Hệ Thống Quản Lý Bán Vé Tàu Hỏa - Đồ Án Giữa Kỳ Tại Đại Học UEH

Đồ án nghiên cứu Tiểu luận đồ án giữa kỳ đề tài hệ thống quản lý bán vé tàu hỏa, áp dụng công nghệ tiên tiến, tối ưu giải pháp kỹ thuật cho bài toán .

• Trường học: Trường Đại Học Khoa Học
• Chuyên ngành: Công Nghệ Thông Tin
• Đề tài: Hệ Thống Quản Lý Bán Vé Tàu Hỏa
• Loại tài liệu: Đồ Án Giữa Kỳ
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• 1. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
• 2. THIẾT KẾ CƠ SỞ DỮ LIỆU
• 2.1. Quy trình hệ thống
• 2.2. Mô hình hóa dữ liệu ERD
• 2.3. Các lược đồ quan hệ RD
• 2.4. Mô tả dữ liệu phụ thuộc khóa chính, khóa ngoại
• 3. RÀNG BUỘC TOÀN VẸN VÀ CHUẨN HÓA
• 3.1. Ràng buộc toàn vẹn
• 3.1.1. Ràng buộc toàn vẹn dữ liệu
• 3.1.2. Ràng buộc Unique
• 3.1.3. Ràng buộc khoá ngoại
• 3.1.4. Ràng buộc Check
• 3.2. Ràng buộc toàn vẹn trên 1 quan hệ, 1 thuộc tính
• 3.3. Ràng buộc toàn vẹn trên 1 quan hệ, liên thuộc tính
• 3.4. Ràng buộc toàn vẹn trên 1 quan hệ, liên bộ
• 3.5. Ràng buộc toàn vẹn trên nhiều quan hệ
• 3.6. Bảng tổng hợp tầm ảnh hưởng
• 4. CHUẨN HÓA
• 5. HIỆN THỰC TRÊN MS SQL SERVER
• 5.1. Lệnh truy vấn dữ liệu
• 5.1.1. Truy vấn một bảng

Tóm tắt

I. Hướng dẫn tổng quan đề tài hệ thống quản lý bán vé tàu hỏa

Đề tài hệ thống quản lý bán vé tàu hỏa là một lựa chọn phổ biến và giá trị cho đồ án giữa kỳ ngành công nghệ thông tin. Hệ thống này giải quyết bài toán thực tiễn trong ngành vận tải đường sắt, một lĩnh vực đòi hỏi khả năng quản lý hiệu quả lượng thông tin khổng lồ. Việc số hóa quy trình bán vé không chỉ giúp giải phóng sức lao động con người khỏi các thao tác thủ công mà còn khẳng định vai trò trung tâm của cơ sở dữ liệu trong vận hành kinh doanh hiện đại. Một đồ án mẫu công nghệ thông tin về chủ đề này thường tập trung vào việc xây dựng một mô hình cơ sở dữ liệu thông minh để quản lý toàn diện các hoạt động, từ đăng ký tài khoản, đặt vé, thanh toán cho đến quản lý lịch trình và nhân sự. Mục tiêu cốt lõi là tạo ra một nền tảng trực tuyến, nơi hành khách có thể dễ dàng truy cập, tìm kiếm thông tin chuyến tàu, đặt vé trực tuyến và thực hiện thanh toán điện tử một cách nhanh chóng. Đối với nhà quản lý, hệ thống cung cấp công cụ để theo dõi hoạt động, quản lý lịch trình tàu, giám sát số lượng ghế trống và tạo các báo cáo thống kê doanh thu chính xác. Phạm vi của một đồ án giữa kỳ thường bao gồm các giai đoạn chính: phân tích thiết kế hệ thống, xây dựng cơ sở dữ liệu SQL, và hiện thực hóa các chức năng cơ bản. Đây là cơ hội để sinh viên áp dụng kiến thức lý thuyết vào một dự án có tính ứng dụng cao.

1.1. Tầm quan trọng của đồ án công nghệ thông tin thực tiễn

Công nghệ thông tin đã trở thành một phần không thể thiếu trong mọi hoạt động của đời sống. Các hệ thống như cửa hàng, ngân hàng, bệnh viện đều vận hành dựa trên cơ sở dữ liệu để theo dõi khách hàng, hàng tồn kho, và nhân viên. Đề tài xây dựng mô hình cơ sở dữ liệu về quản lý bán vé tàu hỏa trực tuyến được chọn vì nó phản ánh đúng tầm quan trọng của việc quản lý dữ liệu thông minh. Ngành vận tải đường sắt yêu cầu khả năng xử lý một lượng lớn thông tin một cách hiệu quả. Việc xây dựng hệ thống này giúp khẳng định vai trò của công nghệ thông tin trong việc giải phóng sức lao động, thay thế các thao tác thủ công bằng quy trình tự động hóa.

1.2. Mục tiêu và phạm vi của đề tài quản lý bán vé tàu hỏa

Mục tiêu chính của đề tài là xây dựng một hệ thống quản lý bán vé tàu hỏa hoàn chỉnh, cho phép người dùng đăng ký tài khoản, đặt vé và thanh toán trực tuyến. Hệ thống phải quản lý được thông tin chi tiết về hành khách, vé tàu, lịch trình, trạm tàu và nhân viên. Phạm vi đồ án tập trung vào các giai đoạn cốt lõi: phân tích yêu cầu, thiết kế cơ sở dữ liệu, xây dựng các lược đồ quan hệ, định nghĩa các ràng buộc toàn vẹn và hiện thực hóa hệ thống trên MS SQL Server. Các chức năng cụ thể bao gồm quản lý người dùng và phân quyền, đặt vé trực tuyến, và thanh toán điện tử qua các cổng như MoMo hoặc VNPay.

