Hoàn Thiện Công Tác Quản Lý Thu Thuế Phát Sinh Từ Đất Trên Địa Bàn Thành Phố Hải Phòng

Luận văn thạc sĩ quản lý kinh tế phân tích hoàn thiện công tác quản lý thu thuế phát sinh từ đất tại Hải Phòng, đề xuất giải pháp hiệu quả.

• Tác giả: Đào Sỹ Minh
• Người hướng dẫn: TS. Đỗ Minh Thụy
• Trường học: Trường Đại Học Hải Phòng
• Chuyên ngành: Quản Lý Kinh Tế
• Đề tài: Hoàn Thiện Quản Lý Thu Thuế Đất Tại Hải Phòng
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hải Phòng

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CÁC KHOẢN THUẾ PHÁT SINH TỪ ĐẤT VÀ CÔNG TÁC QUẢN LÝ THU THUẾ PHÁT SINH TỪ ĐẤT
• 1.1. Cơ sở lý luận về đất đai
• 1.2. Khái niệm về đất đai
• 1.3. Phân loại đất
• 1.4. Đặc điểm cơ bản của đất đai
• 1.5. Vai trò của đất đai
• 1.6. Cơ sở lý luận quản lý thuế phát sinh từ đất
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ THU THUẾ PHÁT SINH TỪ ĐẤT TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HẢI PHÒNG
• 2.1. Tổng quan về kinh tế xã hội ảnh hưởng đến quản lý thu thuế phát sinh từ đất trên địa bàn thành phố Hải Phòng
• 2.2. Vị trí địa lý
• 2.3. Điều kiện kinh tế - xã hội
• 2.4. Thực trạng bộ máy quản lý thu thuế phát sinh từ đất tại Hải Phòng
• 2.5. Chính sách của Nhà nước trong quản lý thu thuế phát sinh từ đất
• 2.6. Về tiền sử dụng đất
• 2.7. Tiền thuê đất, thuê mặt nước
• 2.8. Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp
• 2.9. Thuế thu nhập doanh nghiệp từ chuyển nhượng bất động sản
• 2.10. Thuế thu nhập cá nhân đối với thu nhập từ chuyển nhượng bất động sản
• 2.11. Thực trạng công tác quản lý thu thuế phát sinh từ đất tại thành phố Hải Phòng
• 2.11.1. Về thu tiền sử dụng đất
• 2.11.2. Về thu tiền thuê đất
• 2.11.3. Về thu thuế sử dụng đất phi nông nghiệp
• 2.11.4. Thuế thu nhập cá nhân từ chuyển nhượng bất động sản
• 2.12. Đánh giá chung về công tác quản lý thu thuế phát sinh đất trên địa bàn thành phố Hải Phòng
• 2.12.1. Những kết quả đạt được
• 2.12.2. Những khó khăn hạn chế
• 2.12.3. Nguyên nhân của hạn chế
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ BIỆN PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ THU THUẾ PHÁT SINH TỪ ĐẤT TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HẢI PHÒNG
• 3.1. Phương hướng và mục tiêu trong công tác quản lý thu thuế phát sinh từ đất trên địa bàn thành phố Hải Phòng
• 3.2. Một số biện pháp hoàn thiện công tác quản lý thu thuế phát sinh từ đất trên địa bàn thành phố Hải Phòng
• 3.2.1. Tổ chức thực hiện chính sách pháp luật và tham mưu đề xuất giải quyết các vướng mắc
• 3.2.2. Phối hợp với các Sở, ban ngành trong công tác quản lý thu thuế phát sinh từ đất
• 3.2.3. Tích cực triển khai các biện pháp quản lý thu thuế phát sinh từ đất hiệu quả
• 3.2.4. Hoàn thiện công tác quản lý nợ đọng tiền thuế
• 3.2.5. Hoàn thiện công tác thanh tra, kiểm tra đối với công tác quản lý thu thuế phát sinh từ đất
• 3.2.6. Hoàn thiện công tác tuyên truyền, hỗ trợ người nộp thuế
• 3.2.7. Cần nâng cao trình độ chuyên môn cho cán bộ thuế
• 3.2.8. Hoàn thiện các ứng dụng tin học trong quản lý các khoản thu từ đất
• 3.2.9. Tăng cường cơ sở vật chất cho cơ quan thuế đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ được giao
• 3.3. Một số kiến nghị
• 3.3.1. Đối với Bộ Tài chính và Tổng cục thuế
• 3.3.2. Đối với Thành phố
• 3.3.3. Đối với các ngành liên quan
• 3.3.4. Đối với các doanh nghiệp
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Cơ sở lý luận về đất đai và quản lý thuế phát sinh từ đất

