phần mở đầu, kết luận, luận văn gồm 3 chƣơng Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về hạn chế rủi ro tín dụng trong cho vay doanh nghiệp tại NHTM Chƣơng 2: Thực trạng công tác hạn chế rủi ro tín dụng trong cho vay doanh nghiệp tại Ngân Hàng Công Thƣơng Việt Nam - Chi nhánh Ngũ Hành Sơn Chƣơng 3: Các giải pháp hạn chế rủi ro tín dụng trong cho vay doanh nghiệp tại Ngân Hàng Công Thƣơng Việt Nam - Chi nhánh Ngũ Hành Sơn 7. Tổng quan tài liệu nghiên cứu Xem xét đến các nghiên cứu cùng lĩnh vực với đề tài “Rủi ro tín dụng trong cho vay, có thể kể đến bốn nghiên cứu sau đây: Một là, đề tài "Rủi ro tín dụng tại ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam - thực trạng và giải pháp". năm 2007, Luận văn Thạc sĩ chuyên ngành Kinh tế tài chính - Ngân hàng của tác giả Đinh Thị Kim Loan, Đại học Kinh tế thành phố Hồ Chí Minh. Đề tài nêu ra những lý luận chung nhƣ khái niệm, nguyên nhân dẫn đến rủi ro tín dụng tại ngân hàng thƣơng mại.
Tác giả đã phân tích đƣợc nguyên nhân dẫn đến rủi ro tín dụng tại ngân hàng TMCP Công Thƣơng Việt Nam, trên cơ sở đó, đánh giá những kết quả đạt đƣợc và những tồn tại còn mắc Luan van 4 phải. Bên cạnh đó, tác giả đƣa ra một số giải pháp khắc phục những vấn đề tồn tại đã nêu trên phần thực trạng nghiên cứu. Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt đƣợc, đề tài vẫn còn những tồn tại. Phần cơ sở lý luận tác giả đƣa ra những khái niệm chung về rủi ro của hoạt động kinh doanh của ngân hàng quá nhiều, lý luận về rủi ro tín dụng chƣa cụ thể, từ đó làm cho việc phân tích thực trạng chƣa đƣợc cụ thể.
Ngoài ra, qua quá trình phân tích thực trạng tác giả chỉ phân tích tổng thể nợ quá hạn và nợ xấu, chƣa phân tích cụ thể để có thể nhìn thấy đƣợc rủi ro tập trung nhiều ở đâu để từ đó có các giải pháp phòng ngừa, khắc phục. Hai là, đề tài "Giải pháp hạn chế rủi ro tín dụng tại chi nhánh ngân hàng TMCP Kỹ Thương Đà Nẵng". năm 2011, Luận văn Thạc sĩ chuyên ngành Kinh tế tài chính - Ngân hàng của tác giả Lê Trọng Quý, Đại học Kinh tế Đà Nẵng. Đề tài này đã đƣa ra những lý luận chung nhƣ khái niệm, nguyên nhân dẫn đến rủi ro tín dụng tại ngân hàng thƣơng mại.
Nêu rõ đƣợc các chỉ tiêu phản ánh rủi ro tín dụng. Bên cạnh những kết quả đạt đƣợc, đề tài vẫn còn những tồn tại. Qua quá trình phân tích thực trạng hạn chế rủi ro tín dụng, tác giả chỉ đƣa ra một vài biện pháp kiểm soát: về chính sách, quy trình chung về cho vay, chấm điểm và trích lập dự phòng. Qua đó, không thể đánh giá cụ thể đƣợc thực trạng hạn chế rủi ro của ngân hàng.
Trên cơ sở kế thừa các cơ sở lý luận và thực trạng hạn chế rủi ro của tác giả, luận văn của tôi làm rõ hơn các công tác hạn chế rủi ro khác tại ngân hàng TMCP Công Thƣơng Ngũ Hành Sơn để có thể đánh giá cụ thể hơn công tác hạn chế rủi ro cho vay tại ngân hàng. Ba là, đề tài "Rủi ro tín dụng tại ngân hàng TMCP Kỹ Thương Việt Nam, thực trạng và giải pháp phòng ngừa". năm 2007, Luận văn Thạc sĩ chuyên ngành Kinh tế tài chính - Ngân hàng của tác giả Trương Quốc Doanh, Luan van 5 Đại học Kinh tế thành phố Hồ Chí Minh. Đề tài đã nêu ra những lý luận chung nhƣ khái niệm, nguyên nhân dẫn đến rủi ro tín dụng tại ngân hàng thƣơng mại.
