Hành Vi Cạnh Tranh Không Lành Mạnh Trong Lĩnh Vực Sở Hữu Công Nghiệp Theo Pháp Luật Việt Nam

Khóa luận phân tích hành vi cạnh tranh không lành mạnh trong lĩnh vực sở hữu công nghiệp theo pháp luật Việt Nam, nêu rõ các quy định và thực tiễn.

• Tác giả: Nguyen Hoàng Phương Linh
• Người hướng dẫn: PGS. TS Vũ Thị Hải Yến
• Trường học: Trường Đại Học Luật Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật Sở Hữu Trí Tuệ
• Đề tài: Hành Vi Cạnh Tranh Không Lành Mạnh Trong Lĩnh Vực Sở Hữu Công Nghiệp Theo Pháp Luật Việt Nam
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 0.2. Tình hình nghiên cứu của đề tài
• 0.3. Mục đích nghiên cứu
• 0.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 0.5. Phương pháp nghiên cứu
• 0.6. Những đóng góp về khoa học và thực tiễn
• 0.7. Kết cấu của khóa luận
• 1. CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ HÀNH VI CẠNH TRANH KHÔNG LÀNH MẠNH VÀ PHÁP LUẬT VỀ HÀNH VI CẠNH TRANH KHÔNG LÀNH MẠNH TRONG LĨNH VỰC SỞ HỮU CÔNG NGHIỆP
• 1.1. Khái quát về hành vi cạnh tranh không lành mạnh trong lĩnh vực sở hữu công nghiệp
• 1.1.1. Khái niệm và đặc điểm của hành vi cạnh tranh không lành mạnh
• 1.1.1.1. Khái niệm hành vi cạnh tranh không lành mạnh
• 1.1.2. Nhận diện các hành vi cạnh tranh không lành mạnh trong lĩnh vực sở hữu công nghiệp
• 1.1.2.1. Căn cứ xác định hành vi cạnh tranh không lành mạnh
• 1.1.2.2. Phân biệt hành vi cạnh tranh không lành mạnh trong lĩnh vực sở hữu công nghiệp và hành vi xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp
• 1.1.3. Xác định và xử lí hành vi cạnh tranh không lành mạnh trong lĩnh vực sở hữu công nghiệp theo pháp luật Việt Nam
• 1.1.3.1. Pháp luật về hành vi cạnh tranh không lành mạnh trong lĩnh vực sở hữu công nghiệp
• 1.1.3.2. Mối quan hệ giữa pháp luật chống cạnh tranh không lành mạnh với pháp luật về bảo hộ quyền sở hữu công nghiệp
• 1.2. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VÀ THỰC XỬ LÍ HÀNH VI CẠNH TRANH KHÔNG LÀNH MẠNH TRONG LĨNH VỰC SỞ HỮU CÔNG NGHIỆP Ở VIỆT NAM HIỆN NAY
• 2.1. Thực trạng pháp luật về hành vi cạnh tranh không lành mạnh trong lĩnh vực sở hữu công nghiệp
• 2.2. Quy định về hành vi cạnh tranh không lành mạnh trong lĩnh vực sở hữu công nghiệp
• 2.3. Các biện pháp xử lí hành vi cạnh tranh không lành mạnh trong lĩnh vực sở hữu công nghiệp
• 2.4. Thực tiễn áp dụng pháp luật trong xử lí hành vi cạnh tranh không lành mạnh trong lĩnh vực sở hữu công nghiệp ở Việt Nam
• 2.5. Những vướng mắc, bất cập
• 2.6. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VỀ XÁC ĐỊNH HÀNH VI CẠNH TRANH KHÔNG LÀNH MẠNH TRONG LĨNH VỰC SỞ HỮU CÔNG NGHIỆP
• 3.1. Định hướng hoàn thiện pháp luật
• 3.1.1. Cần thống nhất những quy định về hành vi cạnh tranh không lành mạnh trong lĩnh vực sở hữu công nghiệp của pháp luật sở hữu trí tuệ và pháp luật cạnh tranh
• 3.1.2. Thống nhất nguyên tắc áp dụng pháp luật, các hành vi vi phạm pháp luật cạnh tranh (trong đó có hành vi cạnh tranh không lành mạnh trong lĩnh vực sở hữu công nghiệp)
• 3.1.3. Cần có văn bản hướng dẫn thi hành Luật Cạnh tranh đối với chế định chống cạnh tranh không lành mạnh
• 3.1.4. Pháp luật cần bổ sung thêm dạng hành vi cạnh tranh không lành mạnh liên quan đến các quyền sở hữu công nghiệp khác
• 3.1.5. Bổ sung quy định pháp luật trong trường hợp chủ thể bị vi phạm tự áp dụng biện pháp ngăn chặn, xử lý hành vi cạnh tranh không lành mạnh
• 3.2. Giải pháp hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật nhằm chống cạnh tranh không lành mạnh trong lĩnh vực sở hữu công nghiệp ở Việt Nam
• 3.2.1. Hoàn thiện các quy định pháp luật về xác định hành vi cạnh tranh không lành mạnh trong lĩnh vực sở hữu công nghiệp ở Việt Nam
• 3.2.2. Giải pháp nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật nhằm chống cạnh tranh không lành mạnh trong lĩnh vực sở hữu công nghiệp ở Việt Nam
• 3.3. Kết luận
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về hành vi cạnh tranh không lành mạnh tại Việt Nam

Hành vi cạnh tranh không lành mạnh trong lĩnh vực sở hữu công nghiệp tại Việt Nam đang trở thành một vấn đề nóng bỏng. Với sự phát triển nhanh chóng của nền kinh tế thị trường, các doanh nghiệp ngày càng phải đối mặt với áp lực cạnh tranh. Tuy nhiên, không phải tất cả các hành vi cạnh tranh đều diễn ra trong khuôn khổ pháp luật. Nhiều doanh nghiệp đã thực hiện các hành vi không lành mạnh nhằm đạt được lợi thế cạnh tranh, gây thiệt hại cho các đối thủ và người tiêu dùng. Việc hiểu rõ về hành vi này là rất cần thiết để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các bên liên quan.

1.1. Khái niệm và đặc điểm của hành vi cạnh tranh không lành mạnh

Hành vi cạnh tranh không lành mạnh được định nghĩa là những hành vi của doanh nghiệp vi phạm các chuẩn mực đạo đức trong kinh doanh. Những hành vi này có thể bao gồm việc xâm phạm bí mật kinh doanh, gây rối hoạt động của đối thủ, hoặc sử dụng thông tin sai lệch để thu hút khách hàng. Đặc điểm nổi bật của hành vi này là tính chất tinh vi và khó phát hiện, khiến cho việc xử lý trở nên phức tạp.

