Hoàn thiện công tác thẩm định tài chính dự án đầu tư tại Ngân hàng TMCP Á Châu - Chi nhánh Đà Nẵng

Luận văn thạc sĩ kinh tế nghiên cứu hoàn thiện hoạt động thanh tra tại chỗ đối với các tổ chức tín dụng của ngân hàng nhà nước việt nam, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên

• Tác giả: Đinh Thị Thanh Trúc
• Người hướng dẫn: TS. Võ Duy Khương
• Trường học: Đại học Đà Nẵng
• Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
• Đề tài: Hoàn thiện công tác thẩm định tài chính dự án đầu tư tại Ngân hàng TMCP Á Châu - Chi nhánh Đà Nẵng
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Đà Nẵng

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 0.2. Mục đích nghiên cứu
• 0.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 0.4. Phương pháp nghiên cứu
• 0.5. Kết cấu của luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ CÔNG TÁC THẨM ĐỊNH TÀI CHÍNH DỰ ÁN ĐẦU TƯ CỦA NHTM
• 1.1. Khái quát về Ngân hàng thương mại và hoạt động của Ngân hàng thương mại
• 1.1.1. Khái niệm về Ngân hàng thương mại
• 1.1.2. Hoạt động của Ngân hàng thương mại
• 1.2. Những vấn đề chung về thẩm định tài chính dự án đầu tư của Ngân hàng thương mại
• 1.2.1. Một số khái niệm về dự án đầu tư và thẩm định tài chính dự án đầu tư
• 1.2.1.1. Khái niệm dự án đầu tư
• 1.2.1.2. Khái niệm thẩm định dự án đầu tư
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC THẨM ĐỊNH TÀI CHÍNH DỰ ÁN ĐẦU TƯ TẠI NGÂN HÀNG TMCP Á CHÂU - CHI NHÁNH ĐÀ NẴNG
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC THẨM ĐỊNH TÀI CHÍNH DỰ ÁN ĐẦU TƯ TẠI NGÂN HÀNG TMCP Á CHÂU - CHI NHÁNH ĐÀ NẴNG
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về công tác thẩm định tài chính dự án đầu tư tại ACB Đà Nẵng

Công tác thẩm định tài chính dự án đầu tư tại Ngân hàng TMCP Á Châu - Chi nhánh Đà Nẵng đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo tính khả thi và hiệu quả của các dự án đầu tư. Thẩm định tài chính không chỉ giúp ngân hàng giảm thiểu rủi ro mà còn hỗ trợ các doanh nghiệp trong việc huy động vốn. Việc hoàn thiện quy trình thẩm định tài chính là cần thiết để nâng cao chất lượng dịch vụ và tăng cường tính cạnh tranh của ngân hàng trong bối cảnh hội nhập kinh tế.

1.1. Khái niệm và vai trò của thẩm định tài chính dự án đầu tư

Thẩm định tài chính dự án đầu tư là quá trình đánh giá tính khả thi và hiệu quả của dự án. Nó giúp ngân hàng xác định được mức độ rủi ro và khả năng hoàn vốn của dự án. Việc này không chỉ bảo vệ lợi ích của ngân hàng mà còn đảm bảo sự phát triển bền vững cho các doanh nghiệp.

1.2. Quy trình thẩm định tài chính tại ACB Đà Nẵng

Quy trình thẩm định tài chính tại ACB Đà Nẵng bao gồm các bước như thu thập thông tin, phân tích tài chính, đánh giá rủi ro và đưa ra quyết định. Mỗi bước đều cần được thực hiện một cách cẩn thận để đảm bảo tính chính xác và hiệu quả của quá trình thẩm định.

II. Những thách thức trong công tác thẩm định tài chính dự án đầu tư

Công tác thẩm định tài chính dự án đầu tư tại ACB Đà Nẵng đang đối mặt với nhiều thách thức. Những thách thức này không chỉ đến từ yếu tố bên ngoài như biến động kinh tế mà còn từ chính quy trình nội bộ của ngân hàng. Việc nhận diện và giải quyết những thách thức này là rất quan trọng để nâng cao chất lượng thẩm định.

2.1. Rủi ro trong thẩm định tài chính dự án đầu tư

Rủi ro trong thẩm định tài chính có thể đến từ nhiều nguồn khác nhau như thông tin không chính xác, biến động thị trường và khả năng hoàn vốn của dự án. Ngân hàng cần có các biện pháp để giảm thiểu những rủi ro này.

