Hoàn thiện công tác quản lý thuế đối với khu vực kinh tế ngoài quốc doanh trên địa bàn huyện trảng bom tỉnh đồng nai

Quản lý thuế khu vực kinh tế ngoài quốc doanh tại Trảng Bom, Đồng Nai: Giải pháp hoàn thiện, tăng thu ngân sách, thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương.

• Tác giả: Trần Tài Phúc
• Người hướng dẫn: TS. Trần Thị Hải Lý
• Trường học: Trường Đại học Lâm Nghiệp
• Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
• Đề tài: Hoàn Thiện Công Tác Quản Lý Thuế Đối Với Khu Vực Kinh Tế Ngoài Quốc Doanh Trên Địa Bàn Huyện Trảng Bom, Tỉnh Đồng Nai
• Loại tài liệu: Đề án tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Đồng Nai

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• 1. LỜI MỞ ĐẦU
• 2. PHẦN 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ THUẾ ĐỐI VỚI KHU VỰC KINH TẾ NGOÀI QUỐC DOANH
• 1.1. Cơ sơ lý luận về quản lý thuế đối với khu vực kinh tế ngoài quốc doanh
• 1.1.1. Khái niệm, nguyên tắc và vai trò của quản lý thuế
• 1.1.1.1. Khái niệm quản lý thuế
• 1.1.1.2. Nguyên tắc của quản lý thuế
• 1.1.1.3. Vai trò của quản lý thuế
• 1.1.2. Nội dung công tác quản lý thuế đối với khu vực kinh tế ngoài quốc doanh
• 1.1.2.1. Công tác lập dự toán
• 1.1.2.2. Đăng ký thuế, khai thuế, ấn định thuế
• 1.1.2.2.1. Đăng ký thuế
• 1.1.2.2.2. Khai thuế
• 1.1.2.2.3. Ấn định thuế
• 3. PHẦN 2: ĐẶC ĐIỂM ĐỊA BÀN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Giới thiệu về cơ sở nghiên cứu
• 2.1.1. Giới thiệu chung về huyện Trảng Bom, Thống Nhất
• 2.1.2. Giới thiệu về Chi Cục Thuế Khu Vực Trảng Bom- Thống Nhất
• 2.1.3. Ảnh hưởng của đặc điểm địa bàn đến công tác quản lý thuế khu vực kinh tế ngoài quốc doanh
• 2.2. Phương pháp nghiên cứu
• 2.2.1. Phương pháp chọn địa điểm nghiên cứu, khảo sát
• 2.2.2. Phương pháp thu thập số liệu, tài liệu
• 2.2.3. Phương pháp phân tích số liệu
• 2.3. Các chỉ tiêu phân tích trong luận văn
• 2.3.1. Các chỉ tiêu đánh giá thực trạng công tác quản lý thuế khu vực NQD
• 2.3.2. Các chỉ tiêu phản ánh ảnh hưởng của các yếu tố đến công tác quản lý thuế khu vực NQD
• 4. PHẦN 3: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ THUẾ KHU VỰC KINH TẾ NGOÀI QUỐC DOANH TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN TRẢNG BOM
• 3.1. Thực trạng quản lý thuế đối với khu vực ngoài quốc doanh trên địa bàn huyện Trảng Bom, tỉnh Đồng Nai
• 3.1.1. Quản lý công tác xây dựng dự toán
• 3.1.2. Quản lý công tác đăng ký thuế, kê khai thuế, ấn định thuế
• 3.1.3. Quản lý công tác hoàn thuế
• 3.1.4. Quản lý công tác quản lý nợ và cưỡng chế nợ thuế
• 3.1.5. Quản lý công tác thanh tra, kiểm tra thuế
• 3.1.6. Quản lý công tác tuyên truyền - hỗ trợ NNT
• 3.2. Các yếu tố ảnh hưởng đến công tác quản lý thuế đối với khu vực ngoài quốc doanh trên địa bàn huyện Trảng Bom, tỉnh Đồng Nai
• 3.3. Đánh giá chung công tác quản lý thuế đối với khu vực ngoài quốc doanh trên địa bàn huyện Trảng Bom, tỉnh Đồng Nai
• 3.3.1. Về kết quả công tác thu từ năm 2020 đến năm 2022
• 3.3.2. Hạn chế và nguyên nhân
• 5. PHẦN 4: CÁC GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ THUẾ KHU VỰC NGOÀI QUỐC DOANH TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN TRẢNG BOM TỈNH ĐỒNG NAI
• 4.1. Mục tiêu, định hướng hoàn thiện công tác quản lý thuế đối với khu vực kinh tế NQD trên địa bàn huyện Trảng Bom
• 4.2. Một số giải pháp hoàn thiện công tác quản lý thuế khu vực ngoài quốc doanh tại địa bàn huyện Trảng Bom
• 4.2.1. Giải pháp hoàn thiện công tác tuyên truyền và hỗ trợ NNT
• 4.2.2. Hoàn thiện công tác quản lý nợ và cưỡng chế nợ thuế
• 4.2.3. Hoàn thiện công tác kiểm tra thuế
• 4.3. Tổ chức thực hiện đề án
• 4.3.1. Phân chia nhiệm vụ thực hiện đề án
• 4.3.2. Các biện pháp đảm bảo thực hiện
• 4.4. Hạn chế của nghiên cứu
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Quản Lý Thuế Khu Vực Ngoài Quốc Doanh