Chương này trình bày cơ sở lý luận về đất đai và các khoản thuế phát sinh từ đất. Đất đai được định nghĩa là tài nguyên quốc gia quý giá, có vai trò quan trọng trong sản xuất và đời sống. Các khoản thuế phát sinh từ đất bao gồm tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, thuế sử dụng đất phi nông nghiệp, và thuế thu nhập từ chuyển nhượng bất động sản. Quản lý thu thuế phát sinh từ đất là quá trình Nhà nước điều tiết nguồn lợi từ đất đai thông qua các chính sách thuế, nhằm đảm bảo nguồn thu ngân sách và phát triển kinh tế-xã hội.

1.1. Khái niệm và phân loại đất đai

Đất đai được định nghĩa là tài nguyên quốc gia, có vai trò quan trọng trong sản xuất và đời sống. Đất đai được phân loại thành ba nhóm chính: đất nông nghiệp, đất phi nông nghiệp, và đất chưa sử dụng. Mỗi loại đất có đặc điểm và mục đích sử dụng khác nhau, phản ánh sự đa dạng trong quản lý và sử dụng đất đai.

1.2. Cơ sở lý luận về quản lý thuế phát sinh từ đất

Quản lý thu thuế phát sinh từ đất là quá trình Nhà nước điều tiết nguồn lợi từ đất đai thông qua các chính sách thuế. Các khoản thuế này bao gồm tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, thuế sử dụng đất phi nông nghiệp, và thuế thu nhập từ chuyển nhượng bất động sản. Mục đích của việc quản lý này là đảm bảo nguồn thu ngân sách, thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội, và quản lý hiệu quả tài nguyên đất đai.

II. Thực trạng quản lý thu thuế phát sinh từ đất tại Hải Phòng

Chương này phân tích thực trạng quản lý thu thuế phát sinh từ đất trên địa bàn thành phố Hải Phòng. Các số liệu từ năm 2013 đến 2017 cho thấy sự biến động trong các khoản thu từ đất, bao gồm tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, và thuế sử dụng đất phi nông nghiệp. Mặc dù có những kết quả tích cực, vẫn tồn tại nhiều khó khăn và hạn chế trong công tác quản lý, như tình trạng nợ đọng thuế và thiếu hiệu quả trong công tác tuyên truyền, hỗ trợ người nộp thuế.

2.1. Tổng quan kinh tế xã hội ảnh hưởng đến quản lý thuế

Thành phố Hải Phòng có vị trí địa lý và điều kiện kinh tế-xã hội đặc thù, ảnh hưởng trực tiếp đến công tác quản lý thu thuế phát sinh từ đất. Sự phát triển kinh tế và đô thị hóa nhanh chóng đã làm tăng nhu cầu sử dụng đất, đồng thời đặt ra nhiều thách thức trong quản lý và thu thuế.

2.2. Đánh giá thực trạng quản lý thu thuế

Các số liệu từ năm 2013 đến 2017 cho thấy sự biến động trong các khoản thu từ đất. Mặc dù có những kết quả tích cực, vẫn tồn tại nhiều khó khăn như tình trạng nợ đọng thuế, thiếu hiệu quả trong công tác tuyên truyền, và hỗ trợ người nộp thuế. Nguyên nhân chính là do sự phức tạp trong chính sách thuế và thiếu nguồn lực trong công tác quản lý.

III. Biện pháp hoàn thiện quản lý thu thuế phát sinh từ đất

Chương này đề xuất các biện pháp hoàn thiện công tác quản lý thu thuế phát sinh từ đất tại Hải Phòng. Các giải pháp bao gồm hoàn thiện chính sách pháp luật, tăng cường phối hợp giữa các cơ quan, nâng cao hiệu quả quản lý nợ đọng thuế, và cải thiện công tác tuyên truyền, hỗ trợ người nộp thuế. Các biện pháp này nhằm tăng cường hiệu quả quản lý, đảm bảo nguồn thu ngân sách, và thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội.