2.2. Thiếu hụt thông tin và dữ liệu

Một trong những thách thức lớn nhất trong thẩm định tài chính là thiếu hụt thông tin và dữ liệu cần thiết. Điều này có thể dẫn đến những quyết định sai lầm trong việc cho vay vốn cho các dự án đầu tư.

III. Phương pháp cải thiện công tác thẩm định tài chính tại ACB Đà Nẵng

Để nâng cao chất lượng công tác thẩm định tài chính dự án đầu tư, ACB Đà Nẵng cần áp dụng các phương pháp cải tiến. Những phương pháp này không chỉ giúp tăng cường tính chính xác trong thẩm định mà còn nâng cao hiệu quả hoạt động của ngân hàng.

3.1. Nâng cao chất lượng thu thập thông tin

Việc nâng cao chất lượng thu thập thông tin là rất quan trọng. Ngân hàng cần xây dựng hệ thống thông tin hiệu quả để đảm bảo có đủ dữ liệu cần thiết cho quá trình thẩm định.

3.2. Đào tạo đội ngũ cán bộ chuyên sâu

Đào tạo đội ngũ cán bộ chuyên sâu về thẩm định tài chính là một giải pháp quan trọng. Cán bộ có kiến thức và kỹ năng tốt sẽ giúp nâng cao chất lượng thẩm định và giảm thiểu rủi ro.

IV. Ứng dụng thực tiễn của thẩm định tài chính tại ACB Đà Nẵng

Thẩm định tài chính dự án đầu tư tại ACB Đà Nẵng đã được áp dụng trong nhiều dự án thực tế. Những ứng dụng này không chỉ giúp ngân hàng bảo vệ lợi ích mà còn hỗ trợ các doanh nghiệp trong việc phát triển bền vững.

4.1. Các dự án thành công nhờ thẩm định tài chính

Nhiều dự án đầu tư đã thành công nhờ vào quy trình thẩm định tài chính chặt chẽ tại ACB Đà Nẵng. Những dự án này không chỉ mang lại lợi nhuận cho ngân hàng mà còn tạo ra giá trị cho xã hội.

4.2. Bài học từ các dự án không thành công

Các dự án không thành công cũng mang lại những bài học quý giá cho ngân hàng. Việc phân tích nguyên nhân thất bại sẽ giúp ACB Đà Nẵng cải thiện quy trình thẩm định trong tương lai.

V. Kết luận và định hướng tương lai cho công tác thẩm định tài chính

Công tác thẩm định tài chính dự án đầu tư tại ACB Đà Nẵng cần được hoàn thiện hơn nữa để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường. Định hướng tương lai sẽ tập trung vào việc nâng cao chất lượng dịch vụ và giảm thiểu rủi ro.

5.1. Tầm quan trọng của thẩm định tài chính trong tương lai

Thẩm định tài chính sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo sự phát triển bền vững của ngân hàng. Việc cải thiện quy trình thẩm định sẽ giúp ngân hàng tăng cường tính cạnh tranh.

5.2. Định hướng phát triển công tác thẩm định tài chính

Định hướng phát triển công tác thẩm định tài chính sẽ bao gồm việc áp dụng công nghệ mới và cải tiến quy trình làm việc. Điều này sẽ giúp ACB Đà Nẵng nâng cao hiệu quả và chất lượng dịch vụ.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam đang trên đà phát triển mạnh mẽ, việc đầu tư các dự án mới đóng vai trò then chốt trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Theo ước tính, các dự án đầu tư đòi hỏi nguồn vốn lớn và thời gian hoàn vốn kéo dài, trong khi nguồn vốn nội địa còn hạn chế. Do đó, vai trò của các ngân hàng thương mại (NHTM) trong việc cung cấp vốn và thẩm định tài chính dự án đầu tư trở nên vô cùng quan trọng. Luận văn tập trung nghiên cứu công tác thẩm định tài chính dự án đầu tư tại Ngân hàng TMCP Á Châu – Chi nhánh Đà Nẵng (ACB Đà Nẵng) trong giai đoạn 2010-2013, nhằm đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp hoàn thiện công tác này.

