CHƯƠNG 1 co SỞ LÝ LUẬN VẼ HOẠI ĐỘNG CHO VAY NGẢN HẠN DÔI VÓI KHÁCH HÀNG DOANH NGHIỆP TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1. HOẠT ĐỘNG CHO VAY CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1. Khái niệm cho vay cúa Ngần hàng thương mại Cho vay trong hoạt động của NHTM được hiểu là giao dịch về tiền tệ giừa bên cho vay ià ngân hàng và bên di vay ỉà các cá nhàn, tổ chức. Trong đó, bên cho vay chuyển giao tiền cho bên đi vay sữ dụng trong một khoáng thời gian nhất định, bẽn đi vay có trách nhiệm hoàn trá vô điều kiện cả gốc và lài cho bẽn cho vay khi đến hạn thanh toán.
Cho vay chi là một trong nhiều hình thức cấp tín dụng. Bẻn cạnh cho vay, còn có nhiều hình thức cấp tín dụng khác như chiết khấu, cho thuê tài chính, bao thanh toán. Theo Thông tư số 39/2016ATT-NHNN cùa Ngân hàng Nhà nước ban hành ngày 30/12/2016 Quy định ve hoạt động cho vay cùa Tô chức tín dụng, Chi nhánh Ngân hàng nước ngoài đối với khách hàng, Cho vay được hiêu như sau: “Cho vay là hình thức cấp tín dụng, theo dó tô chức tín dụng giao hoặc cam kết giao cho khách hàng một khoan tiền đê sử dụng vào mục đích xác định trong một thời gian nhất định theo thỏa thuận với nguyên tẩc có hoàn trả cà gốc và lài” 1. Nguyên tác cho vay cúa ngân hàng thiroìig mại (ỉ.
Vốn vay phái có mục đích sử dụng họp pháp, sử dụng vốn vay đúng mục dí ch và hiệu quả Mục đích cua tín dụng ngân hàng là thông qua hoạt động cho vay đê thúc dấy dời sống kinh tế xũ hội phát triền. Ngân hàng không cho vay dế thực hiện nhừng hoạt động kinh doanh trái phép, trái chức năng. Do đó, đê ngân hàng có thê tập trung, kiêm soát quá trình sư dụng vốn vay cũa khách hàng thì khách hàng phài nêu 12 rõ mục đích sữ dụng vốn vay trong đơn xin vay, khế ước nợ, hợp đong tín dụng và buộc phai sứ dụng vốn vay đúng mục đích đó. Ngân hàng có quyền đình chi và thu hoi nợ nếu phát hiện bên vay không tôn trọng nguyên tắc cho vay.
Mặt khác, việc kiêm soát mục đích sư dụng von vay cùa khách hàng giúp cho ngân hàng giam thiêu được rui ro cho vay. vốn vay phái dược hoàn trà dầy đủ và dáng hạn cà gốc lần lãi Ngân hàng là một tồ chức kinh doanh tiền tệ, do đó vốn cho vay phái quay về ngân hàng với giả trị l(ýn hơn. Người di vay phài hoàn tra cả von lẫn lài thì ngân hàng mới đám bào kha năng thanh toán và hoạt động có lài. Vay vồn phải cỏ hảo đảm nhằm giảm thiếu rủi ro cho ngân hàng trong quá trình kinh doanh Giâm bcrt rui ro cho ngân hàng.
Khi khách hàng không có khã năng trã nợ, báo đàm tiền vay sè là nguồn thu hồi nợ thứ hai cùa ngân hàng. Các tài sản làm dám bão tín dụng phái là sở hừu hợp pháp cua bên vay, phài có giá trị và giá trị sử dụng, được thị trường chấp nhận. Tài san đám bao có thể là các loại sau: ■ Hàng hóa và chi phí trong quá trình sàn xuất và lưu thông san phấm. ■ Vàng, bạc, đá quý.
