đã nêu trong tác phẩm “ Đƣờng cách mệnh”. Thứ ba: Phẩm chất đạo đức và tư duy sáng tạo của Hồ Chí Minh Điều kiện mới của thế giới và trong nƣớc đã tác động mạnh mẽ đến những nhà yêu nƣớc Việt Nam vào cuối thế kỷ XIX và đầu thế kỷ XX.
Song ảnh hƣởng của hoàn cảnh khách quan đối với mỗi ngƣời lại thông qua sự nhận thức và hành động của bản thân.