Mục tiêu nghiên cứu bao gồm hệ thống hóa các vấn đề lý luận về thẩm định tài chính dự án đầu tư, đánh giá thực trạng công tác thẩm định tại ACB Đà Nẵng, đồng thời đề xuất các giải pháp nâng cao chất lượng thẩm định tài chính dự án đầu tư. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào hoạt động thẩm định tài chính dự án đầu tư tại chi nhánh ACB Đà Nẵng, với dữ liệu thu thập từ năm 2010 đến 2013.

Ý nghĩa nghiên cứu được thể hiện qua việc nâng cao hiệu quả hoạt động tín dụng dự án đầu tư của ngân hàng, giảm thiểu rủi ro tín dụng, đồng thời góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương và quốc gia. Các chỉ số như tốc độ tăng trưởng dư nợ cho vay dự án, tỷ lệ nợ quá hạn và nợ xấu được sử dụng làm thước đo hiệu quả công tác thẩm định tài chính.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình nghiên cứu về dự án đầu tư và thẩm định tài chính dự án, bao gồm:

• Khái niệm dự án đầu tư và thẩm định dự án đầu tư: Dự án đầu tư được hiểu là tập hợp các đề xuất bỏ vốn trung và dài hạn để thực hiện các hoạt động đầu tư trên địa bàn cụ thể trong khoảng thời gian xác định. Thẩm định dự án đầu tư là quá trình đánh giá khách quan, khoa học và toàn diện các nội dung của dự án nhằm quyết định đầu tư.

• Thẩm định tài chính dự án đầu tư: Là việc đánh giá khả năng tạo ra nguồn thu, hiệu quả tài chính và khả năng trả nợ của dự án trên cơ sở các khoản vốn đầu tư. Đây là nội dung trọng tâm trong thẩm định dự án của các ngân hàng thương mại.

• Các phương pháp đánh giá hiệu quả tài chính dự án: Bao gồm phương pháp Giá trị hiện tại ròng (NPV), Tỷ suất hoàn vốn nội bộ (IRR), Thời gian hoàn vốn đầu tư (PP), và Chỉ số lợi nhuận (PI). Mỗi phương pháp có ưu nhược điểm riêng, được lựa chọn phù hợp với đặc điểm dự án.

• Chất lượng công tác thẩm định tài chính: Được đánh giá qua mức độ chính xác, toàn diện của báo cáo thẩm định, chi phí và thời gian thẩm định, hiệu quả dự án sau khi được tài trợ, cũng như tỷ lệ nợ quá hạn và nợ xấu.

• Nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng thẩm định: Bao gồm nhân tố khách quan như chủ đầu tư, môi trường pháp lý, kinh tế vĩ mô; và nhân tố chủ quan như phương pháp thẩm định, chất lượng đội ngũ cán bộ, hệ thống thông tin và công tác tổ chức điều hành.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng các phương pháp nghiên cứu sau:

• Phương pháp thu thập dữ liệu: Sử dụng số liệu thực tế từ Ngân hàng TMCP Á Châu – Chi nhánh Đà Nẵng giai đoạn 2010-2013, bao gồm báo cáo tài chính dự án, hồ sơ thẩm định, số liệu dư nợ cho vay, nợ quá hạn và nợ xấu.

• Phương pháp phân tích: Áp dụng phân tích định lượng các chỉ tiêu tài chính dự án như NPV, IRR, PP, PI; phân tích tỷ lệ nợ quá hạn, nợ xấu; so sánh các chỉ tiêu qua các năm để đánh giá xu hướng và hiệu quả thẩm định.

• Phương pháp so sánh và tổng hợp: So sánh thực trạng công tác thẩm định tài chính tại ACB Đà Nẵng với các nghiên cứu tương tự trong ngành ngân hàng thương mại để rút ra điểm mạnh, hạn chế.

• Nghiên cứu tình huống: Phân tích cụ thể dự án đầu tư khách sạn Phương Nam của Công ty CP Đầu tư Xây dựng và Thương mại Dahaco để minh họa thực trạng và hiệu quả công tác thẩm định tài chính.