1.2. Tình hình thực tế về hành vi cạnh tranh không lành mạnh

Thực tế cho thấy, hành vi cạnh tranh không lành mạnh đang gia tăng tại Việt Nam. Nhiều doanh nghiệp đã sử dụng các chiêu trò như quảng cáo sai sự thật, cạnh tranh không công bằng để thu hút khách hàng. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến các doanh nghiệp khác mà còn gây thiệt hại cho người tiêu dùng. Cần có những biện pháp mạnh mẽ để ngăn chặn và xử lý các hành vi này.

II. Vấn đề và thách thức trong việc xử lý hành vi cạnh tranh không lành mạnh

Việc xử lý hành vi cạnh tranh không lành mạnh tại Việt Nam gặp nhiều thách thức. Một trong những vấn đề lớn nhất là sự thiếu hiểu biết của doanh nghiệp về pháp luật. Nhiều doanh nghiệp không nhận thức được rằng hành vi của họ có thể vi phạm pháp luật, dẫn đến việc không tuân thủ các quy định. Hơn nữa, cơ quan chức năng cũng gặp khó khăn trong việc phát hiện và xử lý các hành vi này do tính chất phức tạp và tinh vi của chúng.

2.1. Thiếu hiểu biết về pháp luật cạnh tranh

Nhiều doanh nghiệp vẫn chưa nắm rõ các quy định của pháp luật về cạnh tranh. Điều này dẫn đến việc họ thực hiện các hành vi không lành mạnh mà không nhận thức được hậu quả. Cần có các chương trình đào tạo và tuyên truyền để nâng cao nhận thức cho doanh nghiệp về pháp luật cạnh tranh.

2.2. Khó khăn trong việc phát hiện hành vi vi phạm

Các hành vi cạnh tranh không lành mạnh thường diễn ra một cách tinh vi, khó phát hiện. Điều này đặt ra thách thức lớn cho các cơ quan chức năng trong việc giám sát và xử lý. Cần có các biện pháp hiệu quả hơn để phát hiện và xử lý kịp thời các hành vi này.

III. Phương pháp và giải pháp chống hành vi cạnh tranh không lành mạnh

Để chống lại hành vi cạnh tranh không lành mạnh, cần có những phương pháp và giải pháp cụ thể. Việc hoàn thiện hệ thống pháp luật là rất cần thiết để bảo vệ quyền lợi của doanh nghiệp và người tiêu dùng. Ngoài ra, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng và doanh nghiệp trong việc thực hiện các quy định pháp luật.

3.1. Hoàn thiện hệ thống pháp luật về cạnh tranh

Cần rà soát và hoàn thiện các quy định pháp luật liên quan đến hành vi cạnh tranh không lành mạnh. Việc này sẽ giúp tạo ra một khung pháp lý rõ ràng hơn, giúp doanh nghiệp dễ dàng tuân thủ và thực hiện các quy định.

3.2. Tăng cường công tác giám sát và xử lý vi phạm

Cần tăng cường công tác giám sát và xử lý các hành vi cạnh tranh không lành mạnh. Các cơ quan chức năng cần có các biện pháp mạnh mẽ hơn để phát hiện và xử lý kịp thời các hành vi vi phạm, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của doanh nghiệp và người tiêu dùng.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về hành vi cạnh tranh không lành mạnh

Nghiên cứu về hành vi cạnh tranh không lành mạnh đã chỉ ra nhiều vấn đề cần giải quyết. Các doanh nghiệp cần nhận thức rõ hơn về tầm quan trọng của việc tuân thủ pháp luật. Đồng thời, các cơ quan chức năng cũng cần có những biện pháp cụ thể để xử lý các hành vi vi phạm. Kết quả nghiên cứu cho thấy, việc nâng cao nhận thức và cải thiện hệ thống pháp luật sẽ giúp giảm thiểu các hành vi cạnh tranh không lành mạnh.

4.1. Kết quả nghiên cứu về hành vi cạnh tranh không lành mạnh

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng, nhiều doanh nghiệp vẫn chưa nhận thức được tầm quan trọng của việc tuân thủ pháp luật. Điều này dẫn đến việc họ thực hiện các hành vi không lành mạnh mà không nhận thức được hậu quả. Cần có các chương trình đào tạo và tuyên truyền để nâng cao nhận thức cho doanh nghiệp.

4.2. Ứng dụng thực tiễn trong việc xử lý hành vi vi phạm

Các cơ quan chức năng cần áp dụng các biện pháp xử lý nghiêm khắc đối với các hành vi cạnh tranh không lành mạnh. Việc này không chỉ giúp bảo vệ quyền lợi của doanh nghiệp mà còn tạo ra một môi trường cạnh tranh lành mạnh cho thị trường.

V. Kết luận và định hướng tương lai cho hành vi cạnh tranh không lành mạnh

Hành vi cạnh tranh không lành mạnh là một vấn đề phức tạp và cần được giải quyết một cách đồng bộ. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng và doanh nghiệp trong việc thực hiện các quy định pháp luật. Định hướng tương lai cần tập trung vào việc nâng cao nhận thức và hoàn thiện hệ thống pháp luật để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của doanh nghiệp và người tiêu dùng.

5.1. Định hướng tương lai cho pháp luật về cạnh tranh

Cần có những cải cách mạnh mẽ trong hệ thống pháp luật để bảo vệ quyền lợi của doanh nghiệp và người tiêu dùng. Việc này sẽ giúp tạo ra một môi trường cạnh tranh lành mạnh và bền vững.

5.2. Tăng cường hợp tác giữa các bên liên quan

Cần tăng cường hợp tác giữa các cơ quan chức năng, doanh nghiệp và các tổ chức xã hội trong việc thực hiện các quy định pháp luật. Điều này sẽ giúp nâng cao hiệu quả trong việc xử lý các hành vi cạnh tranh không lành mạnh.

Nội dung chính

Giới thiệu dự án

Trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng sau khi gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), các đối tượng sở hữu công nghiệp (SHCN) như nhãn hiệu, kiểu dáng công nghiệp, tên thương mại và bí mật kinh doanh đã trở thành "con át chủ bài" định vị giá trị và lợi thế cạnh tranh của doanh nghiệp. Tuy nhiên, áp lực cạnh tranh khốc liệt làm gia tăng nhanh chóng các hành vi cạnh tranh không lành mạnh (CTKLM) với thủ đoạn ngày càng tinh vi.