Quản lý thuế đóng vai trò then chốt trong việc đảm bảo nguồn thu ngân sách nhà nước (NSNN), đặc biệt từ khu vực kinh tế ngoài quốc doanh (NQD). Đây là quá trình thực thi các chức năng đa dạng từ đăng ký thuế đến cưỡng chế nợ thuế, nhằm đảm bảo tính tuân thủ và hiệu quả. Theo Luật Quản lý thuế ở Việt Nam (2019), quản lý thuế bao gồm một loạt các hoạt động như đăng ký thuế, khai thuế, nộp thuế, ấn định thuế, hoàn thuế, miễn giảm thuế, và thậm chí cả việc xóa nợ tiền thuế. Quản lý thuế hiệu quả góp phần hoàn thiện chính sách, phát hiện những bất cập và đề xuất sửa đổi luật thuế. Đồng thời, nó cho phép Nhà nước kiểm soát và điều tiết các hoạt động kinh tế, đảm bảo sự phát triển bền vững và công bằng. Quản lý thuế không chỉ là một nhiệm vụ hành chính mà còn là một công cụ quan trọng để đạt được các mục tiêu kinh tế và xã hội của quốc gia. Để thực hiện tốt nhiệm vụ quản lý thuế, cơ quan thuế cần nắm bắt và áp dụng các nguyên tắc quản lý thuế theo thông lệ quốc tế, đồng thời cải cách thủ tục hành chính và ứng dụng công nghệ thông tin hiện đại.

1.1. Khái Niệm Nguyên Tắc Cốt Lõi Của Quản Lý Thuế

Quản lý thuế, theo định nghĩa của Luật Quản lý Thuế, bao gồm một chuỗi các hoạt động, từ đăng ký thuế đến cưỡng chế thi hành quyết định hành chính về quản lý thuế. Các nguyên tắc quản lý thuế, bao gồm tính bắt buộc nộp thuế, công khai minh bạch, cải cách thủ tục hành chính, và áp dụng thông lệ quốc tế, đảm bảo sự công bằng và hiệu quả. Luật cũng quy định trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân trong việc tham gia quản lý thuế, nhấn mạnh tầm quan trọng của sự hợp tác và tuân thủ. Nguyên tắc bản chất hoạt động quyết định nghĩa vụ thuế, nguyên tắc quản lý rủi ro trong quản lý thuế cũng được áp dụng. Luật quản lý thuế ở Việt Nam (2019), có 5 nguyên tắc của quản lý thuế. Các nguyên tắc cốt lõi này tạo nền tảng cho một hệ thống thuế hiệu quả và công bằng.

1.2. Vai Trò Quan Trọng Của Quản Lý Thuế Với Ngân Sách

Quản lý thuế đóng vai trò then chốt trong việc đảm bảo nguồn thu cho NSNN, thu đúng và đủ các khoản thuế. Nó không chỉ giúp đảm bảo nguồn tài chính ổn định mà còn góp phần hoàn thiện chính sách và pháp luật về thuế. Thông qua việc phát hiện và khắc phục các bất cập trong chính sách thuế, quản lý thuế tạo điều kiện cho việc điều chỉnh và cải thiện hệ thống thuế. Vai trò quan trọng trong việc bảo đảm nguồn thu từ thuế được tập trung chính xác, kịp thời, thường xuyên, ổn định vào NSNN. Hơn nữa, quản lý thuế còn giúp Nhà nước kiểm soát và điều tiết các hoạt động kinh tế, hướng tới sự phát triển bền vững và công bằng trong xã hội.Theo quy định của pháp luật thuế, người nộp thuế (NNT) có trách nhiệm phải kê khai thuế. Nội dung kê khai thuế là kê khai các hoạt động kinh tế có liên quan đến việc tính toán nghĩa vụ thuế của NNT.

II. Thách Thức Quản Lý Thuế Khu Vực NQD Tại Trảng Bom

Mặc dù đã có nhiều nỗ lực, công tác quản lý thuế đối với khu vực kinh tế ngoài quốc doanh tại Trảng Bom, Đồng Nai vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Một trong những vấn đề lớn nhất là tình trạng thất thu thuế do các hành vi trốn thuế, gian lận thuế ngày càng tinh vi. Sự thiếu đồng bộ giữa Luật Quản lý thuế và các luật thuế khác, cũng như việc thay đổi liên tục của chính sách, tạo ra kẽ hở để NNT lợi dụng. Việc kiểm soát kê khai, tính thuế và nộp thuế trở nên khó khăn do các hành vi gian lận, trốn thuế. Sự thay đổi liên tục về quy trình, thủ tục đăng ký thuế; hệ thống kê khai thuế điện tử; những thay đổi về chính sách trong ưu đãi, miễn giảm thuế và thuế suất, ưu đãi đầu tư các khu kinh tế, cửa khẩu; khu phi thuế quan. Để đối phó với những thách thức này, cần có các giải pháp đồng bộ và hiệu quả, từ việc hoàn thiện chính sách đến tăng cường công tác kiểm tra, kiểm soát.

2.1. Những Kẽ Hở Trong Chính Sách Thuế Hiện Hành

Cơ chế đăng ký kinh doanh thời kỳ hội nhập tạo điều kiện cho việc thành lập nhiều công ty với mục đích bán hóa đơn, gây thất thu thuế GTGT và thu nhập doanh nghiệp (TNDN). Các cơ sở kinh doanh lâu năm giải thể để lập cơ sở mới nhằm giảm mức thuế khoán. Đây là những kẽ hở lớn cần được khắc phục. Luật Quản lý thuế và các Luật thuế khác nói riêng (như thuế GTGT, TNDN, TTĐB, thuế Tài nguyên, thuế sử dụng đất v. ) chưa thống nhất, đồng bộ và thường xuyên thay đổi, cái mới ban hành chưa kịp triển khai thực hiện thì đã bãi bỏ, thay thế cái mới hơn. Vì vậy việc rà soát và hoàn thiện chính sách thuế là yếu tố quan trọng để ngăn chặn tình trạng trốn thuế.