II. Phân tích các thách thức trong quản lý bán vé tàu hỏa

Xây dựng một hệ thống quản lý bán vé tàu hỏa hiệu quả đối mặt với nhiều thách thức, đặc biệt là trong việc xử lý dữ liệu lớn và đảm bảo tính nhất quán. Quy trình thủ công truyền thống thường gặp phải các vấn đề như sai sót trong ghi nhận thông tin, khó khăn trong việc cập nhật số lượng ghế trống theo thời gian thực, và sự phức tạp khi quản lý hàng ngàn giao dịch mỗi ngày. Thách thức lớn nhất nằm ở việc thiết kế một cơ sở dữ liệu SQL có khả năng chịu tải cao và bảo mật. Dữ liệu cần được tổ chức một cách logic để hỗ trợ các truy vấn phức tạp, chẳng hạn như tìm kiếm chuyến tàu theo lộ trình, thời gian và giá vé. Hơn nữa, việc đảm bảo các ràng buộc nghiệp vụ là cực kỳ quan trọng. Ví dụ, hệ thống phải ngăn chặn việc đặt vé vào ghế đã có người, đảm bảo thời gian thanh toán không vượt quá giới hạn cho phép (24 giờ), và cập nhật chính xác số lượng ghế trống sau mỗi giao dịch hủy hoặc đặt vé. Các yêu cầu này đòi hỏi một quá trình phân tích thiết kế hệ thống kỹ lưỡng, từ việc vẽ sơ đồ use case để xác định các tác nhân và hành động, đến việc xây dựng sơ đồ ERD để mô hình hóa các thực thể và mối quan hệ giữa chúng. Việc không giải quyết triệt để những thách thức này có thể dẫn đến một hệ thống thiếu ổn định, không đáp ứng được nhu cầu thực tế.

2.1. Khó khăn trong quản lý thông tin khách hàng và đặt vé

Một trong những thách thức cốt lõi là quản lý đồng thời thông tin của hàng ngàn khách hàng và giao dịch đặt vé trực tuyến. Mỗi khách hàng có thể đặt nhiều vé, và mỗi vé phải được liên kết duy nhất với một khách hàng. Hệ thống cần đảm bảo tính duy nhất của mã tài khoản, mã vé, và mã phiếu đăng ký. Thêm vào đó, việc xử lý các quy tắc nghiệp vụ như giới hạn số lượng vé mỗi lần đặt (không quá 10 vé) hay phân biệt giá giữa vé phổ thông và vé VIP đòi hỏi logic phức tạp trong cả thiết kế cơ sở dữ liệu và lập trình ứng dụng.

2.2. Yêu cầu về tính toàn vẹn và nhất quán của dữ liệu

Dữ liệu trong hệ thống quản lý bán vé tàu hỏa phải luôn chính xác và nhất quán. Thách thức ở đây là làm sao để các thao tác như đặt vé, hủy vé, thanh toán không gây ra xung đột dữ liệu. Ví dụ, khi một hành khách đặt vé, số lượng ghế trống trên tàu phải được cập nhật ngay lập tức. Tương tự, một vé chỉ hợp lệ khi trạm đón và trạm dừng trên vé khớp với lộ trình của tàu. Việc đảm bảo các ràng buộc toàn vẹn này, ví dụ như "thời gian thanh toán không được vượt quá 24 giờ kể từ thời gian đặt vé", đòi hỏi phải thiết kế và triển khai các trigger và quy tắc chặt chẽ trong cơ sở dữ liệu SQL.

III. Hướng dẫn phân tích và thiết kế hệ thống quản lý bán vé

Quá trình phân tích thiết kế hệ thống là nền tảng cho một đồ án thành công. Giai đoạn này bắt đầu bằng việc xác định rõ ràng các yêu cầu chức năng và phi chức năng của hệ thống quản lý bán vé tàu hỏa. Quy trình hệ thống cần được mô tả chi tiết, từ lúc hành khách đăng ký tài khoản, đăng nhập, tìm kiếm chuyến đi, chọn vé, cho đến khi hoàn tất thanh toán và nhận phiếu đăng ký. Để trực quan hóa các yêu cầu này, việc sử dụng các sơ đồ UML là rất cần thiết. Sơ đồ use case giúp xác định các tác nhân (hành khách, quản trị viên) và các hành động tương ứng của họ với hệ thống. Tiếp theo, mô hình hóa dữ liệu là bước quan trọng nhất. Dựa trên mô tả dữ liệu, các thực thể chính như TAI_KHOAN, TAU, VE, HOA_DON được xác định. Sau đó, sơ đồ ERD (Mô hình quan hệ thực thể) được xây dựng để biểu diễn các thực thể, thuộc tính và mối quan hệ giữa chúng. Ví dụ, mối quan hệ một-nhiều giữa TAI_KHOAN và VE cho thấy một tài khoản có thể đặt nhiều vé. Giai đoạn thiết kế cũng bao gồm việc lựa chọn công nghệ lập trình, như Java hoặc C#, và quyết định kiến trúc hệ thống, thường là mô hình MVC để tách biệt logic nghiệp vụ, dữ liệu và giao diện.

3.1. Phân tích quy trình và yêu cầu chức năng của hệ thống

Quy trình hệ thống bắt đầu khi hành khách đăng ký tài khoản với các thông tin cá nhân. Sau khi đăng nhập, hành khách có thể tìm kiếm chuyến tàu, xem thông tin chi tiết và thực hiện đặt vé trực tuyến. Các chức năng chính bao gồm: quản lý người dùng và phân quyền, quản lý thông tin tàu và trạm, quản lý nhân viên, xử lý đặt vé, và tích hợp cổng thanh toán điện tử. Mỗi chức năng cần được mô tả rõ ràng để làm cơ sở cho việc thiết kế cơ sở dữ liệu và giao diện sau này. Ví dụ, chức năng đặt vé phải xử lý được việc chọn loại vé (phổ thông/VIP) và tự động tính toán giá tiền tương ứng.

3.2. Phương pháp mô hình hóa dữ liệu với sơ đồ ERD tối ưu

Mô hình hóa dữ liệu là bước chuyển hóa các yêu cầu nghiệp vụ thành một cấu trúc logic. Sơ đồ ERD là công cụ chính trong giai đoạn này. Các thực thể chính trong hệ thống bán vé tàu hỏa bao gồm TAI_KHOAN, TAU, TRAM_TAU, NHAN_VIEN, VE, PHIEU_DANGKY, và HOA_DON. Các mối quan hệ được xác định rõ ràng, ví dụ: một TAU có nhiều VE, một NHAN_VIEN phụ trách một TAU. Việc xác định chính xác các khóa chính (ID, matau, mave) và khóa ngoại là cực kỳ quan trọng để đảm bảo tính liên kết và toàn vẹn dữ liệu. Một sơ đồ ERD được thiết kế tốt sẽ là kim chỉ nam cho việc tạo các bảng trong cơ sở dữ liệu SQL.