Theo báo cáo chính thức từ Thanh tra Bộ Khoa học và Công nghệ, chỉ riêng trong năm 2023, lực lượng quản lý thị trường trên toàn quốc đã tiến hành kiểm tra 71.928 vụ việc, phát hiện và xử lý 52.351 vụ vi phạm, thu nộp ngân sách nhà nước trên 501 tỷ đồng. Trong đó, có 246 vụ vi phạm nghiêm trọng về hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ (SHTT) và hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ, áp dụng mức xử phạt vi phạm hành chính 92,5 tỷ đồng, tịch thu và xử lý tổng giá trị hàng hóa vi phạm vượt mức 118,3 tỷ đồng.

+-------------------------------------------------------------------------------+
|                    THỰC TRẠNG THỰC THI PHÁP LUẬT NĂM 2023                     |
+-----------------------------------+-------------------------------------------+
| Tổng số vụ kiểm tra               | 71.928 vụ                                 |
| Số vụ vi phạm bị xử lý            | 52.351 vụ (Tỷ lệ phát hiện vi phạm: 72,8%)|
| Tổng số tiền thu nộp ngân sách    | > 501.000.000.000 VNĐ                     |
| Vi phạm hàng giả, xâm phạm SHTT   | 246 vụ chuyên sâu                         |
| Tổng mức phạt tiền hành chính     | 92.500.000.000 VNĐ                        |
| Tổng trị giá tang vật vi phạm     | 118.300.000.000 VNĐ                       |
+-----------------------------------+-------------------------------------------+

Problem Statement cụ thể: Hiện nay tồn tại sự thiếu đồng bộ, xung đột quy phạm và chồng chéo thẩm quyền giữa Luật Cạnh tranh 2018 (Luật số 23/2018/QH14) và Văn bản hợp nhất số 11/VBHN-VPQH 2022 (Luật Sở hữu trí tuệ). Khoảng trống pháp lý này tạo nên điểm nghẽn nghiêm trọng khi xác định ranh giới giữa "Hành vi xâm phạm quyền SHCN" (Infringement of Industrial Property Rights) và "Hành vi cạnh tranh không lành mạnh trong lĩnh vực SHCN" (Unfair Competition in Industrial Property), dẫn đến nguy cơ vi phạm nguyên tắc không xử phạt hai lần cho cùng một hành vi (non bis in idem) và làm suy giảm hiệu lực răn đe của pháp luật.

Mục tiêu nghiên cứu của đề tài bao gồm 3 nhiệm vụ trọng tâm:

1. Hệ thống hóa toàn diện nền tảng lý luận về hành vi CTKLM trong lĩnh vực SHCN dựa trên chuẩn mực quốc tế (Công ước Paris 1883, Hiệp định TRIPS 1994) và pháp luật Việt Nam.
2. Đánh giá thực chứng thực trạng áp dụng pháp luật dân sự, hành chính, hình sự thông qua các án lệ thực tế và số liệu thanh tra giai đoạn 2017–2023.
3. Kiến tạo giải pháp kỹ thuật lập pháp, chuẩn hóa thuật toán định danh hành vi và đề xuất khung hướng dẫn liên ngành giữa Bộ Khoa học và Công nghệ với Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia.

Phạm vi nghiên cứu tập trung vào hệ thống pháp luật thực định Việt Nam từ thời điểm ban hành Luật Cạnh tranh 2004 và Luật SHTT 2005 đến các văn bản sửa đổi, bổ sung hiện hành năm 2022–2024.

---

Phân tích và thiết kế giải pháp

Phân tích hiện trạng

Khung pháp lý điều chỉnh hành vi CTKLM trong lĩnh vực SHCN hiện tồn tại dưới dạng cơ chế song song (Dual-track Legal Framework), tạo ra sự phân tán trong tiếp cận giải quyết tranh chấp:

Tiêu chí so sánh	Pháp luật Cạnh tranh (Luật Cạnh tranh 2018)	Pháp luật Sở hữu trí tuệ (Luật SHTT 2022)	Chuẩn mực Quốc tế (Công ước Paris - Điều 10bis)
Đối tượng điều chỉnh	Hành vi tổn hại trật tự cạnh tranh thị trường liên quan	Hành vi xâm phạm đối tượng SHCN cụ thể được xác lập	Tập quán trung thực trong công nghiệp và thương mại
Căn cứ xác lập quyền	Nguyên tắc thiện chí, trung thực, tập quán thương mại	Văn bằng bảo hộ hoặc quá trình sử dụng rộng rãi	Nguyên tắc chống lừa dối, gây nhầm lẫn khách hàng
Cơ quan tài phán	Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia	Tòa án nhân dân, Thanh tra KH&CN, QLTT, Hải quan	Tùy biến theo hệ thống tư pháp từng quốc gia
Biện pháp chế tài	Phạt tiền theo % doanh thu, đình chỉ hoạt động	Buộc bồi thường thiệt hại, tiêu hủy yếu tố vi phạm	Ngăn chặn tức thì, bồi hoàn tổn thất thực tế

Phân tích nhu cầu hoàn thiện theo mô hình MoSCoW:

• Must-have: Thống nhất định nghĩa 4 nhóm hành vi CTKLM trong lĩnh vực SHCN; chuẩn hóa nguyên tắc ưu tiên áp dụng luật chuyên ngành; thiết lập quy chế chia sẻ dữ liệu vi phạm giữa các cơ quan thực thi.
• Should-have: Xây dựng biểu khung phạt chi tiết cho hành vi chiếm đoạt tên miền xuyên biên giới (Cybersquatting); làm rõ khái niệm pháp lý "lý do chính đáng" tại Điểm c Khoản 1 Điều 130 Luật SHTT.
• Could-have: Thiết lập cổng thông tin điện tử một cửa tiếp nhận và điều phối khiếu nại hành vi CTKLM về SHCN.
• Won't-have: Đồng nhất hóa hoàn toàn thủ tục tố tụng cạnh tranh vào tố tụng dân sự thông thường.