2.2. Gian Lận Thuế Vấn Nạn Nhức Nhối Tại Trảng Bom

Hành vi trốn thuế, gian lận thuế ngày càng tinh vi, gây khó khăn cho cơ quan thuế trong việc kiểm soát và thực hiện nghĩa vụ thu. Doanh nghiệp lợi dụng các chính sách ưu đãi, miễn giảm thuế để trục lợi bất chính. Cần tăng cường kiểm tra, thanh tra, kiểm soát các hoạt động sản xuất kinh doanh để phát hiện và xử lý các hành vi gian lận. Một số thực trạng nổi trội hiện đang diễn ra trên địa bàn huyện phải kể đến như: Lợi dụng kẽ hở dễ dàng của cơ chế đăng ký kinh doanh thời kỳ hội nhập, rất nhiều công ty lập ra với mục đích bán hoá đơn cho các đơn vị khác trên địa bàn, nhằm kê khai khấu trừ và đưa vào chi phí để trốn thuế GTGT và TNDN.

III. Giải Pháp Tuyên Truyền Hỗ Trợ NNT Tại Trảng Bom

Một trong những giải pháp quan trọng để nâng cao hiệu quả quản lý thuế là tăng cường công tác tuyên truyền và hỗ trợ người nộp thuế (NNT). Nâng cao nhận thức và trách nhiệm của NNT thông qua các hình thức tuyên truyền đa dạng. Cung cấp thông tin đầy đủ, kịp thời và chính xác về chính sách thuế. Xây dựng mối quan hệ hợp tác giữa cơ quan thuế và NNT. Cần đa dạng hóa các kênh thông tin, từ hội thảo, tập huấn đến tư vấn trực tiếp và trực tuyến. Quan trọng hơn, cần xây dựng đội ngũ cán bộ thuế có trình độ chuyên môn cao, thái độ phục vụ tận tình, chu đáo. Thông qua đó, NNT sẽ hiểu rõ hơn về quyền và nghĩa vụ của mình, từ đó tự giác tuân thủ pháp luật thuế.

3.1. Đa Dạng Hóa Hình Thức Tuyên Truyền Thuế

Sử dụng các kênh thông tin đa dạng như báo chí, truyền hình, internet, mạng xã hội để tuyên truyền về chính sách thuế. Tổ chức hội thảo, tập huấn, tư vấn trực tiếp cho NNT. Phát tờ rơi, poster, banner tại các địa điểm công cộng. Xây dựng các video clip hướng dẫn kê khai, nộp thuế đơn giản, dễ hiểu. Việc sử dụng đa dạng các hình thức tuyên truyền sẽ giúp lan tỏa thông tin đến đông đảo NNT, góp phần nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật thuế.

3.2. Nâng Cao Chất Lượng Cán Bộ Hỗ Trợ NNT

Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ thuế về chuyên môn, nghiệp vụ và kỹ năng giao tiếp. Xây dựng đội ngũ cán bộ thuế có thái độ phục vụ tận tình, chu đáo, giải đáp thắc mắc của NNT một cách nhanh chóng, chính xác. Cán bộ thuế cũng là nhân tố tạo được thiện cảm, giúp nâng cao hiệu quả công tác hỗ trợ NNT, thúc đẩy sự hợp tác giữa cơ quan thuế và NNT. Tổ chức các cuộc thi, hội thảo để cán bộ thuế giao lưu, học hỏi kinh nghiệm.

IV. Hoàn Thiện Quản Lý Nợ Thuế Và Cưỡng Chế Tại Trảng Bom

Quản lý nợ thuế và cưỡng chế nợ thuế là một khâu quan trọng trong công tác quản lý thuế. Cần rà soát, phân loại nợ thuế để có biện pháp xử lý phù hợp. Áp dụng các biện pháp cưỡng chế nợ thuế hiệu quả đối với các trường hợp cố tình chây ỳ. Đồng thời, cần tạo điều kiện cho NNT nộp thuế đúng hạn, tránh tình trạng phát sinh nợ thuế. Để làm được điều này, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan thuế và các cơ quan liên quan. Cần xác định rõ trách nhiệm của từng cá nhân, đơn vị trong việc quản lý nợ thuế và cưỡng chế nợ thuế. Có biện pháp xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm.

4.1. Rà Soát Phân Loại Nợ Thuế Hiệu Quả

Phân loại nợ thuế theo thời gian, mức độ rủi ro để có biện pháp xử lý phù hợp. Đối với các khoản nợ có khả năng thu hồi, cần áp dụng các biện pháp đôn đốc, nhắc nhở NNT nộp thuế. Đối với các khoản nợ khó thu hồi, cần áp dụng các biện pháp cưỡng chế. Việc rà soát, phân loại nợ thuế cần được thực hiện thường xuyên, định kỳ để có thông tin chính xác, kịp thời.

4.2. Áp Dụng Biện Pháp Cưỡng Chế Nợ Thuế

Áp dụng các biện pháp cưỡng chế nợ thuế theo đúng quy định của pháp luật. Cần lựa chọn các biện pháp cưỡng chế phù hợp với từng trường hợp cụ thể. Đảm bảo tính công khai, minh bạch trong quá trình cưỡng chế. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan thuế và các cơ quan liên quan trong quá trình cưỡng chế. Việc áp dụng biện pháp cưỡng chế phải đảm bảo tính nghiêm minh của pháp luật.

