Khảo sát thành phần hóa học phân đoạn SDM2.7 cao methanol cây cam thảo nam Scoparia dulcis L.

Nghiên cứu thành phần hóa học của cao methanol từ cây cam thảo nam (Scoparia dulcis L.) cung cấp thông tin quý giá cho y học và công nghiệp.

• Tác giả: Hồ Ngọc Trinh
• Người hướng dẫn: ThS. Nguyễn Minh Hoàng
• Trường học: Trường Đại Học Mở Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Công Nghệ Sinh Học
• Đề tài: Khảo Sát Thành Phần Hóa Học Phân Đoạn SDM2.7 Cao Methanol Cây Cam Thảo Nam (Scoparia Dulcis L.)
• Loại tài liệu: Khóa Luận Tốt Nghiệp
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU CHUNG VỀ CÂY CAM THẢO NAM
• 1.1. Danh pháp và phân loại
• 1.2. Đặc điểm hình thái
• 1.3. Thành phần hoá học
• 1.4. Một số nghiên cứu trong nước và ngoài nước
• 1.4.1. Nghiên cứu trong nước
• 1.4.2. Nghiên cứu ngoài nước
• 1.5. Một số thành phần hóa học đã được công bố
• 1.5.1. Các hợp chất Benzoxazinoid
• 1.5.2. Các hợp chất Flavonoid
• 1.5.3. Các hợp chất Diterpenoid
• 1.5.4. Các hợp chất Triterpenoid
• 1.6. Các phương pháp sử dụng trong nghiên cứu
• 1.6.1. Phương pháp sắc ký
• 2. CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Nguyên vật liệu
• 2.2. Hóa chất và dung môi
• 2.3. Trang thiết bị
• 2.4. Phương pháp nghiên cứu
• 2.5. Điều chế cao methanol
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Phân lập và tinh chế các hợp chất có trong cam thảo nam
• 3.2. Khảo sát phân đoạn cao chiết MeOH
• 3.3. Khảo sát phân đoạn SDM2
• 3.4. Khảo sát phân đoạn SDM2
• 3.5. Khảo sát phân đoạn SDM2
• 3.6. Khảo sát phân đoạn SDM2
• 3.7. Khảo sát phân đoạn SDM2
• 3.8. Khảo sát phân đoạn B1
• 3.9. Xác định cấu trúc định danh hợp pháp
• 3.10. Hợp chất SDM III
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• Phục lục phổ SDM

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Thành Phần Hóa Học Cam Thảo Nam Scoparia Dulcis

Cây cam thảo nam (Scoparia dulcis L.) ngày càng được quan tâm nhờ tiềm năng dược liệu to lớn. Nhiều nghiên cứu cho thấy các hợp chất tự nhiên từ cây có khả năng hỗ trợ điều trị nhiều bệnh nguy hiểm như ung thư, tiểu đường, và các bệnh viêm nhiễm. Tuy nhiên, việc khai thác tiềm năng này đòi hỏi sự hiểu biết sâu sắc về thành phần hóa học của cây. Bài viết này đi sâu vào phân tích phân đoạn SDM2 7 7 từ cao methanol của cam thảo nam, mở ra hướng nghiên cứu mới cho các ứng dụng dược liệu. Theo Đỗ Tất Lợi và cộng sự (2004), cam thảo nam đã được sử dụng rộng rãi trong y học dân gian ở Việt Nam và nhiều nước châu Á khác. Các nghiên cứu hiện đại cũng chứng minh nhiều tác dụng dược lý tiềm năng của cây.

1.1. Đặc điểm hình thái và phân bố của cây Scoparia dulcis L.

Cam thảo nam là cây thân thảo, mọc thẳng đứng, cao từ 30-80cm. Thân cây nhẵn, rễ hình trụ. Lá mọc đối hoặc vòng 3 lá. Phiến lá hình mác hoặc hình trứng ngược. Hoa nhỏ màu trắng mọc ở kẽ lá. Quả nhỏ hình cầu chứa nhiều hạt nhỏ nhăn nheo. Cây mọc hoang dại ở nhiều nơi, đặc biệt là vùng nhiệt đới Đông Nam Á và miền Nam Trung Quốc. Theo "Trung thảo dược học III" (1997), toàn cây chứa diterpenoid, flavonoid và acid hữu cơ, khẳng định tiềm năng dược liệu phong phú.

1.2. Công dụng truyền thống và tiềm năng ứng dụng của Cam thảo nam

Trong y học dân gian, cam thảo nam được dùng để chữa sốt, giải độc, chữa ho. Người dân trên đảo Angti dùng rễ cây chữa bệnh lậu, rong kinh. Theo Đông y, cam thảo nam có vị ngọt, hơi đắng, tính mát, có tác dụng thanh nhiệt, giảm ngứa, cầm tiêu chảy, chữa cảm sốt, ho. Amellin, một hợp chất trong cam thảo nam, có khả năng làm giảm đường huyết. Các nghiên cứu tiếp tục khám phá thêm các ứng dụng y học tiềm năng của cây.

II. Thách Thức Trong Nghiên Cứu Thành Phần Hóa Học Cam Thảo Nam

Mặc dù tiềm năng của cam thảo nam đã được biết đến, nhưng việc nghiên cứu sâu về thành phần hóa học còn gặp nhiều hạn chế, đặc biệt ở Việt Nam. Việc xác định và phân lập các hợp chất hóa học trong phân đoạn SDM2 7 7 của cao methanol đòi hỏi các phương pháp phân tích hiện đại và quy trình chiết xuất phức tạp. Ngoài ra, sự khác biệt về điều kiện sinh trưởng và nguồn gốc địa lý có thể ảnh hưởng đến thành phần hóa học của cây. Do đó, cần có những nghiên cứu chuyên sâu và toàn diện để khai thác tối đa giá trị dược liệu của cam thảo nam (Scoparia dulcis L.).

2.1. Sự hạn chế về nghiên cứu thành phần hóa học tại Việt Nam

Tình hình nghiên cứu về thành phần hóa học của cam thảo nam trong nước còn khá mới, chưa được tìm hiểu và nghiên cứu nhiều. Các nghiên cứu chủ yếu tập trung vào tác dụng và hoạt tính sinh học dựa trên các bài thuốc dân gian. Nhóm nhà khoa học Phan Minh Giang và cộng sự (2006) đã khảo sát thành phần hóa học và hoạt tính của diterpenoids loại scopadulan từ cam thảo nam ở Việt Nam. Cần đẩy mạnh các nghiên cứu chuyên sâu về phân tích thành phần và phân lập hợp chất.

