Luận văn: Hoàn thiện cơ cấu tổ chức của Ngân hàng Thương mại Cổ phần Hàng Hải Việt Nam

Tài liệu nghiên cứu Luận văn hoàn thiện cơ cấu tổ chức của ngân hàng thương mại cổ phần hàng hải việt nam, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên sâu về kinh

• Tác giả: Nguyễn Thị Thu Thủy
• Người hướng dẫn: TS. Trần Thị Thanh Tú
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Quốc Dân
• Chuyên ngành: Kinh Tế Tài Chính Ngân Hàng
• Đề tài: Hoàn Thiện Cơ Cấu Tổ Chức Ngân Hàng Thương Mại Cổ Phần Hàng Hải Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2011
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT HÀNH TRÁI PHIẾU CỦA DOANH NGHIỆP
• 1.1. Khái quát về trái phiếu doanh nghiệp
• 1.2. Khái niệm và đặc điểm TPDN
• 1.3. Phân loại TPDN
• 1.4. Phát hành TPDN - Một phương thức huy động vốn nợ của Doanh nghiệp
• 1.5. Huy động vốn của Doanh nghiệp
• 1.5.1. Huy động vốn Chủ sở hữu
• 1.5.2. Huy động vốn nợ
• 1.6. Điều kiện phát hành trái phiếu Doanh nghiệp
• 1.6.1. Điều kiện thuộc về doanh nghiệp
• 1.6.2. Điều kiện ngoài doanh nghiệp
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HUY ĐỘNG VỐN VÀ ĐIỀU KIỆN PHÁT HÀNH TRÁI PHIẾU TẠI TCT HÀNG KHÔNG VIỆT NAM
• 2.1. Khái quát về Tổng công ty Hàng không Việt Nam
• 2.1.1. Sơ lược quá trình hình thành và phát triển của TCT
• 2.1.2. Hoạt động kinh doanh của TCT HKVN
• 2.1.3. Cơ cấu bộ máy quản lý của TCT HKVN
• 2.1.4. Kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của TCT HKVN
• 2.2. Thực trạng huy động vốn của TCT HKVN
• 2.2.1. Huy động Vốn chủ sở hữu
• 2.2.2. Huy động vốn nợ
• 2.2.3. Cơ cấu vốn của TCT HKVN
• 2.3. Sự cần thiết huy động vốn bằng Phát hành trái phiếu của Tổng công ty Hàng không Việt Nam
• 2.3.1. Nhu cầu đầu tư phát triển của TCT trong 5 năm qua
• 2.3.2. Sự cần thiết huy động vốn bằng phát hành trái phiếu của TCT HKVN
• 2.4. Nguyên nhân dẫn đến việc trái phiếu chưa được phát hành tại TCT HKVN
• 2.4.1. Nguyên nhân chủ quan
• 2.4.2. Nguyên nhân khách quan
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP PHÁT HÀNH TRÁI PHIẾU TẠI TCT HÀNG KHÔNG VIỆT NAM
• 3.1. Dự báo nhu cầu vốn của TCT HKVN
• 3.2. Định hướng phát triển của TCT HKVN đến năm 2020
• 3.3. Nhu cầu vốn cho TCT HKVN trong 5 năm tới
• 3.4. Các giải pháp và kiến nghị để phát hành trái phiếu thành công tại TCT HKVN
• 3.4.1. Giải pháp phát hành trái phiếu tại TCT HKVN
• 3.4.2. Một số kiến nghị
• 3.5. Đề án phát hành trái phiếu của TCT HKVN
• 3.5.1. Mục đích PHTP
• 3.5.2. Tính khả thi của việc phát hành trái phiếu tại TCT HKVN
• 3.5.3. Các bản chào sơ bộ của các ngân hàng về phương án phát hành trái phiếu của TCT HKVN
• 3.5.4. Định hướng lập phương án phát hành trái phiếu
• 3.5.5. Một số nội dung cơ bản trong Phương án phát hành trái phiếu
• 3.5.6. Quy trình phát hành trái phiếu
• 3.5.7. Kế hoạch thực hiện
• 3.5.8. Định hướng lựa chọn Tư vấn Phát hành
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu về ngân hàng thương mại cổ phần Hàng Hải Việt Nam

Ngân hàng thương mại cổ phần Hàng Hải Việt Nam (MHB) là một trong những ngân hàng thương mại cổ phần lớn tại Việt Nam. Ngân hàng này được thành lập với mục tiêu cung cấp dịch vụ tài chính đa dạng cho khách hàng, bao gồm cả cá nhân và doanh nghiệp. Cơ cấu tổ chức của MHB được thiết kế để tối ưu hóa hiệu quả hoạt động và phục vụ khách hàng tốt nhất. MHB đã có những bước tiến đáng kể trong việc cải thiện cơ cấu tổ chức nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường. Việc hoàn thiện cơ cấu tổ chức ngân hàng không chỉ giúp MHB nâng cao năng lực cạnh tranh mà còn tạo ra giá trị gia tăng cho khách hàng và cổ đông.