IV. Bí quyết xây dựng cơ sở dữ liệu SQL cho đề tài bán vé tàu

Từ sơ đồ ERD, bước tiếp theo là hiện thực hóa cơ sở dữ liệu SQL. Quá trình này bao gồm việc chuyển đổi các thực thể và mối quan hệ thành các lược đồ quan hệ (bảng) và áp dụng các kỹ thuật chuẩn hóa để loại bỏ sự dư thừa dữ liệu. Mỗi bảng được định nghĩa với các thuộc tính, kiểu dữ liệu, khóa chính và khóa ngoại tương ứng. Ví dụ, bảng TAI_KHOAN bao gồm các cột như ID (khóa chính), hoten, tuoi, sodienthoai. Chuẩn hóa dữ liệu, thường là đến dạng chuẩn 3 (3NF), giúp đảm bảo rằng mỗi thuộc tính không khóa đều phụ thuộc hoàn toàn vào khóa chính, tránh các dị thường khi cập nhật dữ liệu. Tuy nhiên, phần quan trọng nhất là việc thiết lập các ràng buộc toàn vẹn. Các ràng buộc này là những quy tắc mà dữ liệu phải tuân theo, được trích xuất từ yêu cầu nghiệp vụ. Có nhiều loại ràng buộc: UNIQUE (đảm bảo ID tài khoản, mã nhân viên là duy nhất), FOREIGN KEY (liên kết bảng VE với TAI_KHOAN thông qua ID), và CHECK (giới tính chỉ là 'Nam' hoặc 'Nữ', loại vé là 'PT' hoặc 'VIP'). Đặc biệt, các ràng buộc phức tạp hơn, như "số năm kinh nghiệm của lái chính phải >= 5" (Ràng buộc 15), cần được hiện thực bằng các Trigger trong SQL. Một cơ sở dữ liệu SQL được xây dựng tốt không chỉ lưu trữ dữ liệu mà còn chủ động bảo vệ tính đúng đắn của nó.

4.1. Thiết kế lược đồ quan hệ và kỹ thuật chuẩn hóa dữ liệu

Từ sơ đồ ERD, các lược đồ quan hệ (bảng) được tạo ra. Ví dụ, thực thể VE và các thuộc tính của nó được chuyển thành bảng VE(mave, thoigiandi, vitrighe, loaive, giave, ID, maphieu, matau,...). Kỹ thuật chuẩn hóa được áp dụng để tối ưu hóa cấu trúc. Ví dụ, thuộc tính giave phụ thuộc vào loaive (vé VIP đắt hơn vé phổ thông). Theo quy tắc chuẩn hóa, điều này có thể dẫn đến việc tách thành một bảng riêng về loại vé và giá vé để tránh dư thừa. Tuy nhiên, trong nhiều trường hợp thực tế, để đơn giản hóa truy vấn, thuộc tính này vẫn được giữ lại trong bảng VE. Việc cân bằng giữa chuẩn hóa và hiệu suất là một quyết định thiết kế quan trọng.

4.2. Áp dụng các ràng buộc toàn vẹn để đảm bảo dữ liệu

Ràng buộc toàn vẹn là các quy tắc logic để đảm bảo dữ liệu luôn hợp lệ. Tài liệu gốc đã xác định 27 ràng buộc quan trọng. Ví dụ, Ràng buộc 1 đảm bảo ID tài khoản là duy nhất (UNIQUE). Ràng buộc 5 dùng khóa ngoại để liên kết VE.ID với TAI_KHOAN.ID. Các ràng buộc phức tạp hơn như Ràng buộc 20, "hành khách phải thanh toán trong vòng 24 giờ kể từ thời gian đặt vé", đòi hỏi phải so sánh hai thuộc tính thoigianthanhtoan và thoigiandatve trên hai bảng khác nhau. Những ràng buộc này thường được hiện thực hóa bằng cách sử dụng các câu lệnh CHECK hoặc các TRIGGER trong MS SQL Server.

V. Cách hiện thực hệ thống bán vé tàu hỏa trên MS SQL Server

Hiện thực hóa hệ thống quản lý bán vé tàu hỏa trên MS SQL Server là giai đoạn biến thiết kế thành một sản phẩm hoạt động. Giai đoạn này tập trung vào hai nhiệm vụ chính: viết các lệnh truy vấn dữ liệu (Query) và tạo các trình kích hoạt (Trigger). Các lệnh truy vấn SQL được sử dụng để tương tác với cơ sở dữ liệu, phục vụ cho các chức năng của hệ thống như tìm kiếm, hiển thị thông tin, và tạo báo cáo. Các truy vấn có thể từ đơn giản như lấy thông tin một tài khoản, đến phức tạp như kết hợp nhiều bảng để tìm "họ tên khách hàng đã thanh toán số tiền lớn nhất". Việc sử dụng các mệnh đề JOIN, GROUP BY, HAVING và các truy vấn con là kỹ năng thiết yếu. Ví dụ, để tìm nhân viên lái chính của một chuyến tàu cụ thể, một truy vấn con (subquery) được dùng để lọc manhanvien từ bảng LAI_CHINH. Nhiệm vụ thứ hai là viết các Trigger để tự động hóa việc thực thi các ràng buộc nghiệp vụ phức tạp. Trigger là các thủ tục được tự động thực thi khi có một sự kiện (INSERT, UPDATE, DELETE) xảy ra trên một bảng. Ví dụ, một trigger được tạo trên bảng VE để tự động giảm soluongghetrong trong bảng TAU mỗi khi một vé mới được thêm vào (Ràng buộc 26). Việc có source code đồ án hoàn chỉnh với các truy vấn và trigger này là minh chứng cho việc đã hiện thực thành công logic của hệ thống.

5.1. Kỹ thuật viết lệnh truy vấn SQL khai thác dữ liệu hiệu quả

Viết truy vấn SQL là kỹ năng cơ bản để lấy thông tin từ cơ sở dữ liệu. Tài liệu gốc cung cấp nhiều ví dụ: truy vấn một bảng (SELECT * FROM TAI_KHOAN WHERE gioitinh = N'Nữ'), truy vấn nhiều bảng (JOIN TAI_KHOAN và VE), truy vấn có điều kiện (WHERE...BETWEEN...), và truy vấn gom nhóm (GROUP BY, HAVING). Các kỹ thuật này giúp trả lời các câu hỏi nghiệp vụ, ví dụ như "mã tàu nào có nhiều hành khách đăng ký nhất". Việc tối ưu hóa các câu lệnh này rất quan trọng để đảm bảo hệ thống phản hồi nhanh chóng.