2.2. Khó khăn trong phân lập và xác định hợp chất từ phân đoạn SDM2 7 7

Việc phân lập và xác định cấu trúc các hợp chất hóa học từ phân đoạn SDM2 7 7 đòi hỏi các kỹ thuật phức tạp như sắc ký, phổ khối, và NMR. Cấu trúc phức tạp của các hợp chất tự nhiên gây khó khăn cho việc xác định chính xác. Cần có sự kết hợp của nhiều phương pháp phân tích và kinh nghiệm chuyên môn để vượt qua những thách thức này.

III. Phương Pháp Khảo Sát Thành Phần Hóa Học SDM2 7 7 Cao Methanol

Nghiên cứu thành phần hóa học của phân đoạn SDM2 7 7 từ cao methanol của cây cam thảo nam (Scoparia dulcis L.) sử dụng một loạt các phương pháp hiện đại. Quy trình bắt đầu bằng việc chiết xuất methanol từ cây, sau đó thực hiện phân đoạn để thu được phân đoạn SDM2 7 7. Các phương pháp sắc ký (sắc ký lớp mỏng, sắc ký cột) được sử dụng để phân lập các hợp chất. Cuối cùng, các phương pháp phổ (phổ khối, NMR) được dùng để xác định cấu trúc của các hợp chất phân lập.

3.1. Chiết xuất cao methanol và phân đoạn SDM2 7 7 từ cây Cam thảo nam

Quá trình chiết xuất methanol là bước đầu tiên để thu được các hợp chất hóa học từ cây cam thảo nam. Sau khi chiết xuất, quy trình phân đoạn được thực hiện để tách các hợp chất dựa trên tính chất vật lý và hóa học của chúng. Phân đoạn SDM2 7 7 được chọn vì nó có tiềm năng chứa các hợp chất có hoạt tính sinh học đáng chú ý. Lưu ý cần kiểm soát các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình chiết xuất để đảm bảo hiệu quả.

3.2. Ứng dụng các phương pháp sắc ký TLC Sắc ký cột phân tích

Sắc ký lớp mỏng (TLC) được sử dụng để kiểm tra chất lượng của các phân đoạn và chọn hệ dung môi phù hợp cho sắc ký cột. Sắc ký cột được sử dụng để phân lập các hợp chất từ phân đoạn SDM2 7 7. Có thể sử dụng silica gel pha thường hoặc silica gel pha đảo tùy thuộc vào độ phân cực của các hợp chất cần tách. Việc lựa chọn hệ dung môi và loại cột sắc ký phù hợp là rất quan trọng để đạt được hiệu quả phân lập tốt.

3.3. Xác định cấu trúc hóa học bằng phương pháp phổ MS NMR

Sau khi phân lập các hợp chất, phổ khối (MS) và phổ NMR được sử dụng để xác định cấu trúc của chúng. Phổ khối cung cấp thông tin về khối lượng phân tử của các hợp chất. Phổ NMR cung cấp thông tin chi tiết về cấu trúc phân tử, bao gồm các liên kết và nhóm chức. Việc kết hợp thông tin từ cả hai phương pháp phổ giúp xác định chính xác cấu trúc của các hợp chất.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Hợp Chất Phân Lập Từ SDM2 7 7 Cây Cam Thảo Nam

Nghiên cứu đã phân lập và xác định được một số hợp chất hóa học từ phân đoạn SDM2 7 7 của cao methanol cây cam thảo nam (Scoparia dulcis L.). Một trong số đó là hợp chất SDM III, có cấu trúc và đặc tính tương tự như Ferruginoside C. Các hợp chất này có tiềm năng ứng dụng trong lĩnh vực dược liệu, đặc biệt là trong việc phát triển các loại thuốc có nguồn gốc từ thiên nhiên. Cần có thêm các nghiên cứu về hoạt tính sinh học của các hợp chất phân lập để đánh giá đầy đủ tiềm năng của chúng.

4.1. Phân lập hợp chất SDM III và so sánh với Ferruginoside C

Hợp chất SDM III được phân lập từ phân đoạn SDM2 7 7 có cấu trúc tương tự như Ferruginoside C. So sánh số liệu phổ của SDM III và Ferruginoside C cho thấy sự tương đồng đáng kể. Điều này gợi ý rằng SDM III có thể có các hoạt tính sinh học tương tự như Ferruginoside C. Tuy nhiên, cần có các nghiên cứu thực nghiệm để xác minh hoạt tính sinh học của SDM III.

4.2. Tiềm năng ứng dụng của các hợp chất trong dược liệu

Các hợp chất phân lập từ phân đoạn SDM2 7 7 có tiềm năng ứng dụng trong lĩnh vực dược liệu. Ferruginoside C đã được chứng minh là có hoạt tính chống oxy hóa và chống viêm. Do đó, SDM III và các hợp chất tương tự có thể có tiềm năng trong việc phát triển các loại thuốc điều trị các bệnh liên quan đến oxy hóa và viêm. Cần có thêm nghiên cứu để khám phá đầy đủ tiềm năng của các hợp chất này.

V. Kết Luận Hướng Nghiên Cứu Thành Phần Hóa Học Cây Cam Thảo Nam

Nghiên cứu về thành phần hóa học của phân đoạn SDM2 7 7 từ cao methanol cây cam thảo nam (Scoparia dulcis L.) đã góp phần làm sáng tỏ thêm về tiềm năng dược liệu của loài cây này. Việc phân lập và xác định cấu trúc các hợp chất hóa học là cơ sở để nghiên cứu về hoạt tính sinh học và phát triển các sản phẩm thuốc có nguồn gốc từ thiên nhiên. Cần có thêm các nghiên cứu chuyên sâu và toàn diện để khai thác tối đa giá trị của cam thảo nam trong tương lai.

5.1. Tổng kết về các kết quả nghiên cứu thành phần hóa học

Nghiên cứu đã thành công trong việc phân lập và xác định cấu trúc của hợp chất SDM III từ phân đoạn SDM2 7 7. Kết quả này cung cấp thêm thông tin về thành phần hóa học đa dạng của cây cam thảo nam. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều hợp chất khác trong phân đoạn SDM2 7 7 chưa được xác định. Cần có thêm nghiên cứu để khám phá đầy đủ thành phần hóa học của cây cam thảo nam.