1.1. Tầm quan trọng của cơ cấu tổ chức

Cơ cấu tổ chức của một ngân hàng thương mại cổ phần như MHB đóng vai trò quan trọng trong việc xác định hiệu quả hoạt động và khả năng phục vụ khách hàng. Một cơ cấu tổ chức hợp lý giúp ngân hàng tối ưu hóa quy trình làm việc, phân bổ nguồn lực hiệu quả và nâng cao chất lượng dịch vụ. Đặc biệt, trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt, việc hoàn thiện cơ cấu tổ chức là điều cần thiết để ngân hàng có thể phát triển bền vững. MHB đã nhận thức rõ điều này và đang nỗ lực cải thiện cơ cấu tổ chức của mình để đáp ứng tốt hơn nhu cầu của thị trường.

II. Thực trạng cơ cấu tổ chức của ngân hàng Hàng Hải Việt Nam

Hiện tại, cơ cấu tổ chức của ngân hàng Hàng Hải Việt Nam được chia thành nhiều phòng ban chức năng, mỗi phòng ban đảm nhận những nhiệm vụ cụ thể. Cơ cấu tổ chức ngân hàng được xây dựng theo mô hình công ty mẹ - công ty con, giúp ngân hàng có thể quản lý và điều hành các hoạt động một cách hiệu quả. Tuy nhiên, vẫn còn một số vấn đề tồn tại trong cơ cấu tổ chức hiện tại, như sự chồng chéo trong chức năng của các phòng ban và thiếu sự linh hoạt trong việc điều chỉnh chiến lược. Những vấn đề này cần được giải quyết để nâng cao hiệu quả hoạt động của ngân hàng.

2.1. Các vấn đề trong cơ cấu tổ chức

Một trong những vấn đề lớn nhất trong cơ cấu tổ chức của ngân hàng Hàng Hải Việt Nam là sự chồng chéo trong chức năng của các phòng ban. Điều này dẫn đến việc phân bổ nguồn lực không hiệu quả và làm giảm khả năng phản ứng nhanh chóng với thay đổi của thị trường. Ngoài ra, cơ cấu tổ chức hiện tại cũng thiếu sự linh hoạt, khiến ngân hàng gặp khó khăn trong việc điều chỉnh chiến lược kinh doanh khi cần thiết. Việc nhận diện và khắc phục những vấn đề này là rất quan trọng để ngân hàng có thể phát triển bền vững trong tương lai.

III. Giải pháp hoàn thiện cơ cấu tổ chức ngân hàng Hàng Hải Việt Nam

Để hoàn thiện cơ cấu tổ chức ngân hàng, MHB cần thực hiện một số giải pháp cụ thể. Đầu tiên, ngân hàng cần rà soát và điều chỉnh lại chức năng của các phòng ban để tránh sự chồng chéo và nâng cao hiệu quả làm việc. Thứ hai, ngân hàng nên áp dụng công nghệ thông tin vào quản lý để tăng cường tính linh hoạt và khả năng phản ứng nhanh với thị trường. Cuối cùng, việc đào tạo và phát triển nguồn nhân lực cũng cần được chú trọng để nâng cao năng lực của đội ngũ nhân viên, từ đó cải thiện chất lượng dịch vụ và sự hài lòng của khách hàng.