■Các chứng chi tiền gửi, thè tiết kiệm, trái phiếu, cồ phiếu, kỳ phiếu ngân hàng, hối phiếu,. ■ Bất động sản với giấy tờ chứng minh thực quyền sờ hữu (ban gốc) và có xác nhận cũa công chứng. Nếu là tài sân thuộc về sở hừu tập thể phái có thêm bào nghj quyết tập thể nhất trí đưa tài sàn ra thể chấp. ■Đam báo theo kiểu báo lành: Trong trường hợp này bên vay có thê đề nghị một chu thể khác đứng ra bào lành việc vay nợ.
Bên bão lành phài là chũ thẻ có đay đũ tư cách pháp nhân, xuất trình các giấy tờ can thiết và đem tài sàn ra the chấp. Khi nhận bào lành phái thực hiện bang văn bàn có ký xác nhận cua cơ quan có thâm 13 quyền. Người báo lành phái chịu trách nhiệm về khoán nợ nếu bên vay không trà được nợ. Phân loại cho vay cúa Ngân hàng thưong mại a.
Dựa vào mục (lích sử dụng vốn Cho vay phục vụ nhu cầu đời song là việc tô chức tín dụng cho vay đối với khách hàng là cá nhân đê thanh toán các chi phí cho mục dích tiêu dùng, sinh hoạt cua cá nhân đó, gia đình cùa cá nhân đó. Cho vay phục vụ hoạt động kinh doanh, hoạt động khác là việc tô chức tín dụng cho vay đối với khách hàng là pháp nhân, cá nhân nhằm đáp ứng nhu cầu vốn ngoài nhu cầu phục vụ dời sống, bao gôm nhu câu vòn cùa pháp nhân, cá nhân đó và nhu cầu vốn của hộ kinh doanh, doanh nghiệp tư nhân mà cá nhân dó là chú hộ kinh doanh, chu doanh nghiệp tư nhân. Dựa vào thời hạn vay Cho vay ngằn hạn: là loại cho vay có thời hạn dưới 1 năm. Mục đích cũa loại cho vay này nhằm đáp ứng các nhu cầu vốn ngẳn hạn như bồ sung ngân quỹ, dám báo yêu cầu thanh toán dến hạn, bổ sung nhu cầu vốn lưu dộng hoặc đáp ứng nhu cầu tiêu dùng cá nhân.
Đặc diểm cua loại hình cho vay này là có mức độ rui ro thấp vì thời hạn hoàn vốn nhanh giam được các rủi ro về lài suất, về lạm phát cũng như sự bất ốn cùa mỏi trường kinh tế vì mô. Do dó, loại cho vay này thường có lãi suất thấp hơn so với các loại cấp tín dụng khác. Cho vay trung hạn: là loại cho vay có thời hạn từ 1 đến 5 năm. Mục đích cũa loại cho vay này nhằm tài trợ cho việc đầu tư vào tài sân cố định, cài tiến và đôi mới kỹ thuật, mờ rộng và xây dựng các công trình nhỏ có thời gian thu hồi vốn nhanh.
Cho vay dài hạn: là loại cho vay có thời hạn trên 5 năm. Mục đích cua loại cho vay này thường là nhằm tài trợ đầu tư vào các dự án đầu tư. Loại hình cho vay trung và dài hạn thường được sứ dụng đê thực hiện quá 14 trình tái đầu tư sàn xuất theo chiều rộng hoặc theo chiều sâu làm tăng mức sán xuất và cùa cải xà hội. Vì thời hạn dài và hiệu qua đầu tư thường là dự tính nên loại tín dụng này thường chứa đựng mức rùi ro cao, kê cã rui ro cá biệt và rủi ro hệ thông.
Do có mức rui ro cao như vậy nên nó có mức lài suất tăng theo thời hạn vay. Dựa vào mức độ tín nhiệm cùa khách hàng Cho vay đâm bão không bằng tài sân: là loại cho vay không cỏ tài san thế chấp, cầm cố hoặc bao lành cua người khác mà chi dựa vào uy tín cùa ban thân khách hàng vay vốn dê quyết dịnh cho vay. Cho vay đảm báo bằng tài sàn: là loại cho vay dựa trên cơ sờ các bao dam cho tiền vay như thế chấp, cầm cố, tài sàn hình thành từ vốn vay hoặc báo lành cua một bên thứ ba nào khác. Tài san bao dam hoặc bảo lành cúa bên thứ ba là căn cử pháp lý dề ngân hàng có thêm nguồn thu dự phòng khi nguồn thu chính của con nợ thiếu hụt, tạo áp lực buộc con nợ phài trả nợ, giam thiểu rùi ro cho ngân hàng.