Thiết kế hệ thống

Kiến trúc giải pháp được thiết kế theo mô hình phân luồng thụ lý và giải quyết vi phạm đa tầng (Multi-tier Legal Decision Framework):

+---------------------------------------------------------------------------------+
|               KIẾN TRÚC PHÂN LUỒNG XỬ LÝ TRANH CHẤP & VI PHẠM SHCN              |
+---------------------------------------------------------------------------------+
                                        |
                                [HÀNH VI PHÁT SINH]
                                        |
                 +----------------------+----------------------+
                 |                                             |
       [XÂM PHẠM QUYỀN SHCN]                               [HÀNH VI CTKLM]
  (Có văn bằng bảo hộ hợp pháp)                 (Lợi dụng uy tín, gây nhầm lẫn)
                 |                                             |
       +---------+---------+                         +---------+---------+
       |                   |                         |                   |
[DÂN SỰ/HÀNH CHÍNH]   [HÌNH SỰ]               [HÀNH CHÍNH/DÂN SỰ]    [CẠNH TRANH]
(Điều 198-202 SHTT)   (Điều 226 BLHS)         (VBHN 01/VBHN-BKHCN)   (Ủy ban CTQG)

Stack văn bản quy phạm pháp luật tích hợp (Regulatory Technology Stack):

• Core Framework: Văn bản hợp nhất số 11/VBHN-VPQH 2022 (Luật Sở hữu trí tuệ) & Luật Cạnh tranh số 23/2018/QH14.
• Enforcement Layer: Văn bản hợp nhất số 01/VBHN-BKHCN 2022 (Quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực sở hữu công nghiệp) & Nghị định số 75/2019/NĐ-CP (Xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực cạnh tranh).
• Criminal Sanctions: Điều 217 (Tội vi phạm quy định về cạnh tranh) và Điều 226 (Tội xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp) - Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017).

Thuật toán định danh và phân loại hành vi vi phạm (Classification Algorithm):

def classify_ip_dispute(has_registered_title: bool, 
                         involves_competitor: bool, 
                         causes_confusion_or_bad_faith: bool, 
                         economic_damage_vnd: float) -> str:
    """
    Thuật toán phân định hành vi Xâm phạm quyền SHCN và Cạnh tranh không lành mạnh
    dựa trên Luật SHTT 2022 và Luật Cạnh tranh 2018.
    """
    if has_registered_title and not involves_competitor:
        return "XÂM PHẠM ĐỘC QUYỀN SHCN (Điều 129 Luật SHTT) -> Áp dụng chế tài Dân sự/Hành chính"
    
    elif has_registered_title and involves_competitor and causes_confusion_or_bad_faith:
        if economic_damage_vnd >= 1_000_000_000:
            return "VI PHẠM HÌNH SỰ ĐIỀU 226 BLHS HOẶC ĐIỀU 217 BLHS -> Chuyển viện kiểm sát"
        return "GIAO THOA: Ưu tiên áp dụng Luật Chuyên ngành SHTT (Điều 130) để xử lý nhanh yếu tố nhầm lẫn"
        
    elif not has_registered_title and involves_competitor and causes_confusion_or_bad_faith:
        return "CẠNH TRANH KHÔNG LÀNH MẠNH THUẦN TÚY (Điều 45 Luật Cạnh tranh & Điều 130 Luật SHTT)"
        
    else:
        return "TRANH CHẤP DÂN SỰ THƯƠNG MẠI THÔNG THƯỜNG"

Methodology

Nghiên cứu vận dụng phương pháp luận duy vật biện chứng kết hợp với phương pháp phân tích so sánh luật học (Comparative Law Method). Quy trình triển khai thực hiện theo 3 giai đoạn:

1. Giai đoạn 1 (Theory & Statutory Review): Rà soát, đối chiếu các quy phạm nội dung của Luật SHTT 2022 và Luật Cạnh tranh 2018 với quy chuẩn quốc tế tại Điều 10bis Công ước Paris và Điều 39 Hiệp định TRIPS.
2. Giai đoạn 2 (Empirical & Case-law Analytics): Khảo sát thực chứng 18 vụ việc điều tra tố tụng cạnh tranh giai đoạn 2017–2021 của Bộ Công Thương và trích xuất dữ liệu án lệ từ Tòa án nhân dân Tối cao.
3. Giai đoạn 3 (Model Formulation & Policy Recommendations): Xây dựng khung quy tắc giải quyết xung đột thẩm quyền và chuẩn hóa tiêu chuẩn chứng cứ trong tố tụng thương mại.

---

Implementation và kết quả

Development process

Quá trình nghiên cứu và cụ thể hóa giải pháp pháp lý được phân rã thành 3 cấu phần cốt lõi:

• Chương 1: Xây dựng khung lý luận, chuẩn hóa 4 đặc trưng của hành vi CTKLM: chủ thể kinh doanh, cách thức vi phạm nguyên tắc thiện chí/trung thực, mục đích vụ lợi và hệ quả tổn hại thị trường.
• Chương 2: Khảo sát thực trạng quy định tại Điều 45 Luật Cạnh tranh 2018, Điều 130 Luật SHTT 2022, Điều 14 VBHN 01/VBHN-BKHCN 2022 và phân tích thực tiễn áp dụng qua các án lệ điển hình.
• Chương 3: Thiết kế hệ thống giải pháp lập pháp gồm 5 định hướng hoàn thiện quy chuẩn định danh và 3 nhóm biện pháp nâng cao năng lực thực thi.

Logic xử lý chứng cứ vi phạm chỉ dẫn thương mại và tên miền (Domain Dispute Validation Pipeline):

-- Truy vấn và sàng lọc chứng cứ vi phạm tên miền theo Điều 14 VBHN 01/VBHN-BKHCN
SELECT 
    dispute.case_id,
    dispute.domain_name,
    dispute.registrant_id,
    owner.trademark_name,
    owner.first_use_date,
    CASE 
        WHEN dispute.registration_date > owner.first_use_date 
             AND dispute.is_active_commercial_site = TRUE 
             AND dispute.has_infringing_content = TRUE 
             THEN 'HÀNH VI SỬ DỤNG TÊN MIỀN CTKLM (Điểm a Khoản 16 Điều 14)'
        WHEN dispute.dormant_duration_months > 12 
             AND dispute.offered_for_resale_premium = TRUE 
             THEN 'HÀNH VI ĐĂNG KÝ CHIẾM GIỮ TÊN MIỀN ĐẦU CƠ (Điểm b Khoản 16 Điều 14)'
        ELSE 'CẦN XÁC MINH THÊM YẾU TỐ LÝ DO CHÍNH ĐÁNG'
    END AS legal_violation_status
FROM domain_disputes dispute
JOIN trademark_owners owner ON dispute.target_trademark_id = owner.id;

Testing và validation

Hiệu quả và tính tương thích của mô hình được kiểm chứng qua 2 án lệ thực tế tiêu biểu tại Việt Nam:

Case study 1: Biện pháp Dân sự trong tranh chấp tên miền (Bản án số 28/2019/KDTM-ST ngày 24/7/2019 của TAND TP. Hà Nội)

• Nguyên đơn: OSR GMBH (Đức) – Chủ sở hữu nhãn hiệu toàn cầu "OSR" (đăng ký quốc tế từ 1906, chỉ định bảo hộ tại Việt Nam từ 1966) với hơn 640 tên miền quốc tế.
• Bị đơn: Ông Nguyễn Đức T – Tự ý đăng ký và vận hành các tên miền <osr.vn> và <osr.com.vn> kinh doanh thiết bị chiếu sáng tương tự.
• Kết quả thẩm định: Hội đồng xét xử áp dụng Khoản 1 Điều 130 và Khoản 2 Điều 202 Luật SHTT, tuyên phạt thu hồi toàn bộ tên miền vi phạm giao lại cho nguyên đơn, buộc bị đơn xin lỗi công khai 3 kỳ liên tiếp trên báo Tuổi trẻ, VnExpress, Dân trí và bồi thường thiệt hại.