5.2. Đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo về Scoparia dulcis L.

Các hướng nghiên cứu tiếp theo về cây cam thảo nam bao gồm: Nghiên cứu về hoạt tính sinh học của các hợp chất phân lập, Nghiên cứu về tác dụng hiệp đồng của các hợp chất, Nghiên cứu về ảnh hưởng của điều kiện sinh trưởng đến thành phần hóa học, Nghiên cứu về ứng dụng của cây cam thảo nam trong điều trị bệnh. Các nghiên cứu này sẽ giúp khai thác tối đa tiềm năng dược liệu của cây cam thảo nam.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong y dược học hiện đại, sự gia tăng của các bệnh lý nguy hiểm và mạn tính như ung thư, HIV, xơ vữa động mạch, đái tháo đường, đột quỵ đang đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc tìm kiếm các hoạt chất trị liệu mới. Mặc dù các loại thuốc tổng hợp hóa dược được ứng dụng rộng rãi, chúng vẫn tiềm ẩn nhiều tác dụng không mong muốn đối với cơ thể người sử dụng. Xu hướng nghiên cứu và khai thác các hợp chất tự nhiên có hoạt tính sinh học từ nguồn dược liệu thực vật đang là hướng đi quan trọng nhằm phát triển các sản phẩm chăm sóc sức khỏe có độ an toàn cao.

Cây Cam thảo nam (Scoparia dulcis L.), thuộc họ Mã đề (Plantaginaceae), là loài thực vật thân thảo mọc hoang dại phổ biến tại các vùng nhiệt đới, trong đó có Việt Nam. Trong y học cổ truyền, cây được sử dụng như một vị thuốc dân gian để thanh nhiệt, giải độc, lợi tiểu, chữa cảm sốt, ho hen, dị ứng, eczema và đái tháo đường. Tại nhiều quốc gia như Trung Quốc, Ấn Độ, Nhật Bản, Malaysia, Đài Loan hay khu vực Antilles, loài thảo mộc này cũng được sử dụng trong các bài thuốc điều trị viêm phế quản, loét dạ dày, lậu và rong kinh. Các nghiên cứu dược lý thực nghiệm trên thế giới đã ghi nhận nhiều hoạt tính sinh học từ dịch chiết Scoparia dulcis L. như khả năng gây độc tế bào, ức chế enzyme $\beta$-glucuronidase, chống viêm, kháng virus, kháng khuẩn, kháng nấm và hạ đường huyết (đặc biệt liên quan đến hợp chất amellin).

Trên thế giới, hơn 50 hợp chất thuộc các nhóm flavonoid, terpenoid, benzoxazinoid đã được phân lập từ loài thực vật này. Tuy nhiên, tại Việt Nam, các công trình khảo sát chuyên sâu về thành phần hóa học của cây Cam thảo nam vẫn còn tương đối hạn chế, chủ yếu dừng lại ở việc ghi nhận kinh nghiệm dân gian hoặc thử nghiệm hoạt tính sinh học thô. Do đó, khóa luận thực hiện đề tài nhằm khảo sát thành phần hóa học phân đoạn phân cực của cây Cam thảo nam thu hái trong nước.

Mục tiêu nghiên cứu được xác định cụ thể gồm hai nội dung:

1. Khảo sát thành phần cao methanol ở phân đoạn 2.7 từ cây Cam thảo nam (Scoparia dulcis L.).
2. Phân lập thành phần hóa học cao methanol ở phân đoạn 2.7 từ cây Cam thảo nam.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Phần trên mặt đất của cây Cam thảo nam (Scoparia dulcis L.) bao gồm thân, lá, hoa, quả.
• Phạm vi không gian: Nghiên cứu thực nghiệm được tiến hành tại Phòng thí nghiệm Hóa Sinh Dược – Viện Khoa học Vật liệu Ứng dụng (Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam). Các phép đo quang phổ cộng hưởng từ hạt nhân (NMR) được thực hiện tại Phòng Cộng hưởng từ – Viện Hóa học, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam (Hà Nội).
• Phạm vi thời gian: Quá trình thực nghiệm diễn ra từ tháng 10/2019 đến tháng 12/2019.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết và phân loại hóa thực vật

Về mặt thực vật học, Cam thảo nam (Scoparia dulcis L.) thuộc chi Scoparia, họ Mã đề (Plantaginaceae, trước đây xếp trong họ Scrophulariaceae), bộ Hoa Môi (Lamiales). Khóa luận tổng hợp các nhóm hợp chất chuyển hóa thứ cấp chính đã được ghi nhận trong loài này:

• Nhóm Benzoxazinoid: Gồm benzoxazolinone, 6-methoxy-benzoxazolin-2(3H)-one, 3-hydroxy-6-methoxy-2-benzoxazolinone, 3,6-dimethoxy-benzoxazolin-2(3H)-one, (2R)-7-methoxy-1,4-benzoxazin-3(2H)-one 2-O-$\beta$-glucopyranoside và dẫn xuất galactopyranoside.
• Nhóm Flavonoid: Gồm apigenin, luteolin, scutellarein, scutellarin methyl ester, linarin, vitexin, isovitexin, vicenin-II, hymenoxin.
• Nhóm Diterpenoid: Các hợp chất nhóm scopadulan và labdan như scoparinol, dulcanol, scopadulin, dulcinol (scopadulciol), iso-dulcinol, acid scoparic A, B, C, acid scopadulcic A, B.
• Nhóm Triterpenoid và acid hữu cơ: Gồm $\alpha$-amyrin, betulinic acid, ifflaionic acid, friedelin, glutinol, dulcitol, $\beta$-sitosterol.