• Timeline nghiên cứu: Nghiên cứu tập trung trong giai đoạn 2010-2013, phù hợp với dữ liệu thu thập và đánh giá thực trạng công tác thẩm định tài chính dự án đầu tư tại chi nhánh.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tăng trưởng dư nợ cho vay dự án đầu tư: Dư nợ cho vay dự án tại ACB Đà Nẵng tăng trưởng ổn định với tốc độ khoảng 15-20% mỗi năm trong giai đoạn 2010-2013, cho thấy khả năng mở rộng hoạt động tín dụng dự án đầu tư của ngân hàng.

2. Tỷ lệ nợ quá hạn và nợ xấu: Tỷ lệ nợ quá hạn trung bình khoảng 3,5%, trong khi tỷ lệ nợ xấu duy trì dưới 2% trong cùng giai đoạn. Mức này phản ánh chất lượng thẩm định tài chính dự án còn tồn tại một số hạn chế, nhưng vẫn trong mức kiểm soát được.

3. Hiệu quả thẩm định tài chính dự án: Qua phân tích dự án khách sạn Phương Nam, các chỉ tiêu tài chính như NPV dương, IRR đạt trên 12%, thời gian hoàn vốn dưới 5 năm, cho thấy dự án có tính khả thi và hiệu quả tài chính cao. Tuy nhiên, một số dự án khác có chỉ tiêu tài chính không đạt yêu cầu, dẫn đến rủi ro tín dụng.

4. Chi phí và thời gian thẩm định: Chi phí thẩm định chiếm khoảng 1-2% tổng vốn đầu tư dự án, thời gian thẩm định trung bình từ 20-30 ngày, phù hợp với yêu cầu của ngân hàng và khách hàng nhưng vẫn có thể tối ưu hơn.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy công tác thẩm định tài chính dự án đầu tư tại ACB Đà Nẵng đã đạt được những kết quả tích cực, góp phần nâng cao hiệu quả tín dụng dự án và giảm thiểu rủi ro nợ xấu. Tăng trưởng dư nợ cho vay dự án phản ánh sự tin tưởng của khách hàng và uy tín của ngân hàng trong lĩnh vực này.

Tuy nhiên, tỷ lệ nợ quá hạn và nợ xấu vẫn còn tồn tại, nguyên nhân chủ yếu do một số dự án chưa được thẩm định kỹ lưỡng về khả năng trả nợ, cũng như sự biến động của môi trường kinh tế vĩ mô và pháp lý. So sánh với các nghiên cứu trong ngành, ACB Đà Nẵng có chất lượng thẩm định tương đối tốt nhưng cần nâng cao hơn nữa về phương pháp và đội ngũ cán bộ thẩm định.

Việc phân tích dự án khách sạn Phương Nam minh họa rõ vai trò của thẩm định tài chính trong việc đánh giá tính khả thi và hiệu quả dự án, đồng thời giúp ngân hàng đưa ra quyết định tài trợ chính xác. Các biểu đồ thể hiện dư nợ cho vay dự án, tỷ lệ nợ quá hạn qua các năm và các chỉ tiêu tài chính dự án sẽ giúp minh họa trực quan cho kết quả nghiên cứu.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Nâng cao nhận thức về vai trò thẩm định tài chính dự án: Tổ chức các khóa đào tạo, hội thảo nâng cao nhận thức cho cán bộ ngân hàng và khách hàng về tầm quan trọng của công tác thẩm định tài chính, nhằm đảm bảo sự phối hợp hiệu quả trong quá trình thẩm định. Thời gian thực hiện: 6-12 tháng; Chủ thể: Ban lãnh đạo và phòng đào tạo ACB Đà Nẵng.

2. Hoàn thiện quy trình thẩm định tài chính dự án: Xây dựng và áp dụng quy trình thẩm định chuẩn, khoa học, bao gồm các bước thu thập, xử lý thông tin, phân tích tài chính và đánh giá rủi ro một cách toàn diện. Thời gian: 12 tháng; Chủ thể: Phòng tín dụng và thẩm định dự án.

3. Lựa chọn phương pháp và chỉ tiêu thẩm định phù hợp: Áp dụng kết hợp các phương pháp đánh giá hiệu quả tài chính như NPV, IRR, PP, PI tùy theo đặc điểm dự án để nâng cao độ chính xác và tính khả thi của kết quả thẩm định. Thời gian: liên tục; Chủ thể: Cán bộ thẩm định.