3.1. Hoàn thiện chính sách pháp luật

Cần hoàn thiện các chính sách pháp luật liên quan đến thu thuế phát sinh từ đất, đảm bảo tính minh bạch và công bằng. Đồng thời, cần tăng cường công tác tham mưu, đề xuất giải quyết các vướng mắc trong quá trình thực hiện chính sách.

3.2. Tăng cường phối hợp và nâng cao hiệu quả quản lý

Cần tăng cường phối hợp giữa các cơ quan, ban ngành trong công tác quản lý thu thuế. Đồng thời, nâng cao hiệu quả quản lý nợ đọng thuế và cải thiện công tác tuyên truyền, hỗ trợ người nộp thuế để đảm bảo sự tuân thủ và hiệu quả trong thu thuế.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh phát triển kinh tế - xã hội ngày càng nhanh chóng, đất đai giữ vai trò đặc biệt quan trọng như một tài nguyên quốc gia quý giá và là tư liệu sản xuất đặc biệt. Trên địa bàn thành phố Hải Phòng, với dân số hơn 2,1 triệu người và vị trí địa lý chiến lược, công tác quản lý thu thuế phát sinh từ đất đóng góp không nhỏ vào nguồn thu ngân sách nhà nước (NSNN). Từ năm 2013 đến 2017, tổng số thu thuế phát sinh từ đất trên địa bàn Hải Phòng tăng đều qua các năm, từ khoảng 779 tỷ đồng lên mức cao hơn, với tỷ lệ hoàn thành dự toán thu ngân sách năm 2017 đạt 128,2%. Tuy nhiên, công tác quản lý thu thuế phát sinh từ đất vẫn còn tồn tại nhiều khó khăn, như nợ đọng thuế lớn, vướng mắc trong giải phóng mặt bằng và sự biến động của thị trường bất động sản.

Mục tiêu nghiên cứu nhằm hệ thống lại các kiến thức về đất đai và các khoản thuế phát sinh từ đất, đánh giá thực trạng công tác quản lý thu thuế phát sinh từ đất trên địa bàn thành phố Hải Phòng trong giai đoạn 2013-2017, đồng thời đề xuất các giải pháp hoàn thiện nhằm tăng thu ngân sách, chống thất thu và quản lý hiệu quả tài nguyên đất đai. Phạm vi nghiên cứu bao gồm các khoản thuế như tiền thuê đất, tiền sử dụng đất, thuế sử dụng đất phi nông nghiệp, thuế thu nhập cá nhân và doanh nghiệp từ chuyển nhượng bất động sản trên toàn bộ địa bàn thành phố Hải Phòng.

Ý nghĩa nghiên cứu không chỉ nằm ở việc bổ sung cơ sở lý luận về quản lý thu thuế phát sinh từ đất mà còn góp phần thực tiễn trong việc nâng cao hiệu quả quản lý thuế, đảm bảo nguồn thu ổn định cho ngân sách địa phương, đồng thời hỗ trợ phát triển kinh tế bền vững của thành phố.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên hai khung lý thuyết chính: lý thuyết quản lý thuế và lý thuyết quản lý tài nguyên đất đai. Lý thuyết quản lý thuế tập trung vào các nguyên tắc thu thuế trực thu, vai trò của thuế trong điều tiết kinh tế và công bằng xã hội. Lý thuyết quản lý tài nguyên đất đai nhấn mạnh tính chất cố định vị trí, không thể mở rộng diện tích và vai trò quan trọng của đất đai trong phát triển kinh tế - xã hội.

Các khái niệm chính được sử dụng bao gồm:

• Thuế phát sinh từ đất: các khoản thuế và phí liên quan đến quyền sử dụng đất như tiền thuê đất, tiền sử dụng đất, thuế sử dụng đất phi nông nghiệp, thuế thu nhập từ chuyển nhượng bất động sản.
• Quản lý thuế: quá trình tổ chức, điều hành và kiểm soát việc thu thuế nhằm đảm bảo nguồn thu ngân sách.
• Nợ đọng thuế: số tiền thuế chưa được nộp đúng hạn, ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý thuế.
• Chính sách miễn, giảm thuế: các quy định nhằm hỗ trợ người nộp thuế, thúc đẩy phát triển kinh tế và công bằng xã hội.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu hệ thống, tổng hợp và thống kê để phân tích các số liệu thu thuế phát sinh từ đất trên địa bàn thành phố Hải Phòng giai đoạn 2013-2017. Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm toàn bộ số liệu thu thuế từ Cục Thuế thành phố và các Chi cục Thuế quận, huyện. Phương pháp chọn mẫu là phương pháp toàn bộ mẫu (census) nhằm đảm bảo tính đại diện và chính xác.