3.1. Rà soát và điều chỉnh chức năng phòng ban

Rà soát và điều chỉnh chức năng của các phòng ban là một trong những giải pháp quan trọng để hoàn thiện cơ cấu tổ chức của ngân hàng Hàng Hải Việt Nam. Ngân hàng cần xác định rõ nhiệm vụ và quyền hạn của từng phòng ban, từ đó phân bổ nguồn lực một cách hợp lý. Việc này không chỉ giúp giảm thiểu sự chồng chéo trong công việc mà còn nâng cao hiệu quả hoạt động của ngân hàng. Hơn nữa, ngân hàng cũng cần thường xuyên đánh giá và điều chỉnh cơ cấu tổ chức để phù hợp với sự thay đổi của thị trường và nhu cầu của khách hàng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam ngày càng hội nhập sâu rộng và biến động phức tạp, việc huy động vốn cho các doanh nghiệp lớn, đặc biệt là Tổng công ty Hàng không Việt Nam (TCT HKVN), trở thành một thách thức lớn. TCT HKVN là một tổng công ty nhà nước quy mô lớn, hoạt động theo mô hình Công ty mẹ - Công ty con, với mục tiêu phát triển thành tập đoàn kinh tế hàng đầu trong lĩnh vực hàng không khu vực. Giai đoạn 2006-2010, TCT đạt tốc độ tăng trưởng bình quân 15,65% về vận chuyển hành khách và 11,84% về vận chuyển hàng hóa, doanh thu tăng bình quân 27,34%/năm, lợi nhuận bình quân đạt khoảng 575 tỷ đồng mỗi năm. Tuy nhiên, nhu cầu vốn đầu tư cho đổi mới đội máy bay và cơ sở hạ tầng ngày càng lớn, với tổng nhu cầu đầu tư giai đoạn 2011-2015 ước tính khoảng 2.665 triệu USD (tương đương 53.300 tỷ VNĐ).

Trong khi các kênh huy động vốn truyền thống như vay ngân hàng và phát hành cổ phiếu gặp nhiều khó khăn do điều kiện thị trường và quy định pháp lý, phát hành trái phiếu doanh nghiệp (TPDN) được xem là một giải pháp huy động vốn hiệu quả, chi phí thấp hơn và phù hợp với đặc thù kinh doanh của TCT. Tuy nhiên, TCT HKVN chưa triển khai phát hành trái phiếu do nhiều nguyên nhân chủ quan và khách quan. Luận văn tập trung phân tích thực trạng huy động vốn tại TCT, đánh giá các điều kiện phát hành trái phiếu, nguyên nhân chưa phát hành thành công và đề xuất các giải pháp nhằm giúp TCT huy động vốn qua kênh phát hành trái phiếu một cách hiệu quả trong tương lai.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình tài chính về phát hành trái phiếu doanh nghiệp, huy động vốn và quản lý tài chính doanh nghiệp. Hai khung lý thuyết chính được áp dụng gồm:

1. Lý thuyết về trái phiếu doanh nghiệp (TPDN): Trái phiếu doanh nghiệp là chứng khoán nợ xác nhận nghĩa vụ trả gốc và lãi của doanh nghiệp phát hành. TPDN có các đặc điểm như thời hạn xác định trước, thu nhập cố định, giá trị danh nghĩa, và được phân loại thành nhiều loại như trái phiếu có đảm bảo, không đảm bảo, có thể chuyển đổi, có thể mua lại, v.v. Lý thuyết này giúp phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến phát hành trái phiếu như lãi suất, thời hạn, xếp hạng tín nhiệm, và điều kiện pháp lý.

2. Lý thuyết huy động vốn và cấu trúc vốn doanh nghiệp: Phân tích các nguồn vốn chủ sở hữu và vốn nợ, ưu nhược điểm của từng kênh huy động vốn như vốn góp ban đầu, lợi nhuận không chia, phát hành cổ phiếu, tín dụng thương mại, tín dụng ngân hàng, thuê mua tài chính và phát hành trái phiếu. Lý thuyết này giúp đánh giá sự phù hợp của phát hành trái phiếu trong chiến lược tài chính của doanh nghiệp.

Các khái niệm chính bao gồm: vốn chủ sở hữu, vốn nợ, lãi suất trái phiếu, thời hạn đáo hạn, xếp hạng tín nhiệm, minh bạch thông tin, chi phí vốn, và rủi ro tài chính.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu kết hợp giữa lý thuyết và thực tiễn, cụ thể:

• Nguồn dữ liệu: Thu thập số liệu tài chính, báo cáo hoạt động sản xuất kinh doanh của TCT HKVN giai đoạn 2006-2010, kế hoạch đầu tư giai đoạn 2011-2015, các văn bản pháp luật liên quan đến phát hành trái phiếu doanh nghiệp tại Việt Nam, và các báo cáo thị trường tài chính.

• Phương pháp phân tích: Phân tích thống kê số liệu tài chính, đánh giá thực trạng huy động vốn, phân tích nguyên nhân chưa phát hành trái phiếu thành công dựa trên các yếu tố chủ quan và khách quan. Sử dụng phương pháp dự báo nhu cầu vốn và so sánh các kênh huy động vốn.

• Cỡ mẫu và chọn mẫu: Tập trung nghiên cứu trường hợp Tổng công ty Hàng không Việt Nam, một doanh nghiệp nhà nước lớn với quy mô vốn chủ sở hữu đạt 8.194 tỷ đồng năm 2010, có nhu cầu vốn đầu tư lớn và đặc thù kinh doanh riêng biệt.

