Chương 1 đã giải quyết một số van dé sau: Thứ nhất, làm rõ những khai niệm về danh dự, nhân phẩm, uy tín ma luật chưa quy định, từ đó đã phân tích những hành vị zâm phạm danh dự, nhân phẩm uy tín. Thứ hai, làm rổ những khái niệm. về thiệt hai, phân loại được các loại thiệt hại tử đó phân tích khái niệm xác định thiệt hại do danh dự, nhân phẩm. uy tin bi xâm phạm mà luật chưa quy định rõ, từ đó đã xác định được những chi phí những thu nhập thực tế bi mắt hoặc bị giãm sút; thiệt hại khác do luật quy định và chi phí hợp ly để hạn ché, khắc phục thiết hại.
Thit ba, trong chương nay, tác gia cũng nêu ra quá trình hình thành va phát triển của quy định của pháp luật Việt Nam về xác định thiệt hại do danh dự, nhân phẩm, uy tin bị xâm phạm. 13 CHƯƠNG 2: NHỮNG QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT VẺ XÁC ĐỊNH THIỆT HẠI DO DANH DỰ, NHÂN PHẢM, UY TÍN BỊ XÂM PHẠM Hanh vi xâm phạm, gây thiệt hại đến danh dự, nhân phẩm, uy tín chưa được pháp luật quy định cụ thé nhưng ta có thé hiểu rằng những hành vi đó là: - Dung những lời lẽ thô bi, tục tiu dé nhục ma nhằm hạ uy tin gây thiệt hai về danh du, nhân phẩm cho người khác - _ Chửi mắng thậm tê, bêu rêu, bia đặt thông tin. - Lâm nhục giữa đám đông, quay phim hình ảnh Tuy nhiên, không phải cử có những hảnh vi nay 1a gây ra thiệt hại về danh dự, nhân phẩm, uy tín. Ví dụ: Một người chửi boi lung tung nơi công công nhưng không gây thiệt hại đến bat cử ai.
Do đó, trước khi di đến phân tích xác định thiệt hai do danh dự, nhân phẩm, uy tín thi tác giả sé nêu sơ qua những căn cứ phát sinh và nguyên tắc bồi thường thiệt hai 1. Căn cứ phát sinh trách nhiệm bôi thường thiệt hại do danh dự, nhân phẩm, uy tín bị xâm phạm Căn cứ phát sinh trách nhiệm bôi thường ngoài hợp đông là những yếu tố, những cơ sử dé xác định trách nhiệm bôi thường, người phải bôi thường, người được bôi thường va mức bôi thường. Bộ luật dân su không quy định cu thé các điêu kiện lam phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hai ma chỉ quy định căn cứ phát sinh trách nhiệm bôi thường thiệt hại. Xuất phát từ các nguyên tắc của pháp luật nói chung, nguyên tắc của pháp luật dân sự nói riêng và xuất phát từ lí luận chung về nha nước va pháp luật thì khi xem xét trách nhiệm bôi thường thiệt hai của một cá nhân, pháp nhân cần phải xem xét về các yêu tổ khách quan, chủ quan ảnh hưởng dén việc xac định vả áp dụng trách nhiệm dan sự? ? Đại học luật TP.
Hà Nội (2021), "Giáo trình luật dân sự tập 2”, NXB Công an nhân dân; 14 1. Có thiệt hại xảy ra Thiét hai là những tôn that thực tê do việc xâm phạm đến tính mang, sức khoẻ, danh dự, uy tin, tài san của cá nhân, tô chức: một người có tai sản bi mat tai sản đó một người có sức khöe bình thường nay bị yêu đi,. Tình trang bị thay đôi có thé là tình trang vật chất (tai sản, tính mạng, sức khỏe.) hoặc tình trạng tinh thân (danh dự, uy tín). Như vậy ta có thé thay, không có thiệt hai thì không có trách nhiệm dân sự.