5.2. Sử dụng Trigger để tự động hóa các ràng buộc nghiệp vụ

Trigger là công cụ mạnh mẽ trong MS SQL Server để thực thi các ràng buộc toàn vẹn phức tạp. Ví dụ, Ràng buộc 15 yêu cầu sonamkinhnghiem của lái chính phải lớn hơn 5. Một trigger AFTER INSERT, UPDATE trên bảng LAI_CHINH sẽ kiểm tra giá trị này. Nếu không hợp lệ, giao dịch sẽ bị hủy bỏ (ROLLBACK TRANSACTION). Tương tự, Ràng buộc 26 yêu cầu cập nhật soluongghetrong khi đặt hoặc hủy vé. Hai trigger riêng biệt, một cho INSERT (đặt vé) và một cho DELETE (hủy vé) trên bảng VE, được tạo ra để tự động cộng hoặc trừ số ghế tương ứng trong bảng TAU.

VI. Tổng kết và định hướng phát triển đồ án bán vé tàu hỏa

Đồ án giữa kỳ hệ thống quản lý bán vé tàu hỏa đã đạt được những mục tiêu cốt lõi, từ việc phân tích yêu cầu, thiết kế cơ sở dữ liệu cho đến hiện thực hóa trên MS SQL Server. Kết quả là một mô hình cơ sở dữ liệu vững chắc, có khả năng quản lý các nghiệp vụ cơ bản của việc bán vé tàu. Hệ thống đã thành công trong việc định nghĩa cấu trúc dữ liệu qua các lược đồ quan hệ, đảm bảo tính toàn vẹn thông qua hệ thống 27 ràng buộc và tự động hóa các quy tắc nghiệp vụ bằng Trigger. Các lệnh truy vấn SQL cho thấy khả năng khai thác thông tin hiệu quả từ dữ liệu đã lưu trữ. Đây là một nền tảng vững chắc, một đồ án mẫu công nghệ thông tin có thể được phát triển và mở rộng trong tương lai. Hướng phát triển tiềm năng bao gồm việc xây dựng một giao diện người dùng (UI/UX) hoàn chỉnh cho cả hành khách và quản trị viên, sử dụng các công nghệ lập trình hiện đại như .NET hoặc Java với mô hình MVC. Các tính năng nâng cao có thể được thêm vào như hệ thống gợi ý chuyến đi, quản lý chương trình khuyến mãi, tích hợp bản đồ theo dõi vị trí tàu theo thời gian thực, và phân tích dữ liệu lớn để tối ưu hóa lịch trình và giá vé. Việc hoàn thiện các tính năng này sẽ biến đồ án giữa kỳ thành một sản phẩm phần mềm hoàn chỉnh, sẵn sàng cho ứng dụng thực tế.

6.1. Đánh giá kết quả đạt được của đồ án giữa kỳ

Đồ án đã hoàn thành xuất sắc các nhiệm vụ chính: xây dựng một cơ sở dữ liệu SQL có cấu trúc tốt, áp dụng chuẩn hóa để tối ưu lưu trữ, và định nghĩa các ràng buộc toàn vẹn chặt chẽ. Việc hiện thực hóa thành công các truy vấn và trigger phức tạp trên MS SQL Server chứng tỏ sự nắm vững kiến thức chuyên môn. Hệ thống đã mô phỏng thành công quy trình nghiệp vụ cốt lõi của việc bán vé tàu, từ quản lý thông tin cơ bản đến xử lý các giao dịch phức tạp, tạo ra một báo cáo thống kê doanh thu sơ bộ.

6.2. Hướng phát triển các tính năng nâng cao trong tương lai

Để trở thành một ứng dụng hoàn chỉnh, hệ thống cần được bổ sung nhiều tính năng. Ưu tiên hàng đầu là phát triển giao diện người dùng (UI/UX) thân thiện trên nền tảng web hoặc di động. Các chức năng nâng cao bao gồm: hệ thống quản lý ghế ngồi trực quan (chọn ghế trên sơ đồ toa tàu), tích hợp đa dạng các cổng thanh toán điện tử, module quản lý khách hàng thân thiết, và hệ thống thông báo tự động (qua email, SMS). Về mặt kỹ thuật, có thể nghiên cứu áp dụng các công nghệ mới như NoSQL để lưu trữ các loại dữ liệu phi cấu trúc và Machine Learning để dự báo nhu cầu đi lại.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong bối cảnh công nghệ thông tin phát triển mạnh mẽ, việc tự động hóa và thông minh hóa các quy trình vận hành dịch vụ vận tải hành khách đóng vai trò thiết yếu. Dữ liệu là nền tảng cốt lõi giúp các doanh nghiệp theo dõi, quản lý khách hàng, nhân viên, lịch trình và giao dịch tài chính. Ngành dịch vụ vận tải đường sắt là một loại hình vận chuyển hành khách quy mô lớn, đòi hỏi hệ thống quản lý dữ liệu chặt chẽ nhằm giải phóng sức lao động thủ công, tối ưu hóa quy trình bán vé và vận hành các chuyến tàu.

Đề tài "Hệ Thống Quản Lý Bán Vé Tàu Hỏa" được thực hiện dưới dạng đồ án giữa kỳ trong khuôn khổ học phần Cơ sở dữ liệu (mã học phần: 23C1INF50900606), Khoa Công nghệ Thông tin Kinh doanh, Trường Công nghệ và Thiết kế thuộc Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh (UEH). Đồ án do nhóm sinh viên gồm Bùi Phương Nam, Tăng Khánh Hào, Đoàn Thị Hồng Nhung, Lê Thị Quỳnh Như và Lê Nguyễn Anh Thư thực hiện dưới sự hướng dẫn của Th.S Bùi Xuân Huy vào tháng 10 năm 2023.