4. Nâng cao chất lượng thu thập thông tin và hệ thống dữ liệu: Xây dựng hệ thống thông tin đầy đủ, chính xác, cập nhật thường xuyên về khách hàng, thị trường và các yếu tố liên quan để phục vụ công tác thẩm định. Thời gian: 12-18 tháng; Chủ thể: Phòng công nghệ thông tin và thẩm định.

5. Đào tạo đội ngũ cán bộ chuyên sâu và nâng cao phẩm chất đạo đức nghề nghiệp: Tổ chức đào tạo chuyên sâu về nghiệp vụ thẩm định tài chính, kỹ năng phân tích rủi ro và đạo đức nghề nghiệp nhằm nâng cao năng lực và trách nhiệm của cán bộ thẩm định. Thời gian: 6-12 tháng; Chủ thể: Ban nhân sự và phòng đào tạo.

6. Tổ chức đánh giá chất lượng thẩm định sau đầu tư: Thiết lập hệ thống giám sát, đánh giá hiệu quả dự án sau khi được tài trợ để rút kinh nghiệm và điều chỉnh quy trình thẩm định phù hợp. Thời gian: liên tục; Chủ thể: Phòng kiểm soát nội bộ và thẩm định.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ thẩm định tín dụng tại các ngân hàng thương mại: Giúp nâng cao kiến thức chuyên môn, áp dụng các phương pháp thẩm định tài chính dự án hiệu quả, từ đó giảm thiểu rủi ro tín dụng.

2. Quản lý ngân hàng và lãnh đạo chi nhánh: Cung cấp cơ sở khoa học để hoàn thiện quy trình thẩm định, nâng cao chất lượng tín dụng dự án, góp phần phát triển bền vững ngân hàng.

3. Chuyên gia tư vấn tài chính và đầu tư: Hỗ trợ trong việc đánh giá tính khả thi và hiệu quả tài chính của các dự án đầu tư, từ đó tư vấn chính xác cho khách hàng và nhà đầu tư.

4. Sinh viên và nghiên cứu sinh chuyên ngành Tài chính – Ngân hàng, Quản trị kinh doanh: Là tài liệu tham khảo quý giá để hiểu rõ về công tác thẩm định tài chính dự án đầu tư trong thực tiễn ngân hàng Việt Nam.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao thẩm định tài chính dự án đầu tư lại quan trọng đối với ngân hàng thương mại?
   Thẩm định tài chính giúp ngân hàng đánh giá khả năng hoàn vốn và trả nợ của dự án, từ đó giảm thiểu rủi ro tín dụng và đảm bảo hiệu quả sử dụng vốn. Ví dụ, dự án có NPV dương và IRR cao thường được ngân hàng ưu tiên tài trợ.

2. Những phương pháp nào thường được sử dụng để đánh giá hiệu quả tài chính dự án?
   Các phương pháp phổ biến gồm Giá trị hiện tại ròng (NPV), Tỷ suất hoàn vốn nội bộ (IRR), Thời gian hoàn vốn (PP) và Chỉ số lợi nhuận (PI). Mỗi phương pháp có ưu nhược điểm riêng, được lựa chọn tùy theo đặc điểm dự án.

3. Làm thế nào để giảm thiểu rủi ro trong công tác thẩm định tài chính dự án?
   Cần thu thập thông tin đầy đủ, chính xác, áp dụng phương pháp phân tích đa chiều, đào tạo cán bộ thẩm định chuyên sâu và tổ chức đánh giá chất lượng thẩm định sau đầu tư để điều chỉnh kịp thời.

4. Thời gian thẩm định tài chính dự án thường kéo dài bao lâu?
   Thời gian trung bình từ 20-30 ngày, tùy thuộc quy mô và tính phức tạp của dự án. Thời gian này cần cân đối giữa yêu cầu chính xác và nhu cầu nhanh chóng của khách hàng.

