BỘ LAO ĐỘNG - THƯƠNG BINH VÀ XÃ HỘI TỔNG CỤC DẠY NGHỀ GIÁO TRÌNH Tên mô đun: Thiết kế mạch bằng máy tính NGHỀ: ĐIỆN DÂN DỤNG TRÌNH ĐỘ CAO ĐẲNG NGHỀ Ban hành kèm theo Quyết định số: 120 /QĐ-TCDN Ngày 25 tháng 02 năm 2013 của Tổng cục trưởng Tổng cục dạy nghề Hà Nội, năm 2012 TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. 1 LỜI GIỚI THIỆU Trong những năm qua, ngành công nghệ thông tin ngày càng phát triển và ảnh hưởng đến mọi mặt của đời sống. Ngành điện dân dụng cũng không nằm ngoài xu thế đó, sự ra đời của các phần mềm mô phỏng, thiết kế giúp ích rất nhiều cho mọi người làm việc trong ngành điện dân dụng.
Giáo trình này được biên soạn nhằm giúp cho sinh viên ngành điện dân dụng được trang bị những kiến thức cơ bản nhất về các phần mềm thiết kế thông dụng áp dụng trong ngành điện dân dụng. Giáo trình được thiết kế theo chương trình môđun để nâng cao khả năng thực hành của sinh viên. Mô đun Thiết kế mạch bằng máy tính được xây dựng nhằm phục vụ cho các yêu cầu nói trên. Nội dung mô đun bao gồm 5 bài như sau: Bài 1.
Cài đặt phần mềm trên máy tính Bài 2. Vẽ sơ đồ nguyên lý Bài 3.Vẽ mạch in Bài 4. Thiết kế hệ thống điện với Autocad Bài5. Bài tập ứng dụng Mặc dù tác giả đã cố gắng hết sức trong việc cung cấp đầy đủ thông tin liên quan đến các phần mềm thiết kế.
Tuy nhiên, do thời gian hạn hẹp, kiến thức và nguồn tài liệu tham khảo còn hạn chế, nên không thể tránh khỏi những sai sót. Mong nhận được các ý kiến đóng góp để tác giả hoàn thiện hơn nữa nội dung của tài liệu. Mọi ý kiến đóng góp xin gửi về địa chỉ: Trường Cao đẳng nghề Bách Nghệ Hải Phòng Khoa Điện – Điện tử Số 196/143 Đường Trường Chinh - Quận Kiến An - TP Hải Phòng Email: khoadienbn@gmail.com Hà Nội, ngày 20 tháng 11 năm 2012 Nhóm biên soạn: 1. Chủ biên: Ngô Duy Khánh 2.
Khúc Anh Phúc 3. Bùi Thành Chung 2 Mục Lục Nội dung Trang Bài 1. Cài đặt phần mềm trên máy tính 7 1. Khái quát chương trình 7 1.
Giới thiệu phần mềm thiết kế mạch 7 1. Yêu cầu hệ thống 7 2. Hướng dẫn cài đặt Orcad 7 3. Cài đặt thông số ban đầu 9 3.
Khai báo các tham số hiển thị 9 3. Định dạng khuôn mẫu bản vẽ 11 3. Thiết lập máy in 13 Bài 2. Tạo file thiết kế mới 14 1.
Tạo và lưu cất file thiết kế mới 14 1. Mở file có trước 15 2. Cửa sổ thiết kế 16 2. Cửa sổ thiết kế Orcad 16 2.
Các vùng làm việc Work space 16 2. Chức năng thanh công cụ quản lý 19 2. Chức năng thanh công cụ thiết kế 21 2. Các Tab chức năng 23 3.
Các lệnh vẽ cơ bản của Orcad 26 3. Lựa chọn linh kiện 26 3. Các bước lựa chọn linh kiện 26 3. Thực hành lựa chọn linh kiện 31 3.
Lệnh nối dây 31 y3. Các bước thực hiện lệnh nối dây 31 3. Thực hành lệnh nối dây 31 3. Lệnh đặt nhãn(Place net alias) 31 3.
Lệnh nối bus(Place bus) 32 3. Đặt điểm nối(Place jucntion) 33 3. Đặt đường tín hiệu vào bus(Place bus entry) 33 3 3. Chọn nguồn và đất cho mạch điện 33 3.