• Timeline nghiên cứu: Phân tích dữ liệu giai đoạn 2006-2010, dự báo và đề xuất giải pháp cho giai đoạn 2011-2015, định hướng phát triển đến năm 2020.

Phương pháp luận chủ yếu dựa trên chủ nghĩa duy vật biện chứng và duy vật lịch sử, kết hợp phân tích kinh tế, thống kê và nghiên cứu tính huống.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Thực trạng huy động vốn của TCT HKVN: Vốn chủ sở hữu của TCT đạt 8.194 tỷ đồng năm 2010, tăng 1.441 tỷ so với năm 2009, tốc độ tăng trưởng bình quân 28,2%/năm trong 14 năm. Nợ dài hạn chiếm khoảng 50% tổng nguồn vốn, phản ánh nhu cầu vốn trung và dài hạn rất lớn. Nợ ngắn hạn cũng có xu hướng tăng dần trong giai đoạn 2006-2010.

2. Nhu cầu vốn đầu tư lớn: Tổng nhu cầu đầu tư giai đoạn 2011-2015 khoảng 2.665 triệu USD (53.300 tỷ VNĐ), trong đó hơn 85% dành cho đổi mới đội máy bay và cơ sở hạ tầng. Nhu cầu vốn trung và dài hạn là yếu tố cốt lõi, đòi hỏi kênh huy động vốn phù hợp.

3. Nguyên nhân chưa phát hành trái phiếu thành công:

   • Chủ quan: Lãnh đạo TCT chưa quan tâm đầy đủ đến kênh phát hành trái phiếu, chưa thực hiện xếp hạng tín nhiệm hoàn chỉnh.
   • Khách quan: Thị trường trái phiếu doanh nghiệp Việt Nam chưa phát triển, hành lang pháp lý chưa rõ ràng, lãi suất trái phiếu cao, thiếu minh bạch thông tin trên thị trường.

4. Đề án phát hành trái phiếu sơ bộ: TCT dự kiến phát hành trái phiếu riêng lẻ không chuyển đổi, không có bảo đảm thanh toán, với quy mô khoảng 1.500 tỷ đồng chia làm hai đợt (1.000 tỷ vào quý I/2012 và 500 tỷ vào quý I/2013). Lãi suất dự kiến dựa trên lãi suất trái phiếu Chính phủ kỳ hạn 10 năm cộng mức bù rủi ro. Phương thức thanh toán lãi định kỳ 6 tháng hoặc 1 năm/lần.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy TCT HKVN có nhu cầu vốn rất lớn để đầu tư phát triển đội máy bay và cơ sở hạ tầng, trong khi các kênh huy động vốn truyền thống như vay ngân hàng và phát hành cổ phiếu gặp nhiều hạn chế. Phát hành trái phiếu doanh nghiệp là một kênh huy động vốn trung và dài hạn phù hợp, có chi phí thấp hơn vay ngân hàng và không làm pha loãng quyền sở hữu.

Tuy nhiên, việc chưa triển khai phát hành trái phiếu thành công do nhiều nguyên nhân chủ quan như nhận thức lãnh đạo và chưa có xếp hạng tín nhiệm, cũng như khách quan như thị trường trái phiếu chưa phát triển và pháp lý chưa hoàn chỉnh. So sánh với các nghiên cứu trong ngành tài chính doanh nghiệp, việc xếp hạng tín nhiệm và minh bạch thông tin là yếu tố quyết định thu hút nhà đầu tư và thành công của phát hành trái phiếu.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tăng trưởng vốn chủ sở hữu, tỷ trọng nợ dài hạn, và bảng so sánh các kênh huy động vốn về chi phí và rủi ro. Việc đề xuất phát hành trái phiếu riêng lẻ với quy mô và lãi suất hợp lý là bước đi khả thi, phù hợp với điều kiện thị trường và năng lực tài chính của TCT.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Nâng cao nhận thức và chiến lược phát hành trái phiếu: TCT cần coi phát hành trái phiếu là kênh huy động vốn thường xuyên, xây dựng chiến lược quản lý vốn hiệu quả nhằm tạo niềm tin cho nhà đầu tư. Thời gian thực hiện: ngay trong năm 2012-2013. Chủ thể: Ban lãnh đạo TCT.

2. Tiến hành xếp hạng tín nhiệm doanh nghiệp: Định kỳ thực hiện xếp hạng tín nhiệm để nâng cao uy tín trên thị trường, giúp giảm chi phí vốn và thu hút nhà đầu tư tổ chức. Thời gian: trong vòng 6 tháng đầu năm 2012. Chủ thể: Phòng tài chính và đối tác xếp hạng tín nhiệm.

