Luận văn: Kế toán chi phí sản xuất, tính giá thành sản phẩm tại CTCP Bia Hà Nội - HP

Luận văn phân tích thực trạng và hoàn thiện công tác kế toán chi phí sản xuất, tính giá thành sản phẩm tại Công ty Cổ phần Bia Hà Nội – Hải Phòng. Đề xuất giải

• Tác giả: Lưu Việt Tùng
• Người hướng dẫn: PGS.TS. Trương Thị Thủy
• Trường học: Học Viện Tài Chính
• Chuyên ngành: Kế toán doanh nghiệp
• Đề tài: Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty Cổ phần Bia Hà Nội – Hải Phòng
• Loại tài liệu: Luận văn tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng quan kế toán chi phí sản xuất tại Bia Hà Nội Hải Phòng

Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm đóng vai trò quan trọng trong quản lý doanh nghiệp sản xuất. Công ty Cổ phần Bia Hà Nội – Hải Phòng là đơn vị chuyên sản xuất và kinh doanh các sản phẩm bia. Công tác kế toán chi phí sản xuất tại công ty được tổ chức theo quy định hiện hành của nhà nước. Chi phí sản xuất bao gồm toàn bộ chi phí phát sinh trong quá trình sản xuất. Các chi phí này được phân loại theo nhiều tiêu chí. Tiêu chí phổ biến gồm chi phí trực tiếp và chi phí gián tiếp. Chi phí trực tiếp bao gồm nguyên vật liệu trực tiếp, nhân công trực tiếp. Chi phí gián tiếp là các chi phí sản xuất chung. Tại Bia Hà Nội – Hải Phòng, đối tượng kế toán tập hợp chi phí sản xuất là các loại sản phẩm bia. Đối tượng tính giá thành được xác định dựa trên đặc điểm quy trình công nghệ. Hệ thống tài khoản kế toán áp dụng theo Thông tư 200/2014/TT-BTC. Công ty sử dụng hình thức nhật ký chung. Hệ thống sổ kế toán bao gồm sổ nhật ký chung, sổ cái và các sổ chi tiết. Các chứng từ kế toán được lập đầy đủ theo quy định. Tổ chức công tác kế toán tại công ty đảm bảo nguyên tắc hạch toán thống nhất.

1.1. Khái niệm và vai trò kế toán chi phí sản xuất

Chi phí sản xuất là tổng hợp các chi phí phát sinh liên quan trực tiếp đến quá trình sản xuất sản phẩm. Giá thành sản phẩm là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ chi phí sản xuất để tạo ra sản phẩm hoàn thành. Kế toán chi phí sản xuất có vai trò tập hợp, phân bổ chi phí vào từng đối tượng tính giá thành. Công việc này giúp doanh nghiệp kiểm soát chi phí hiệu quả. Thông tin kế toán cung cấp cơ sở cho việc ra quyết định kinh doanh. Vai trò của kế toán chi phí sản xuất ngày càng được nâng cao trong bối cảnh cạnh tranh thị trường.

1.2. Đặc điểm hoạt động sản xuất tại Bia Hà Nội Hải Phòng

Công ty Cổ phần Bia Hà Nội – Hải Phòng hoạt động trong lĩnh vực sản xuất bia. Quy trình sản xuất bia tại công ty tuân theo quy trình công nghệ hiện đại. Các sản phẩm chính bao gồm nhiều loại bia khác nhau trên thị trường. Đặc điểm sản xuất có tính chất liên tục, quy trình khép kín từ nguyên liệu đến thành phẩm. Công ty có bộ phận kế toán riêng biệt, chịu trách nhiệm toàn bộ công tác kế toán chi phí sản xuất. Tổ chức quản lý tại công ty được xây dựng theo mô hình công ty cổ phần.