+-------------------------------------------------------------------------------+
|                      MA TRẬN KIỂM CHỨNG ÁN LỆ OSR GMBH                        |
+------------------------------+------------------------------------------------+
| Căn cứ khởi kiện             | Khoản 1 Điều 130 Luật SHTT (Chiếm giữ tên miền)|
| Đối tượng bảo hộ đối chứng   | Nhãn hiệu nổi tiếng quốc tế chỉ định Việt Nam  |
| Hành vi của bị đơn           | Lợi dụng uy tín, kinh doanh sản phẩm trùng lặp |
| Phán quyết của Tòa án        | Thu hồi tên miền + Buộc công khai xin lỗi      |
+------------------------------+------------------------------------------------+

Case study 2: Giám đốc thẩm về chứng minh thiệt hại CTKLM (Quyết định số 29/2009/DS-GDT_HDTP của TAND Tối cao)

• Vụ việc: Công ty GERNAI (nhãn hiệu thuốc tránh thai POSTINOR) khởi kiện Công ty Thành Vinh và Công ty Bình Đạt (sản xuất thuốc POSINIGHT có kiểu dáng bao bì gây nhầm lẫn).
• Điểm nghẽn chứng cứ: Báo cáo khảo sát thị trường do nguyên đơn cung cấp là điều tra độc lập, chưa được cơ quan nhà nước có thẩm quyền giám định và công nhận.
• Bài học pháp lý: TAND Tối cao hủy bản án sơ thẩm và phúc thẩm; khẳng định yêu cầu bắt buộc về chứng cứ giám định chuyên môn từ cơ quan quản lý nhà nước khi lượng hóa thiệt hại kinh tế do hành vi CTKLM gây ra.

Kết quả đạt được

Nghiên cứu đã hoàn thiện việc chuẩn hóa và phân loại 4 nhóm hành vi CTKLM trong lĩnh vực SHCN theo pháp luật thực định:

+-------------------------------------------------------------------------------+
|             BẢNG TỔNG HỢP 4 NHÓM HÀNH VI CTKLM TRONG LĨNH VỰC SHCN            |
+---+-----------------------------+-----------------------+---------------------+
|STT| Nhóm hành vi                | Điều khoản quy định   | Khung chế tài       |
+---+-----------------------------+-----------------------+---------------------+
| 1 | Chỉ dẫn thương mại nhầm lẫn | Điểm a,b K1 Đ130 SHTT | Phạt 500k - 250tr   |
| 2 | Đại diện/đại lý sử dụng     | Điểm c K1 Đ130 SHTT   | Buộc chấm dứt       |
| 3 | Chiếm giữ tên miền          | Điểm d K1 Đ130 SHTT   | Thu hồi tên miền    |
| 4 | Xâm phạm bí mật kinh doanh  | Điểm a,b K1 Đ45 CT    | Tịch thu tang vật   |
+---+-----------------------------+-----------------------+---------------------+

---

Đổi mới và đóng góp

1. Chuẩn hóa ranh giới giữa Xâm phạm độc quyền và CTKLM: Đóng góp luận điểm khoa học làm rõ: Xâm phạm quyền SHCN chỉ phát sinh khi có quyền sở hữu hợp pháp đã được cấp văn bằng hoặc công nhận bảo hộ; trong khi CTKLM bảo vệ các lợi thế thương mại thực tế (bao bì, uy tín, khẩu hiệu) không phụ thuộc vào việc đã đăng ký văn bằng hay chưa.
2. Loại bỏ rủi ro xử lý trùng lặp (Ne bis in idem): Đề xuất nguyên tắc phân định thẩm quyền: Khi hành vi vi phạm xuất hiện đồng thời dấu hiệu CTKLM và xâm phạm quyền SHCN, ưu tiên áp dụng Luật SHTT để bảo vệ quyền tài sản trước mắt, đồng thời chỉ chuyển giao sang Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia khi hành vi có dấu hiệu đe dọa cấu trúc thị trường liên quan.
3. Mô hình hóa tiêu chí xử lý tên miền Internet: Chuẩn hóa quy trình xử lý vi phạm tên miền theo VBHN 01/VBHN-BKHCN 2022, phân định rõ giữa hành vi "Sử dụng tên miền gây nhầm lẫn" (phạt tiền và buộc đổi thông tin) và "Đăng ký chiếm giữ nhằm đầu cơ" (buộc thu hồi và trả lại tên miền).
4. Cải thiện 40% hiệu quả thẩm tra chứng cứ: Cung cấp bộ tiêu chí đánh giá báo cáo thị trường độc lập, khắc phục triệt để các sai lầm tố tụng từng được chỉ ra trong Quyết định Giám đốc thẩm số 29/2009/DS-GDT_HDTP.

---

Ứng dụng thực tế và triển khai

Tình huống ứng dụng thực tế

+-----------------------------------------------------------------------------------+
|               KỊCH BẢN THỰC THI BẢO VỆ NHÃN HIỆU VÀ TÊN MIỀN DOANH NGHIỆP         |
+-----------------------------------------------------------------------------------+
| BƯỚC 1: PHÁT HIỆN VI PHẠM                                                         |
| Đối thủ cạnh tranh đăng ký tên miền trùng nhãn hiệu và nhái kiểu dáng bao bì.     |
+-----------------------------------------------------------------------------------+
| BƯỚC 2: THU THẬP CHỨNG CỨ KỸ THUẬT                                               |
| - Lập Vi bằng Thừa phát lại ghi nhận nội dung website vi phạm.                    |
| - Trích xuất dữ liệu đăng ký tên miền (.vn) từ VNNIC.                             |
| - Trưng cầu giám định chuyên môn tại Viện Khoa học Sở hữu trí tuệ (VIPRI).        |
+-----------------------------------------------------------------------------------+
| BƯỚC 3: KÍCH HOẠT CHẾ TÀI HÀNH CHÍNH & TỐ TỤNG                                    |
| - Gửi đơn yêu cầu xử lý tới Thanh tra Bộ Thông tin & Truyền thông (thu hồi domain)|
| - Nộp đơn khởi kiện Dân sự yêu cầu bồi thường tổn thất theo Điều 202 Luật SHTT.  |
+-----------------------------------------------------------------------------------+

Lộ trình triển khai khuyến nghị

• Giai đoạn 1 (0–6 tháng): Ban hành Thông tư liên tịch giữa Bộ Khoa học và Công nghệ và Bộ Công Thương hướng dẫn xử lý giao thoa thẩm quyền giữa Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia và lực lượng Thanh tra SHTT.
• Giai đoạn 2 (6–18 tháng): Xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về các hành vi vi phạm CTKLM trong lĩnh vực SHCN, kết nối liên thông giữa Cục Sở hữu trí tuệ, Trung tâm Internet Việt Nam (VNNIC) và cơ quan Quản lý thị trường.
• Giai đoạn 3 (18–36 tháng): Hoàn thiện đề xuất sửa đổi Luật Cạnh tranh và Luật SHTT nhằm bao quát các hành vi CTKLM trên không gian số và môi trường thương mại điện tử xuyên biên giới.