Phân tích dữ liệu được thực hiện bằng phương pháp phân tích chuyên sâu, so sánh và đối chiếu các chỉ tiêu thu ngân sách qua các năm để đánh giá thực trạng và hiệu quả công tác quản lý thu thuế. Timeline nghiên cứu kéo dài từ tháng 1/2018 đến tháng 12/2018, bao gồm thu thập số liệu, phân tích và đề xuất giải pháp.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tăng trưởng thu ngân sách từ thuế phát sinh đất: Tổng số thu thuế phát sinh từ đất trên địa bàn Hải Phòng tăng đều qua các năm, từ khoảng 779 tỷ đồng năm 2013 đến mức vượt dự toán 128,2% năm 2017. Trong đó, thu tiền sử dụng đất chiếm tỷ trọng lớn, với mức thu tăng từ 385 tỷ đồng năm 2013 lên hơn 3.700 tỷ đồng năm 2017.

2. Cơ cấu nguồn thu đa dạng: Thu tiền sử dụng đất chủ yếu đến từ các dự án kinh doanh phát triển nhà (chiếm 39%), đấu giá kế hoạch (17%) và ghi thu ghi chi tiền bồi thường giải phóng mặt bằng (24%). Thuế thu nhập cá nhân từ chuyển nhượng bất động sản năm 2017 vượt dự toán tới 128,2%, cho thấy sự phát triển sôi động của thị trường bất động sản.

3. Nợ đọng thuế còn cao: Một số dự án lớn như Công ty TNHH MTV thương mại đầu tư phát triển đô thị còn nợ hơn 157 tỷ đồng tiền sử dụng đất, dự án Công ty CP Phúc Lộc còn nợ hơn 125 tỷ đồng. Nguyên nhân chủ yếu do khó khăn trong giải phóng mặt bằng, vướng mắc pháp lý và khả năng thanh toán của doanh nghiệp.

4. Chính sách miễn, giảm thuế có tác động tích cực: Các chính sách miễn giảm tiền thuê đất, tiền sử dụng đất đã hỗ trợ doanh nghiệp và người dân, góp phần thúc đẩy đầu tư và phát triển kinh tế, tuy nhiên cũng ảnh hưởng đến kết quả thu ngân sách trong một số năm như 2013 và 2014.

Thảo luận kết quả

Kết quả thu ngân sách từ thuế phát sinh đất phản ánh sự phát triển kinh tế năng động của Hải Phòng, đặc biệt trong lĩnh vực bất động sản và đầu tư hạ tầng. Việc tăng thu từ tiền sử dụng đất và thuế thu nhập cá nhân cho thấy hiệu quả trong việc khai thác nguồn lực đất đai. Tuy nhiên, nợ đọng thuế vẫn là thách thức lớn, ảnh hưởng đến nguồn thu bền vững và đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý.

So sánh với kinh nghiệm quản lý thuế phát sinh từ đất ở các quốc gia như Pháp và Trung Quốc, Hải Phòng cần tiếp tục hoàn thiện chính sách thuế, tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra và áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý thuế để nâng cao hiệu quả. Việc minh bạch hóa thông tin và tăng cường tuyên truyền hỗ trợ người nộp thuế cũng góp phần giảm thiểu rủi ro thất thu.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tăng trưởng số thu thuế qua các năm, bảng phân tích cơ cấu nguồn thu và biểu đồ nợ đọng thuế theo từng dự án để minh họa rõ nét hơn các vấn đề nêu trên.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường phối hợp liên ngành: Đẩy mạnh phối hợp giữa Cục Thuế, Sở Tài nguyên và Môi trường, Sở Xây dựng và UBND các quận, huyện để giải quyết kịp thời các vướng mắc về giải phóng mặt bằng, đảm bảo tiến độ thu tiền sử dụng đất và tiền thuê đất. Thời gian thực hiện: trong vòng 12 tháng; Chủ thể: UBND thành phố và các sở ngành liên quan.