II. Phân tích thực trạng kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành

Thực trạng kế toán chi phí sản xuất tại Công ty Cổ phần Bia Hà Nội – Hải Phòng được tổ chức theo hệ thống tài khoản kế toán hiện hành. Công ty áp dụng Thông tư 200/2014/TT-BTC của Bộ Tài chính. Hệ thống tài khoản được xây dựng phù hợp với đặc điểm sản xuất kinh doanh. Đối tượng kế toán tập hợp chi phí sản xuất là các loại sản phẩm bia. Phương pháp tập hợp chi phí sản xuất sử dụng là phương pháp giản đơn. Chi phí sản xuất được phân loại theo tính chất kinh tế. Các khoản mục chi phí bao gồm nguyên vật liệu, nhân công và chi phí sản xuất chung. Việc tính giá thành sản phẩm được thực hiện theo kỳ kế toán. Sản phẩm làm dở đầu kỳ và cuối kỳ được đánh giá theo quy định. Hệ thống sổ kế toán chi tiết được mở theo từng đối tượng. Báo cáo tài chính được lập đầy đủ bao gồm bảng cân đối kế toán, báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh. Tuy nhiên, công tác kế toán tại doanh nghiệp vẫn còn một số hạn chế cần khắc phục. Việc phân bổ chi phí sản xuất chung chưa thực sự hợp lý theo từng sản phẩm. Hệ thống thông tin kế toán chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu quản lý nội bộ.

2.1. Phương pháp tập hợp chi phí sản xuất hiện hành

Công ty áp dụng phương pháp tập hợp chi phí sản xuất theo hệ thống tài khoản kế toán. Các tài khoản sử dụng gồm tài khoản 621, 622, 627. Tài khoản 621 dùng để hạch toán chi phí nguyên vật liệu trực tiếp. Tài khoản 622 hạch toán chi phí nhân công trực tiếp. Tài khoản 627 tập hợp chi phí sản xuất chung. Các khoản chi phí được ghi chép ban đầu bằng chứng từ kế toán hợp lệ. Cuối kỳ, toàn bộ chi phí được tập hợp để tính giá thành sản phẩm hoàn thành.

2.2. Thực trạng tính giá thành sản phẩm tại doanh nghiệp

Việc tính giá thành sản phẩm được thực hiện cuối kỳ kế toán tại công ty. Công ty xác định giá thành bằng cách tổng hợp toàn bộ chi phí sản xuất phát sinh trong kỳ. Sản phẩm làm dở đầu kỳ được chuyển sang kỳ sau theo quy định. Giá thành sản phẩm hoàn thành được tính dựa trên tổng chi phí sản xuất và sản lượng. Thông tin giá thành phục vụ đánh giá hiệu quả sản xuất kinh doanh. Kết quả tính giá thành được phản ánh trong báo cáo tài chính của công ty.

III. Giải pháp hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành

Để hoàn thiện công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành, Công ty Cổ phần Bia Hà Nội – Hải Phòng cần triển khai nhiều giải pháp đồng bộ. Giải pháp đầu tiên là cải thiện hệ thống tài khoản kế toán chi tiết. Việc mở sổ chi tiết cần bám sát đối tượng kế toán tập hợp chi phí sản xuất. Giải pháp thứ hai liên quan đến việc chuẩn hóa quy trình phân bổ chi phí sản xuất chung. Tiêu thức phân bổ cần được lựa chọn phù hợp với đặc điểm sản xuất từng loại chi phí. Công ty nên áp dụng nhiều tiêu thức phân bổ khác nhau cho từng loại chi phí. Điều này giúp giá thành phản ánh đúng thực tế sản xuất. Giải pháp thứ ba là ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác kế toán. Phần mềm kế toán giúp tăng tốc độ xử lý số liệu và giảm thiểu sai sót. Thông tin kế toán được cung cấp kịp thời cho ban giám đốc. Giải pháp cuối cùng là đào tạo nâng cao trình độ cho đội ngũ kế toán viên. Nhân viên kế toán cần nắm vững quy định pháp luật hiện hành và kỹ năng phân tích dữ liệu.