3. Chuẩn hóa và minh bạch hóa thông tin: Xây dựng hệ thống báo cáo tài chính minh bạch, công khai các thông tin liên quan đến hoạt động kinh doanh và kế hoạch phát hành trái phiếu. Thời gian: liên tục, bắt đầu từ quý I/2012. Chủ thể: Phòng kế toán, kiểm toán nội bộ.

4. Hợp tác với các tổ chức trung gian tài chính: Lựa chọn tư vấn phát hành chuyên nghiệp, phối hợp với các ngân hàng và công ty chứng khoán để bảo lãnh và phân phối trái phiếu hiệu quả. Thời gian: chuẩn bị và ký kết hợp đồng trong quý I/2012. Chủ thể: Ban quản lý dự án phát hành trái phiếu.

5. Kiến nghị với Nhà nước và cơ quan quản lý: Đề xuất hoàn thiện khung pháp lý về phát hành trái phiếu doanh nghiệp, phát triển thị trường trái phiếu, đa dạng hóa chủ thể phát hành và nâng cao chất lượng dịch vụ trung gian tài chính. Thời gian: liên tục trong giai đoạn 2012-2020. Chủ thể: Ban lãnh đạo TCT phối hợp với Bộ Tài chính, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Ban lãnh đạo và phòng tài chính các doanh nghiệp nhà nước lớn: Giúp hiểu rõ về kênh huy động vốn qua phát hành trái phiếu, từ đó xây dựng chiến lược tài chính phù hợp với đặc thù doanh nghiệp.

2. Các nhà quản lý tài chính và chuyên gia tư vấn tài chính doanh nghiệp: Cung cấp kiến thức chuyên sâu về phát hành trái phiếu, điều kiện pháp lý, và các giải pháp thực tiễn để tư vấn cho khách hàng hoặc doanh nghiệp.

3. Cơ quan quản lý nhà nước và các tổ chức phát triển thị trường vốn: Tham khảo để hoàn thiện chính sách, pháp luật và phát triển thị trường trái phiếu doanh nghiệp tại Việt Nam.

4. Nhà đầu tư tổ chức và cá nhân trên thị trường chứng khoán: Hiểu rõ về đặc điểm, rủi ro và lợi ích khi đầu tư vào trái phiếu doanh nghiệp, đặc biệt trong lĩnh vực hàng không.

Câu hỏi thường gặp

1. Phát hành trái phiếu doanh nghiệp là gì và có ưu điểm gì?
   Phát hành trái phiếu doanh nghiệp là hình thức huy động vốn nợ trực tiếp từ thị trường vốn, giúp doanh nghiệp có nguồn vốn trung và dài hạn với chi phí thấp hơn vay ngân hàng. Ưu điểm gồm chi phí vốn thấp, không làm pha loãng quyền sở hữu, và được khấu trừ thuế thu nhập doanh nghiệp.

2. Tại sao TCT HKVN chưa phát hành trái phiếu thành công?
   Nguyên nhân chính gồm nhận thức lãnh đạo chưa đầy đủ, chưa có xếp hạng tín nhiệm, thị trường trái phiếu chưa phát triển, pháp lý chưa hoàn chỉnh, lãi suất trái phiếu cao và thiếu minh bạch thông tin.

3. Điều kiện để doanh nghiệp phát hành trái phiếu riêng lẻ là gì?
   Doanh nghiệp phải là công ty cổ phần hoặc công ty nhà nước trong quá trình chuyển đổi, hoạt động tối thiểu 1 năm, có báo cáo tài chính kiểm toán năm liền kề, kết quả kinh doanh có lãi, và có phương án phát hành được phê duyệt.

4. Làm thế nào để tăng uy tín khi phát hành trái phiếu?
   Doanh nghiệp cần thực hiện xếp hạng tín nhiệm, minh bạch hóa thông tin tài chính, xây dựng chiến lược sử dụng vốn hiệu quả và hợp tác với các tổ chức tư vấn phát hành chuyên nghiệp.