2. Hoàn thiện chính sách thuế và thủ tục hành chính: Rà soát, điều chỉnh các chính sách miễn, giảm thuế phù hợp với thực tế phát triển kinh tế, đồng thời đơn giản hóa thủ tục kê khai, nộp thuế để tạo thuận lợi cho người nộp thuế, giảm thiểu thất thu. Thời gian: 6-12 tháng; Chủ thể: Bộ Tài chính, Tổng cục Thuế, Cục Thuế Hải Phòng.

3. Nâng cao năng lực cán bộ thuế và ứng dụng công nghệ thông tin: Tổ chức đào tạo chuyên sâu cho cán bộ thuế về nghiệp vụ quản lý thuế phát sinh từ đất, đồng thời phát triển hệ thống quản lý thuế điện tử, ứng dụng phần mềm quản lý nợ đọng và thanh tra thuế. Thời gian: 12-18 tháng; Chủ thể: Cục Thuế Hải Phòng, Bộ Tài chính.

4. Tăng cường công tác tuyên truyền, hỗ trợ người nộp thuế: Mở rộng các chương trình tuyên truyền chính sách thuế, tổ chức các buổi tập huấn, đối thoại trực tiếp với người nộp thuế để giải đáp vướng mắc, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật thuế. Thời gian: liên tục hàng năm; Chủ thể: Cục Thuế Hải Phòng, các Chi cục Thuế.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cơ quan quản lý thuế và tài chính địa phương: Giúp nâng cao hiệu quả quản lý thu thuế phát sinh từ đất, xây dựng kế hoạch thu ngân sách chính xác và bền vững.

2. Các nhà hoạch định chính sách về đất đai và thuế: Cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn để điều chỉnh chính sách thuế phù hợp với tình hình phát triển kinh tế - xã hội.

3. Doanh nghiệp và nhà đầu tư bất động sản: Hiểu rõ các quy định về thuế phát sinh từ đất, từ đó chủ động trong việc thực hiện nghĩa vụ tài chính và hoạch định chiến lược đầu tư.

4. Học giả và sinh viên chuyên ngành kinh tế, quản lý đất đai: Là tài liệu tham khảo bổ ích cho nghiên cứu, giảng dạy và học tập về quản lý thuế và quản lý tài nguyên đất đai.

Câu hỏi thường gặp

1. Thuế phát sinh từ đất gồm những khoản nào?
   Thuế phát sinh từ đất bao gồm tiền thuê đất, tiền sử dụng đất, thuế sử dụng đất phi nông nghiệp, thuế sử dụng đất nông nghiệp (được miễn giảm theo chính sách hiện hành), thuế thu nhập cá nhân và doanh nghiệp từ chuyển nhượng bất động sản.

2. Tại sao công tác quản lý thu thuế phát sinh từ đất lại quan trọng?
   Bởi vì đất đai là tài nguyên quý giá, các khoản thuế này góp phần quan trọng vào nguồn thu ngân sách nhà nước, đồng thời là công cụ điều tiết thị trường bất động sản và quản lý tài nguyên đất hiệu quả.

3. Nguyên nhân chính dẫn đến nợ đọng thuế phát sinh từ đất là gì?
   Nguyên nhân chủ yếu là do khó khăn trong giải phóng mặt bằng, vướng mắc pháp lý, khả năng thanh toán của doanh nghiệp hạn chế và sự biến động của thị trường bất động sản.

4. Chính sách miễn, giảm thuế có ảnh hưởng như thế nào đến thu ngân sách?
   Chính sách miễn, giảm thuế hỗ trợ doanh nghiệp và người dân, thúc đẩy đầu tư và phát triển kinh tế, nhưng cũng làm giảm số thu ngân sách trong ngắn hạn, đòi hỏi cân nhắc kỹ lưỡng để đảm bảo công bằng và hiệu quả.

5. Làm thế nào để nâng cao hiệu quả công tác quản lý thu thuế phát sinh từ đất?
   Cần tăng cường phối hợp liên ngành, hoàn thiện chính sách, nâng cao năng lực cán bộ, ứng dụng công nghệ thông tin và đẩy mạnh công tác tuyên truyền, hỗ trợ người nộp thuế.

