CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN MÁY ĐÀO. Máy đào là loại máy cơ giới sử dụng đa năng được dùng trong xây dựng và khai khoáng. Đảm bảo sức bám tốt, áp suất hơi thấp, cố định hoặc tăng giảm tùy ý cho thích hợp.
Do vậy có thể phục vụ tốt cho các yêu cầu của máy hiện đại. Ở nước ta hiện nay công trình xây dựng cơ bản như xây dựng giao thông, kiến trúc đân dụng xây dựng công nghiệp, thủy lợi… đã và đang được đầu tư một cách đáng kể, điều này dẫn tới các phươn phươngg tiện cơ giới thi công, các trang thiết thiết bị xếp dỡ tăng lên dất nhiều. những máy móc ngày càng có tính ưu việt trong thi công như gọn nhẹ, độ bền cao, độ tin cậy làm việc lớn, năng suất và chất lượng sản phẩm cao. Trong các công trình trên máy đào được dùng ngày càng nhiều và thường được liệt vào hàng quan trọng nhất trong công tác đất, đá, xếp dỡ, đặc biệt ở một số công trình, công việc làm đất chiếm một khối lượng rất lớn trong khoảng 45% là do máy đào một gàu đảm nhiệm.
Sở dĩ chúng dễ thích nghi với nhiều loại, công việc nhờ sử dụng thiết bị thay thế, các loại truyền động và các bộ phận di chuyển khác nhau. máy đào một gầu thường sử dụng có hiệu quả trong các trường hợp sau: + Đào và xúc các loại đất, đá, khoáng sản ở vị trí cao hơn nền máy đứng (khi được nắp gầu sấp). + Khai thác đất, bùn, cát, sỏi ở vị trí sa hoặc thấp so với nền máy đứng (khi được lắp gầu quăng). + Đào các loại mương, rãnh, hố lớn (khi lắp gầu sấp và gầu bào).
+ Nạo vét kênh, mương luồng lạch (khi lắp gầu quăng). + Bạt taluy, tạo thành bờ mương, bao nền hớt đất đá và mặt nền cũ (khi được lắp gầu bào). + Bốc dỡ vật liệu rời (với gầu ngoạm các loại). Các máy đào phục vụ cho công tác xây dựng thường có trọng lượng từ 2 đến 250T, với dung tích gầu từ 0,1 đến 60cm3.
Chúng làm việc với nhóm đất từ I đến IV, với các nhóm đất lớn hơn, trước khi cho máy khai thác phải nổ mìn sơ bộ trước, các máy đào thuần túy phục vụ cho công tác khai mỏ thường, có trọng lượng từ 75 đến SVTH: Phạm Công Công Hiếu 4 Lớp: 64DCMX02 64DCMX02 Đồ án tốt nghiệp GVHD: Phạm Như Nam 100T, ứng với dung tích gầu từ 4 đến 20cm 3. Các máy này có thể làm việc với nhóm đất từ IV đến VI. Theo hệ thống di chuyển. Máy đào di chuyển bánh hơi.
Máy đào di di chuyển bbánh ánh hơi. - Bánh hơi có những ưu khuyết điểm trái ngược với bánh xích mà cụ thể những điểm chính là: * Ưu điểm: - Thời gian phục vụ lâu dài, bền có tới 30 - 40 nghìn km. - Tốc độ di chuyển có thể tới 60 km/h. - Nhẹ nhàng êm hiệu suất cao.
- Sức bám có hạn áp xuất đè xuống nền không đều và cao do bề mặt tiếp xúc của bánh xuống nền nhỏ. - Khả năng vượt dốc tới 25% và cơ động trên địa hình công tác kém. * Khuyết điểm: - Với những khuyết điểm trên ngày nay người ta đã cải thiện một cách khá tốt, do đó bánh hơi ngày càng được sử dụng phổ biến ở một số nước phát triển hướng cải thiện chủ yếu là chế tạo những bánh hơi cỡ lớn, chịu tải cao có gai lốp thích hợp với các địa hình công tác đảm bảo sức bám tốt áp suất hơi thấp cố định hoặc tăng giảm tuỳ ý cho thích hợp. Bánh hơi cỡ lớn có áp suất rất thấp bảo đảm diện tích tiếp xúc với nên SVTH: Phạm Công Công Hiếu 5 Lớp: 64DCMX02 64DCMX02 Đồ án tốt nghiệp GVHD: Phạm Như Nam nhiều, do đó khả năng bám có thể so sánh với bánh xích được trong trừng mực nào đó.