Đánh dấu chân linh kiện không sử dụng 33 4. Tạo và Update linh kiện mới 33 4. Tạo linh kiện mới 34 4. Update linh kiện mới 36 Bài 3.Vẽ mạch in 39 1.
Tạo board thiết kế mới 39 1. Tạo file *MNL từ sơ đồ mạch nguyên lý 39 1. Tạo board thiết kế mới từ file MNL 40 2. Cửa sổ layout 42 2.
Các vùng làm việc 42 2. Các thanh công cụ 43 2. Các Tab chức năng 46 3. Các lệnh vẽ cơ bản 47 3.
Lệnh chọn Footprint 48 3. Lệnh thay đổi Padstack 49 3.Lệnh tạo đường bao mạch 50 3. Lệnh tạo Text văn bản 51 3. Lệnh nối dây 51 3.
Lệnh tác động đến layer 52 3. Tạo và update footprint mới 53 4. Thiết kế mạch in 54 4. Thiết kế sơ đồ bố trí thiết bị 54 4.
Vẽ đường biên bao board 54 4. Kiểm tra thay đổi fooprint cho phù hợp 54 4. Lựa chọn Layer 54 4. Vẽ các đường mạch in 54 4.
Thay đổi kích thước đường mạch 54 4. Tạo các lớp phủ đồng cho mạch 54 5. Thực hành thiết kế mạch in 56 5. Thiết kế sơ đồ mạch in mạch đếm 100 56 5.
Thiết kế sơ đồ mạch in mạch khuếch đại âm thanh 56 4 Bài 4. Thiết kế hệ thống điện với Autocad 58 1. Giới thiệu phần mềm Autocad 58 1. Giới thiệu phần mềm Autocad 58 1.
Hướng dẫn cài đặt Autocad 58 1. Yêu cầu hệ thống 59 1. Khởi động chương trình 59 2. Tìm hiểu giao diện Autocad 59 2.
Cửa sổ Autocad 59 2. Sử dụng menu Application 61 2. Sử dụng Ribbon 62 2. Mở rộng các pannel 62 2.
Chọn các điểm trong vùng bản vẽ 63 2. Sử dụng biểu tượng UCS 64 2. Cửa sổ command 64 3. Làm việc với Autocad 64 3.Mở một file hiện có 64 3.
Lưu một file khi đang làm việc 67 3. Làm việc với nhiều file 67 3. Thêm một symbol vẽ sẵn bằng các tool palette 68 4. Các kiểu tọa độ trong autocad 68 5.
Xác lập thông số cho bản vẽ 71 5. Xác lập giới hạn bản vẽ 72 5. Sử dụng Polar tracking 72 5. Xác lập các chế độ SNAP 74 6.
Nhóm lệnh tạo đối tượng 74 6. Lệnh tạo đường thẳng 74 6. Lệnh tạo đường cong ba điểm 75 6. Lệnh tạo đường tròn 75 6.
Lệnh tạo elip 76 6. Lệnh tạo hình chữ nhật 76 5 6. Lệnh tạo mặt cắt 77 7. Nhóm lệnh chỉnh sửa đối tượng 78 7.
Nhóm lệnh tổ chức đối tượng 87 8. Tổ chức các đối tượng bằng Block và Group 87 8. Tạo một symbol 88 8. Chèn một symbol 90 8.
Định tỷ lệ và xoay các block 91 8. Sử dụng một bản vẽ hiện có là một symbol 92 8. Chỉnh sửa một block 93 8. Lưu một block dưới dạng một file bản vẽ 93 8.
Thay thế các file hiện có bằng các block 94 8. Kết nhóm các đối tượng 95 8. Chỉnh sửa các thành viên của một nhóm 95 9. Tổ chức thông tin bằng các layer 96 9.
Tạo và gán các layer 97 9. Sử dụng Auto-Hide với Layer properties manager 98 9. Sử dụng các màu True hoặc Pantone 98 9. Tìm hiểu palette layer properties Manager.
Điều khiển các layer thông qua lệnh layer 100 9. Gán các layer vào các đối tượng 101 9. Sử dụng pannel Quick properties 101 6 9. Làm việc trên các Layer 102 9.
Tìm các Layer theo nhóm 103 9. Chế ngự một danh sách các layer cồng kềnh 103 9. Lọc các layer theo những thuộc tính của chúng 105 9. Tạo các nhóm layer 105 9.