V. Tăng Cường Kiểm Tra Thuế Khu Vực Ngoài Quốc Doanh

Công tác kiểm tra thuế đóng vai trò quan trọng trong việc phát hiện và xử lý các hành vi vi phạm pháp luật thuế. Cần xây dựng kế hoạch kiểm tra thuế khoa học, hợp lý. Tập trung kiểm tra các lĩnh vực, ngành nghề có rủi ro cao về thuế. Nâng cao chất lượng công tác kiểm tra, đảm bảo tính chính xác, khách quan. Xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm pháp luật thuế. Việc tăng cường kiểm tra thuế sẽ góp phần ngăn chặn tình trạng trốn thuế, gian lận thuế, đảm bảo nguồn thu cho NSNN.

5.1. Xây Dựng Kế Hoạch Kiểm Tra Thuế Hợp Lý

Xây dựng kế hoạch kiểm tra thuế dựa trên phân tích rủi ro về thuế. Xác định các lĩnh vực, ngành nghề có rủi ro cao về thuế để tập trung kiểm tra. Phân bổ nguồn lực hợp lý cho công tác kiểm tra. Kế hoạch kiểm tra thuế cần được xây dựng một cách khoa học, bài bản để đảm bảo hiệu quả.

5.2. Nâng Cao Chất Lượng Công Tác Kiểm Tra

Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ kiểm tra thuế về chuyên môn, nghiệp vụ. Trang bị đầy đủ phương tiện, thiết bị cho công tác kiểm tra. Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác kiểm tra. Đảm bảo tính chính xác, khách quan trong quá trình kiểm tra. Nâng cao chất lượng công tác kiểm tra thuế là yếu tố then chốt để phát hiện và xử lý các hành vi vi phạm pháp luật thuế.

VI. Ứng Dụng Nghiên Cứu Hoàn Thiện Quản Lý Thuế Trảng Bom

Nghiên cứu của Trần Tài Phúc (2024) cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn quan trọng cho việc hoàn thiện công tác quản lý thuế đối với khu vực kinh tế ngoài quốc doanh tại Trảng Bom, Đồng Nai. Đề án này hệ thống hóa kiến thức, đánh giá thực trạng, phân tích ảnh hưởng và đề xuất các giải pháp cụ thể. Chi cục Thuế khu vực Trảng Bom- Thống Nhất có thể tham khảo kết quả nghiên cứu này để nắm bắt thực trạng, các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý thuế, và áp dụng các giải pháp phù hợp. Đề án này có thể được sử dụng làm tài liệu tham khảo cho các nghiên cứu có liên quan và trong thực tiễn.

6.1. Nghiên Cứu Cung Cấp Cơ Sở Lý Luận Và Thực Tiễn

Nghiên cứu của Trần Tài Phúc (2024) hệ thống hóa cơ sở lý luận và kinh nghiệm thực tiễn về công tác quản lý thuế đối với khu vực kinh tế ngoài quốc doanh. Điều đó giúp làm phong phú thêm những nội dung liên quan đến công tác quản lý thuế. Nghiên cứu này cung cấp một khung phân tích toàn diện về các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý thuế.

6.2. Giải Pháp Áp Dụng Cho Chi Cục Thuế Trảng Bom

Đề án của Trần Tài Phúc (2024) là công trình nghiên cứu đáng tin cậy, có thể giúp cho Chi cục Thuế khu vực Trảng Bom- Thống Nhất, tỉnh Đồng Nai tham khảo trong việc nắm bắt thực trạng, các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý thuế khu vực ngoài quốc doanh trên địa bàn huyện Trảng Bom, tỉnh Đồng Nai. Đề án cũng đề xuất một số giải pháp có thể áp dụng trong thực tế tại địa phương.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong giai đoạn 2020-2022, công tác quản lý thuế đối với khu vực kinh tế ngoài quốc doanh (NQD) trên địa bàn huyện Trảng Bom, tỉnh Đồng Nai đã trải qua nhiều biến động do ảnh hưởng của dịch bệnh Covid-19 và các chính sách thuế mới. Tổng thu ngân sách nhà nước (NSNN) của Cục Thuế Đồng Nai trong năm 2020 đạt khoảng 35.640 tỷ đồng, giảm xuống còn 33.935 tỷ đồng năm 2021 và tăng trở lại 38.741 tỷ đồng năm 2022. Tương tự, thuế khu vực NQD cũng biến động với mức 21.537 tỷ đồng năm 2020, giảm còn 19.850 tỷ đồng năm 2021 và tăng lên 23.298 tỷ đồng năm 2022. Trên địa bàn huyện Trảng Bom, tổng thu thuế các loại giảm từ 689 tỷ đồng năm 2020 xuống còn 580,7 tỷ đồng năm 2022, trong đó thuế khu vực NQD chiếm tỷ trọng khoảng 190 tỷ đồng năm 2022.

Vấn đề nghiên cứu tập trung vào việc hoàn thiện công tác quản lý thuế đối với khu vực kinh tế ngoài quốc doanh nhằm nâng cao hiệu quả thu ngân sách, giảm thất thu và tăng cường tuân thủ pháp luật thuế. Mục tiêu cụ thể bao gồm hệ thống hóa cơ sở lý luận, đánh giá thực trạng, phân tích các nhân tố ảnh hưởng và đề xuất giải pháp hoàn thiện công tác quản lý thuế tại huyện Trảng Bom trong giai đoạn 2020-2022. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc hỗ trợ Chi cục Thuế khu vực Trảng Bom – Thống Nhất nâng cao hiệu quả quản lý thuế, góp phần ổn định nguồn thu NSNN và thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình quản lý thuế hiện đại, trong đó có:

• Lý thuyết quản lý thuế: Theo Luật Quản lý thuế Việt Nam (2019), quản lý thuế là quá trình thực thi các chức năng đăng ký, khai, nộp, ấn định, hoàn thuế, kiểm tra, thanh tra và cưỡng chế thuế nhằm đảm bảo thu đúng, thu đủ, thu kịp thời vào NSNN.