Kết luận

• Đất đai là tài nguyên quốc gia quý giá, các khoản thuế phát sinh từ đất đóng vai trò quan trọng trong nguồn thu ngân sách và quản lý tài nguyên.
• Từ năm 2013 đến 2017, thu ngân sách từ thuế phát sinh đất tại Hải Phòng tăng trưởng ổn định, với nhiều khoản thu vượt dự toán.
• Nợ đọng thuế và vướng mắc trong giải phóng mặt bằng là những thách thức lớn cần được giải quyết kịp thời.
• Các chính sách miễn, giảm thuế đã hỗ trợ phát triển kinh tế nhưng cần được điều chỉnh phù hợp để cân bằng nguồn thu.
• Đề xuất các giải pháp đồng bộ về chính sách, tổ chức, công nghệ và tuyên truyền nhằm hoàn thiện công tác quản lý thu thuế phát sinh từ đất trên địa bàn thành phố Hải Phòng.

Các cơ quan quản lý cần triển khai ngay các giải pháp đề xuất, đồng thời tiếp tục theo dõi, đánh giá hiệu quả để điều chỉnh kịp thời. Độc giả và các bên liên quan được khuyến khích nghiên cứu sâu hơn và áp dụng các kiến thức trong thực tiễn quản lý thuế phát sinh từ đất.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CÁC KHOẢN THUẾ PHÁT SINH TỪ ĐẤT VÀ CÔNG TÁC QUẢN LÝ THU THUẾ PHÁT SINH TỪ ĐẤT 1. Cơ sở lý luận về đất đai 1. Khái niệm về đất đai Trong nền sản xuất, đất đai giữ vị trí đặc biệt quan trọng. Đất đai là điều kiện vất chất mà trong sản xuất và sinh hoạt đều cần tới.

Trong quá trình phát triển của xã hội loài người, sự hình thành và phát triển của mọi nền văn minh vật chất và văn minh tinh thần, tất cả các kỹ thuật vật chất và văn hóa khoa học đều được xây dựng trên nền tảng cơ bản là sử dụng đất đai. Luật đất đai năm 1993 có ghi: "Đất đai là tài nguyên quốc gia vô cùng quý giá, là tư liệu sản xuất đặc biệt, là thành phần quan trọng hàng đầu của môi trường sống, là địa bàn phân bổ các khu dân cư, xây dựng các cơ sở kinh tế, văn hóa xã hội, an ninh, quốc phòng. Trải qua nhiều thê hệ, nhân dân ta đã tốn bao công sức, xương máu mới tạo lập, bảo vệ được vốn đất đai như ngày nay." [27] Như vậy, đất đai là điều kiện chung nhất của mọi quá trình sản xuất và hoạt động của con người. Nói cách khác, không có đất sẽ không có sản xuất cũng như không có sự tồn tại của chính con người.

Do vậy, để có thể sử dụng đúng, hợp lý và có hiệu quả toàn bộ quỹ đất thì việc hiểu rõ khái niện về đất đai là vô cùng cần thiết. Định nghĩa đất đai : Brinkman và Smyth (1976), về mặt địa lý mà nói đất đai “là một vùng đất chuyên biệt trên bề mặt của trái đất có những đặc tính mang tính ổn định, hay có chu kỳ dự đoán được trong khu vực sinh khí quyển theo chiều thẳng từ trên xuống dưới, trong đó bao gồm : Không khí, đất và lớp địa chất, nước, quần thể thực vật và động vật và kết quả của những hoạt động bởi con người trong việc sử dụng đất đai ở quá khứ, hiện tại và trong tương lai”.[34] Tuy nhiên đến năm 1993, trong Hội nghị quốc tế về Môi trường ở Rio 5 de Janerio, Brazil (1993), thì đất đai về mặt thuật ngữ khoa học được hiểu theo nghĩa rộng thì xác định đất đai là “diện tích cụ thể của bề mặt trái đất, bao gồm tất cả các cấu thành của môi trường sinh thái ngay trên và dưới bề mặt đó, bao gồm: khí hậu bề mặt, thổ nhưỡng, dạng địa hình, mặt nước (hồ, sông, suối, đầm lầy), các lớp trầm tích sát bề mặt, cùng với nước ngầm và khoáng sản trong lòng đất, tập đoàn thực vật và động vật, trạng thái định cư của con nguời, những kết quả của con người trong quá khứ và hiện tại để lại (san nền, hồ chứa nước, hay hệ thống thoát nước, đường xá , nhà cửa. Như vậy đất đai là một khoảng không gian có thời hạn theo chiều thẳng đứng (gồm khí hậu của bầu khí quyển, lớp đất phủ bề mặt, thảm động thực vật, mặt nước, nước ngầm và tài nguyên khoáng sản trong lòng đất) theo chiều ngang-trên mặt đất ( là sự kết hợp giữa thổ nhưỡng, địa hình, thủy văn cùng nhiều thành phần khác) giữ vai trò quan trọng và có ý nghĩa to lớn đối với hoạt động sản xuất cũng như cuộc sống của xã hội loài người. Phân loại đất Căn cứ vào mục đích sử dụng, đất đai được phân loại như sau: 1.