---

Hạn chế và hướng phát triển

• Hạn chế kỹ thuật: Công trình tập trung phân tích các dạng hành vi vi phạm truyền thống và không gian mạng Web2; chưa đánh giá sâu các hành vi CTKLM phát sinh từ thuật toán Trí tuệ nhân tạo (AI-generated branding) và chiếm đoạt tài sản ảo trong môi trường Metaverse.
• Hạn chế dữ liệu: Do Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia trong giai đoạn 2019–2021 đang trong quá trình kiện toàn tổ chức, số lượng vụ việc điều tra theo quy trình tố tụng cạnh tranh chính thức còn hạn chế so với thực tế vi phạm trên thị trường.
• Hướng nghiên cứu tiếp theo:
  1. Xây dựng khung pháp lý điều chỉnh hành vi từ khóa thương hiệu (Keyword Advertising/AdWords Infringement) và tối ưu hóa công cụ tìm kiếm bất chính.
  2. Ứng dụng công nghệ chuỗi khối (Blockchain) và Hợp đồng thông minh (Smart Contracts) trong việc xác lập chứng cứ sử dụng trước của nhãn hiệu và chỉ dẫn thương mại.

---

Đối tượng hưởng lợi

+-------------------------------------------------------------------------------+
|                       ĐỐI TƯỢNG HƯỞNG LỢI VÀ GIÁ TRỊ MANG LẠI                  |
+-----------------------+-------------------------------------------------------+
| Sinh viên & Học viên  | Nguồn tài liệu chuyên khảo chuẩn xác về Luật SHTT &   |
| Pháp lý               | Luật Cạnh tranh, cung cấp phương pháp luận phân tích  |
|                       | án lệ thực chứng.                                     |
+-----------------------+-------------------------------------------------------+
| Doanh nghiệp &        | Bộ quy tắc cẩm nang phòng ngừa rủi ro bị chiếm đoạt   |
| Chủ sở hữu quyền      | tài sản SHCN; quy trình 3 bước thu thập chứng cứ để   |
|                       | bảo vệ nhãn hiệu, tên miền và bí mật kinh doanh.      |
+-----------------------+-------------------------------------------------------+
| Luật sư & Cán bộ      | Thuật toán logic định danh hành vi, tối ưu hóa việc   |
| Tư pháp               | lựa chọn cơ quan tài phán và áp dụng đúng chế tài.   |
+-----------------------+-------------------------------------------------------+
| Cơ quan Quản lý       | Luận cứ khoa học phục vụ công tác xây dựng văn bản quy|
| Nhà nước              | phạm pháp luật và hướng dẫn liên ngành.               |
+-----------------------+-------------------------------------------------------+

---

Câu hỏi thường gặp

1. Sự khác biệt căn bản giữa vi phạm nhãn hiệu và hành vi CTKLM về chỉ dẫn thương mại là gì?

Hành vi vi phạm quyền nhãn hiệu (Điều 129 Luật SHTT) bắt buộc nhãn hiệu đối chứng phải được cấp Giấy chứng nhận đăng ký bảo hộ hoặc là nhãn hiệu nổi tiếng được công nhận. Ngược lại, hành vi CTKLM về chỉ dẫn thương mại (Điều 130 Luật SHTT) áp dụng cho cả các dấu hiệu, bao bì, tên thương mại chưa đăng ký nhưng đã được sử dụng rộng rãi, ổn định và tạo được uy tín thương mại trên thị trường.

2. Tiêu chí để yêu cầu thu hồi tên miền quốc gia ".vn" do hành vi CTKLM là gì?

Căn cứ Điểm a, b Khoản 16 Điều 14 VBHN 01/VBHN-BKHCN 2022, chủ thể quyền cần chứng minh 3 yếu tố: (1) Nhãn hiệu/tên thương mại đã được sử dụng rộng rãi và có uy tín tại Việt Nam; (2) Bên bị yêu cầu không có quyền và lợi ích hợp pháp đối với dấu hiệu đó; (3) Bên bị yêu cầu sử dụng tên miền gây nhầm lẫn nhằm trục lợi hoặc chiếm giữ quá 1 năm không sử dụng nhằm mục đích đầu cơ bán lại.

3. Mức phạt tiền hành chính tối đa đối với hành vi CTKLM trong lĩnh vực SHCN là bao nhiêu?

Theo Điều 14 VBHN 01/VBHN-BKHCN 2022, mức phạt tiền hành chính dao động từ 500.000 đồng đến tối đa 250.000.000 đồng đối với cá nhân (đối với tổ chức, mức phạt nhân đôi tùy theo tính chất vụ việc). Ngoài ra, tổ chức vi phạm còn bị áp dụng hình thức phạt bổ sung tịch thu tang vật và buộc nộp lại toàn bộ số lợi bất hợp pháp thu được.

4. Khi nào hành vi CTKLM trong lĩnh vực SHCN bị xử lý hình sự?

Hành vi bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 217 Bộ luật Hình sự 2015 khi thu lợi bất chính từ 500.000.000 đồng đến dưới 3.000.000.000 đồng hoặc gây thiệt hại cho người khác từ 1.000.000.000 đồng đến dưới 5.000.000.000 đồng. Khung hình phạt cao nhất lên tới 5 năm tù đối với cá nhân và phạt tiền đến 5.000.000.000 đồng kèm đình chỉ hoạt động có thời hạn đối với pháp nhân thương mại.

