MỞ ĐẦU Theo một vài nghiên cứu tác động của ô nhiễm môi trƣờng không khí lên sức khỏe của con ngƣời, Viện Y học lao động và sức khỏe môi trƣờng ƣớc tính, hàng năm tại Việt Nam có khoảng 626 ngƣời chết và 1.500 ca mắc bệnh đƣờng hô hấp liên quan đến ô nhiễm không khí. Ô nhiễm môi trƣờng không khí hiện nay không những tác động xấu tới sức khỏe của con ngƣời, thiệt hại về kinh tế mà còn ảnh hƣởng đến biến đổi khí hậu. Nhiều chƣơng trình nghiên cứu cũng đã cho thấy biến đổi khí hậu không chỉ thuần túy do tác động của tự nhiên mà còn do tác động của con ngƣời thông qua việc sử dụng các loại nhiên liệu hóa thạch trong sản xuất công nghiệp, giao thông, vận tải, nông nghiệp, kéo theo lƣợng phát thải khí nhà kính CO2 không ngừng gia tăng nhanh, góp phần gây nên biến đổi khí hậu. Hiện nay, nƣớc ta có 5 tỉnh đang chịu ảnh hƣởng nặng nề của ô nhiễm môi trƣờng không khí do các hoạt động công nghiệp, giao thông, vận tải và xây dựng, đó là thành phố Hà Nội, TP.HCM, Bình Dƣơng, Đà Nẵng và Hải Phòng.
Mức độ ô nhiễm cao một phần là do các khu công nghiệp phát triển nhanh chóng, các biện pháp xử lý khí thải còn đơn giản, nhiều DN không tự áp dụng các công nghệ vào xử lý khí thải hoặc cố ý xả thải không qua xử lý. Đồng thời, các hoạt động sản xuất, giao thông vận tải hiện nay vẫn sử dụng chủ yếu là nhiên liệu hóa thạch nhƣ than, dầu FO, DO. đã thải ra môi trƣờng một lƣợng lớn khí độc CO, SO2, NO2. , tác động trực tiếp đến sức khỏe của con ngƣời.
Theo xu thế chung về phát triển kinh tế và chuyển dịch cơ cấu kinh tế sang nền kinh tế công nghiệp, Hải Phòng đang đẩy mạnh phát triển các khu công nghiệp tập trung, phát triển cơ sở hạ tầng để đáp ứng các nhu cầu lao động, sinh hoạt của ngƣời dân và nhu cầu phát triển kinh tế. Do vậy, vấn đề quan trắc, kiểm soát, giảm thiểu ô nhiễm môi trƣờng nói chung và ô nhiễm không khí nói riêng là hết sức cấp bách và cần thiết. Trên cơ sở đó em chọn đề tài: Khảo sát xác định hàm lượng NO2 và SO2 trong không khí tại một số địa điểm trên địa bàn thành phố Hải Phòng. Sinh viên: Lê Thị Ngọc – MT1202 1 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP CHƢƠNG I: TỔNG QUAN I.
GIỚI THIỆU CHUNG VỀ THÀNH PHỐ HẢI PHÕNG Hải Phòng là 1 trong 5 thành phố trực thuộc trung ƣơng, đô thị loại một cấp quốc gia, bao gồm các quận, huyện: - Quận: Hồng Bàng, Ngô Quyền, Lê Chân, Kiến An, Hải An, Dƣơng Kinh, Đồ Sơn. - Huyện: Thủy Nguyên, An Dƣơng, An Lão, Kiến Thụy, Tiên Lãng, Vĩnh Bảo, Cát Hải, Bạch Long Vĩ. Điều kiện tự nhiên - Vị trí địa lý: Hải Phòng là một thành phố ven biển, phía Bắc giáp tỉnh Quảng Ninh, phía Tây giáp tỉnh Hải Dƣơng, phía Nam giáp tỉnh Thái Bình, phía Đông giáp Vịnh Bắc Bộ thuộc biển Đông và đảo Hải Nam - cách huyện đảo Bạch Long Vĩ khoảng 70 km. Thành Phố cách thủ đô Hà Nội 102 km về phía Đông Đông Bắc.
- Địa hình: Phía bắc của Hải Phòng là vùng trung du, có đồi xen kẽ với đồng bằng và ngả thấp dần về phía nam ra biển. - Sông: sông ngòi ở Hải Phòng khá nhiều, mật độ trung bình từ 0,6 - 0,8 km/1 km². Độ dốc khá nhỏ, chảy chủ yếu theo hƣớng Tây Bắc Đông Nam. Đây là nơi tất cả hạ lƣu của sông Thái Bình đổ ra biển, tạo ra một vùng hạ lƣu màu mỡ, dồi dào nƣớc ngọt phục vụ đời sống con ngƣời nơi đây.