Phương pháp nghiên cứu thực nghiệm

Khóa luận áp dụng quy trình hóa thực vật chuẩn để chiết xuất, tách phân đoạn, tinh chế và giải mã cấu trúc phân tử:

Phương pháp	Kỹ thuật & Trang thiết bị thực hiện	Mục đích sử dụng
Chiết xuất & phân bố lỏng-lỏng	Ngâm dầm bột dược liệu khô trong ethanol/methanol ở nhiệt độ phòng (24 giờ/lần); cô quay thu hồi dung môi bằng hệ EYELA CCA-1111 dưới áp suất giảm; chiết phân bố lần lượt với n-hexane, ethyl acetate (EA), methanol (MeOH).	Tách chiết triệt để các nhóm hợp chất theo độ phân cực tăng dần.
Sắc ký lớp mỏng (TLC)	Bản mỏng silica gel 60 $F_{254}$ (Merck) tráng trên nhôm (pha thường và pha đảo); phát hiện vết bằng đèn tử ngoại Vilber Lourmat VL-6LC (254 nm, 365 nm) và thuốc thử $H_2SO_4$ 10%/EtOH kết hợp gia nhiệt.	Dò tìm hệ dung môi giải ly tối ưu, kiểm tra độ tinh sạch và theo dõi gom các phân đoạn sắc ký cột.
Sắc ký cột cổ điển (CC)	Cột thủy tinh đường kính 2–15 cm, chiều dài 35–80 cm; pha tĩnh silica gel cỡ hạt 40–60 $\mu$m (pha thường) và 30–50 $\mu$m (pha đảo); tỷ lệ chất hấp phụ gấp 25–50 lần lượng mẫu; giải ly theo gradient nồng độ.	Tách thô và làm giàu các nhóm hợp chất từ dịch chiết cao.
Sắc ký lọc gel Sephadex	Cột Sephadex LH-20 (đường kính 2,5 cm, chiều dài 80 cm); pha động đẳng dòng (MeOH 100% hoặc hỗn hợp $CHCl_3$:MeOH).	Tách phân đoạn tinh chế dựa trên kích thước phân tử và tương tác hấp phụ gel.
Xác định cấu trúc hóa học	Thiết bị quang phổ Bruker đo phổ cộng hưởng từ hạt nhân: $^1H$-NMR (500 MHz), $^{13}C$-NMR (125 MHz), DEPT-90, DEPT-135, kết hợp phổ 2 chiều HSQC và HMBC trong dung môi $CD_3OD$ ($MeOH-d_4$).	Giải mã cấu trúc hóa học, vị trí liên kết glycoside và cấu hình không gian của hợp chất tinh khiết.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Giới thiệu chung về cây Cam thảo nam

Chương 1 cung cấp tổng quan hệ thống về cây Cam thảo nam bao gồm:

• Danh pháp khoa học, vị trí phân loại thực vật và phân bố địa lý (chi Scoparia có khoảng 10 loài trên thế giới, tại Việt Nam có 1 loài phân bố hoang dại).
• Đặc điểm hình thái thực vật: Cây thảo mọc thẳng đứng cao 30–80 cm, thân nhẵn, rễ hình trụ, lá đơn mọc đối hoặc vòng 3, mép lá nửa trên có răng cưa to, hoa nhỏ màu trắng mọc ở kẽ lá, mùa hoa quả từ tháng 5 đến tháng 7.
• Tác dụng dược lý dân gian và hiện đại: Ghi nhận hoạt tính hạ đường huyết từ từ của hoạt chất amellin tương tự insulin (làm tăng lượng kiềm dự trữ, giảm cetone máu, thúc đẩy làm lành vết thương), các công dụng thanh nhiệt, giải độc, cầm tiêu chảy, chữa mề đay, dị ứng.
• Tổng quan các công trình nghiên cứu trong nước (nhóm Phan Minh Giang năm 2006 khảo sát diterpenoid loại scopadulan; Tôn Nữ Liên Hương năm 2016 phân lập methoxyflavonoid và coixol) và quốc tế (Chen et al. 1976 phân lập 6-methoxybenzoxazolinone và ifflaionic acid; Kawasaki et al. 1988 phân lập 11 hợp chất flavonoid).
• Nguyên lý lý thuyết của các kỹ thuật sắc ký (TLC, sắc ký cột hấp phụ, sắc ký rây phân tử Sephadex LH-20) và các phương pháp quang phổ xác định cấu trúc hữu cơ.

Chương 2: Phương pháp nghiên cứu

Chương 2 mô tả chi tiết nguồn nguyên liệu, hóa chất, thiết bị và các bước tiến hành thực nghiệm:

• Xử lý nguyên liệu: Thu mua 22 kg cây Cam thảo nam tươi (gồm cả rễ, thân, lá, hoa, quả), rửa sạch, loại bỏ tạp chất, phơi gió đến khô hoàn toàn và xay nhuyễn thu được 6 kg bột nguyên liệu.
• Quy trình điều chế các phân đoạn cao chiết:
  • 6 kg bột cây được ngâm chiết kiệt với ethanol ở nhiệt độ phòng, lọc bỏ bã và cô quay thu hồi dung môi thu được 0,78 kg (780 g) cao tổng ethanol.
  • Phân tán cao tổng và chiết phân bố lỏng-lỏng lần lượt bằng các dung môi: chiết với n-hexane thu được 40,0 g cao n-hexane; chiết tiếp bã với ethyl acetate thu được 70,0 g cao ethyl acetate; phần dịch còn lại chiết kiệt với methanol thu được 60,0 g cao methanol.

                  6 kg Bột cây Cam thảo nam
                   Cao tổng EtOH (0,78 kg)
Cao n-Hexane (40,0 g)   Cao EA (70,0 g)    Cao MeOH (60,0 g)

• Hóa chất và thiết bị: Sử dụng dung môi hữu cơ tinh khiết (acetone, chloroform, ethanol 99,7%, n-hexane, ethyl acetate, methanol), silica gel pha thường (40–60 $\mu$m), silica gel pha đảo (30–50 $\mu$m), Sephadex LH-20, bản mỏng silica gel 60 $F_{254}$ Merck, máy cô quay chân không EYELA CCA-1111, cân phân tích SHIMADZU ATX224, máy đo phổ Bruker 500 MHz.