Nhóm đất nông nghiệp bao gồm các loại đất sau đây: a) Đất trồng cây hàng năm gồm đất trồng lúa và đất trồng cây hàng năm khác; b) Đất trồng cây lâu năm; c) Đất rừng sản xuất; d) Đất rừng phòng hộ; đ) Đất rừng đặc dụng; e) Đất nuôi trồng thủy sản; g) Đất làm muối; h) Đất nông nghiệp khác gồm đất sử dụng để xây dựng nhà kính và các loại nhà khác phục vụ mục đích trồng trọt, kể cả các hình thức trồng trọt không trực tiếp trên đất; xây dựng chuồng trại chăn nuôi gia súc, gia cầm và các loại động vật khác được pháp luật cho phép; đất trồng trọt, chăn nuôi, 6 nuôi trồng thủy sản cho mục đích học tập, nghiên cứu thí nghiệm; đất ươm tạo cây giống, con giống và đất trồng hoa, cây cảnh; 2. Nhóm đất phi nông nghiệp bao gồm các loại đất sau đây: a) Đất ở gồm đất ở tại nông thôn, đất ở tại đô thị; b) Đất xây dựng trụ sở cơ quan; c) Đất sử dụng vào mục đích quốc phòng, an ninh; d) Đất xây dựng công trình sự nghiệp gồm đất xây dựng trụ sở của tổ chức sự nghiệp; đất xây dựng cơ sở văn hóa, xã hội, y tế, giáo dục và đào tạo, thể dục thể thao, khoa học và công nghệ, ngoại giao và công trình sự nghiệp khác; đ) Đất sản xuất, kinh doanh phi nông nghiệp gồm đất khu công nghiệp, cụm công nghiệp, khu chế xuất; đất thương mại, dịch vụ; đất cơ sở sản xuất phi nông nghiệp; đất sử dụng cho hoạt động khoáng sản; đất sản xuất vật liệu xây dựng, làm đồ gốm; e) Đất sử dụng vào mục đích công cộng gồm đất giao thông (gồm cảng hàng không, sân bay, cảng đường thủy nội địa, cảng hàng hải, hệ thống đường sắt, hệ thống đường bộ và công trình giao thông khác); thủy lợi; đất có di tích lịch sử - văn hóa, danh lam thắng cảnh; đất sinh hoạt cộng đồng, khu vui chơi, giải trí công cộng; đất công trình năng lượng; đất công trình bưu chính, viễn thông; đất chợ; đất bãi thải, xử lý chất thải và đất công trình công cộng khác; g) Đất cơ sở tôn giáo, tín ngưỡng; h) Đất làm nghĩa trang, nghĩa địa, nhà tang lễ, nhà hỏa táng; i) Đất sông, ngòi, kênh, rạch, suối và mặt nước chuyên dùng; k) Đất phi nông nghiệp khác gồm đất làm nhà nghỉ, lán, trại cho người lao động trong cơ sở sản xuất; đất xây dựng kho và nhà để chứa nông sản, thuốc bảo vệ thực vật, phân bón, máy móc, công cụ phục vụ cho sản xuất nông nghiệp và đất xây dựng công trình khác của người sử dụng đất không nhằm mục đích kinh doanh mà công trình đó không gắn liền với đất ở; 3. Nhóm đất chưa sử dụng gồm các loại đất chưa xác định mục đích sử 7 dụng. Đặc điểm cơ bản của đất đai Đất đai có những đặc điểm sau đây: - Tính chất cố định vị trí: Đất đai không thể di dời từ nơi này sang nơi khác.

Đất đai luôn cố định về vị trí, về địa điểm và không thể chuyển dời. - Tính không mở rộng đáng kể về diện tích: Cùng với sự phát triển của lực lượng sản xuất, các tư liệu sản xuất ngày càng tăng về số lượng và chất lượng. Tuy nhiên, đất đai là yếu tố do thiên nhiên quyết định. Trong một khoảng thời gian ngắn vài năm, vài chục năm, thì ta có thể thấy đất đai không tăng lên đáng kể về diện tích.