3.1. Hoàn thiện hệ thống tài khoản và sổ kế toán chi tiết

Hệ thống tài khoản chi tiết cần được mở rộng theo từng đối tượng tập hợp chi phí sản xuất. Sổ chi tiết nguyên vật liệu cần phân loại theo từng loại nguyên liệu chính sử dụng trong sản xuất. Sổ chi tiết nhân công cần theo dõi theo từng bộ phận sản xuất. Sổ chi phí sản xuất chung cần phân bổ theo tiêu thức phù hợp với từng loại chi phí. Việc mở sổ chi tiết đầy đủ giúp tăng cường kiểm soát chi phí sản xuất. Hệ thống sổ sách được chuẩn hóa đảm bảo tính chính xác của thông tin kế toán.

3.2. Áp dụng phương pháp tính giá thành phù hợp hơn

Công ty nên xem xét áp dụng phương pháp tính giá thành theo hệ thống định mức. Phương pháp này giúp so sánh chi phí thực tế với chi phí định mức đã xây dựng. Các sai lệch giữa thực tế và định mức được phân tích để tìm nguyên nhân cụ thể. Từ đó đưa ra biện pháp điều chỉnh kịp thời cho quá trình sản xuất. Phương pháp tính giá thành theo hệ thống định mức nâng cao hiệu quả quản lý chi phí. Kết quả áp dụng giúp doanh nghiệp kiểm soát tốt hơn giá thành sản phẩm.

IV. Kết luận và ứng dụng kế toán chi phí sản xuất tại Bia Hà Nội

Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm là công cụ quản lý không thể thiếu tại doanh nghiệp sản xuất. Tại Công ty Cổ phần Bia Hà Nội – Hải Phòng, công tác kế toán này đã được tổ chức theo quy định hiện hành. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều điểm cần cải thiện để nâng cao hiệu quả quản lý. Việc hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất giúp doanh nghiệp kiểm soát tốt hơn chi phí đầu vào. Giá thành sản phẩm được xác định chính xác hơn phục vụ chiến lược kinh doanh. Thông tin kế toán cung cấp cơ sở vững chắc cho việc ra quyết định. Ban giám đốc có thể đánh giá hiệu quả sản xuất kinh doanh một cách chính xác. Các giải pháp đề xuất mang tính khả thi cao cho doanh nghiệp. Công ty có thể triển khai từng bước theo lộ trình hợp lý. Đầu tiên là hoàn thiện hệ thống sổ sách kế toán chi tiết. Tiếp theo là chuẩn hóa quy trình phân bổ chi phí sản xuất chung. Cuối cùng là ứng dụng công nghệ thông tin vào quản lý kế toán. Kết quả nghiên cứu cung cấp góc nhìn thực tiễn cho các doanh nghiệp sản xuất tương tự trong ngành thực phẩm đồ uống.

4.1. Ý nghĩa của việc hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất

Việc hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất giúp doanh nghiệp kiểm soát chi phí hiệu quả hơn. Thông tin kế toán chính xác giúp ban giám đốc ra quyết định đúng đắn trong kinh doanh. Giá thành sản phẩm phản ánh đúng thực tế sản xuất của từng loại sản phẩm. Doanh nghiệp có thể xây dựng chiến lược giá cạnh tranh trên thị trường bia. Đồng thời nâng cao năng lực cạnh tranh so với các đối thủ trong ngành. Ý nghĩa thiết thực là giảm chi phí, tăng lợi nhuận cho doanh nghiệp.