Tác giả đã phân tích rõ đƣợc nguyên nhân dẫn đến rủi ro tín dụng tại ngân hàng TMCP Kỹ Thƣơng Việt Nam. Trên cơ sở đó, đánh giá những kết quả đạt đƣợc và những tồn tại còn mắc phải. Từ đó tác giả đƣa ra một số giải pháp khắc phục những vấn đề tồn tại trong các đã nêu trên phần thực trạng nghiên cứu đƣợc. Tuy nhiên, đề tài vẫn còn một số tồn tại.
Thứ nhất, phần cơ sở lý luận tác giả đƣa ra những khái niệm chung về rủi ro của hoạt động kinh doanh của ngân hàng quá sơ sài, lý luận về rủi ro tín dụng chƣa cụ thể, từ đó làm cho việc phân tích thực trạng chƣa đƣợc cụ thể. Thứ hai, qua quá trình phân tích thực trạng rủi ro tín dụng, tác giả chỉ phân tích nguyên nhân dẫn đến rủi ro tín dụng tại ngân hàng, trong khi phần thực trạng rủi ro tại ngân hàng TMCP Kỹ Thƣơng Việt Nam lại không đƣợc đề cập đến. Qua đó, không thể đánh giá cụ thể đƣợc thực trạng rủi ro của ngân hàng. Trên cơ sở kế thừa các cơ sở lý luận của tác giả, luận văn của tôi làm rõ hơn về cơ sở lý luận về rủi ro tín dụng.
Qua đó, phân tích thực trạng rủi ro tín dụng và công tác hạn chế tín dụng tại ngân hàng TMCP Công Thƣơng Ngũ Hành Sơn. Và đề xuất các giải pháp cụ thể để hạn chế rủi ro tín dụng tại ngân hàng. Bốn là, đề tài " Hạn chế rủi ro cho vay tại ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn tỉnh Kon Tum". năm 2013, Luận văn Thạc sĩ chuyên ngành Kinh tế tài chính - Ngân hàng của tác giả Nguyễn Văn Thảo, Đại học Kinh tế Đà Nẵng Tác giả đã đƣa ra những lý luận chung nhƣ khái niệm, cách thức, nguyên nhân và hậu quả của rủi ro tín dụng tại ngân hàng thƣơng mại.
Nêu rõ đƣợc các tiêu chí đánh giá kết quả hạn chế rủi ro tín dụng. Và đã phân tích đƣợc các biện pháp hạn chế rủi ro tín dụng tại ngân hàng Agribank Kon Tum. Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt đƣợc, đề tài vẫn còn những tồn tại. Luan van 6 Phần cơ sở lý luận, về nội dung hạn chế rủi ro của hoạt động kinh doanh của ngân hàng tác giả mới đƣa ra những lý luận chung, chƣa đi vào chi tiết, dẫn đến việc phân tích thực trạng chƣa đƣợc cụ thể.
Thêm vào đó, tác giả đã phân tích đƣợc công tác hạn chế rủi ro nhƣng phần thực trạng rủi ro tài chi nhánh lại không đƣợc đề cập đến, dẫn đến không đánh giá hết đƣợc rủi ro tại chi nhánh tập trung ở ngành nào, đối tƣợng nào, loại kỳ hạn nào. Trên cơ sở kế thừa các cơ sở lý luận và thực trạng hạn chế rủi ro của tác giả, luận văn của tôi làm rõ hơn lý luận về nội dung hạn chế rủi ro, nêu rõ thực trạng rủi ro trong cho vay doanh nghiệp tại ngân hàng TMCP Công Thƣơng Ngũ Hành Sơn để có thể đánh giá cụ thể hơn công tác, hạn chế rủi ro tín dụng trong cho vay tại ngân hàng. Luan van 7 CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HẠN CHẾ RỦI RO TÍN DỤNG TRONG CHO VAY DOANH NGHIỆP TẠI NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1. RỦI RO TÍN DỤNG TRONG CHO VAY DOANH NGHIỆP 1.