Nhiệm vụ nghiên cứu và thực hiện của đồ án bao gồm:

1. Khảo sát và mô tả chi tiết quy trình nghiệp vụ mua bán vé tàu hỏa trực tuyến và vận hành nhân sự buồng lái.
2. Xây dựng mô hình thực thể kết hợp (ERD) và chuyển đổi thành lược đồ quan hệ (RD) chuẩn hóa.
3. Xác định hệ thống 27 ràng buộc toàn vẹn dữ liệu từ mức đơn thuộc tính, liên thuộc tính, liên bộ đến liên quan hệ, đồng thời lập bảng tổng hợp tầm ảnh hưởng.
4. Hiện thực hóa cơ sở dữ liệu trên hệ quản trị cơ sở dữ liệu Microsoft SQL Server, xây dựng bộ dữ liệu kiểm thử, thiết kế các truy vấn nâng cao và lập trình các Trigger kiểm soát toàn vẹn giao dịch.

Đối tượng nghiên cứu của đồ án là quy trình quản lý thông tin đặt vé tàu hỏa trực tuyến, kiểm soát vé, thanh toán hóa đơn, lộ trình các chuyến tàu và phân công nhân sự tổ lái. Phạm vi nghiên cứu giới hạn ở tầng thiết kế và hiện thực cơ sở dữ liệu quan hệ cho hệ thống bán vé tàu hỏa với dữ liệu mô phỏng gồm 4 chuyến tàu, 10 nhà ga, 12 nhân viên và các khách hàng giao dịch.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Đồ án ứng dụng các nền tảng lý thuyết và công cụ chuẩn trong lĩnh vực hệ thống thông tin và cơ sở dữ liệu quan hệ:

• Khung lý thuyết cơ sở dữ liệu quan hệ (Relational Database Theory): Ứng dụng mô hình thực thể kết hợp (ERD - Entity-Relationship Diagram) để mô hình hóa thực thể, thuộc tính và mối quan hệ; phương pháp ánh xạ từ ERD sang lược đồ quan hệ (Relational Schema - RD).
• Lý thuyết ràng buộc toàn vẹn (Integrity Constraints): Áp dụng phân loại ràng buộc theo ngữ cảnh (ràng buộc miền giá trị, ràng buộc khóa chính, khóa ngoại, ràng buộc liên bộ và liên quan hệ); xây dựng bảng ma trận tầm ảnh hưởng đối với các thao tác Thêm (Insert), Xóa (Delete), Sửa (Update).
• Lý thuyết chuẩn hóa quan hệ (Normalization): Dựa trên tập phụ thuộc hàm ($F$) để phân tích và đánh giá cấu trúc lược đồ đạt chuẩn, loại bỏ các dư thừa dữ liệu và dị thường cập nhật.
• Phương pháp thực nghiệm và cài đặt:
  • Sử dụng ngôn ngữ định nghĩa dữ liệu (DDL) và thao tác dữ liệu (DML) trên hệ quản trị cơ sở dữ liệu Microsoft SQL Server (MS SQL Server).
  • Viết các truy vấn dữ liệu SQL từ cơ bản đến phức tạp (kết nối bảng JOIN, gom nhóm GROUP BY, điều kiện nhóm HAVING, phép toán tập hợp UNION, INTERSECT, EXCEPT, truy vấn con lồng nhau Subquery).
  • Xây dựng các thủ tục kích hoạt (TRIGGER) phía cơ sở dữ liệu để thực thi các quy tắc nghiệp vụ phức tạp mà ràng buộc khai báo tĩnh (CHECK, FOREIGN KEY) không đảm nhiệm được.

Nguồn dữ liệu của đồ án là dữ liệu mô phỏng nghiệp vụ thực tế, được chuẩn hóa thành 9 bảng dữ liệu quan hệ trong cơ sở dữ liệu mang tên QLVT.

Thiết kế và triển khai

Hệ thống cơ sở dữ liệu quản lý bán vé tàu hỏa được thiết kế với cấu trúc logic gồm 9 quan hệ chính:

Bảng dữ liệu	Khóa chính (Primary Key)	Khóa ngoại (Foreign Key)	Chức năng lưu trữ
TAI_KHOAN	ID	Không	Thông tin tài khoản hành khách (họ tên, tuổi, giới tính, số điện thoại, email)
TRAM_TAU	matram	Không	Danh mục các ga tàu / trạm dừng
TAU	matau	matramkhoihanh, matramdung	Lịch trình tàu, thời gian khởi hành, số lượng ghế trống, trạm xuất phát và kết thúc
NHAN_VIEN	manhanvien	matau	Thông tin nhân viên phụ trách chuyến tàu (họ tên, tuổi, giới tính, mã tàu)
LAI_CHINH	manhanvien	matau	Nhân viên lái chính buồng lái và số năm kinh nghiệm lái tàu
PHU_LAI	manhanvien	matau	Nhân viên phụ lái và lý do thay thế lái chính khi có sự cố
HOA_DON	mahoadon	ID	Thông tin thanh toán (thời gian thanh toán, phương thức: VNPay/MoMo, mã tài khoản)
PHIEU_DANGKY	maphieu	ID, mahoadon, matau	Tổng hợp thông tin đăng ký vé của hành khách, số lượng vé đặt, thời gian đặt
VE	mave	ID, maphieu, matau, matramdon, matramtra	Chi tiết vé (vị trí ghế, loại vé: PT/VIP, giá vé, thời gian đi, ga đón/trả)

Hệ thống vận hành dựa trên các quy tắc nghiệp vụ cốt lõi sau:

• Quy định về vé: Hệ thống phân định 2 loại vé gồm Phổ thông (PT) có giá cố định 100.000 VND và Vé VIP (VIP) có giá cao hơn 50% (150.000 VND).
• Quy định đặt vé và thanh toán: Mỗi lần đăng ký, một hành khách được đặt tối đa không quá 10 vé. Thời gian thanh toán trực tuyến qua cổng VNPay hoặc MoMo không được vượt quá 24 giờ kể từ thời điểm tạo phiếu đăng ký. Khách hàng được đặt vé trước nhưng không được vượt quá 3 tháng so với ngày tàu khởi hành.
• Quy định lộ trình và vị trí ghế: Trạm đón và trạm trả trên vé phải trùng khớp với lộ trình thực tế của chuyến tàu; thời gian khởi hành của vé phải trùng với thời gian tàu chạy; không cho phép hai vé trên cùng một chuyến tàu trùng vị trí ghế (vitrighe).
• Quy định nhân sự buồng lái: Mỗi chuyến tàu được phụ trách bởi đúng 3 nhân viên buồng lái, gồm 1 lái chính (yêu cầu kinh nghiệm tối thiểu 5 năm) và 2 phụ lái. Một nhân viên chỉ được đảm nhận một vai trò duy nhất (hoặc lái chính, hoặc phụ lái).