Chương 3: Kết quả nghiên cứu

Chương 3 trình bày toàn bộ quá trình tách phân đoạn, tinh chế và biện luận phổ xác định cấu trúc hợp chất phân lập được:

1. Quá trình sắc ký phân lập từ cao Methanol

• Phân đoạn cao chiết MeOH (60 g): Nạp lên cột silica gel pha thường (400 g chất hấp phụ; cột kích thước $d = 15\text{ cm}$, $l = 80\text{ cm}$), giải ly bằng hệ dung môi EA:MeOH:$H_2O$ với tỷ lệ phân cực tăng dần (25:1:1, 20:1:1, 10:1:1, 8:1:1, 5:1:1) và MeOH 100%. Gom thành 3 phân đoạn chính: SDM1 (17,29 g), SDM2 (21,905 g), SDM3 (20,7 g). Phân đoạn SDM2 có vết sắc ký rõ nét được chọn để tách tiếp.
• Khảo sát phân đoạn SDM2 (21,905 g): Thực hiện sắc ký cột nhanh với hệ dung môi EA:MeOH (25:1, 10:1), tiếp tục chuyển sang hệ $CHCl_3$:MeOH (30:1, 25:1, 10:1, 8:1) và MeOH 100%. Kết quả thu được 8 phân đoạn (SDM2.1 đến SDM2.8).
• Khảo sát phân đoạn SDM2.7: Tiến hành sắc ký cột với hệ $CHCl_3$:MeOH (8:1, 5:1, 3:1, 2:1) và MeOH 100%, thu được 7 phân đoạn phụ (SDM2.7.1 đến SDM2.7.7), trong đó phân đoạn SDM2.7.7 có khối lượng 892 mg.
• Khảo sát phân đoạn SDM2.7.7 (892 mg): Sắc ký lọc gel trên cột Sephadex LH-20, giải ly bằng MeOH 100%, thu được 5 phân đoạn (SDM2.7.7.1 đến SDM2.7.7.5). Gom phân đoạn SDM2.7.7.2 có khối lượng 144 mg.
• Khảo sát phân đoạn SDM2.7.7.2 (144 mg): Tiếp tục chạy cột Sephadex LH-20 với hệ dung môi $CHCl_3$:MeOH (1:1), thu được phân đoạn B (109 mg).
• Khảo sát phân đoạn B (109 mg): Thực hiện sắc ký cột pha đảo (Reverse Phase CC) với hệ dung môi giải ly MeOH:$H_2O$ (1:3, 1:2, 1:1). Qua kiểm tra bản mỏng với hệ $CHCl_3$:MeOH:$H_2O$, phân đoạn B1.2 đã kết tinh thu được 19 mg hợp chất sạch dạng bột vô định hình màu trắng nhạt, ký hiệu SDM III.

2. Biện luận xác định cấu trúc hợp chất SDM III

Hợp chất SDM III được giải mã cấu trúc thông qua phân tích dữ liệu phổ $^1H$-NMR (500 MHz, $CD_3OD$), $^{13}C$-NMR (125 MHz, $CD_3OD$), DEPT, HSQC và HMBC:

• Khung Aglycone:
  • Vòng thơm thứ nhất (nhánh feruloyl): Tín hiệu phổ $^1H$-NMR cho thấy hệ thống 3 proton của vòng benzene 3 lần thế kiểu ABX tại $\delta_H$ 7,08 (1H, d, $J = 2,0\text{ Hz}$, H-2'), $\delta_H$ 6,80 (1H, d, $J = 8,0\text{ Hz}$, H-5') và $\delta_H$ 6,97 (1H, dd, $J = 8,0; 2,0\text{ Hz}$, H-6'). Hai proton olefin nối đôi cấu hình trans xuất hiện tại $\delta_H$ 6,34 (1H, d, $J = 16,0\text{ Hz}$, H-$\alpha$') và $\delta_H$ 7,58 (1H, d, $J = 16,0\text{ Hz}$, H-$\beta$'). Nhóm methoxyl tại $\delta_H$ 3,88 (3H, s, 3'-$OCH_3$). Tương quan HMBC giữa H-$\alpha$', H-$\beta$' với carbon carbonyl $\delta_C$ 167,9 khẳng định sự hiện diện của nhóm E-feruloyl.
  • Vòng thơm thứ hai (nhánh phenylethanol): Hệ thống proton kiểu ABX tại $\delta_H$ 6,70 (1H, d, $J = 2,0\text{ Hz}$, H-2), $\delta_H$ 6,74 (1H, d, $J = 8,0\text{ Hz}$, H-5) và $\delta_H$ 6,65 (1H, dd, $J = 8,0; 2,0\text{ Hz}$, H-6). Nhóm ethyloxyl gồm 2 proton methylen $\delta_H$ 2,85 (2H, m, H-$\beta$) và nhóm oxymethylen $\delta_H$ 4,03 (1H, m, H-$\alpha$a), 3,74 (1H, m, H-$\alpha$b). Nhóm methoxyl thứ hai tại $\delta_H$ 3,81 (3H, s, 4-$OCH_3$). Tương quan HMBC xác nhận cấu trúc nhóm 3-hydroxy-4-methoxy-phenylethanol.
• Các phân tử đường:
  • Phổ NMR xác định sự có mặt của 3 đơn vị đường gồm 1 phân tử $\beta$-D-glucose và 2 phân tử $\alpha$-L-rhamnose.
  • Proton anomer của glucose xuất hiện tại $\delta_H$ 4,37 (1H, d, $J = 8,0\text{ Hz}$, H-1''), hằng số ghép $J = 8,0\text{ Hz}$ xác nhận cấu hình $\beta$.
  • Hai proton anomer của 2 phân tử rhamnose xuất hiện dưới dạng mũi đơn tại $\delta_H$ 5,21 (1H, s, H-1''') và $\delta_H$ 4,65 (1H, s, H-1''''), xác nhận cấu hình $\alpha$. Hai nhóm methyl của rhamnose xuất hiện ở vùng trường cao tại $\delta_H$ 1,22 (3H, d, $J = 6,0\text{ Hz}$, H-6''') và $\delta_H$ 1,18 (3H, d, $J = 6,5\text{ Hz}$, H-6'''').
• Vị trí liên kết:
  • Tương quan HMBC giữa proton H-4'' ($\delta_H$ 5,02) của glucose với carbon carbonyl $\delta_C$ 167,9 chứng minh nhóm E-feruloyl gắn vào vị trí C-4'' của glucose qua liên kết ester.
  • Tương quan giữa proton $H_2$-$\alpha$ của aglycone với carbon anomer C-1'' ($\delta_C$ 104,1) của glucose xác nhận aglycone gắn vào C-1'' của glucose.
  • Proton anomer H-1''' ($\delta_H$ 5,21) của rhamnose thứ nhất tương quan với C-3'' ($\delta_C$ 81,7) của glucose; proton anomer H-1'''' ($\delta_H$ 4,65) của rhamnose thứ hai tương quan với C-6'' ($\delta_C$ 67,8) của glucose.
• Kết luận định danh: Hợp chất SDM III được xác định chính xác là 3-hydroxy-4-methoxy-$\beta$-phenylethoxy-3,6-di-O-($\alpha$-rhamnopyranosyl)-4-O-E-feruloyl-$\beta$-glucopyranoside, có tên thông thường là Ferruginoside C ($C_{37}H_{50}O_{19}$).