• Mô hình quản lý rủi ro trong thuế: Áp dụng để phân loại hồ sơ hoàn thuế GTGT, lựa chọn đối tượng kiểm tra, thanh tra nhằm nâng cao hiệu quả quản lý và giảm thiểu rủi ro thất thu.

• Khái niệm về ý thức tuân thủ thuế: Ý thức và trình độ hiểu biết của người nộp thuế (NNT) ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả công tác quản lý thuế.

Các khái niệm chính bao gồm: đăng ký thuế, kê khai thuế, ấn định thuế, hoàn thuế, quản lý nợ thuế, kiểm tra và thanh tra thuế, tuyên truyền hỗ trợ NNT, và các nhân tố ảnh hưởng đến quản lý thuế như chính sách thuế, năng lực cán bộ thuế, công nghệ thông tin và ý thức tuân thủ của NNT.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng kết hợp số liệu thứ cấp và sơ cấp:

• Nguồn dữ liệu thứ cấp: Thu thập từ các báo cáo công tác quản lý thuế của Chi cục Thuế khu vực Trảng Bom – Thống Nhất giai đoạn 2020-2022, các văn bản pháp luật, tài liệu nghiên cứu liên quan.

• Nguồn dữ liệu sơ cấp: Khảo sát phỏng vấn trực tiếp 120 đối tượng gồm 60 doanh nghiệp và 60 hộ kinh doanh cá thể trên địa bàn, cùng 30 cán bộ công chức thuế thuộc Chi cục Thuế khu vực. Phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên đơn giản được áp dụng để đảm bảo tính đại diện.

• Phương pháp phân tích: Sử dụng thống kê mô tả (trung bình, tỷ lệ, tần số) để đánh giá thực trạng; phân tích so sánh để nhận diện sự khác biệt và bất cập; áp dụng thang đo Likert 5 mức độ để khảo sát ý kiến về các nhân tố ảnh hưởng đến công tác quản lý thuế.

• Timeline nghiên cứu: Thu thập số liệu và khảo sát thực hiện trong năm 2023, phân tích và đề xuất giải pháp hoàn thiện trong quý đầu năm 2024.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Thực trạng xây dựng dự toán thuế: Dự toán thu thuế của Chi cục Thuế khu vực Trảng Bom giảm 14,4% từ năm 2020 đến 2022, trong khi tổng thu của Cục Thuế Đồng Nai tăng 14% năm 2022 so với 2021. Điều này phản ánh sự ảnh hưởng tiêu cực của dịch Covid-19 và các chính sách miễn, giảm thuế đối với khu vực NQD trên địa bàn.

2. Công tác đăng ký và kê khai thuế: Trong 3 năm, Chi cục Thuế đã cấp 3.019 mã số thuế cho tổ chức, cá nhân, với số lượng đăng ký tăng từ 896 trường hợp năm 2021 lên 1.161 trường hợp năm 2022. Việc kê khai thuế qua phần mềm điện tử được thực hiện nghiêm túc, giảm sai sót và tăng tính minh bạch.

3. Quản lý nợ và cưỡng chế thuế: Tỷ lệ nợ thuế trên tổng thu ngân sách có xu hướng giảm nhẹ qua các năm, tuy nhiên vẫn còn tồn tại các trường hợp nợ kéo dài do khó khăn tài chính của NNT và hạn chế trong công tác cưỡng chế.

4. Tuyên truyền và hỗ trợ NNT: Hoạt động tuyên truyền được tổ chức đa dạng qua các kênh truyền thông, tập huấn và đối thoại trực tiếp. Tuy nhiên, khảo sát cho thấy chỉ khoảng 65% NNT đánh giá công tác tuyên truyền hỗ trợ là hiệu quả, còn lại phản ánh cần cải thiện về nội dung và hình thức.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của những hạn chế trong quản lý thuế khu vực NQD là do ảnh hưởng của dịch bệnh, sự thay đổi liên tục của chính sách thuế và năng lực quản lý còn hạn chế. So với các nghiên cứu tại các địa phương khác như Vĩnh Phúc và Hà Nội, Trảng Bom chưa áp dụng rộng rãi các công cụ quản lý rủi ro và chuyển đổi số trong quản lý thuế, dẫn đến hiệu quả chưa cao.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ so sánh dự toán và thực hiện thu thuế qua các năm, bảng thống kê số lượng đăng ký thuế và tỷ lệ nợ thuế, biểu đồ đánh giá mức độ hài lòng của NNT về công tác tuyên truyền hỗ trợ. Những kết quả này cho thấy cần thiết phải đổi mới phương pháp quản lý, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin và nâng cao năng lực cán bộ thuế.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Cải tiến công tác xây dựng và giao dự toán thuế: Áp dụng phương pháp dự báo dựa trên dữ liệu kinh tế xã hội thực tế, giảm áp lực không hợp lý cho ngành thuế và NNT. Thời gian thực hiện: 2024-2025. Chủ thể: Cục Thuế Đồng Nai phối hợp Chi cục Thuế khu vực.

2. Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý thuế: Triển khai phần mềm quản lý rủi ro, nâng cấp hệ thống kê khai thuế điện tử, xây dựng bản đồ số NNT để giám sát hiệu quả hơn. Thời gian: 2024-2026. Chủ thể: Chi cục Thuế khu vực, Tổng cục Thuế.

3. Nâng cao năng lực và đạo đức nghề nghiệp của cán bộ thuế: Tổ chức đào tạo chuyên sâu về nghiệp vụ, kỹ năng kiểm tra, thanh tra và tuyên truyền pháp luật thuế. Thời gian: liên tục từ 2024. Chủ thể: Chi cục Thuế khu vực, Sở Tài chính.