Nội dung chính theo từng chương

I. Lý do chọn đề tài

Phần này trình bày tầm quan trọng của cơ sở dữ liệu và công nghệ thông tin trong đời sống sản xuất và kinh doanh hiện đại. Tác giả nhấn mạnh việc lựa chọn bối cảnh xây dựng mô hình cơ sở dữ liệu quản lý bán vé tàu hỏa trực tuyến nhằm đáp ứng nhu cầu xử lý lượng thông tin lớn, giải phóng sức lao động thủ công và tự động hóa việc vận hành hệ thống vận tải đường sắt.

II. Thiết kế cơ sở dữ liệu

Chương này mô tả toàn diện quy trình nghiệp vụ hệ thống bán vé, bảng mô tả kiểu dữ liệu cho 9 thực thể, xây dựng mô hình dữ liệu quan niệm ERD và chuyển đổi sang lược đồ quan hệ RD. Các thuộc tính và kiểu dữ liệu được định nghĩa rõ ràng (ví dụ: ID CHAR(5), gioitinh NVARCHAR(3), sodienthoai VARCHAR(12), soluongghetrong INT, loaive VARCHAR(3)). Đồng thời, nhóm tác giả chỉ rõ các phụ thuộc khóa chính và khóa ngoại để đảm bảo tính liên kết dữ liệu giữa các bảng.

III. Ràng buộc toàn vẹn và chuẩn hóa

Nội dung chương tập trung thiết lập 27 ràng buộc toàn vẹn dữ liệu được chia theo từng nhóm:

• Ràng buộc Unique: Khóa chính cho TAI_KHOAN(ID), NHAN_VIEN(manhanvien), TRAM_TAU(matram), TAU(matau).
• Ràng buộc Khóa ngoại: 7 ràng buộc tham chiếu giữa VE, HOA_DON, PHIEU_DANGKY, NHAN_VIEN, TAU và TAI_KHOAN.
• Ràng buộc Check: Kiểm tra giá trị loaive thuộc {'PT', 'VIP'}, gioitinh thuộc {'Nam', 'Nữ'}, sodienthoai không chứa ký tự chữ số không hợp lệ.
• Ràng buộc miền giá trị và liên bộ: Lái chính có sonamkinhnghiem >= 5, số ghế trống soluongghetrong >= 0, soluongve <= 10, giá vé VIP bằng 150.000 VND, buồng lái có đúng 3 nhân viên.
• Ràng buộc liên quan hệ: Thời gian thanh toán không quá 24 giờ sau khi đặt vé; thời gian vé khớp với thời gian tàu chạy; lộ trình đón/trả khớp với lộ trình tàu; vị trí ghế không bị trùng; phân công nhân viên lái chính và phụ lái độc quyền; số lượng vé khớp giữa VE và PHIEU_DANGKY; tự động cập nhật số ghế trống; thời gian đặt vé trước không quá 3 tháng.
• Bảng tầm ảnh hưởng: Tổng hợp ma trận kiểm tra thao tác Thêm, Xóa, Sửa đối với 27 ràng buộc trên 9 quan hệ.
• Chuẩn hóa: Xác định các tập phụ thuộc hàm $F$ cho từng quan hệ nhằm đảm bảo các bảng đều đạt dạng chuẩn cao (3NF/BCNF).

IV. Hiện thực trên MS SQL Server

Phần thực nghiệm cài đặt hệ thống trên MS SQL Server bao gồm hai nội dung chính:

1. Lệnh truy vấn dữ liệu: Cung cấp các câu lệnh SQL mẫu và kết quả truy vấn thực tế trên cơ sở dữ liệu:
   • Truy vấn một bảng: Lọc thông tin tài khoản có giới tính 'Nữ'.
   • Truy vấn nhiều bảng: Liệt kê khách hàng đi chuyến tàu 'T02'; tìm khách hàng đã đăng ký tài khoản nhưng chưa mua vé sắp xếp theo độ tuổi.
   • Truy vấn có điều kiện: Tìm tài khoản đặt vé trong khoảng ngày 18/12/2023 đến 22/12/2023.
   • Truy vấn có tính toán: Xác định khách hàng thanh toán số tiền lớn nhất bằng cách sử dụng SUM(giave) và HAVING >= ALL.
   • Truy vấn gom nhóm và điều kiện gom nhóm: Đếm số nhân viên nam trên tàu 'T01'; tìm mã tàu có nhiều khách đăng ký nhất kèm danh sách nhân viên phụ trách.
   • Truy vấn phép toán tập hợp: Tìm hành khách $\le 20$ tuổi đi tàu 'T02' nhưng không thanh toán bằng VNPAY thông qua INTERSECT và EXCEPT.
   • Truy vấn con: Tìm thông tin nhân viên đảm nhận lái chính của tàu 'T02'.
2. Lập trình Trigger kiểm soát toàn vẹn: Xây dựng 13 Trigger tương ứng từ Ràng buộc 15 đến Ràng buộc 27:
   • sonamkinhnghiem trên bảng LAI_CHINH: Kiểm tra kinh nghiệm tối thiểu 5 năm.
   • soluongghetrong trên bảng TAU: Ngăn chặn việc đặt vé khi ghế trống $< 0$.
   • soluongdatve trên bảng PHIEU_DANGKY: Giới hạn tối đa 10 vé.
   • giatienvenam trên bảng VE: Bắt buộc vé VIP phải có giá 150.000 VND.
   • soluongnhanvien trên bảng NHAN_VIEN: Bắt buộc mỗi tàu có đủ 3 nhân viên buồng lái.
   • thoigian trên bảng HOA_DON và PHIEU_DANGKY: Kiểm tra thời hạn thanh toán 24 giờ.
   • thoigiandi và lotrinh trên bảng VE: Ràng buộc thời gian và ga đón/trả theo lịch tàu.
   • ghetrong trên bảng VE: Ngăn trùng lặp vị trí ghế trên cùng chuyến tàu.
   • phancong và phancong1 trên bảng LAI_CHINH và PHU_LAI: Kiểm soát phân công công việc không chồng chéo.
   • ghinhan trên bảng PHIEU_DANGKY: Đồng bộ số lượng vé đặt với chi tiết vé.
   • huydatve và datve trên bảng VE: Tự động cộng hoặc trừ soluongghetrong của bảng TAU khi phát sinh giao dịch hủy hoặc đặt vé.
   • thoigiandatve trên bảng PHIEU_DANGKY: Kiểm tra đặt vé không trước quá 3 tháng.