Chương 4: Kết luận và đề nghị

Chương 4 đúc kết các kết quả đạt được và định hướng mở rộng:

• Đã chiết xuất, phân lập và làm sáng tỏ cấu trúc hóa học của 1 hợp chất tinh khiết từ phân đoạn SDM2.7 cao methanol cây Cam thảo nam là Ferruginoside C (SDM III).
• Đề nghị tiếp tục khảo sát thành phần hóa học của các phân đoạn cao chiết khác (cao n-hexane và cao ethyl acetate) nhằm tìm kiếm các hợp chất mới.

---

Kết quả và đóng góp

Kết quả định lượng và thông số thực nghiệm

Khóa luận đã hoàn thành quy trình chiết xuất và phân lập từ nguyên liệu thực vật với các số liệu cụ thể:

• Thu nhận 0,78 kg cao ethanol tổng từ 6 kg bột nguyên liệu cây Cam thảo nam khô (tương đương từ 22 kg cây tươi).
• Phân đoạn lỏng-lỏng thu được 40,0 g cao n-hexane, 70,0 g cao ethyl acetate và 60,0 g cao methanol.
• Tinh chế từ 60,0 g cao methanol qua 6 bước sắc ký cột phân đoạn liên tiếp thu được 19 mg hợp chất sạch SDM III (Ferruginoside C) dưới dạng bột vô định hình màu trắng nhạt.

Bảng tổng hợp đối chiếu số liệu phổ cộng hưởng từ hạt nhân ($^{13}C$-NMR và $^1H$-NMR) của hợp chất phân lập SDM III và chất chuẩn đối chiếu Ferruginoside C trong dung môi $CD_3OD$:

Vị trí Carbon	$\delta_C$ (ppm) SDM III	$\delta_H$ (ppm), $J$ (Hz) SDM III	$\delta_C$ (ppm) Ferruginoside C	$\delta_H$ (ppm), $J$ (Hz) Ferruginoside C	Tương quan HMBC chính ($H \rightarrow C$)
Nhóm Phenylethanoid
1	132,3	—	132,3	—	H-$\alpha$, H-$\beta$, H-5
2	117,1	6,70 (d, 2,0)	117,0	6,70 (d, 2,0)	C-1, C-3, C-4, C-6, C-$\beta$
3 (C-OH)	147,1	—	147,1	—	H-2, H-5
4 ($C-OCH_3$)	147,5	—	147,5	—	H-2, H-5, H-6, 4-$OCH_3$
5	112,8	6,74 (d, 8,0)	112,8	6,74 (d, 8,0)	C-1, C-3, C-4
6	121,3	6,65 (dd, 8,0; 2,0)	121,3	6,65 (dd, 8,0; 2,0)	C-2, C-4, C-$\beta$
$\alpha$	72,1	4,03 (m); 3,74 (m)	72,1	4,03 (m); 3,74 (m)	C-1, C-$\beta$, C-1''
$\beta$	36,4	2,85 (m)	36,4	2,85 (m)	C-1, C-2, C-6, C-$\alpha$
4-$OCH_3$	56,4	3,81 (s)	56,4	3,81 (s)	C-4
Nhóm E-Feruloyl
1'	127,7	—	127,7	—	H-$\alpha$', H-$\beta$', H-5'
2'	111,7	7,08 (d, 2,0)	111,7	7,08 (d, 2,0)	C-3', C-4', C-6', C-$\beta$'
3' ($C-OCH_3$)	149,3	—	149,3	—	H-2', H-5', 3'-$OCH_3$
4' (C-OH)	150,8	—	150,8	—	H-2', H-5', H-6'
5'	116,5	6,80 (d, 8,0)	116,5	6,80 (d, 8,0)	C-1', C-3', C-4'
6'	124,3	6,97 (dd, 8,0; 2,0)	124,3	6,97 (dd, 8,0; 2,0)	C-2', C-4', C-$\beta$'
$\alpha$'	115,1	6,34 (d, 16,0)	115,1	6,34 (d, 16,0)	C-1', C=O
$\beta$'	147,7	7,58 (d, 16,0)	147,7	7,58 (d, 16,0)	C-1', C-2', C-6', C-$\alpha$', C=O
C=O	167,9	—	167,9	—	H-$\alpha$', H-$\beta$', H-4''
3'-$OCH_3$	56,5	3,88 (s)	56,5	3,88 (s)	C-3'
$\beta$-D-Glucopyranose
1''	104,1	4,37 (d, 8,0)	104,1	4,37 (d, 8,0)	C-$\alpha$
2''	75,3	3,60 (m)	75,3	3,60 (m)	C-1'', C-3''
3''	81,7	3,85 (m)	81,7	3,85 (m)	C-2'', C-4'', C-1'''
4''	70,8	5,02 (t, 9,0)	70,8	5,02 (t, 9,0)	C-3'', C-5'', C=O
5''	75,5	3,68 (m)	75,5	3,68 (m)	C-4'', C-6''
6''	67,8	3,88 (m); 3,58 (m)	67,8	3,88 (m); 3,58 (m)	C-5'', C-1''''
$\alpha$-L-Rhamnopyranose (gắn C-3'')
1'''	102,6	5,21 (s)	102,6	5,21 (s)	C-3''
6''' ($CH_3$)	18,5	1,22 (d, 6,0)	18,5	1,22 (d, 6,0)	C-4''', C-5'''
$\alpha$-L-Rhamnopyranose (gắn C-6'')
1''''	101,9	4,65 (s)	101,9	4,65 (s)	C-6''
6'''' ($CH_3$)	18,0	1,18 (d, 6,5)	18,0	1,18 (d, 6,5)	C-4'''', C-5''''