4.2. Hướng phát triển và ứng dụng trong tương lai

Trong tương lai, công ty nên hướng tới áp dụng kế toán quản trị hiện đại vào hoạt động. Ứng dụng công nghệ thông tin giúp tự động hóa quy trình kế toán sản xuất. Hệ thống phần mềm kế toán tích hợp giúp quản lý chi phí theo thời gian thực. Công ty có thể áp dụng phương pháp tính giá thành ABC hiện đại hơn. Phương pháp này phân bổ chi phí gián tiếp chính xác theo hoạt động cụ thể. Hướng phát triển này giúp doanh nghiệp thích ứng với môi trường kinh doanh cạnh tranh.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ TÀI CHÍNH HỌC VIỆN TÀI CHÍNH KHOA KẾ TOÁN DOANH NGHIỆP -------***------- LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP KẾ TOÁN CHI PHÍ VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN BIA HÀ NỘI – HẢI PHÒNG Giáo viên hướng dẫn : PGS.TS Trương Thị Thủy Sinh viên thực hiện : LƯU VIỆT TÙNG Lớp : CQ55/21.03 Hà Nội – 2021 -1- LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đam đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các số liệu, kết quả nêu trong luận văn tốt nghiệp là trung thực, xuất phát từ tình hình thực tế của đơn vị thực tập. Tác giả luận văn tốt nghiệp Lưu Việt Tùng -2- MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN . 3 DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT TRONG LUẬN VĂN . 5 DANH MỤC SƠ ĐỒ TRONG LUẬN VĂN . 6 DANH MỤC BẢNG BIỂU TRONG LUẬN VĂN . 10 LÝ LUẬN CHUNG VỀ KỂ TOÁN TẬP HỢP CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TRONG DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT . Sự cần thiết khách quan phải tổ chức kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong các doanh nghiệp sản xuất .1 Khái niệm, bản chất chi phí sản xuất và sản xuất và giá thành sản phẩm 10 1.2 Yêu cầu quản lý đối với chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm . Phân loại CPSX và giá thành sản phẩm .1 Phân loại CPSX .2 Phân loại giá thành sản phẩm . Tổ chức công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất .1 Đối tượng kế toán tập hợp chi phí sản xuất . Phương pháp tập hợp chi phí sản xuất . Kế toán tập hợp chi phí sản xuất . Đánh giá sản phẩm làm dở và tính giá thành sản phẩm . Các phương pháp tính giá thành sản phẩm . Sổ kế toán tập hợp CPSX và giá thành sản phẩm . 34 THỰC TRẠNG CÔNG TÁC KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN BIA HÀ NỘI – HẢI PHÒNG . Tổng quan về công ty Cổ phần Bia Hà Nội – Hải Phòng .1 Lịch sử hình thành và phát triển công ty Cổ phần Bia Hà Nội – Hải Phòng….2 Đặc điểm tổ chức hoạt động sản xuất kinh doanh ở công ty cổ phần Bia Hà Nội – Hải Phòng .3 Đặc điểm tổ chức quản lý ở công ty Cổ Phần Bia Hà Nội – Hải Phòng .4 Đặc điểm tổ chức công tác kế toán tại công ty Cổ phần Bìa Hà Nội – Hải Phòng. Thực trạng kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành tại công ty cổ phần Bia Hà Nội – Hải Phòng . Đối tượng và phương pháp kế toán tập hợp chi phí sản xuất . Phân loại chi phí sản xuất. Thực trạng công tác tính giá thành sản phẩm tại công ty Cổ phần Bia Hà Nội – Hải Phòng . 91 Một số thông tin về BCTC năm 2020 của công ty đã được kiểm duyệt: . 