4. Đổi mới công tác tuyên truyền và hỗ trợ NNT: Đa dạng hóa hình thức tuyên truyền, tăng cường đối thoại trực tiếp, sử dụng mạng xã hội và các ứng dụng di động để nâng cao nhận thức và ý thức tuân thủ thuế. Thời gian: 2024-2025. Chủ thể: Chi cục Thuế khu vực, UBND huyện Trảng Bom.

5. Tăng cường công tác quản lý nợ và cưỡng chế thuế: Xây dựng quy trình cưỡng chế minh bạch, phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng để xử lý nợ thuế hiệu quả, giảm thiểu thất thu. Thời gian: 2024-2025. Chủ thể: Chi cục Thuế khu vực, các cơ quan liên quan.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ, công chức ngành thuế: Nghiên cứu giúp nâng cao hiểu biết về quản lý thuế khu vực NQD, áp dụng các giải pháp cải tiến công tác quản lý thuế thực tiễn.

2. Lãnh đạo các cơ quan quản lý nhà nước địa phương: Tham khảo để xây dựng chính sách, kế hoạch phát triển kinh tế và quản lý thuế phù hợp với đặc điểm địa phương.

3. Doanh nghiệp và hộ kinh doanh ngoài quốc doanh: Hiểu rõ quyền lợi, nghĩa vụ thuế, nâng cao ý thức tuân thủ và phối hợp hiệu quả với cơ quan thuế.

4. Nhà nghiên cứu và sinh viên ngành quản lý kinh tế, tài chính công: Tài liệu tham khảo bổ ích cho các nghiên cứu về quản lý thuế, chính sách thuế và phát triển kinh tế địa phương.

Câu hỏi thường gặp

1. Công tác quản lý thuế khu vực ngoài quốc doanh có những khó khăn gì?
   Khó khăn chính là sự phức tạp trong hoạt động kinh tế, sự thay đổi liên tục của chính sách thuế, ý thức tuân thủ của NNT chưa cao và hạn chế về năng lực cán bộ thuế. Ví dụ, nhiều doanh nghiệp lợi dụng kẽ hở để trốn thuế, gây thất thu lớn.

2. Phương pháp nào được sử dụng để đánh giá hiệu quả quản lý thuế?
   Nghiên cứu sử dụng thống kê mô tả, phân tích so sánh và khảo sát ý kiến NNT qua thang đo Likert để đánh giá thực trạng và các nhân tố ảnh hưởng. Số liệu thu thập từ báo cáo thuế và khảo sát trực tiếp.

3. Làm thế nào để nâng cao ý thức tuân thủ thuế của người nộp thuế?
   Thông qua tuyên truyền đa dạng, hỗ trợ kịp thời, minh bạch thủ tục hành chính và xử lý nghiêm các vi phạm. Ví dụ, tổ chức tập huấn, đối thoại trực tiếp và sử dụng các ứng dụng điện tử để hướng dẫn NNT.

4. Vai trò của công nghệ thông tin trong quản lý thuế là gì?
   Công nghệ giúp tự động hóa quy trình kê khai, nộp thuế, phân tích rủi ro, giám sát hoạt động kinh doanh và phát hiện vi phạm, từ đó nâng cao hiệu quả quản lý và giảm chi phí cho cả cơ quan thuế và NNT.

5. Giải pháp nào giúp giảm nợ thuế và tăng thu ngân sách?
   Tăng cường phối hợp cưỡng chế, xây dựng quy trình minh bạch, áp dụng công nghệ giám sát và nâng cao năng lực cán bộ thuế. Ví dụ, áp dụng phần mềm quản lý nợ và tổ chức thanh tra, kiểm tra có trọng điểm.

Kết luận

• Công tác quản lý thuế khu vực kinh tế ngoài quốc doanh tại huyện Trảng Bom có nhiều tiến bộ nhưng vẫn còn tồn tại hạn chế do ảnh hưởng của dịch bệnh và chính sách thuế thay đổi liên tục.
• Việc xây dựng và giao dự toán thuế chưa sát với thực tế kinh tế địa phương, gây áp lực cho ngành thuế và NNT.
• Ứng dụng công nghệ thông tin và nâng cao năng lực cán bộ thuế là yếu tố then chốt để cải thiện hiệu quả quản lý thuế.
• Tuyên truyền, hỗ trợ NNT cần được đổi mới đa dạng về hình thức và nội dung để nâng cao ý thức tuân thủ.
• Đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm hoàn thiện công tác quản lý thuế trong giai đoạn 2024-2026, góp phần ổn định nguồn thu NSNN và thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương.

Các cơ quan quản lý thuế và địa phương cần phối hợp triển khai ngay các giải pháp đề xuất để nâng cao hiệu quả quản lý thuế, đồng thời doanh nghiệp và hộ kinh doanh cần chủ động tuân thủ pháp luật thuế nhằm xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

LỜI MỞ ĐẦU 1. Sự cần thiết của vấn đề nghiên cứu Hiện nay chúng ta đang thực hiện cơ chế quản lý thu thuế theo mô hình tự khai, tự nộp thể hiện tính công khai, tự chủ và tự chịu trách nhiệm của người nộp thuế. Nhưng vẫn tồn tại những vấn đề bất cập do Luật Quản lý thuế và các Luật thuế khác nói riêng (như thuế GTGT, TNDN, TTĐB, thuế Tài nguyên, thuế sử dụng đất v. ) chưa thống nhất, đồng bộ và thường xuyên thay đổi, cái mới ban hành chưa kịp triển khai thực hiện thì đã bãi bỏ, thay thế cái mới hơn như: Sự thay đổi liên tục về quy trình, thủ tục đăng ký thuế; hệ thống kê khai thuế điện tử; những thay đổi về chính sách trong ưu đãi, miễn giảm thuế và thuế suất, ưu đãi đầu tư các khu kinh tế, cửa khẩu; khu phi thuế quan.