Gán các Linetype vào các Layer 106 9. Điều khiển tỷ lệ Linetype 107 9. Điều khiển Lineweight 108 9. Theo dõi các Block và layer 108 10.
Nhóm lệnh chỉnh sửa Text 109 10. Tổ chức Layer bằng các Style 109 10. Xác lập tỷ lệ chú thích và thêm Text 112 10. Khai thác Text và tỷ lệ 112 10.
Khai thác định dạng Text trong Autocad 114 10. Thêm các symbol và các kí tự đặc biệt 114 10. Thêm các đối tượng text single-line đơn giản 117 10. Sử dụng tính năng check spelling 117 10.
Tìm kiếm và thay thế Text 118 11. Bài tập thực hành 119 11. Vẽ sơ đồ hệ thống điện cho một ngôi nhà trên mặt bằng thiết kế xây 119 dựng biết trước 11. Vẽ sơ đồ các mạch điều khiển, đảo chiều động cơ 122 Bài5.
Bài tập ứng dụng 123 1.Thiết kế sơ đồ mạch in mạch âm thanh 123 2. Vẽ sơ đồ hệ thống điện cho các căn hộ 123 7 BÀI 1 CÀI ĐẶT PHẦN MỀM TRÊN MÁY TÍNH Mã bài: MĐ30.01 Giới thiệu: Trong bài học này, giới thiệu những kiến thức cơ bản nhất về Orcad. Mục tiêu: - Cài đặt thành thạo phần mềm Orcad. - Khai báo các tham số cơ bản trước khi bắt đầu một bản vẽ.
Nội dung chính: 1. Khái quát chương trình Mục tiêu Giới thiệu khái quát về phần mềm Orcad, các ưu và nhược điểm, yêu cầu đối với máy tính sử dụng phần mềm. Giới thiệu phần mềm thiết kế mạch Hiện nay trên thị trường có nhiều phần mềm thiết hỗ trợ thiết kế mạch điện tử, có thể kể ra như : Circuit Maker, Multisim, Eagle, Altium designer, Orcad…Đặc điểm chung các phần mềm này là nhà sản xuất thiết kế sẵn các bộ thư viện linh kiện và chân cắm, tùy theo thiết kế của mình mà nguời sử dụng vào các thư viện lấy linh kiện(compoment) và chân cắm cho phù hợp(Footprint). Phần mềm thiết kế mạch điện tử Orcad của hãng Cadenced đuợc các chuyên gia đánh giá là một trong các phần mềm thiết kế mạch mạnh nhất hiện nay.
Orcad đã có mặt và hỗ trợ cho các kỹ thuật viên thiết kế mạch từ rất sớm, từ Orcad phiên bản 3.2 chạy trên nền Dos cho tới phiên bản 4.0 đã có những tiến bộ đáng kể. Tiếp đó là phiên bản 7.0 chạy trên nền Window đã là say mê người thiết kế mạch in chuyên nghiệp, sau đó là phiên bản 9.5… Orcad là một phần mềm chuyên dụng rất mạnh với giao diện rất thân thiện, cách sử dụng đơn giản. Chúng ta có thể vẽ mạch nguyên lý với Orcad Capture, chạy mô phỏng với Pspice, đặc biệt là chức năng vẽ mạch in rất mạnh với Orcad layout, cùng với một thư viện linh kiện khổng lồ được hầu hết các nhà sản xuất linh kiện điện tử cung cấp cho Orcad. Hiện nay phiên bản đuợc sử dụng rộng rãi nhất hiện nay là phiên bản 9.
Trong giáo trình này, chúng tôi giới thiệu phiên bản 10.5 với hai tính năng chính : Vẽ sơ đồ mạch nguyên lý và thiết kế sơ đồ mạch in. Yêu cầu hệ thống Đối với phần cứng máy tính, máy có cấu hình tối thiều như sau: Chip xử lý từ đời DualCore trở lên. Bộ nhớ Ram từ 1Gb trở lên. Trang bị card màn hình PCI.
Đối với hệ điều hành: Sử dụng hệ điều hành Winxp cho phiên bản Orcad 10. Có thể sử dụng hệ điều hành Win7 cho phiên bản Orcad 16. Hướng dẫn cài đặt Orcad Mục tiêu Hướng dẫn chi tiết cài đặt phần mềm Orcad a. Các bước thực hiện 8 Các bước cài đặt Orcad phiên bản 10.