Nó bị giới hạn về diện tích. Sự can thiệp của con người vào đất đai cũng không làm tăng đáng kể về diện tích. - Chính sách pháp luật của Nhà nước chi phối mạnh mẽ giá cả và cung cầu của đất đai. Quan điểm về sở hữu và các chế độ chính sách và pháp luật của Nhà nước như: Luật đất đai, các sắc thuế trong lĩnh vực đất đai và định hướng đầu tư, xây dựng cơ sở hạ tầng của Nhà nước có tác động mạnh mẽ lên nhu cầu sử dụng đất đai.

Vai trò của đất đai Đất đai đóng vai trò rất quan trọng đối với hoạt động sản xuất và đời sống con người. Đất đai là tài nguyên lớn nhất của mọi quốc gia, là tư liệu sản xuất vô cùng đặc biệt, là nơi phân bổ dân cư, xây dựng cơ sở kinh tế, giáo dục, văn hoá, xã hội, quốc phòng và an ninh của mọi quốc gia. Trong nền kinh tế thị trường, đất đai là một loại hàng hoá đặc biệt và trở thành yếu tố cơ bản không thể thiếu trong quá trình sản xuất và đời sống xã hội. Bên cạnh đó, đất đai đặc biệt còn mang giá trị lịch sử - xã hội; gắn liền với lãnh thổ của một quốc gia.

Trước khi trở thành hàng hoá đặc biệt thì đất đai đã là tài nguyên đặc biệt, bởi lẽ đất đai có nguồn gốc tự nhiên, là tặng vật của tự nhiên dành cho con người và là thành quả do tác động cải tạo, khai phá của con người. Tính chất đặc biệt của đất đai thể hiện ở tính chất tự nhiên, tính chất kinh tế xã hội 8 hòa quyện vào nhau. Nếu không có nguồn gốc tự nhiên, thì con người dù có tài giỏi đến đâu cũng không tự mình tạo ra đất đai được. Con người có thể tạo ra ô tô, xe máy, xây dựng các công trình kiến trúc nhưng con người không thể tạo ra được đất đai.

Đất đai là cơ sở đầu tiên, khởi nguồn cho các hoạt động sản xuất của con người. Ngày nay, với sự phát triển tiến bộ của khoa học, công nghệ và kỹ thuật, các sản phẩm phục vụ cho cuộc sống con người là rất đa dạng và phong phú, song nhu cầu về các sản phẩm được tạo ra từ đất vẫn không hề giảm mà không ngừng tăng lên như nhu cầu về sản phẩm nông, lâm nghiệp và xây dựng. Đồng thời, cùng sự gia tăng nhanh chóng của dân số, nhu cầu về chỗ ở cũng ngày một tăng thì nguồn tài nguyên về đất lại càng trở nên quan trọng trong đời sống con người hơn bao giờ hết. Đất đai là nền tảng để xây dựng kết cấu hạ tầng kỹ thuật, cơ sở sản xuất kinh doanh và đảm bảo chính trị, an ninh, quốc phòng quốc gia.

Kinh tế ngày càng phát triển đặt ra yêu cầu quản lý về đất đai ngày càng cao. Đồng thời, sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế mạnh mẽ theo hướng từ nông nghiệp sang công nghiệp, dịch vụ, thương mại với kết cấu hạ tầng ngày càng mở rộng. Tất cả các yêu cầu này đều không thực hiện được nếu không có đất. Đất đai là nền móng để xây dựng cầu công, đường xá, sân bay, nhà máy, xí nghiệp, trường học, bệnh viện, trung tâm mua sắm, doanh trại quân đội, cơ sở an ninh quốc phòng.

để phát triển kinh tế và phục vụ đời sống của con người. Cơ sở lý luận quản lý thuế phát sinh từ đất 1. Khái niệm quản lý thu thuế phát sinh từ đất Các khoản thuế phát sinh từ đất là hệ thống các khoản thu ngân sách Nhà nước bao gồm các khoản thu về thuế và các khoản thu khác liên quan đến quá trình quản lý đất đai của Nhà nước, sử dụng đất đai của tổ chức cá nhân.