V. Thông tin cơ sở dữ liệu và VI. Phân chia công việc - DDL Script

Cung cấp toàn bộ dữ liệu mẫu nạp vào 9 bảng dữ liệu (gồm 7 tài khoản khách hàng, 4 chuyến tàu T01-T04, 10 trạm ga từ A1-A5 và B1-B5, 12 nhân viên, 4 lái chính, 8 phụ lái, 5 hóa đơn thanh toán qua VNPay/MoMo, 5 phiếu đăng ký và 11 vé chi tiết). Kèm theo đó là bảng phân chia công việc chi tiết giữa 5 thành viên nhóm và kịch bản SQL khởi tạo toàn bộ cấu trúc bảng (CREATE DATABASE QLVT, CREATE TABLE kèm các khóa ngoại, kiểm tra điều kiện).

Kết quả và đóng góp

Đồ án đã đạt được các kết quả cụ thể sau:

• Thiết kế hoàn chỉnh cấu trúc CSDL: Xây dựng thành công cơ sở dữ liệu QLVT với 9 bảng dữ liệu liên kết chặt chẽ, tối ưu hóa lưu trữ và đáp ứng đầy đủ yêu cầu quản lý chu trình bán vé tàu hỏa trực tuyến.
• Hệ thống kiểm soát tính toàn vẹn đa tầng: Định nghĩa và hiện thực hóa thành công 27 ràng buộc toàn vẹn dữ liệu, từ mức ràng buộc cột (CHECK, DEFAULT), ràng buộc khóa ngoại (FOREIGN KEY) đến 13 thủ tục TRIGGER trên MS SQL Server, đảm bảo dữ liệu không bị sai lệch khi phát sinh các giao dịch đồng thời.
• Tự động hóa logic nghiệp vụ tại tầng CSDL: Triển khai cơ chế tự động cập nhật số lượng ghế trống (soluongghetrong) khi phát sinh thêm/xóa vé thông qua Trigger datve và huydatve, cũng như tự động hủy giao dịch (ROLLBACK TRANSACTION) nếu vi phạm quy định thanh toán quá 24 giờ hoặc đặt vé quá 10 vé/lần.
• Bộ dữ liệu kiểm thử và truy vấn đa dạng: Xây dựng hệ thống các câu lệnh truy vấn báo cáo đa dạng, hỗ trợ hiệu quả cho việc trích xuất thông tin hành khách, nhân sự, lịch trình và doanh thu.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Đồ án tập trung hoàn toàn vào tầng thiết kế và lập trình cơ sở dữ liệu (Database Layer) trên hệ quản trị MS SQL Server, chưa xây dựng ứng dụng giao diện người dùng (Front-end/Back-end) hoàn chỉnh. Mô hình lộ trình tuyến tàu mới chỉ quản lý điểm đầu (matramkhoihanh) và điểm cuối (matramdung), chưa mô hình hóa chi tiết việc tính giá vé linh hoạt theo từng chặng trung gian đối với các tuyến tàu đi qua nhiều ga.
• Hướng phát triển: Mở rộng cấu trúc cơ sở dữ liệu để hỗ trợ quản lý các chặng dừng trung gian và tính giá vé theo cự ly di chuyển; kết nối cơ sở dữ liệu với ứng dụng web/di động; tích hợp API cổng thanh toán trực tuyến thực tế để tự động cập nhật trạng thái hóa đơn.

Giá trị tham khảo

Đồ án là tài liệu tham khảo thực hành hữu ích cho:

• Sinh viên chuyên ngành Hệ thống thông tin quản lý, Công nghệ thông tin kinh doanh, Khoa học máy tính trong quá trình học tập các học phần Cơ sở dữ liệu và Hệ quản trị cơ sở dữ liệu.
• Người học cần tài liệu mẫu về quy trình phân tích thiết kế CSDL từ bài toán nghiệp vụ thực tế, xây dựng ma trận bảng tầm ảnh hưởng ràng buộc toàn vẹn, và kỹ thuật lập trình Trigger kiểm soát giao dịch nâng cao trên MS SQL Server.

Câu hỏi thường gặp

1. Hệ thống quản lý bán vé tàu hỏa trong đồ án gồm những bảng dữ liệu nào?

Cơ sở dữ liệu của đồ án gồm 9 bảng: TAI_KHOAN (tài khoản hành khách), TAU (thông tin tàu và lịch trình), TRAM_TAU (danh mục trạm/ga), NHAN_VIEN (thông tin nhân viên chung), LAI_CHINH (nhân viên lái chính), PHU_LAI (nhân viên phụ lái), VE (chi tiết vé tàu), PHIEU_DANGKY (phiếu đăng ký đặt vé), và HOA_DON (thông tin thanh toán).

2. Quy định về phân loại giá vé và số lượng vé đặt tối đa của một hành khách là gì?

Hệ thống quy định 2 loại vé: vé phổ thông (PT) có giá 100.000 VND và vé VIP (VIP) có giá đắt hơn 50%, tương đương 150.000 VND. Mỗi hành khách chỉ được đặt tối đa không quá 10 vé trong một lần đăng ký (soluongve <= 10).

3. Quy tắc thanh toán và các phương thức thanh toán trực tuyến được chấp nhận trong hệ thống là gì?

Hành khách có thể chọn thanh toán ngay hoặc thanh toán sau trực tuyến trong thời hạn tối đa 24 giờ kể từ thời điểm đặt vé được ghi nhận trên hệ thống. Hai phương thức thanh toán được hỗ trợ là VNPay và MoMo, được lưu trữ tại thuộc tính phuongthucthanhtoan của bảng HOA_DON.

4. Cơ chế phân công nhân sự buồng lái tàu được ràng buộc như thế nào?

Mỗi chuyến tàu bắt buộc phải có đúng 3 nhân viên trong buồng lái, bao gồm 1 lái chính và 2 phụ lái. Nhân viên lái chính bắt buộc phải có số năm kinh nghiệm tối thiểu từ 5 năm trở lên (sonamkinhnghiem >= 5). Nếu phụ lái vào thay thế lái chính thì bắt buộc phải ghi rõ lý do trong thuộc tính lydothay. Mỗi nhân viên chỉ được đảm nhận một vai trò duy nhất trên hệ thống (lái chính hoặc phụ lái).