Hoạt động cho vay của ngân hàng a. Khái niệm, phân loại hoạt động cho vay của ngân hàng Cho vay là nghiệp vụ tín dụng, trong đó ngân hàng cam kết giao cho ngƣời đi vay một khoản tiền và ngƣời đi vay cam kết sẽ hoàn trả lại sau một thời gian nhất định. Giá trị hoàn lại lớn hơn giá trị của khoản vay, phần chênh lệch đó gọi là tiền lãi. Tiền lãi phụ thuộc vào số tiền vay và thời hạn vay.
Phân loại hoạt động cho vay của ngân hàng: - Cho vay theo đối tƣợng khách hàng: Cho vay cá nhân, cho vay doanh nghiệp và cho vay các tổ chức tín dụng khác. - Cho vay theo mục đích vay: Cho vay vốn lƣu động, cho vay vốn đầu tƣ, cho vay tiêu dùng - Cho vay theo thời hạn cho vay: Ngắn hạn, trung hạn và dài hạn - Cho vay theo hình thức bảo đảm: Cho vay có bảo đảm và cho vay không có bảo đảm - Theo đồng tiền: Cho vay bằng đồng Việt Nam và cho vay bằng đồng ngoại tệ b. Cho vay doanh nghiệp Cho vay đối với doanh nghiệp là việc ngân hàng thƣơng mại chấp nhận cho doanh nghiệp vay một khoản tiền trong một thời hạn nhất định và Luan van 8 doanh nghiệp phải trả đúng thời hạn số tiền gốc và lãi cho ngân hàng đúng nhƣ cam kết trong hợp đồng. Doanh nghiệp vay vốn ngân hàng để đáp ứng nhu cầu vốn ngắn hạn và nhu cầu vốn trung dài hạn.
Các nhu cầu vốn ngắn hạn thƣờng xuất phát từ sự chênh lệch của lƣu chuyển tiền tệ tại doanh nghiệp. Việc lƣu chuyển tiền vào và ra thƣờng không ăn khớp về mặt thời gian và quy mô nên thƣờng đòi hỏi phải có nguồn vốn để đáp ứng các khoảng chênh lệch đó. Ngoài ra, nhu cầu vốn để mua sắm nguyên vật liệu, hàng hóa cũng là một nhu cầu mang tính chất ngắn hạn. Đáp ứng những nhu cầu này sẽ giúp cho các doanh nghiệp tăng nhanh doanh số bán trong ngắn hạn, từ đó, tăng trƣởng doanh số bán trong dài hạn.
Bên cạnh đó, doanh nghiệp cần vốn ngắn hạn để trả lƣơng cho công nhân viên cũng nhƣ đáp ứng nhu cầu thay thế nợ để thực hiện việc trả nợ. Trên thực tế, việc trả nợ có thể lấy từ các nguồn nhƣ thu nợ ngƣời mua, thanh lý tài sản, tăng vốn chủ sở hữu, tăng mua chịu. Tuy nhiên, nếu các nguồn này không thỏa mãn đƣợc, doanh nghiệp sẽ xuất hiện nhu cầu vay vốn từ các ngân hàng để đáp ứng nhu cầu tạm thời này. Cuối cùng, nhu cầu vốn ngắn hạn xuất hiện khi doanh nghiệp cần thanh toán các chi phí dịch vụ khác nhƣ thanh toán tiền vận chuyển hàng hóa.
Trong khi đó, các nhu cầu vốn trung dài hạn xuất hiện khi doanh nghiệp cần vốn để thực hiện các dự án phát triển sản xuất kinh doanh hoặc là mua sắm tài sản cố định. Rủi ro tín dụng trong cho vay doanh nghiệp của ngân hàng thƣơng mại a. Khái niệm Khoản 1, điều Quyết định 493/QĐ-NHNN của thống đốc ngân hàng Nhà nƣớc Việt Nam, đề cập khái niệm "rủi ro tín dụng trong hoạt động Luan van 9 ngân hàng của tổ chức tín dụng là khả năng xảy ra tổn thất trong hoạt động ngân hàng của tổ chức tín dụng do khách hàng không thực hiện hoặc không có khả năng thực hiện nghĩa vụ của mình theo cam kết. Rủi ro tín dụng trong cho vay doanh nghiệp là rủi ro phát sinh trong trƣờng hợp ngân hàng không thu đƣợc đầy đủ cả gốc và lãi của các khoản cho vay, hoặc là việc thanh toán nợ gốc và lãi vay không đúng hạn doanh nghiệp không có khả năng trả nợ hoặc cố ý không trả nợ.