- Bờ biển: Hải Phòng có đƣờng bờ biển dài trên 125 km, thấp và khá bằng phẳng, nƣớc biển Đồ Sơn hơi đục nhƣng sau khi cải tạo nƣớc biển đã có phần sạch hơn, cát mịn vàng, phong cảnh đẹp. Ngoài ra, Hải Phòng còn có đảo Cát Bà là khu dự trữ sinh quyển thế giới có những bãi tắm đẹp, cát trắng, nƣớc trong xanh cùng các vịnh Lan Hạ. đẹp và kì thú. Cát Bà cũng là đảo lớn nhất thuộc khu vực Vịnh Hạ Long.
- Khí hậu: Thời tiết Hải Phòng mang tính chất cận nhiệt đới ẩm ấm đặc trƣng của thời tiết miền Bắc Việt Nam: mùa hè nóng ẩm, mƣa nhiều, mùa đông khô và Sinh viên: Lê Thị Ngọc – MT1202 2 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP lạnh, có 4 mùa Xuân, Hạ, Thu, Đông tƣơng đối rõ rệt. Nhiệt độ trung bình vào mùa hè là khoảng 32,5 °C, mùa đông là 20,3 °C và nhiệt độ trung bình năm là trên 23,9 °C. Lƣợng mƣa trung bình năm là khoảng 1600 – 1800 mm. Độ ẩm trong không khí trung bình 85 - 86%.
- Tài nguyên: Tài nguyên đất đai: Hải Phòng có diện tích đất là 1507,57 km²,trong đó diện tích đất liền là 1208,49 km². Tổng diện tích đất sử dụng là 152,2 nghìn ha trong đó đất ở chiếm 8,61%; đất dùng cho nông nghiệp chiếm 33,64%; đất lâm nghiệp chiếm 14,45%; còn lại là đất chuyên dụng. Nằm ở ven biển nên chủ yếu là đất phèn, đất mặn, phù sa, đất đồi feralit màu nâu vàng. Tài nguyên rừng: Hải Phòng có khu rừng nguyên sinh trên đảo Cát Bà, là nơi dự trữ sinh quyển Thế giới.
Điều đặc biệt là khu rừng này nằm trên đá vôi, một trạng thái rừng rất độc đáo. Tài nguyên nƣớc: Là nơi tất cả các nhánh của sông Thái Bình đổ ra biển nên Hải Phòng có mạng lƣới sông ngòi khá dày đặc, mang lại nguồn lợi rất lớn về nƣớc. Ngoài ra, tại Tiên Lãng còn có mạch suối khoáng ngầm duy nhất ở đồng bằng sông Hồng, tạo ra khu du lịch suối khoáng nóng Tiên Lãng đƣợc nhiều ngƣời biết đến. Tài nguyên biển: bờ biển Hải Phòng trải dài trên 125 km, mang lại nguồn lợi rất lớn về cảng, góp phần phát triển thành cảng cửa ngõ quốc tế của cả miền Bắc và cả nƣớc.
Ngành du lịch ở đây cũng rất phong phú với những bãi tắm sạch đẹp nhƣ Cát Bà, Đồ Sơn cùng với phong cảnh hữu tình tạo nguồn lợi lớn cho du lịch, Cát Bà còn có các rạn san hô, hệ thống hang động, biển có nhiều loại hải sản có giá trị kinh tế. Tài nguyên khoáng sản: Hải Phòng có tài nguyên đá vôi nhiều, và có mỏ đá vôi ở Thuỷ Nguyên. Sinh viên: Lê Thị Ngọc – MT1202 3 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP I. Điều kiện xã hội - Dân số: Dân số thành phố là trên 1.000 ngƣời, trong đó số dân thành thị là trên 847.000 ngƣời và số dân ở nông thôn là trên 990.
Mật độ dân số 1.207 ngƣời/km2. - Trình độ văn hóa - giáo dục: Với lợi thế là một thành phố trực thuộc trung ƣơng, Hải Phòng là một trung tâm giáo dục lớn của Việt Nam. Các trƣờng của Hải Phòng đều có cơ sở vật chất rất tốt và toàn diện. - Hiện nay, trên địa bàn thành phố có 5 trƣờng Đại học và học viện, 16 trƣờng Cao đẳng, 26 trƣờng Trung cấp chuyên nghiệp, 56 trƣờng Trung học phổ thông và hàng trăm trƣờng học từ bậc học cơ sở tới ngành học mầm non.