ngày nay bánh hơi có thể chịu tải 35 tấn 1 chiếc. ở một số máy kéo dùng chung cho máy làm đất cỡ vừa và lớn thường phổ biến việc dùng bánh hơi mà ổ bánh của nó chính là một động cơ điện, điện, điều này đơn giản giản rất nhiều cho cấu tạo máy ngo ngoài ài những ưu điểm quý giá khác về vânj hành máy. b, Máy đào di chuyển bánh xích. Hệ thống di chuyển bbánh ánh xích.
* Ưu điểm Bánh xích về toàn bộ gồm có các phần tử cấu tạo chính sau: bánh sao chủ động lấy công suất từ động cơ truyền đến, bánh dẫn hướng các con lăn tỳ, hai hoặc nhiều con lăn đỡ, vòng xích và dầm tựa. Bánh xích cho phép giảm áp suất đè của máy xuống nền, nói chung nó có trị số 0, 4 - 1 kg/cm 2 với bánh xích đặc biệt cho máy làm đất chạy trên đồng lầy, áp suất của nó đè xuống nền đất của nó rất nhỏ, đến mỗi chân người không đi được vì bị lún thụt nhưng máy vẫn chạy được, trong tương lai kết cấu bánh xích kiêur này ở nước ta sẽ được sử dụng để thi công đất ở những điạ hình tương ứng, có khả năng vượt dốc tới 50% ( tùy máy cụ thể con số này sẽ xê dịch đi ), về sức bán xác đinhj bằng hệ số bám, hệ số bám có thể cụ thể bằng 1, cũng có khi lớn hơn 1, điều này cho phép phát triển tận dụng được sức kéo của động cơ. SVTH: Phạm Công Công Hiếu 6 Lớp: 64DCMX02 64DCMX02 Đồ án tốt nghiệp GVHD: Phạm Như Nam * Nhược điểm Nhược điểm của bánh xích là trọng lượng lớn, có khi 40% trọng lượng toàn bộ máy, cấu tạo phức tạp, chóng mòn, hoạt động ồn ào, thời gian phục vụ của bánh xích khoảng 1500 - 2000 giờ, không kể đến việc phải bảo dưỡng, điều chỉnh liên tục trong quá trình sử dụng, tốc độ di chuyển thấp, trung bình là 6 - 8 km/h, động cơ từ công trường này tới công trường nọ khó khăn, nhiều trường hợp làm hỏng mặt đường bộ. Theo dung tích gầu.
Nhóm Dung tích gầu (m3) 1 0,15 – 0,40 2 0,25 – 0,66 3 0,40 – 1,00 4 0,65 – 1,60 5 1,00 – 2,50 6 1,60 – 4,00 7 2,50 – 6,30 1. Theo kiểu truyền động. Máy đào truyền động cơ khí. - Loại máy truyền động cơ khí sự truyền động được truyền động trực tiếp từ động cơ chính đến tất cả các cơ cấu nhờ các trục, cặp bánh răng, cặp bánh trục vít, xích và các cơ cấu truyền động khác (truyền động cơ khí).
SVTH: Phạm Công Công Hiếu 7 Lớp: 64DCMX02 64DCMX02 Đồ án tốt nghiệp GVHD: Phạm Như Nam Hình 1. Máy đào truyền động cơ khí. Máy đào truyền động thủy lực. - Loại máy đào truyền động thủy lực: sự truyền động được thực hiện bằng bơm thủy lực (một hoặc nhiều bơm), ống dẫn và động cơ thủy lực (mô tơ thủy lực hoặc xi lanh thủy lực) chất lỏng công tác lưu thông tuần hoàn trong ống dẫn, truyền lăng lượng từ bơm đến các động cơ thủy lực làm chuyển động đến các cơ cấu công tác Hình 1.