Tuy nhiên song song với những thay đổi ấy đã tạo ra những lối mòn cho các người nộp thuế lợi dụng kẽ hở chính sách, pháp luật của Nhà nước để trốn tránh nghĩa vụ của mình một cách công khai, có hệ thống gây khó khăn cho ngành thuế trong quá trình quản lý, kiểm soát và thực hiện nghĩa vụ thu theo dự toán pháp lệnh. Ảnh hưởng lớn đến việc cân đối NSNN của chính phủ. Trảng Bom là một huyện có số thu tương đối lớn trên địa bàn tỉnh Đồng Nai. Trong những năm qua ngành thuế tỉnh Đồng Nai nói chung và địa bàn Trảng Bom nói riêng đang không ngừng từng bước hoàn thiện quy trình quản lý thuế để đảm bảo thu đúng, thu đủ góp phần cân bằng cán cân ngân sách địa phương.

Tuy nhiên, việc thất thu thuế do các yếu tố khách quan và chủ quan là không thể tranh khỏi khi các hành vi trốn thuế, gian lận thuế ngày càng tinh vi. Một số thực trạng nổi trội hiện đang diễn ra trên địa bàn huyện phải kể đến như: Lợi dụng kẽ hở dễ dàng của cơ chế đăng ký kinh doanh thời kỳ hội nhập, rất nhiều công ty lập ra với mục đích bán hoá đơn cho các đơn vị khác trên địa bàn, nhằm kê khai khấu trừ và đưa vào chi phí để trốn thuế GTGT và TNDN. Các cơ sở kinh doanh lâu năm xin giải thể để lập cơ sở mới nhằm mục đích giảm mức thuế khoán phải nộp và rất nhiều hành vi nhằm trục lợi bất chính từ các chính sách thuế cho nên rất khó kiểm soát chặt chẽ việc kê khai, tính thuế và nộp thuế cũng như các hành vi gian lận, trốn thuế của các cá nhân, tổ chức sản xuất kinh doanh trên địa bàn Để đảm bảo tính nghiêm minh của pháp 2 luật và sự công bằng trong nghĩa vụ thuế cũng như nâng cao tính tự giác cho NNT trong việc khai thuế, tính thuế và nộp thuế, đề tài “Hoàn thiện công tác quản lý thuế đối với khu vực kinh tế Ngoài quốc doanh trên địa bàn huyện Trảng Bom, tỉnh Đồng Nai” được lựa chọn để nghiên cứu. Mục tiêu nghiên cứu 2.

Mục tiêu tổng quát Trên cơ sở phân tích thực trạng quản lý thuế đối với khu vực kinh tế ngoài Quốc doanh trên địa bàn huyện Trảng Bom, tỉnh Đồng Nai. Đề tài sẽ đưa ra một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý thuế đối với khu vực kinh tế ngoài quốc doanh trên địa bàn huyện Trảng Bom, tỉnh Đồng Nai. Mục tiêu cụ thể - Hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về công tác quản lý thuế đối với khu vực kinh tế ngoài quốc doanh. - Đánh giá thực trạng công tác quản lý thuế đối với khu vực kinh tế ngoài quốc doanh trên địa bàn huyện Trảng Bom, tỉnh Đồng Nai.

- Phân tích nhân tố ảnh hưởng đến công tác quản lý thuế đối với khu vực kinh tế ngoài quốc doanh trên địa bàn huyện Trảng Bom, tỉnh Đồng Nai. - Đề xuất được các giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý thuế đối với khu vực kinh tế ngoài quốc doanh trên địa bàn huyện Trảng Bom, tỉnh Đồng Nai. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 3. Đối tượng nghiên cứu của đề tài Công tác quản lý thuế đối với khu vực kinh tế ngoài quốc doanh trên địa bàn huyện Trảng Bom, tỉnh Đồng Nai.

Phạm vi nghiên cứu của đề tài - Phạm vi nội dung: Đề tài chỉ tập trung nghiên cứu về công tác quản lý các loại thuế liên quan đến khu vực kinh tế ngoài quốc doanh tại huyện Trảng Bom của Chi Cục Thuế Khu Vực Trảng Bom- Thống Nhất từ đó kiến nghị đưa ra những giải pháp để hoàn thiện công tác quản lý thuế đối với khu vực kinh tế ngoài quốc doanh trên địa bàn. - Phạm vi không gian: Tại địa bàn huyện Trảng Bom. - Phạm vi thời gian: Đề tài sử dụng thông tin được công bố trên các tài liệu, 3 báo cáo,…trong các năm từ 2020-2022 và điều tra, phỏng vấn trực tiếp NNT, công chức thuế và Lãnh đạo địa phương về công tác quản lý thuế hiện hành. Ý nghĩa của đề án Về mặt lý luận, đề án hệ thống hóa cơ sở lý luận và kinh nghiệm thực tiễn về công tác quản lý thuế đối với khu vực kinh tế ngoài quốc doanh một cách chi tiết.