Hải Phòng cũng là địa phƣơng duy nhất có học sinh đạt giải Olympic quốc tế trong 16 năm liên tiếp. - Kinh tế: Hải Phòng là một "thủ đô kinh tế" của miền bắc nói riêng và của cả Việt Nam nói chung. Dƣới thời Pháp thuộc, Hải Phòng là thành phố cấp 1, ngang hàng với Sài Gòn và Hà Nội. Những năm cuối thế kỷ 19, ngƣời Pháp đã có những đề xuất xây dựng Hải Phòng thành "thủ đô kinh tế" của Đông Dƣơng.
- Ngày nay, Hải Phòng là một trong những trung tâm kinh tế quan trọng nhất của Việt Nam, từ năm 2005 đến nay luôn đứng trong top 5 các tỉnh thành phố đóng góp ngân sách nhiều nhất cả nƣớc, cụ thể là luôn đứng ở vị trí thứ 4 sau thành phố Hồ Chí Minh, Bà Rịa - Vũng Tàu, và Hà Nội. Năm 2009, thu ngân sách nhà nƣớc của địa phƣơng đạt 34.752 tỷ đồng và năm 2007 là 12. Năm 2011, thu ngân sách trên địa bàn thành phố đạt 47.725 tỷ đồng, tăng 19% so với năm 2010. Trong bảng xếp hạng về chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh của Việt Nam năm 2011, thành phố Hải Phòng xếp ở vị trí thứ 45/63 tỉnh thành.
Hải Phòng là trung tâm phát luồng hàng xuất nhập khẩu lớn nhất miền Bắc. Đến nay, Hải Phòng đã có quan hệ xuất nhập khẩu hàng hoá với trên 40 nƣớc và vùng lãnh thổ trên thế giới. Trung tâm Hội chợ triển lãm quốc tế Hải Phòng là Sinh viên: Lê Thị Ngọc – MT1202 4 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP trung tâm hội chợ lớn nhất của Việt Nam hiện nay. Hải Phòng đang phấn đấu để trở thành một trong những trung tâm thƣơng mại lớn nhất của cả nƣớc.
- Giao thông: Với vị trí là đầu mối giao thông quan trọng, là cửa ngõ ra biển của toàn miền Bắc. Hải Phòng hội đủ tất cả các loại hình giao thông là đƣờng bộ, đƣờng sắt, đƣờng thủy, đƣờng không và hệ thống cảng biển. Thành phố Hải Phòng có khoảng 600 tuyến đƣờng phố, nằm trong 7 quận nội thành. Khái quát tình hình ô nhiễm môi trƣờng Hải Phòng là 1 trong những thành phố lớn của cả nƣớc với dân số hơn 1 triệu ngƣời.
Thành phố đang phát triển từng ngày từng giờ tốc độ chóng mặt nhƣng hệ thống hạ tầng cơ sở của thành phố lại còn nhiều điều chƣa hợp lý. Điều đó đã dẫn đến tình trạng ô nhiễm môi trƣờng ngày càng nghiêm trọng. Hoạt động sản xuất công nghiệp là nguyên nhân chủ yếu gây ô nhiễm không khí. Theo số liệu điều tra năm 2000 của Cục Thống kê Hải Phòng, cho thấy trong 3 quận nội thành có 86 nhà máy công nghiệp lớn với 50 cơ sở công nghiệp sử dụng nhiều nguyên vật liệu hoá thạch, chủ yếu là than đá.
Khi mới thành lập, nhiều xí nghiệp còn có không gian rộng, nhƣng do dân số gia tăng khoảng cách giữa các xí nghiệp với khu dân cƣ đang bị thu hẹp. Dây chuyền của các xí nghiệp công nghiệp, chủ yếu dùng than và dùng dầu FO, do đó các tác nhân gây ô nhiễm không khí là các chất khí độc hại, nhƣ CO2, CO, SO2, NOX và các loại bụi công nghiệp. Việc phát thải lƣợng lớn các chất độc vào môi trƣờng trên các dây chuyền còn lạc hậu, không đƣợc đầu tƣ bảo dƣỡng, thay thế và không có các biện pháp xử lý giảm thiểu ô nhiễm làm cho môi trƣờng ngày càng bị ô nhiễm nghiêm trọng.