107 HOÀN THIỆN KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN BIA HÀ NỘI – HẢI PHÒNG . Đánh giá chung về thực trạng kế toán CPSX và tính giá thành tại công ty và phương hướng hoàn thiện. Giải pháp hoàn thiện kế toán cho phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại công ty cổ phần Bia Hà Nội – Hải Phòng. 113 -4- DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT TRONG LUẬN VĂN STT Ký hiệu viết tắt Ý nghĩa từ viết tắt 1 CTCP Công ty cổ phần 2 BHXH Bảo hiểm xã hội 3 BHYT Bảo hiểm y tế 4 BHTN Bảo hiểm thất nghiệp 5 KPCĐ Kinh phí công đoàn 6 CPNVLTT Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp 7 CPNCTT Chi phí nhân công trực tiếp 8 CPSXC Chi phí sản xuất chung 9 TSCĐ Tài sản cố định 10 PX Phân xưởng 11 NVL Nguyên vật liệu 12 GTGT Giá trị gia tăng 13 KKTX Kê khai thường xuyên 14 KKĐK Kiểm kê định kỳ 15 KC Kết chuyển 16 NKC Nhật ký chung 17 NK, PNK Nhập kho, Phiếu nhập kho 18 XK, PXK Xuất kho, Phiếu xuất kho -5- DANH MỤC SƠ ĐỒ TRONG LUẬN VĂN Số sơ Tên sơ đồ Trang đồ 1.1 Sơ đồ các nghiệp vụ kế toán chủ yếu về CPNVLTT 19 1.2 Sơ đồ các nghiệp vụ kế toán chủ yếu về CPNCTT 21 1.3 Sơ đồ các nghiệp vụ kế toán chủ yếu về CPSXC 23 Sơ đồ kế toán tổng hợp CPSX toàn doanh nghiệp 1.4 25 theo PPKKTX Sơ đồ kế toán tổng hợp CPSX toàn doanh nghiệp 1.1 Các giai đoạn sản xuất Bia tại công ty 38 2.2 Quy trình công nghệ sản xuất Bia tại công ty 41 2.3 Cơ cấu của tổ chức bộ máy trong công ty 42 2.4 Sơ đồ tổ chức bộ máy kế toán của công ty 46 2.5 Trình tự kế toán trên phần mềm BRAVO 7 53 -6- DANH MỤC BẢNG BIỂU TRONG LUẬN VĂN Bảng Tên bảng Trang số 2.1 Bảng định mức NVL sản xuất bia hơi 58 2.2 Bảng thanh toán lương (phòng kế toán) 67 2.3 Bảng thanh toán lương PX (tổ lò hơi) 68 2.4 Bảng phân bố bảo hiểm 69 2.5 Bảng kê công cụ Dụng cụ 80 2.6 Bảng tổng hợp tài sản 85 2.7 Bảng tính giá thành (PPĐM) 95 2.8 Bảng tính giá thành và các nhân tố tăng giảm 97 -7- LỜI MỞ ĐẦU Nền kinh tế nước ta hiện nay là một nền kinh tế thị trường, các doanh nghiệp muốn tồn tại và phát triển buộc phải đáp ứng tốt nhu cầu thị trường, hay nói cách khác các doanh nghiệp phải tuân thủ đồng thời các quy luật cung cầu, quy luật giá trị và đặc biệt là quy luật cạnh tranh trên thị trường. Để sản phẩm của mình có thể đứng vững trên thị trường, doanh nghiệp phải thúc đẩy công tác nghiên cứu thị trường, thay đổi mẫu mã sản phẩm cho phù hợp, nâng cao chất lượng sản phẩm và hạ giá thành. Muốn làm được điều đó, doanh nghiệp phải sử dụng và quản lý chi phí sản xuất một cách có hiệu quả, phải hạch toán chính xác, đầy đủ, kịp thời các chi phí sản xuất bỏ ra để tính chính xác giá thành sản phẩm. Từ đó có những biện pháp giúp doanh nghiệp nâng cao lợi thế cạnh tranh trên thị trường. Xét trong phạm vi toàn bộ nền kinh tế, việc hạ giá thành sản phẩm của doanh nghiệp đem lại sự tăng tích luỹ cho nền kinh tế. Do đó, hạ giá thành sản phẩm không chỉ là vấn đề của các doanh nghiệp mà còn là vấn đề quan tâm của toàn ngành, toàn xã hội. Làm tốt công tác tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm sẽ giúp doanh nghiệp tính toán giá thành một cách chính xác để từ đó xác định được kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh. Đồng thời sẽ cung cấp những thông tin cần thiết cho bộ máy quản lý để các nhà