5. Hệ thống tự động kiểm soát số lượng ghế trống trên tàu như thế nào khi có giao dịch vé?

Hệ thống sử dụng hai Trigger trên bảng VE:

• Trigger datve: Khi hành khách thực hiện đặt vé thành công (thao tác INSERT), số lượng ghế trống trên tàu (soluongghetrong trong bảng TAU) tự động giảm đi tương ứng với số vé đặt.
• Trigger huydatve: Khi hành khách hủy vé (thao tác DELETE), hệ thống tự động cộng trả lại số lượng ghế trống trên chuyến tàu đó.

Kết luận

Đồ án "Hệ Thống Quản Lý Bán Vé Tàu Hỏa" đã hoàn thành việc mô hình hóa và hiện thực hóa một cơ sở dữ liệu quan hệ hoàn chỉnh cho nghiệp vụ bán vé tàu hỏa trực tuyến. Bằng việc kết hợp chặt chẽ giữa thiết kế chuẩn hóa quan hệ và hệ thống 27 ràng buộc toàn vẹn cùng các Trigger trên MS SQL Server, đồ án đảm bảo tính chính xác, toàn vẹn và tự động hóa trong quản lý dữ liệu vận tải hành khách. Đây là tài liệu thực hành tiêu biểu cho học phần Cơ sở dữ liệu ứng dụng trong lĩnh vực công nghệ thông tin kinh doanh.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẠI HỌC UEH TRƯỜNG CÔNG NGHỆ VÀ THIẾT KẾ KHOA CÔNG NGHỆ THÔNG TIN KINH DOANH ĐỒ ÁN GIỮA KỲ ĐỀ TÀI: HỆ THỐNG QUẢN LÝ BÁN VÉ TÀU HỎA GV HƯỚNG DẪN : Th.S BÙI XUÂN HUY LỚP HP : CƠ SỞ DỮ LIỆU MÃ LHP : 23C1INF50900606 NHÓM SINH VIÊN THỰC HIỆN - NHÓM 7 BÙI PHƯƠNG NAM 31221024024 TĂNG KHÁNH HÀO 31221023612 ĐOÀN THỊ HỒNG NHUNG 31221023618 LÊ THỊ QUỲNH NHƯ 31221024406 LÊ NGUYỄN ANH THƯ 31221026611 TP. Hồ Chí Minh, tháng 10 năm 2023 C C O O C D D O E E D MỤC LỤC E I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI. THIẾT KẾ CƠ SỞ DỮ LIÊCU.

Quy trình hệ thống. Mô tả dữ liệu. Mô hình hóa dữ liệu ERD. Các lược đồ quan hệ RD.

Mô tả dữ liệu phụ thuộc khóa chính, khóa ngoại. RÀNG BUỘC TOÀN VẸN VÀ CHUẨN HÓA. Ràng buộc toàn vẹn.1 Ràng buộc toàn vẹn dữ liệu.1 Ràng buộc Unique.2 Ràng buộc khoá ngoại.3 Ràng buộc Check. Ràng buộc toàn vẹn trên 1 quan hệ, 1 thuộc tính.3 Ràng buộc toàn vẹn trên 1 quan hệ, liên thuộc tính.4 Ràng buộc toàn vẹn trên 1 quan hệ, liên bộ.5 Ràng buộc toàn vẹn trên nhiều quan hệ.6 Bảng tổng hợp tầm ảnh hưởng.

HIỆN THỰC TRÊN MS SQL SERVER 21. Lệnh truy vấn dữ liệu. Truy vấn một bảng. Truy vấn nhiều bảng.

Truy vấn có điều kiện. Truy vấn có tính toán. Truy vấn gom nhóm (GROUP BY). Truy vấn gom nhóm có điều kiện (HAVING).

Truy vấn có giao | hội | trừ (INTERSECT | UNION | EXCEPT). Truy vấn con. Viết TRIGGER ràng buộc dữ liệu cho các bảng. THÔNG TIN CƠ SỞ DỮ LIỆU.

Bảng phân chia công việc. Câu lệnh tạo bảng dữ liệu.46 Too long to read on your phone? C O Save to read later on your C D computer O E D I.ELÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI Save to a Studylist Công nghệ thông tin đã và đang trở thành một phần không thể thiếu trong mọi hoạt động sản xuất, vận hành và đời sống sinh hoạt của con người. Đây là một công cụ hữu hiệu có khả năng hiện thực hóa mọi ý tưởng về lao động trí óc và sức lực của con người. Mọi công nghệ đều vận hành dựa trên cơ sở dữ liệu.

Dữ liệu ảnh hưởng đến cuộc sống hàng ngày của con người ở quy mô lớn. Cửa hàng tạp hóa, ngân hàng, nhà hàng, trang web mua sắm trực tuyến, bệnh viện, cửa hàng quần áo,. tất cả đều sử dụng cơ sở dữ liệu để theo dõi khách hàng, hàng tồn kho, nhân viên, thông tin kế toán và bất kỳ thứ gì có thể được nhận dạng là thông tin. Cơ sở dữ liệu tồn tại trong nhiều khía cạnh của cuộc sống và cho phép thông tin được lưu trữ và sử dụng nhanh chóng, dễ dàng.

Nhóm tác giả đã lựa chọn bối cảnh “Xây dựng mô hình cơ sở dữ liệu về quản lý việc mua bán vé tàu hỏa trên nền tảng trực tuyến” để làm đề tài, do nhận thấy tầm quan trọng của hệ thống quản lý dữ liệu thông minh đối với sự vận hành của loại hình kinh doanh dịch vụ vận tải đường sắt - một dịch vụ rất phổ biến với đời sống con người và yêu cầu cụ thể về khả năng quản lý hiệu quả một lượng lớn thông tin của loại hình hệ thống này. Thông qua việc trực tiếp xây dựng cơ sở dữ liệu cho bối cảnh, nhóm tác giả cũng muốn khẳng định tầm quan trọng của cơ sở dữ liệu nói riêng và công nghệ thông tin nói chung trong đời sống con người với những tiềm năng giải phóng sức lao động của con người vì không phải thực hiện thủ công những thao tác mà các hệ thống quản lý cơ sở dữ liệu có thể thực hiện.DTHIẾT KẾ CƠ SỞ DỮ LIÊCU E 2.