Ví dụ như một người tâm thân nói năng chửi bới bâng quơ trên đường không xúc phạm tới ai hết thì người đó cũng không phải chịu trách nhiệm dân sự. Pháp luật hiên hành khi nhắc đến trách nhiệm dân sự bôi thường thiệt hại ngoài hợp đồng có quy định rõ: Tại khoản 1 Điều 584 Bộ luật dan sự “Người nào có hành vi xâm phạm tinh mang. sức Khỏe, danh dự, nhân phẩm, uy tin, tài sản, quyền, lợi ích hợp pháp khác của người Rhác mà gây thiệt hai thì phải bôi thường. trừ tường hop Bộ ludt nay, luật khác có liên quan guy dinh Rhác.” Tom lai, việc có thiệt hai là trong những điều kiên cơ bản dé xac lập trách nhiệm dân su theo quy định của pháp luật hiện hành.
Thiệt hai lam phát sinh trách nhiém dan sự có thé là thiệt hại về vật chat hoặc thiệt hại về tinh thân. Thiét hai về vat chat: Thiét hại về vật chat là tôn that vật chat thực tế xác định được, bao gôm tôn that về tai sẵn, chi phí hợp ly dé ngăn chăn, han chế, khắc phục thiệt hai, thu nhập thực tế bi mat hoặc bị giảm sút. (B ô luật dan sự Điều 361 khoản 2) Khi nói về thiệt hại ngoài hợp đông luật phân biệt ra bén nhóm thiệt hai: Thiét hai do tai sin bị xâm phạm Điêu 580, thiệt hại do sức khỏe bị xâm phạm Điêu 591 và Thiệt hại do danh du, nhân phẩm uy tín bi xâm phạm Điều 592 Thiét hại tinh thân: Theo Điều 361 Bộ luật dân sự khoăn 3, thiệt hai về tinh than la tôn thất về tinh thân do bi xâm phạm đến tinh mạng sức khỏe, danh dự, nhân phẩm và các lợi ích nhân thân khác. Các chi phí hợp lý cho việc cứu chữa, bôi dưỡng, phục hôi sức khỏe, chi phí mai táng, thu nhập thực tế bị mat 15 hoặc bị giảm sút, chi phi hợp ly để hạn chế, khắc phục thiệt hai,.
được liệt kê ở khoản 1 của các điều 590, 591, 592 Bộ luật dan sự là các thiệt hại về vật chat, còn thiệt hại về tinh thân được goi là tôn that về tinh thân do hanh vi xâm pham các lợi ích đó, vẫn chưa được quy định rõ rang trong luật. Hành vị gâythiệt hại phải là hành vị trái luật Hành vi trái luật là hành vi của con người không thực hiện hoặc thực hiện không đúng điều mà pháp luật bắt buộc lam hoặc đã thực hiện điêu mà pháp luật cam đoán. Quyền được bão vệ danh dự, nhân phẩm, uy tín của chủ thể lả quyên được pháp luật bão hộ, bat khả xâm phạm. Vì vậy, moi hành vi xâm phạm đôi với danh dự, nhân phẩm, uy tín của như xâm phạm bí mật đời tư, vu không, lam nhục người khác.
đều được xem lả hanh vi trái luật, nêu có thiệt hại xảy ra phải bôi thường thiệt hại theo luật đính. Phải có môi quan hệ nhân quả giữa hành vi trái pháp luật và thiệt hai thực tế xây ra. Khái niệm liên hệ nhân quả: Luật thực định chưa có định nghia về môi liên hệ nhân quả tuy nhiên chúng ta có thể hiểu đó là môi liên kết giữa một sự việc được goi là nguyên nhân vả sự việc còn lại là hé lụy tat yêu và hiến nhiên. Người thực hiện một hanh vi dẫn đến thiệt hai thì phải bôi thường tat cả các thiệt hai phat sinh sau khi xây ra hành vi gây thiết hai của minh; nhưng chi những thiệt hại nao lả hệ qua tat yéu của việc phạm lỗi mới thuộc phạm vi của người chiu trách nhiệm của người thực hiện hành vi.