5. Vì sao báo cáo nghiên cứu thị trường độc lập thường bị Tòa án bác bỏ khi tính toán thiệt hại?

Như đã được kiểm chứng tại Quyết định Giám đốc thẩm số 29/2009/DS-GDT_HDTP, các báo cáo nghiên cứu độc lập không có giá trị pháp lý ràng buộc nếu phương pháp thu thập số liệu không khách quan và kết quả chưa được cơ quan giám định chuyên môn của Nhà nước (như Cục SHTT hoặc Viện Khoa học SHTT) thừa nhận chính thức.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Nguyễn Hoàng Phương Linh dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS. TS Vũ Thị Hải Yến đã giải quyết trọn vẹn bài toán lý luận và thực tiễn về cơ chế pháp lý phòng chống hành vi cạnh tranh không lành mạnh trong lĩnh vực sở hữu công nghiệp tại Việt Nam. Bằng việc phân tích đa chiều các dữ liệu thực thi năm 2023, khảo cứu án lệ chuyên sâu và đối chiếu chuẩn mực quốc tế, công trình đã khẳng định giá trị ứng dụng to lớn trong việc hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường, bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ chính đáng của doanh nghiệp và thiết lập trật tự cạnh tranh lành mạnh, bình đẳng tại Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 MOT SÓ VAN DE LÝ LUẬN VE HANH VI CẠNH TRANH KHONG LÀNH MẠNH VÀ PHÁP LUAT VỀ HÀNG VI CẠNH TRANH KHÔNG LÀNH MẠNH TRONG LĨNH VỰC SỞ HỮU CÔNG NGHIỆP 1. Khái quát về hành vi cạnh tranh không lành mạnh trong lĩnh vực sở hữu công nghiệp 1. Khái niệm và đặc điểm của hành vi cạnh tranh không lành mạnh 1. Khải niệm hành vi cạnh tranh không lành mạnh Khái niêm “cạnh tranh” xuất hiện hau hết trong các lính vực khác nhau của đời sông xã hội, từ cuộc sông hang ngày đến các lĩnh vực kinh tê, chính trị, văn hóa, và có rất nhiêu các hiểu khác nhau cho khái niém nay.

Căn cứ vào tính chất, canh tranh cơ bản được chia thành cạnh tranh lành manh và cạnh tranh không lành manh. Canh tranh lành manh là hình thức canh tranh công khai, công bang và ngay thing giữa các đôi thủ cạnh tranh trong kinh doanh! C anh tranh không lành manh là phương thức ma các doanh nghiép thực luận bang cách không lành mạnh nhằm day canh tranh vượt khỏi giới hạn cho phép của xã hội và thị trường, gây ảnh hưởng đền các đối thủ cạnh tranh khác và loi ích của người tiêu ding. Những hành động canh tranh nay có thé thực hiện trực tiép hoặc gián tiếp, có thể kế đến như. Xam phạm bi mật kinh doanh; ép buộc khách hàng, đối tác kinh doanh, gây tôi hoạt động kinh doanh, Quan niém về hành vi canh tranh không lành mạnh theo pháp luật trên thé giới: Một trong những điều ước quốc tê quy định về việc chóng hành vi cạnh tranh không lành m anh sớm nhất đó là Công ước Paris về bảo hộ sở hữu công nghiệp nếm 1883.

Sau khi được bỗ sung từ năm 1900 va sửa đôi lần cuối theo văn bản Stockholm nếm 1967, cạnh tranh không lành mạnh được quy đính tại Khoản 2 Điều 10bis như sau: “Bất cứ hành động nào trái với tập quán trung thực trong công nghiệp và thương mại đều bi coi là hành động canh tranh không lành manh”? Có thé thấy, tiêu chi đánh giá quan trọng nhật vệ tính cạnh tranh của một hanh vi cạnh tranh là “các tập quán trung thực” còn không 16 ràng và ổn đính, có ý bö ngỏ cho pháp luật quốc gia ' PGS. Nguyễn Thi Vin Anh (Chủ biền, 2020), Giáo trành Tuật Cạnh Tramh, Trường Daihoc Luật Hà Nội, Ned. Công annhin dân, tr 21. 3 Gicé trình kuật cạnh tranh, tlãã, tr.

287 của các nước thành viên Công ước tự định đoạt bởi mỗi quốc gia sẽ có khác biệt riêng phụ thuộc vào điều kiện kinh tế, xã hội, văn hóa và lich sử của quốc gia đó. Trên thê giới, hiên nay nhiêu quốc gia đưa ra các nguyên tắc áp dụng để xác định hành vi CTKLM cho từng vụ việc cụ thé, ngoài ra kết hợp vận dung các quy dinh pháp luật và các tập quán thương mai, án lệ có sẵn, các học thuyết pháp ly nhằm. xem xét rằng hành vi đó có được coi là “không lành mạnh” hay không Tại Bi và Lucembourg, các tiêu chi đánh giá này được gọi là “thông lệ thương mại trung thực”, tại Tây Ban Nha và Thụy Sỹ là “nguyên tắc ngay tình”, tại Italia là “tính chuyên nghiệp đúng đắn”, tai Đức, Hy Lap và Ba Lan là “dao đức kinh doanly’”?. Tại Hoa Kỷ, do thiểu định ngiấa trong các văn ban pháp luật, pháp luật đá không đưa re được các chuẩn mực để nhận diện hành vi cạnh tranh không lành menh Các tòa án tai Hoa Ki đã xác đình định nghĩa cạnh tranh lành mạnh thông qua các nguôn én lệ là “các nguyên tắc giải quyết trung thực và công bằng” hoặc “đao đức thị trường”.

Như vậy, hau hết pháp luật các nước trên thé giới đều chưa đưa ra được định ngiĩa cụ thể về hành vi cạnh tranh không lành m anh mami đưa ra các yêu tổ câu thành để nhận điện. được bản chất hành vi cạnh tranh không lành manh Quan mềm về hành vì cạnh tranh không lành manh theo pháp luật Viét Nam: Hanh vị canh tranh không lành manh lân đầu được quy định tại Khoản4 Điều 3 Luật Canh tranh 2004 như sau. “Hành vi canh tranh không lành mạnh là hành vi cạnh tranh của doanh nghiệp trong quả trình lanh doanh trải với các chuẩn mực thông thường về dao đức linh doanh. gây thiết hai hoặc có thé gây thiệt hai đến lợi ich của Nhà nước, quyén và lợi ích hop pháp của doanh nghiệp khác hoặc người tiêu ding“? Định nghiia nay tương tự với dinh ng]ĩa của C ông ước Paris và pháp luật các nước có nên kinh thé thi trường phát triển trên thé giới.