5. Phát hành trái phiếu có rủi ro gì cho doanh nghiệp?
   Rủi ro chính là áp lực trả lãi và gốc đúng hạn, nếu không trả được có thể dẫn đến phá sản. Ngoài ra, phát hành trái phiếu làm tăng hệ số nợ, ảnh hưởng đến khả năng thanh toán và uy tín tài chính của doanh nghiệp.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa các khái niệm, đặc điểm và điều kiện phát hành trái phiếu doanh nghiệp, đồng thời phân tích thực trạng huy động vốn tại TCT HKVN giai đoạn 2006-2010.
• Đã chỉ ra nguyên nhân chủ quan và khách quan khiến TCT chưa phát hành trái phiếu thành công, bao gồm nhận thức lãnh đạo, xếp hạng tín nhiệm, thị trường và pháp lý.
• Đề xuất các giải pháp nâng cao nhận thức, xếp hạng tín nhiệm, minh bạch thông tin và hợp tác với tổ chức trung gian tài chính để phát hành trái phiếu hiệu quả.
• Đề án phát hành trái phiếu riêng lẻ với quy mô khoảng 1.500 tỷ đồng được xây dựng phù hợp với nhu cầu vốn và điều kiện thị trường.
• Khuyến nghị TCT và các bên liên quan tiếp tục hoàn thiện pháp lý và phát triển thị trường trái phiếu doanh nghiệp nhằm đáp ứng nhu cầu vốn trung và dài hạn trong tương lai.

Next steps: Triển khai các giải pháp đề xuất trong năm 2012-2013, theo dõi và đánh giá hiệu quả phát hành trái phiếu, đồng thời phối hợp với cơ quan quản lý để hoàn thiện khung pháp lý.

Ban lãnh đạo TCT HKVN và các phòng ban liên quan cần nhanh chóng thực hiện các bước chuẩn bị phát hành trái phiếu, đồng thời tăng cường hợp tác với các tổ chức tài chính để huy động vốn hiệu quả, góp phần phát triển bền vững doanh nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT HÀNH TRÁI PHIẾU CỦA DOANH NGHIỆP 1. Khái quát về trái phiếu doanh nghiệp 1. Khái niệm và đặc điểm TPDN 1. Khái niệm TPDN Trái phiếu doanh nghiệp là một loại chứng khoán nợ do doanh nghiệp (DN) phát hành, xác nhận nghĩa vụ trả cả gốc và lãi của DN phát hành đối với người sở hữu trái phiếu.

Thông tin về tỉ lệ lãi suất, mệnh giá, ngày đáo hạn,… được ghi trên mặt của tờ trái phiếu. Trái phiếu có thể được mua bán trên thị trường chứng khoán mà không phụ thuộc vào mệnh giá của nó, thị giá của trái phiếu được quyết định bởi lãi suất của trái phiếu, loại trái phiếu (trái phiếu chuyển đổi) và chủ thể phát hành trái phiếu. Phát hành TPDN là phương thức huy động vốn trực tiếp từ thị trường vốn không qua các định chế tài chính trung gian, nên chi phí thường rẻ hơn vay ngân hàng. Trái phiếu doanh nghiệp được phát hành dưới hình thức chứng chỉ, bút toán ghi sổ hoặc dữ liệu điện tử, tiền thu từ hoạt động phát hành trái phiếu, doanh nghiệp chỉ được sử dụng cho mục đích thực hiện các khoản đầu tư, cơ cấu lại các khoản vay trung và dài hạn hoặc tăng quy mô vốn hoạt động.

Căn cứ vào mức độ uy tín của doanh nghiệp, hiệu quả của dự án đầu tư và tình hình thị trường tài chính – tiền tệ, doanh nghiệp phát hành trái phiếu quyết định lãi suất trái phiếu cho từng đợt phát hành. Với những doanh nghiệp lớn và có uy tín trên thị trường, khả năng tài chính tốt thì việc phát hành trái phiếu sẽ ít mạo hiểm hơn là các doanh nghiệp nhỏ. Những công ty lớn có uy tín sẽ được công chúng và các nhà đầu tư chào đón trái phiếu hơn. Càng uy tín thì càng nhiều người tìm mua trái phiếu, vì họ cho rằng công ty sẽ có khả năng chi trả khoản vay cùng lãi vay đúng hạn và có thể sinh nhiều lợi nhuận 5 cho họ trong tương lai (đặc biệt là loại trái phiếu chuyển đổi, nắm giữ loại trái phiếu này nhà đầu tư có thể trở thành cổ đông của doanh nghiệp trong tương lai).