Nói cách khác người thực hiện hành vi chỉ phải chịu trách nhiệm di với những thiệt hai ma minh gây ra. Nguyên tắc bôi thường thiệt hại do đanh dự, nhân phẩm, uy tín bị xâm phạm. Khi giải quyết tranh chấp về bôi thường thiệt hại ngoài hợp đồng, cân phải thực hiện đúng nguyên tắc bôi thường thiệt hại quy định của pháp luật. Cân phải tôn trọng théa thuận của các bên về mức bôi thường, hình thức bôi 16 thường va phương thức bôi thường, néu thỏa thuận đó không trái pháp luật, dao đức xã hội.
Theo quy định tại Điêu 585 Bộ luật Dân sự 2015 về nguyên tắc bồi thường thiệt hại ngoài hợp đông như sau: “L. Thiệt hai thực tế phải được bỗi thường todn bộ và kip thời. Các bên có thê théa thuận về mức bồi thường. hình thức bồi thường bằng tien, bằng hiên vật hoặc thực hiện một công việc, phương thức bồi thường một lan hoặc nhiều lần, trừ trường hop pháp luật có quy định khác 2.
Người chin trách nhiệm bôi thường thiệt hai có thé được giảm ức bôi thường néu không có lỗi hoặc có lỗi vô ý và thiệt hai quá lớn so với kha năng kinh tễ của mình. Khi mức bôi thường không còn phù hop với thực tế thì bên bị thiệt hại hoặc bên gay thiệt hai có quyền yêu cầu Tòa dn hoặc cơ quan nhà nước cỏ thẩm quyền khác thay đôi mức bôi thường 4 Khi bên bi thiệt hại cô lỗi trong việc gây thiệt hai thi không được bôi thường phan thiệt hai do lỗi của minh gay ra 5. Bên cô quyển, lơi ich bị xâm phạm không được bồi thường nễu thiệt hai xây ra đo không áp dung các biện pháp cần thiết, hợp ij dé ngăn chăn. han ché thiệt hat cho chính minh.
Xác định thiệt hai, mức bôi thường, thiệt hại do danh du, nhân pham, uy tín bị xâm phạm Xác định thiệt hại do danh dự, nhân phẩm, uy tin thực chat là xác định những tôn that vé vật chat va tinh thân do danh du, nhân phẩm, uy tín của cá nhân bị xâm phạm nhằm phục hôi tình trạng ban dau của người bi xâm hai Theo điều 502 BLDS năm 2015 ở chương 20 mục 2 về xác định thiệt hại đã quy định: 17 “1 Thiét hai do danh đụ. nhân phẩm, uy tin bị xâm phạm bao gồm: a) Chi phí hợp If đề hạn chế, khắc pÌụe thiệt hại; b) Tìm nhập thực tẾ bị mắt hoặc bị giảm sit: ¢) Thiét hai khác do luật quy đinh. Mgười chịu trách nhiệm bồi thường trong trường hop danh due nhân phẩm, uy tín của người khác bị xâm phạm phải béi thường thiệt hai theo quy định tại khoản 1 Điều này và một khoản tiền khác dé bù đắp tôn thất về tình thần ma người đó gánh chịu. Mức bôi thường bù đắp tên thất về tình thần do các bên thôa thuận; nễu không thôa thuận được thì mức tối da cho một người có danh dur nhân phẩm, uy tin bị xâm phạm không quá mười lần mức lương cơ Sở do Nhà nước quy anh.” Phân tích điều luật nảy thì thiệt hại do danh dự, nhân phẩm, uy tín bị xâm phạm gồm thiệt hại vé vat chat và những tôn that về tinh than Thiét hai về vật chat bao gôm: chi phí hop lý để hạn chế, khắc phục thiệt hại, thu nhập thực tế bị mat hoặc bị giảm sút, thiệt hại khác do luật quy định.