Điều đó giúp làm phong phủ thêm những nội dung liên quan đến công tác quản lý thuế. Về mặt thực tiễn, đề án là công trình nghiên cứu đáng tin cậy, có thể giúp cho Chi cục Thuế khu vực Trảng Bom- Thống Nhất, tỉnh Đồng Nai tham khảo trong việc nắm bắt thực trạng, các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý thuế khu vực ngoài quốc doanh trên địa bàn huyện Trảng Bom, tỉnh Đồng Nai và đề án cũng đề xuất một số giải pháp có thể áp dụng trong thực tế tại địa phương. Đề án là công trình nghiên cứu độc lập, đảm bảo tính học thuật, có nội dung và mục tiêu nghiên cứu rõ ràng có thể được sử dụng làm tài liệu tham khảo cho các nghiên cứu có liên quan. 4 Phần 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ THUẾ ĐỐI VỚI KHU VỰC KINH TẾ NGOÀI QUỐC DOANH 1.

Cơ sơ lý luận về quản lý thuế đối với khu vực kinh tế ngoài quốc doanh 1. Khái niệm, nguyên tắc và vai trò của quản lý thuế 1. Khái niệm quản lý thuế Theo L uật quản lý thuế ở Việt Nam (2019), “quản lý thuế là quá trình thực thi các chức năng đăng ký thuế, khai thuế, nộp thuế, ấn định thuế, hoàn thuế, miễn thuế, giảm thuế; xóa nợ tiền thuế, tiền chậm nộp, tiền phạt; miễn tiền chậm nộp, tiền phạt; không tính tiền chậm nộp; gia hạn nộp thuế; nộp dần tiền thuế nợ, quản lý thông tin NNT, kiểm tra thuế, thanh tra thuế và thực hiện biện pháp phòng, chống, ngăn chặn vi phạm pháp luật về thuế, cưỡng chế thi hành quyết định hành chính về quản lý thuế, xử phạt vi phạm hành chính về quản lý thuế, giải quyết khiếu nại, tố cáo về thuế, tuyên truyền, hỗ trợ NNT. Nguyên tắc của quản lý thuế Theo L uật quản lý thuế ở Việt Nam (2019), có 5 nguyên tắc của quản lý thuế:  Mọi tổ chức, hộ gia đình, hộ kinh doanh, cá nhân có nghĩa vụ nộp thuế theo quy định của luật.

 Cơ quan quản lý thuế, các cơ quan khác của Nhà nước được giao nhiệm vụ quản lý thu thực hiện việc quản lý thuế theo quy định của Luật này và quy định khác của pháp luật có liên quan, bảo đảm công khai, minh bạch, bình đẳng và bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của NNT.  Cơ quan, tổ chức, cá nhân có trách nhiệm tham gia quản lý thuế theo quy định của pháp luật.  Thực hiện cải cách thủ tục hành chính và ứng dụng công nghệ thông tin hiện đại trong quản lý thuế; áp dụng các nguyên tắc quản lý thuế theo thông lệ quốc tế, trong đó có nguyên tắc bản chất hoạt động, giao dịch quyết định nghĩa vụ thuế, nguyên tắc quản lý rủi ro trong quản lý thuế và các nguyên tắc khác phù hợp với điều kiện của Việt Nam.  Áp dụng biện pháp ưu tiên khi thực hiện các thủ tục về thuế đối với hàng 5 hóa xuất khẩu, nhập khẩu theo quy định của pháp luật về hải quan và quy định của Chính phủ.

Vai trò của quản lý thuế Quản lý thuế có vai trò quyết định trong việc bảo đảm nguồn thu từ thuế được tập trung chính xác, kịp thời, thường xuyên, ổn định vào NSNN. Thông qua việc lựa chọn áp dụng các biện pháp quản lý thuế có hiệu quả, cũng như xây dựng và áp dụng quy trình, thủ tục về thuế hợp lý, cơ quan thuế bảo đảm thu thuế đúng luật, đầy đủ và kịp thời vào NSNN. Thông qua hoạt động quản lý thuế góp phần hoàn thiện chính sách, pháp luật cũng như các quy định về quản lý thuế. Những điểm còn bất cập trong chính sách thuế và khiếm khuyết trong các luật thuế được phát hiện trong quá trình áp dụng luật vào thực tiễn và qua các hoạt động quản lý thuế.

Trên cơ sở đó, cơ quan điều hành thực hiện pháp luật đề xuất bổ sung, sửa đổi các luật thuế. Thông qua quản lý thuế, Nhà nước thực hiện kiểm soát và điều tiết các hoạt động kinh tế của các tổ chức, cá nhân trong xã hội. Theo quy định của pháp luật thuế, NNT có trách nhiệm phải kê khai thuế. Nội dung kê khai thuế là kê khai các hoạt động kinh tế có liên quan đến việc tính toán nghĩa vụ thuế của NNT, tức là phải kê khai các hoạt động kinh tế phát sinh, các giao dịch kinh doanh của NNT.

Mặt khác, để quản lý thuế, cơ quan thuế phải tổ chức thu thập, nắm bắt, lưu giữ thông tin về hoạt động sản xuất, kinh doanh của NNT, phải tổ chức kiểm tra, thanh tra, kiểm soát các hoạt động sản xuất, kinh doanh của NNT. Như vậy, có thể thấy, thông qua quản lý thuế, Nhà nước đã thực hiện kiểm soát các hoạt động kinh tế của các tổ chức, cá nhân trong xã hội. Từ việc kiểm soát các hoạt động kinh tế này, Nhà nước có thể có các chính sách quản lý phù hợp để điều tiết hoạt động của các chủ thể trong nền kinh tế theo định hướng của Nhà nước. Nội dung công tác quản lý thuế đối với khu vực kinh tế ngoài quốc doanh 1.

Công tác lập dự toán Lập dự toán thu thuế là khâu đầu tiên của chu trình ngân sách nhằm đảm bảo khả năng huy động nguồn thu của địa phương trong một năm ngân sách, phục vụ nhu cầu chi tiêu cũng như phục vụ cho phát triển kinh tế- xã hội ở địa phương.