Ngược lại, việc phát hành trái phiếu của các công ty nhỏ lẻ sẽ gặp nhiều khó khăn hơn, những công ty này có thể được xếp hạng tín dụng ở mức thấp, vì thế mà để bù đắp phần rủi ro cho người sở hữu trái phiếu thì lãi suất của trái phiếu ở các công ty này phải cao hơn. Việc phát hành trái phiếu có đạt hiệu quả hay không còn phụ thuộc vào mệnh giá, lãi suất, kỳ hạn, thị trường, thời điểm phát hành… Mệnh giá của trái phiếu càng cao thì khả năng việc sở hữu nó chỉ dành cho một số nhà đầu tư có khả năng về tài chính. Tuy nhiên, phải bỏ ra một khoản tiền lớn để đầu tư vào một doanh nghiệp chưa đáng tin cậy thì rất khó, vì vậy mà việc phát hành trái phiếu có mệnh giá lớn có phần khó khăn, mệnh giá nhỏ giúp cho hầu hết các nhà đầu tư có thể nắm giữ trái phiếu đó một cách dễ dàng, ít rủi ro hơn. Theo quy định của Chính phủ Việt Nam, mệnh giá trái phiếu tối thiểu là 100.000 VNĐ hoặc bội số của 100.

Trong một đợt phát hành trái phiếu của tổ chức phát hành, trái phiếu có cùng kỳ hạn thì phải có cùng mệnh giá. Thời hạn của trái phiếu phải từ một năm trở lên. Lãi suất trái phiếu: thể hiện chi phí của việc sử dụng vốn, lãi suất càng cao thì càng thu hút nhiều nhà đầu tư hơn. Tuy nhiên lãi suất cao còn tiềm ẩn rủi ro lớn, và dẫn đến chi phí sản xuất của doanh nghiệp tăng, ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng vốn.

Lãi suất thấp không thu hút được nhà đầu tư, mức lãi suất tối thiểu của một trái phiếu cũng phải cao hơn tỉ lệ lạm phát dự kiến hoặc phải cao hơn lãi suất huy động tiền gửi của ngân hàng thương mại. Đo lường lợi nhuận của trái phiếu bằng suất sinh lời: Suất sinh lời là con số thể hiện lợi nhuận nhận được từ trái phiếu. Công thức đơn giản nhất của suất sinh lời được tính như sau: Suất sinh lời = tiền lãi định kỳ/giá trái phiếu. Khi mua trái phiếu với mệnh giá thì suất sinh lời bằng tỷ lệ lãi suất.

Khi giá trái phiếu thay đổi thì suất sinh lời cũng thay đổi theo. Nếu bạn mua trái phiếu với 6 lãi suất 10% mệnh giá $1000, suất sinh lời là 10% ($100/$1000). Nhưng nếu giá rớt xuống $800, thì suất sinh lời tăng lên 12. Điều này là do bạn đang nhận được cùng một 100 $ đảm bảo vào tài sản trị giá $ 800 ($ 100 / $ 800).

Ngược lại, nếu trái phiếu tăng $ 1.200, suất sinh lời giảm 8,33% ($ 100 / $ 1. Quan hệ giữa giá và suất sinh lời: Mối quan hệ của suất sinh lời và giá trái phiếu có thể được tóm tắt như sau: khi giá tăng, suất sinh lời giảm và ngược lại. Theo cách nói kỹ thuật, giá và suất sinh lời có mối quan hệ tỷ lệ nghịch. Điều này gây ra một sự mâu thuẫn: làm thế nào để có được giá cao và suất sinh lời cao là tốt khi chúng không thể xảy ra đồng thời.

Câu trả lời dựa vào quan điểm của từng người. Đứng về phía người mua trái phiếu thì sẽ muốn suất sinh lời cao. Người mua muốn trả $800 cho trái phiếu $1000, suất sinh lời 12,5% Ngược lại, nếu đứng về phía người đang sở hữu trái phiếu, họ sẽ hy vọng giá trái phiếu tăng cao để có thể thu lợi nhuận bằng việc bán trái phiếu trong tương lai. Định giá trái phiếu: Giá trị trái phiếu được tính bằng tổng giá trị hiện tại của toàn bộ các khoản tiền người phát hành phải thanh toán cho người sở hữu trái phiếu, bao gồm tiền lãi định kỳ và tiền gốc trả tại ngày đáo hạn.

Để xác định được giá trái phiếu tại thời điểm hiện tại, cần thực hiện chiết khấu toàn bộ dòng tiền sẽ thanh toán cho người sở hữu trái phiếu trong tương lai với lãi suất hiện tại. Lãi suất chiết khấu trái phiếu chính là lãi suất tới hạn của trái phiếu hay lãi suất vay vốn bình quân của thị trường. Thời điểm phát hành cũng tác động đến sức hấp dẫn trái phiếu đối với các nhà đầu tư. Trong điều kiện nền kinh tế ổn định, lạm phát được kiểm soát ở mức thấp, thị trường chứng khoán ổn định, lãi suất huy động trên thị trường thấp, rất thích hợp cho việc phát hành trái phiếu.