quản trị đưa ra những biện pháp chiến lược phù hợp, giúp doanh nghiệp sử dụng vốn hiệu quả, chủ động trong hoạt động sản xuất kinh doanh của mình. Công ty Cổ phần Bia Hà Nội – Hải Phòng chuyên đầu tư, sản xuất, mua bán các mặt hàng rượu, bia, nước giải khát, cồn lương thực, thực phẩm, đường,… Sản phẩm của công ty luôn gặp phải sự cạnh tranh rất lớn từ các công ty cùng ngành trong và ngoài nước. Vì vậy, vấn đề hạ thấp giá thành sản phẩm, tăng khả năng cạnh tranh là vấn đề quan tâm hàng đầu của công ty. Là một sinh viên của trường Học Viện Tài Chính, trải qua quá trình thực tập tại Công ty Cổ phần Bia Hà Nội – Hải Phòng, em đã được đi sâu tìm hiểu cơ cấu tổ chức và công tác quản lý bộ máy của công ty cũng như thấy được tầm quan trọng của công tác tổ chức kế toán chi phí và tính giá thành sản phẩm. Chính vì vậy, em đã -8- lựa chọn đề tài “Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty Cổ phần Bia Hà Nội Hải Phòng” để làm đề tài tốt nghiệp của mình. Ngoài phần mở đầu và kết luận thì nội dung của khóa luận gồm 3 chương sau: Chương 1: Lý luận chung về kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp sản xuất. Chương 2: Thực trạng kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty Cổ phần Bia Hà Nội – Hải Phòng. Chương 3: Một số ý kiến đóng góp nhằm hoàn thiện công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty Cổ phần Bia Hà Nội – Hải Phòng. Trong quá trình nghiên cứu, mặc dù đã cố gắng hết sức và được sự giúp đỡ nhiệt tình của các cán bộ ở phòng Tài chính – Kế toán Công ty Cổ phần Bia Hà Nội – Hải Phòng, đặc biệt được sự hướng dẫn tận tình, nhưng do thời gian và trình độ kiến thức của bản thân có hạn, nhất là bước đầu mới tiếp cận thực tế nên bài luận của em còn nhiều thiếu sót và hạn chế. Em mong nhận được sự góp ý, chỉ bảo của cô giáo để đề tài nghiên cứu hoàn thiện hơn. Em xin chân thành cảm ơn sự giúp đỡ của các cán bộ phòng Tài chính – Kế toán của Công ty Cổ phần Bia Hà Nội – Hải Phòng đã giúp em hoàn thành khóa luận này. Em xin chân thành cảm ơn! Sinh viên Lưu Việt Tùng -9- CHƯƠNG 1 LÝ LUẬN CHUNG VỀ KỂ TOÁN TẬP HỢP CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TRONG DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT 1.1 Sự cần thiết khách quan phải tổ chức kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong các doanh nghiệp sản xuất 1.1 Khái niệm, bản chất chi phí sản xuất và sản xuất và giá thành sản phẩm Trong một doanh nghiệp, để tiến hành hoạt động sản xuất kinh doanh phải có đủ ba yếu tố cơ bản là: tư liệu lao động, đối tượng lao động và sức lao động. Quá trình sản xuất kinh doanh là quá trình tiêu hao các yếu tố đó để tạo ra các loại sản phẩm lao vụ và dịch vụ. Sự tiêu hao các yếu tố này trong quá trình sản xuất kinh doanh tạo ra các chi phí tương ứng. CPSX là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ các hao phí về lao động sống, lao động vật hóa và các chi phí cần thiết khác mà doanh nghiệp đã chi ra trong quá trình hoạt động sản xuất, chế tạo sản phẩm hoặc cung cấp lao vụ, dịch vụ trong một kỳ nhất định. Như vậy bản chất của CPSX là: - Những phí tổn (hao phí) về các yếu tố đầu vào trong quá trình sản xuất gắn liền với mục đích kinh doanh.