Đóng góp của đề tài

• Đóng góp khoa học: Khóa luận xây dựng được quy trình chiết tách và tinh chế nhiều giai đoạn phù hợp với các hợp chất glycoside có tính phân cực cao từ cao methanol cây Cam thảo nam; xác định và công bố bộ dữ liệu phổ chi tiết ($^1H$, $^{13}C$, DEPT, HMBC, HSQC) của hợp chất phenylethanoid glycoside Ferruginoside C phân lập từ nguồn dược liệu tại Việt Nam.
• Đề xuất từ tác giả: Kết quả đạt được là cơ sở thực nghiệm ban đầu để tiếp tục mở rộng nghiên cứu sang các phân đoạn cao chiết khác của cây Cam thảo nam nhằm phát hiện thêm các hoạt chất thiên nhiên có giá trị dược liệu.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Hạn chế

• Nghiên cứu chỉ tập trung phân lập chuyên sâu trên một phân đoạn hẹp (SDM2.7) của cao chiết methanol, chưa tiến hành phân lập và nhận danh các hợp chất ở các phân đoạn còn lại của cao methanol.
• Chưa khảo sát thành phần hóa học của hai phân đoạn cao chiết kém phân cực hơn đã thu nhận trong quá trình chiết phân bố lỏng-lỏng là cao n-hexane (40,0 g) và cao ethyl acetate (70,0 g).
• Đề tài chỉ dừng lại ở phạm vi phân lập và xác định cấu trúc hóa học, chưa thực hiện các thử nghiệm đánh giá hoạt tính sinh học (in vitro hoặc in vivo) đối với hợp chất Ferruginoside C phân lập được.

Hướng nghiên cứu tiếp

• Mở rộng khảo sát, sắc ký phân lập và làm sáng tỏ cấu trúc các hợp chất hóa thực vật hiện diện trong phân đoạn cao n-hexane và cao ethyl acetate từ cây Cam thảo nam.
• Tiến hành thử nghiệm sàng lọc các hoạt tính dược lý (như chống oxy hóa, kháng viêm, gây độc dòng tế bào ung thư, ức chế enzyme $\alpha$-glucosidase hoặc kháng vi sinh vật kiểm nghiệm) của hợp chất Ferruginoside C và các phân đoạn cao chiết liên quan.

---

Giá trị tham khảo

Tài liệu khóa luận mang lại giá trị tham khảo chuyên môn cho sinh viên, học viên cao học, giảng viên và các nghiên cứu viên thuộc các chuyên ngành Công nghệ Sinh học, Hóa học Hợp chất Thiên nhiên, Hóa Dược và Dược liệu học:

• Quy trình chiết xuất và sắc ký phân đoạn: Cung cấp thông số thực nghiệm cụ thể về tỷ lệ dung môi, kích thước hạt silica gel, kỹ thuật nhồi cột khô/ướt và quy trình kết hợp sắc ký rây phân tử Sephadex LH-20 cùng sắc ký cột pha đảo để xử lý các phân đoạn cao giàu hợp chất phân cực.
• Phương pháp luận giải mã cấu trúc phổ cộng hưởng từ hạt nhân: Là tài liệu tham khảo trực quan về phương pháp phân tích, ghép cặp tín hiệu phổ 1D ($^1H$, $^{13}C$, DEPT) và phổ 2D (HMBC, HSQC) đối với các cấu trúc phức tạp chứa đồng thời khung thơm phenylethanoid, nhóm ester feruloyl và mạch trisaccharide (gồm glucose và rhamnose).

---

Câu hỏi thường gặp

1. Khóa luận nghiên cứu trên đối tượng thực vật nào và phạm vi thu mẫu ra sao?
Nghiên cứu được thực hiện trên phần trên mặt đất (thân, lá, hoa, quả, rễ) của cây Cam thảo nam (Scoparia dulcis L.), thu mua 22 kg nguyên liệu tươi, sau khi làm sạch và phơi khô thu được 6 kg bột dược liệu để tiến hành chiết xuất tại Phòng thí nghiệm Hóa Sinh Dược – Viện Khoa học Vật liệu Ứng dụng.

2. Tác giả đã thu nhận được những loại cao chiết nào và khối lượng là bao nhiêu?
Từ 6 kg bột nguyên liệu, quá trình ngâm chiết với ethanol thu được 0,78 kg (780 g) cao tổng ethanol. Quá trình chiết phân bố lỏng-lỏng tiếp theo thu được 3 phân đoạn cao chiết: cao n-hexane (40,0 g), cao ethyl acetate (70,0 g) và cao methanol (60,0 g).

3. Quy trình sắc ký phân lập hợp chất SDM III từ 60 g cao methanol gồm những bước nào?
Quy trình gồm 6 bước sắc ký liên hoàn: (1) Sắc ký cột nhanh pha thường cao MeOH thu phân đoạn SDM2 (21,905 g); (2) Sắc ký cột SDM2 thu phân đoạn SDM2.7; (3) Sắc ký cột SDM2.7 thu phân đoạn SDM2.7.7 (892 mg); (4) Sắc ký lọc gel Sephadex LH-20 phân đoạn SDM2.7.7 thu phân đoạn SDM2.7.7.2 (144 mg); (5) Sắc ký Sephadex LH-20 phân đoạn SDM2.7.7.2 thu phân đoạn B (109 mg); (6) Sắc ký cột pha đảo phân đoạn B1 giải ly bằng MeOH:$H_2O$ thu được 19 mg chất sạch SDM III.

4. Hợp chất tinh khiết SDM III được định danh có cấu trúc hóa học là gì?
Hợp chất SDM III được xác định là Ferruginoside C, có danh pháp hóa học đầy đủ là 3-hydroxy-4-methoxy-$\beta$-phenylethoxy-3,6-di-O-($\alpha$-rhamnopyranosyl)-4-O-E-feruloyl-$\beta$-glucopyranoside (công thức phân tử $C_{37}H_{50}O_{19}$), gồm 1 khung 3-hydroxy-4-methoxy-phenylethanol, 1 nhóm trans-feruloyl liên kết ester tại C-4'' của glucose, và 2 phân tử $\alpha$-L-rhamnose gắn vào vị trí C-3'' và C-6'' của khung $\beta$-D-glucose.