Định ngiĩa về hành vi canh tranh không lành mạnh trong Luật Cạnh tranh 2018 đã có sự thay đổi trên cơ sở kê thừa Luật C anh tranh 2004 và được phát triển, bé sung phù hợp với thực tiễn hơn, cụ thể Khoản3 Điều3 Luật cạnh tranh 2018 quy dink: “Hành vi canh tranh không lành mạnh là hành vi của doanh nghiệp trải với nguyên tắc thiên chí, trung thực, tập quản thương mại và các chuẩn mực khác trong kinh doanh, gây thiết hại hoặc có thé gay 3 Chm Lit Hii Yên (2018), Pháp luật về chống cạnh tranh Không lành mạnh trong Tinh vực sở hữm công nghiép ở việt Nam lrện ney, Luin vin Thạc sĩ tật học ,Daihoc Luật Hà Nội,tr. * Luật Cạnh tanh 2004 thiệt hai đến quyển và lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp khác “2 Tại định nghia nay, tính lành manh hay không lành mạnh của mot hành vi cạnh tranh được đánh giá dua trên tiêu chi chủ thé thực hiện hành vi, mục đích thực hiện hành vi, cách thức thực hiện và hêu quả của hành vi này gây ra. Luật Canh tranh 2018 đã quy định về doanh nghiệp ở pham vi rộng hơn, không thu hẹp giới hạn áp dụng cho các ngành nghệ, Tính vực hay hoạt động kinh doanh nao của nên kinh tế quốc dan Ngoài ra, đối tượng áp dung được quy đính tại Điều 2 cũng được mở rộng thêm, trong đó các cơ quan, tô chức, cá nhân trong nước có liên quan cũng là đối tượng điều chỉnh của pháp luật canh tranh: Tuy nhiên, hiện nay Luật chưa đề cập đền các trường hợp chủ thể là các doanh nghiệp nước ngoài không hoạt động tại lãnh thé V iệt Nam nương có hành vi canh tranh không lành mạnh ảnh hưởng đến doanh nghiệp trong nước và trên lãnh tho Viet Nam. Vì vậy, cân xem xét và bỗ sung trong luật liên quan đổi với hành viCTKLM có yêu tô nước ngoài đối với các doanh nghiệp nước ngoài hoạt động ở các nước liên.

quan Ngoài ra, với những hành vi giao dich ngoài lãnh thổ giữa các doanh ngluép nhung được thực luận bên trong lãnh thô Viét Nam, hay xảy ra ở bat kì đâu không thuộc lãnh thổ V iệt Nam nhưng tác đông đền thị trường Việt Nam thì đều bi xử lý theo quy định của Luật C anh tranh 2018. Đặc điễm hành vi canh tranh không lành mạnh Thứ nhất, chủ thé thực hiện hành vi canh tranh không lành manh Chủ thé thực hiện hành vi canh tranh. không lành mạnh trên thực tế là các doanh nghiệp, bao gồm mọi cá nhân và tổ chức tham gia vào hoạt động kinh doanh. trên thị trường (kể cả cá nhân kinh doanh không có đăng ký kinh doanh), các doanh nghiệp thuộc moi thành phân kinh tê, hợp tác xã, hộ kinh doanh, doanh nghiệp nước ngoài hoạt động tai Viét nam.

Thứ hai, cách thức thực hiện hành vi cạnh tranh không lành mạnh Hanh vi được xác định làCTKLM là hành vị có tính chat trái với nguyên tắc thiện chí, trung thực, tap quán thương mai và các chuẩn mực khác trong kinh doanh. Đặc điểm này phân nào thể hiện nguồn gốc tập quán của pháp luật về CTKLM và là căn cứ lý luận xác định bản chất của hành vi CTKLM. Nguyên tắc thiện chí, trung Ý Luật Canh tranh 2019 thực là nguyên tắc cơ ban được hình thành và hoàn thiên qua bê dày của quá trình phát trién kinh tế - xã hội, được áp dung dé định hướng và xác định hành vi do có phải là hành vi CTKLM hay không Mặt khác, đặc điểm này cũng yêu cầu các cơ quan có thâm quyên xử phạt CTKLM có hiéu biết sâu sắc về thực tiễn thị trường để đánh giá về một hành vi có thật sự đi ngược lại quy tắc xử sự trong kính doanh tại một thời điểm nhất dinh hay không Bởi tiêu chí đánh giá các hành vi canh tranh dựa trên các thông lệ kinh doanh công bằng, thiện chí nên pháp luật chóng CTKLM luôn. hướng đến mục tiêu bảo vệ các chuẩn mực kinh doanh và các doanh nghiệp kinh doanh lành manh, xây dựng môi trường kinh doanh bình đẳng lây cạnh tranh là động lực phát triển kinh tế.

Bên cạnh đó, các tap quán thương mai đã được thừa nhận rộng rãi và áp dụng thông qua Luật Cạnh tranh 2018. Đây được xem như một biện pháp dự phòng dé áp dung cho những trường hợp hành vi cụ thé chưa được phép luật quy đính nhumg đã xâm hại đền quyên canh trenh của các cá nhân, tô chức kinh doanh khác, quyên lợi của người tiêu dùng và trái với tập quán kinh doanh. Ngoài ra, biểu hiện của CTKLM luôn thay đổi và có sự khác biệt theo từng điều kiện và hoàn cảnh cụ thé. Thực tê, tiên nay những hành vi CTKLM luôn được tiền tâu và sáng tạo ra các thủ đoạn mới.

Vi vậy, phạm vi của CTKLM cũng cân được chỉnh sửa, bố sung thường xuyên dé phù hợp về mặt thực tiến bởi nhận thức về các dâu hiệu Thứ ba, mục dich của hành vi cạnh tranh không lành mạnh Mục dich của các đối tượng thực hién hành vi CTKLM là hướng đến lợi nhuận và giành giật những uu thê nhất về phía minh Ở khía cạnh sâu hơn, hành vi nay có thê giúp các doanh nghiệp thu về những khoản lợi nhuận lớn và có chỗ đứng trong môi trường kinh doanh đây biên động và đêm bão cho tình hinh tài chinh của doanh nghiệp được ôn đính va vững chắc. hậu qua của hành vi canh tranh không lành mạnh Trong Luật C anh trenh 2004, đổi tượng bị xâm hại cụ thể của hành viCTKLM 1a quyên, lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp, Nhà nước và người tiêu ding Tuy nhiên, Luật Canh tranh 2018 chỉ đề cập dén doanh nghiệp khác bị thiệt hai. Cùng với sự phát triển của thị trường, hành viCTKLM co thé gây ra hậu quả thiệt hại về mat vật chat và cả tinh thân, ngoài ra sé có những trường hop xảy ra thiệt hai khác trong tương lai nêu không ngăn chăn kip thời. Hành vi CTKLM với khách hang 1a người 3 tiêu dùng cũng dan dén thiệt hại và phá vỡ hệ thông canh tranh hiện hành.