5. Tỷ lệ nợ quá hạn và nợ xấu ảnh hưởng thế nào đến đánh giá chất lượng thẩm định?
   Tỷ lệ nợ quá hạn và nợ xấu cao cho thấy công tác thẩm định chưa chính xác, dẫn đến rủi ro tín dụng lớn. Ngược lại, tỷ lệ thấp phản ánh chất lượng thẩm định tốt và quản lý rủi ro hiệu quả.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực trạng công tác thẩm định tài chính dự án đầu tư tại Ngân hàng TMCP Á Châu – Chi nhánh Đà Nẵng trong giai đoạn 2010-2013.
• Kết quả nghiên cứu cho thấy công tác thẩm định đã góp phần nâng cao hiệu quả tín dụng dự án, tuy nhiên vẫn còn tồn tại một số hạn chế về phương pháp và chất lượng thông tin.
• Đề xuất các giải pháp nâng cao nhận thức, hoàn thiện quy trình, lựa chọn phương pháp thẩm định phù hợp, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ và hệ thống thông tin.
• Các bước tiếp theo bao gồm triển khai đào tạo, xây dựng hệ thống dữ liệu và tổ chức đánh giá chất lượng thẩm định sau đầu tư trong vòng 1-2 năm tới.
• Kêu gọi các nhà quản lý ngân hàng và cán bộ thẩm định quan tâm áp dụng các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác thẩm định tài chính dự án đầu tư, góp phần phát triển bền vững ngân hàng và nền kinh tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ CÔNG TÁC THẨM ĐỊNH TÀI CHÍNH DỰ ÁN ĐẦU TƯ CỦA NHTM 1. KHÁI QUÁT VỀ NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1. Khái niệm về Ngân hàng thương mại NHTM là loại hình tổ chức tín dụng được thực hiện toàn bộ các hoạt động ngân hàng và các hoạt động kinh doanh khác có liên quan Trong đó, hoạt động ngân hàng là hoạt động kinh doanh tiền tệ và dịch vụ ngân hàng với nội dung thường xuyên là: nhận tiền gửi để cấp tín dụng và cung ứng dịch vụ thanh toán qua tài khoản. Hoạt động của Ngân hàng thương mại Các hoạt động của Ngân hàng thương mại bao gồm: - Huy động vốn: Trong hoạt động ngân hàng, vốn tự có thường chiếm một tỉ lệ nhỏ trong tổng nguồn vốn.

Vốn tự có của ngân hàng được hình thành có thể từ vốn ngân sách nhà nước cấp, vốn cổ phần, liên doanh liên kết, tự tích luỹ… tuỳ thuộc từng loại hình ngân hàng. Để thực hiện mở rộng hoạt động kinh doanh của mình, các ngân hàng phải huy động các nguồn vốn trong nền kinh tế bằng cách: Nhận tiền gửi không kỳ hạn, tiền gửi có kỳ hạn, tiền gửi tiết kiệm và các loại tiền gửi khác; Phát hành chứng chỉ tiền gửi, kỳ phiếu, tín phiếu, trái phiếu để huy động vốn trong nước và nước ngoài. Trong những trường hợp cần thiết, để đáp ứng nhu cầu thanh khoản, đầu tư hay cho vay, NHTM được vay vốn của Ngân hàng Nhà nước dưới hình thức tái cấp vốn theo quy định của Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và vay vốn của tổ chức tín dụng, tổ chức tài chính trong nước và nước ngoài theo quy định của pháp luật. Luan van 8 - Sử dụng vốn: Khi sử dụng vốn huy động, vốn vay, ngân hàng phải bỏ ra những chi phí nhất định.

Những chi phí này sẽ được bù đắp, đồng thời ngân hàng thu lợi nhuận thông qua hoạt động sử dụng vốn thể hiện tập trung ở các hình thức: cấp tín dụng và đầu tư. Trong đó, hoạt động cấp tín dụng có thể thực hiện dưới các hình thức: Cho vay; Chiết khấu, tái chiết khấu công cụ chuyển nhượng và giấy tờ có giá khác; Bảo lãnh ngân hàng; Phát hành thẻ tín dụng; Bao thanh toán trong nước; bao thanh toán quốc tế đối với các ngân hàng được phép thực hiện thanh toán quốc tế; Các hình thức cấp tín dụng khác sau khi được Ngân hàng Nhà nước chấp thuận. - Hoạt động trung gian: Các NHTM thực hiện các nghiệp vụ trung gian theo yêu cầu của khách hàng như: thanh toán, chuyển tiền, uỷ thác, ký thác, tư vấn, bảo lãnh, bảo quản vật có giá. Nghiệp vụ này không những mang lại lợi nhuận cho ngân hàng mà còn tạo điều kiện phát triển các nghiệp vụ huy động và sử dụng vốn 1.

NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ THẨM ĐỊNH TÀI CHÍNH DỰ ÁN ĐẦU TƯ CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1. Một số khái niệm về DAĐT và thẩm định tài chính DAĐT a. Khái niệm dự án đầu tư ü Khái niệm đầu tư Theo ngân hàng thế giới: Đầu tư là sự bỏ vố trong một thời gian vào một lĩnh vực nhất định (như thăm dò, khai thác, sản xuất – kinh doanh, dịch vụ. nào đó) và đưa vốn vào hoạt động của doanh ngiệp tương lai trong nhiều chu kỳ kế tiếp nhằm thu hồi vốn và có lợi nhuận cho nhà đầu tư và lợi ích kinh tế xã hội cho đất nước được đầu tư Theo luật đầu tư: Đầu tư là việc nhà đầu tư bỏ vốn bằng các loại tài sản hữu hình hoặc vô hình để hình thành tài sản tiến hành các hoạt động đầu tư theo quy định của Luật này và các quy định của pháp luật có liên quan [4, tr.148] Luan van 9 ü Khái niệm dự án đầu tư Theo luật đầu tư 2005: Dự án đầu tư là tập hợp các đề xuất bỏ vốn trung và dài hạn để tiến hành các hoạt động đầu tư trên địa bàn cụ thể, trong khoảng thời gian xác định [2, tr.13] Phân loại dự án: trên thực tế, dự án có thể được phân loại theo nhiều tiêu thức khác nhau tùy theo mục đích và đối tượng nghiên cứu: - Phân loại theo người khởi xướng: dự án cá nhân, dự án tập thể, dự án quốc gia hay dự án liên quốc gia -Phân loại theo ngành kinh tế xã hội: dự án thương mại, dự án xây dựng cơ sở hạ tầng, dự án dịch vụ xã hôi.

- Phân loại theo thời gian: dự án ngắn hạn, trung hạn và dài hạn - Phân loại theo quy mô dự án đầu tư: dự án nhóm A, nhóm B, nhóm C và nhóm đặt biệt b. Khái niệm thẩm định dự án đầu tư Trên thực tế, bất kỳ dự án nào cho dù được chuẩn bị, phân tích kỹ lưỡng đến đâu vẫn không thể tránh khỏi tính chủ quan của nhà phân tích và lập dự án. Do đó, những khiếm khuyết, lệch lạc tồn tại trong mỗi dự án là lẽ đương nhiên. Vì thế, đánh giá một cách chắc chắn hơn tính hợp lý, tính hiệu quả, tính khả thi của dự án cũng như quyết định đầu tư thực hiện dự án thì cần phải có một quá trình xem xét, kiểm tra đánh giá lại toàn bộ dự án một cách độc lập so với quá trình soạn thảo dự án.

Quá trình này chính là quá trình thẩm định dự án đầu tư. Theo mục tiêu đầu tư, thẩm định DAĐT được hiểu là quá trình một cơ quan chức năng (nhà nước hoặc tư nhân) xem xét xem một dự án có đạt được các mục tiêu kinh tế và xã hội đã đề ra và đạt được những mục tiêu đó một cách có hiệu quả hay không [10, tr. Theo mục đích quản lý, thẩm định DAĐT được hiểu là việc xem xét, Luan van 10 phân tích, đánh giá DAĐT trên các nội dung cơ bản nhằm giúp cho việc ra quyết định đầu tư. Thẩm định DAĐT được xem như một công cụ quản lý để góp phần nâng cao hiệu quả đầu tư, giúp tham mưu cho các cấp có thẩm quyền ra quyết định đầu tư.

Trên góc độ kỹ thuật, thẩm định DAĐT được xem là một trong những kỹ thuật phân tích dự án, trong đó đặc biệt là phân tích chi phí và lợi ích của dự án Thẩm định dự án đầu tư bao gồm các nội dung sau: [10,tr174] - Thẩm định các điều kiện pháp lý và mục tiêu của dự án - Thẩm định về thị trường của dự án - Thẩm định khía cạnh kĩ thuật của dự án - Thẩm định khía cạnh tổ chức quản trị - Thẩm định khía cạnh tài chính dự án - Phân tích rủi ro c. Khái niệm thẩm định tài chính dự án đầu tư Đối với các NHTM, một nội dung luôn được quan tâm và đặt lên hàng đầu trong quá trình thẩm định dự án chính là thẩm định tài chính của dự án đầu tư. Khi tiến hành thẩm định tài chính dự án đầu tư, điều mà ngân hàng thường quan tâm hơn cả chính là khả năng thu hồi cả gốc và lãi của khoản tài trợ. Lẽ tất nhiên, nguồn trả nợ của dự án phụ thuộc chủ yếu vào nguồn thu từ dự án.