5. Đề xuất nghiên cứu tiếp theo của tác giả trong khóa luận là gì?
Tác giả đề nghị tiếp tục khảo sát thành phần hóa học của hai phân đoạn cao chiết còn lại là cao n-hexane và cao ethyl acetate của cây Cam thảo nam nhằm tìm kiếm thêm các hợp chất tự nhiên mới.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Hồ Ngọc Trinh đã thực hiện thành công quy trình chiết xuất phân đoạn và tinh chế hóa thực vật trên cây Cam thảo nam (Scoparia dulcis L.) thu hái tại Việt Nam. Từ 60 g cao chiết phân đoạn methanol, thông qua hệ thống sắc ký cột silica gel pha thường, lọc gel Sephadex LH-20 và sắc ký cột pha đảo, nghiên cứu đã phân lập được 19 mg hợp chất sạch dạng bột vô định hình màu trắng nhạt. Cấu trúc hóa học của hợp chất được giải mã và định danh chính xác bằng phương pháp phổ cộng hưởng từ hạt nhân 1D và 2D là Ferruginoside C (3-hydroxy-4-methoxy-$\beta$-phenylethoxy-3,6-di-O-($\alpha$-rhamnopyranosyl)-4-O-E-feruloyl-$\beta$-glucopyranoside), đóng góp dữ liệu thực nghiệm có giá trị vào cơ sở dữ liệu hóa học các hợp chất thiên nhiên của loài cây này.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU CHUNG VỀ CÂY CAM THẢO NAM 1. Danh pháp và phân loại Cam thảo nam còn có tên là cam thảo đất, dã cam thảo (Trung Quốc), giả cam thảo, có tên khoa học là Scoparia dulcis L., thuộc họ hoa mõm chó (Scrophulariaceae). Cam thảo nam Phân loại thực vật (Đỗ Tất Lợi et al, 2004) : - Giới: Thực vật (Plantae) - Bộ: Hoa Môi (Lamiales) - Họ: Mã đề (Plantaginaceae) - Chi: Scoparia - Loài: Scoparia dulcis Phân bố: Chi Scoparia có khoảng 10 loài trên thế giới, phân bố chủ yếu ở các vùng nhiệt đới. Việt Nam duy nhất có một loài là cây cam thảo nam.

Hiện nay cây mọc hoang dại ở nhiều nơi, nhất là vùng nhiệt đới Đông Nam Á và mọc cả ở miền Nam Trung Quốc, đặc biệt vùng Quảng Tây, nhân dân cũng dùng cây này với tên dã cam thảo. Tại Ấn Độ, Malaisia, Thái Lan, châu Mỹ đều có. Đặc điểm hình thái Cam thảo nam là một loài cỏ thẳng đứng, cao 30 - 80cm, thân nhẵn, rễ to hình trụ. Lá đơn, mọc đối hoặc vòng 3 lá một.

Phiến lá hình mác hay hình trứng ngược, dài 1,5 - 3cm, rộng 8 - 12mm, phía cuống hẹp lại thành cuống ngắn, mép lá nửa phía trên răng cưa to, phía dưới nguyên. Mùa hạ ra hoa nhỏ màu trắng ở kẽ lá, mọc riêng lẻ hoặc thành đôi. Quả nhỏ hình cầu, trong chứa nhiều hạt nhỏ, nhăn nheo (Đỗ Tất Lợi et al, 2004). Mùa hoa quả: tháng 5 - 7.

Thành phần hoá học Toàn cây cam thảo nam chứa diterpenoid, flavonoid và acid hữu cơ. Các chất diterpenoid bao gồm scoparinol, dulanol, scopadulin, acid scoparic A, B, C, acid scopadulcic A, B. Các flavonoid là hymenoxin, apigenin, luteolin, scutelarein, scutelarin methyl ester, linarin, vitexin, isovitexin, vicenin – II. Các acid hữu cơ bao gồm acid betulinic, acid dulcisic, acid ifflaionie.

Ngoài ra, còn có friedelin, glutinol, dulcitol amellin, β – sitosterol, tanin, alcaloid (Trung thảo dược học III, 1997). Tác dụng dược lý Nhân dân nhiều vùng ở Việt Nam cũng như nhân dân vùng Quảng Tây (Trung Quốc) dùng thay vị Cam thảo bắc để chữa sốt, chữa say sắn độc và giải độc cơ thể. Tại Malaysia, Cam thảo nam được dân gian dùng làm thuốc chữa ho. Người dân trên đảo Angti dùng rễ Cam thảo nam làm thuốc để chữa bệnh lậu,rong kinh (Đỗ Tất Lợi et al, 2004).

Amellin là một hợp chất có khả năng làm giảm đường huyết và các triệu chứng của bệnh đái tháo đường, tăng hồng cầu. Cũng giống như insulin, amellin không làm hạ đường huyết dưới mức bình thường, mà sự giảm lượng đường trong máu và nước tiểu diễn ra dần dần. Nó làm tăng lượng, kiềm dự trữ bị hạ thấp ở người bệnh đái tháo đường và làm giảm hàm lượng sắt trong huyết thanh và các chất tạo cetone trong máu. Nó ngăn cản sự tiêu hao mô, tích tụ protein tốt hơn trong chế độ ăn, làm giảm mỡ trong mô mỡ, thúc đẩy quá trình làm lành các vết thương.

5 Theo Đông y, Cam thảo nam vị ngọt, hơi đắng, tính mát; có tác dụng thanh nhiệt, giảm ngứa, cầm tiêu chảy, chữa cảm sốt, ho. Nó thường được dùng chữa một số bệnh như dị ứng mề đay, rôm sảy, eczema, lở ngứa, cảm mạo, ho hen. Ngoài ra cam thảo nam còn có tác dụng bổ tỳ, nhuận phế, thanh nhiệt, giải độc và lợi tiểu. Một số nghiên cứu trong nước và ngoài nước 1.

Nghiên cứu trong nước Tình hình nghiên cứu về thành phần hóa học của loài Cam thảo nam trong nước vẫn còn là một đề tài khá mới, chưa được tìm hiểu và nghiên cứu nhiều. Năm 2006, nhóm nhà khoa học Phan Minh Giang và cộng sự đã khảo sát thành phần hóa học và hoạt tính những diterpenoids loại scopadulan từ Cam thảo nam ở Việt Nam (Phan Minh Giang et al, 2006).