Dựa vào phương thức cho vay Theo Thông tư số 39/2016/TT-NHNN cùa Ngân hàng Nhà nước ban hành ngày 30/12/2016 Ọuy định về hoạt động cho vay cua Tổ chức tín dụng, Chi nhánh Ngân hàng nước ngoài dối với khách hàng, các phương thức cho vay gồm: Cho vay từng lần: Mỏi lần cho vay, tồ chức tín dụng và khách hàng thực hiện thu tục cho vay và ký kết thỏa thuận cho vay. Cho vay hợp von: Là việc có từ hai tô chức tín dụng trở lên cùng thực hiện cho vay đối với khách hàng đê thực hiện một phương án, dự án vay vốn. Cho vay lim vụ: Là việc tô chức tín dụng thực hiện cho vay đoi với khách hàng để nuôi trồng, chăm sóc các cây trồng, vật nuôi có tính chất mùa vụ theo chu kỳ sàn xuất liền kề trong năm hoặc các cây lưu gốc, cây công nghiệp có thu hoạch hàng năm. Theo đó, tô chức tín dụng và khách hàng thỏa thuận dư nợ gốc cua chu kỳ trước tiếp tục được sừ dụng cho chu kỳ san xuất tiếp theo nhưng không vượt quá thời gian cùa 02 chu kỳ sản xuất liên tiếp.
15 Cho vay theo hạn mức: Tô chức tin dụng xác định và thóa thuận với khách hàng một mức dư nợ cho vay toi da dược duy trì trong một khoảng thời gian nhất định. Trong hạn mức cho vay, tồ chức tín dụng thực hiện cho vay từng lần. Một năm ít nhất một lần, tô chức tín dụng xem xét xác dinh lại mức dư nợ cho vay tối đa và thời gian duy trì mức dư nợ này. Cho vay theo hạn mức cho vay dự phòng : Tổ chức tín dụng cam kết đăm bao sẵn sàng cho khách hàng vay vốn trong phạm vi mức cho vay dự phòng dà thỏa thuận.
Tố chức tin dụng và khách hàng thóa thuận thời hạn hiệu lực cua hạn mức cho vay dự phòng nhưng không vượt quá 01 (một) năm. Cho vay theo hạn mức thau chi trên tài khoán thanh toán: Tô chức tín dụng chắp thuận cho khách hàng chi vượt số tiền có trên tài khoán thanh toán cùa khách hàng một mức thấu chi tối da dề thực hiện dịch vụ thanh toán trên tài khoàn thanh toán. Mức thấu chi tối đa được duy trì trong một khoảng thời gian tối da 01 (một) năm. Cho vay quay vòng: Tố chức tín dụng và khách hàng thóa thuận áp dụng cho vay dổi với nhu cầu vốn có chu kỳ hoạt dộng kinh doanh không quá 01 (một) tháng, khách hàng được sừ dụng dư nợ gốc cùa chu kỳ hoạt động kinh doanh trước cho chu kỳ kinh doanh tiếp theo nhưng thời hạn cho vay không vượt quá 03 (ba) tháng.
Cho vay tuần hoàn (rollover): Tổ chức tín dụng và khách hàng thoa thuận áp dụng cho vay ngắn hạn đối với khách hàng với điều kiện: Các phương thức cho vay khác được kết hợp các phương thức cho vay nêu trên, phù hợp với điều kiện hoạt động kinh doanh cua tô chức tín dụng và đặc diêm cùa khoan vay. Dựa vào phương thức hoàn trả nợ vay Cho vay trá góp: là loại cho vay mà việc hoàn trà vôn và lài theo định kỳ. Loại cho vay này thường áp dụng cho các khoản cho vay có thời hạn dài như cho vay bất động sàn, CVNHK.HDN đối với nhừng tài san có giá trị cao.