Máy đào truyền truyền độn độngg thủy lực. - Sự truyền động được thực hiện bằng bơm thủy lực (một hoặc nhiều bơm) ống dẫn và động cơ thủy lực (mô tơ hoặc xilanh thủy lực) chất lỏng công tác lưu thông tuần hoàn trong ống dẫn truyền động năng lượng từ bơm đến các động cơ thủy lực làm chuyển động các công tác cơ cấu công tác. Trong máy đào truyền động thủy lực người ta còn phân loại trên cơ sở cần đơn hay cần lồng. Ngoài những loại chính chính này người ta còn chết tạo những máy đào chuyên dùng để sử dụng trong những điều kiện đặc biết để xác định máy đào phục vụ các công trình gầm có công suất lớn để khai thác các lớp quặng ngầm, máy đào làm đường hầm dùng để bốc chuyển đất sỏi trong đường hầm máy đào than bùn và các loại khác.
Trong khoảng 20 năm trở lại đây các máy đào truyền động thủy lực đã được phát triển mạnh mẽ có xu hướng thay thế các loại máy đào truyền động cơ khí quen biết. Đặc biệt từ 1975 các máy đào truyền động thủy lực cỡ nhỏ và vừa hầu như các loại máy đào duy nhất là các loại máy đào chế tạo tại các nước công nghiệp phát triển và được trao đổi buôn bán trên thi trường thế giới, chúng được ưu tiên như vậy bởi vì chúng có được những ưu điểm sau: SVTH: Phạm Công Công Hiếu 8 Lớp: 64DCMX02 64DCMX02 Đồ án tốt nghiệp GVHD: Phạm Như Nam + Điều chỉnh vô cấp độ làm việc do vậy thích hợp sự biến đổi của lực cản đào trong quá trình công tác. + Máy làm việc êm, đảm bảo an toàn khi quá tải tuổi thọ cao, độ tin cậy lớn. + Hình dáng đẹp, hình dạng và kích thước nhỏ và gọn.
+ Làm việc chính xác, quỹ đạo đào đa dạng do vậy có thể đảm đương được những nhiệm vụ phức tạp. + Có thể trang bị được nhiều trang thiết bị công tác hơn do vậy tính vạn năng cao hơn. + Chăm sóc kỹ thuật đơn giản + Tuy nhiên ngoài những ưu điểm trên hệ thống truyền động thủy lực còn có những nhược điểm: + Khó làm kín các bộ phận làm làm việc, chất lỏng công tác dễ bị rò rỉ hoặc hoặc không khí bên ngoài dễ bị lọt vào làm giảm hiệu suất và tính chất làm việc của bộ truyền động, do vậy mà cần phải kiểm tra thường xuyên. + Áp lực công tác của dầu khá cao đòi hỏi phải chế tạo bộ truyền động từ các loại vật liệu đặc biệt và chất ượng công nghệ chế tạo phải rất cao.
+ Cùng với hệ thống truyền động thủy lực hệ thống di chuyển bánh hơi trên các máy đào cũng đang được ưu tiên phát triển do có những ưu điểm sau: + Thời gian phục vụ lâu dài, tới 30 – 40 nghìn km. + Tốc độ di chuyển có thể lên tới 60 km/h. + Di chuyển nhẹ nhàng êm hiệu suất cao bên cạnh những ưu điểm trên hệ thống di truyển bánh hơi còn 1 số nhược điểm: + Sức bám có hạn áp lực lên nền lớp không đều. + Khả năng vượt dốc chỉ tới 25% và động cơ trên địa hình công tác kém.
Tuy nhiên ngày nay cùng với sự tiến bộ của khoa học kỹ thuật đã có thể sản xuất được các phần tử thủy lực hoạt động được với áp lực dầu, công suất lớn. Có thể sản xuất các bánh hơi cỡ lớn, chịu tải cao có gai lốp thích hợp với địa hình công tác. Theo số lượng và kết cấu gầu. Máy đào một gầu.
* Máy đào một gầu, gầu nghịch. SVTH: Phạm Công Công Hiếu 9 Lớp: 64DCMX02 64DCMX02 Đồ án tốt nghiệp GVHD: Phạm Như Nam Hình 1.