Phát hàng trái phiếu cũng phải xem xét tham khảo mệnh giá, lãi suất,. của các trái phiếu khác trên thị trường. Việc phát hành trái phiếu ít khi bị cổ đông cá nhân phản đối, nhưng một số cổ đông lớn, đặc biệt các pháp nhân, băn khoăn. Với những đơn vị không có nhu cầu cấp bách về nguồn vốn, việc sử dụng hiệu quả ngay lập tức một khoản vốn lớn huy động thêm không phải lúc nào cũng thực hiện được.

Mặt khác, tính thanh khoản của trái phiếu 7 so với cổ phiếu kém hơn, việc chuyển nhượng giữa các trái chủ có thể sẽ không thuận lợi như mong muốn, nhất là với trái phiếu ghi danh. Dù vậy, trái phiếu chuyển đổi vẫn được xem như một bước đệm thí điểm đáng tiến hành trong quá trình tăng năng lực tài chính của doanh nghiệp. Tuy nhiên, phát hành trái phiếu đồng nghĩa với việc doanh nghiệp tăng nợ, tăng hệ số nợ (nợ dài hạn/vốn chủ sở hữu) nên khi doanh nghiệp đã có hệ số nợ cao thì việc phát hành trái phiếu để đáp ứng nhu cầu vốn cho sản xuất kinh doanh sẽ làm hệ số nợ càng tăng cao và ảnh hưởng đến khả năng thanh toán của doanh nghiệp, đặc biệt là khả năng thanh toán lãi vay. Dấu hiệu rủi ro tài chính đã xuất hiện khi doanh nghiệp sử dụng nợ.

Trong chính sách tài chính ở các nước phát triển, hệ số nợ không nên vượt giới hạn nhất định, vì vậy để thận trọng về tài chính, các doanh nghiệp nên quyết định ở trong ngưỡng giới hạn sử dụng nợ khi phát hành trái phiếu ở doanh nghiệp. Nguồn tài trợ trái phiếu có đặc điểm: Chi phí trả lãi vay ổn định và rất thấp so với lợi tức cổ phiếu thường, bảo lãnh phát hành với chi phí thấp dễ bán, không phát sinh quyền quản lý kiểm soát công ty, lãi trái phiếu được hạch toán vào chi phí hoạt động tài chính để xác định lợi nhuận trước thuế. Các trái phiếu được giao dịch trên hai thị trường sơ cấp và thứ cấp. Thị trường sơ cấp là nơi các trái phiếu được phát hành và phân phối lần đầu tiên cho các nhà đầu tư.

Thị trường thứ cấp là thị trường mua đi bán lại các loại trái phiếu đã được phát hành ở thị trường sơ cấp. Ở thị trường sơ cấp, trái phiếu phát hành ra công chúng được phân phối thông qua đại lý hoặc bảo lãnh phát hành. Đại lý phát hành là các công ty chứng khoán, tổ chức tín dụng, tổ chức tín dụng phi ngân hàng nhận bán trái phiếu cho tổ chức phát hành trên cơ sở thỏa thuận hoặc thông qua tổ chức bảo lãnh phát hành chính. Bảo lãnh phát hành là việc tổ chức bảo lãnh phát hành giúp tổ chức phát hành thực hiện các thủ tục xây dựng và đệ trình hồ sơ xin phép phát hành trước khi chào bán trái phiếu, nhận mua trái phiếu của tổ chức phát hành để bán lại hoặc mua số trái phiếu còn lại chưa được phân phối hết.

Đặc điểm của TPDN TPDN có các đặc điểm chung là: Thứ nhất: Trái phiếu DN là loại chứng khoán nợ. Phát hành trái phiếu là đi vay vốn. Mua trái phiếu là cho người phát hành vay vốn và như vậy trái chủ là chủ nợ của người phát hành. Là chủ nợ, người nắm giữ trái phiếu có quyền đòi các khoản thanh toán theo cam kết về khối lượng và thời hạn, song không có quyền tham gia vào những vấn đề của bên phát hành.

Thứ hai: Thời hạn lưu hành của trái phiếu DN được xác định trước. Khác với cổ phiếu, trái phiếu là một loại chứng khoán mà thời hạn lưu hành được xác định trước. Thời hạn lưu hành của trái phiếu: là khoảng thời gian từ ngày phát hành đến ngày người phát hành hoàn trả tiền vốn lần cuối. Ngày mà khoản vốn gốc trái phiếu được thanh toán lần cuối được gọi là ngày đáo hạn của trái phiếu.