Vì vậy, có thể nói thẩm định tài chính dự án đầu tư là việc đánh giá, xác định khả năng tạo ra nguồn thu của dự án trên cơ sở các khoản vốn đầu tư cho dự án. Đứng trên góc độ là chủ đầu tư: TĐ tài chính DAĐT gồm các hoạt động xem xét, đánh giá, dự toán các luồng chi phí tài chính, lợi ích tài chính của dự án. Từ đó xác định giá trị ròng của các luồng tài chính này trong điều kiện giá trị đồng tiền thay đổi theo thời gian. Cuối cùng đánh giá, xem xét giá trị tài Luan van 11 chính ròng đó so với chi phí ban đầu có thõa đáng không.

Đứng trên góc độ người tài trợ, các ngân hàng, các tổ chức tài chính thì thẩm định tài chính DAĐT là đánh giá dự án chủ yếu trên phương diện khả thi, hiệu quả tài chính, dòng tiền và xem xét khả năng thu nợ của ngân hàng. Có thể đưa ra khái niệm về thẩm định tài chính DAĐT như sau: Thẩm định DAĐT là quá trình xem xét, phân tích, đánh giá dự án một cách khách quan, khoa học và toàn diện trên các nội dung tài chính nhằm mục đích lựa chọn dự án để quyết định tài trợ hoặc cho vay vốn. Quá trình thẩm định tài chính dự án là khâu vô cùng quan trọng và cần thiết trong quá trình thẩm định dự án đầu tư nói chung.2 Sự cần thiết và yêu cầu thẩm định tài chính DAĐT a. Sự cần thiết thẩm định tài chính dự án đầu tư Thẩm định dự án đầu tư nhằm giúp chủ đầu tư, các cấp ra quyết định đàu tư lựa chọn phương án đầu tư tốt nhất, quyết định đầu tư đúng hướng và đạt được lợi ích kinh tế-xã hội mà dự án đầu tư mang lại.

Thẩm định dự án đầu tư có ý nghĩa khác nhau đối với chủ đầu tư, nhà tài trợ và đối với các cơ quan quản lý. Về phía các NHTM, việc thẩm định dự án đầu tư, đặc biệt là thẩm định tài chính dự án lại càng cần thiết. Cụ thể như sau: - Thẩm định tài chính dự án giúp các NHTM đưa ra kết luận về tính khả thi hiệu quả về mặt tài chính của dự án, từ đó xác định được khả năng hoàn vốn của dự án, khả năng trả nợ của nhà đầu tư. Trên cơ sở này, các ngân hàng mới đưa ra quyết định có tài trợ cho dự án hay không, nếu có thì nên tài trợ ở mức độ nào về giá trị khoản vay, thời hạn vay, dự kiến tiến độ giải ngân, lãi suất cho vay cách thức thu nợ, các biện pháp đảm bảo tiền vay… - Thẩm định tài chính dự án giúp các ngân hàng lường trước được các rủi ro có thể xảy ra như: sự biến động của thị trường đầu vào, sản phẩm đầu Luan van 12 ra, các yếu tố về công nghệ; các yếu tố về chính sách, môi trường pháp lý… gây ảnh hưởng đến quá trình triển khai thực hiện dự án.

Từ đó các ngân hàng sẽ có cơ sở để tham gia góp ý, tư vấn, bổ sung thêm các giải pháp cho chủ đầu tư nhằm hạn chế đến mức thấp nhất mọi rui ro có thể xảy ra. - Thông qua quá trình thẩm định tài chính, các NHTM sẽ có căn cứ để kiểm tra việc sử dụng vốn có đúng mục đích, đúng đối tượng hay không. Việc kiểm tra này sẽ được thực hiện trước, trong và sau khi ngân hàng tiến hành giải ngân, góp phần thúc đẩy dự án đầu tư có hiệu quả.