TẬP ĐOÀN DẦU KHÍ VIỆT NAM TRƯỜNG CAO ĐẲNG DẦU KHÍ GIÁO TRÌNH MÔN HỌC/MÔ ĐUN: THỰC TẬP ĐIỆN CƠ BẢN NGHỀ: VẬN HÀNH NHÀ MÁY NHIỆT ĐIỆN TRÌNH ĐỘ: TRUNG CẤP (Ban hành kèm theo Quyết định số: 213/QĐ-CĐDK ngày 01 tháng 03 năm 2022 của Trường Cao Đẳng Dầu Khí) Bà Rịa-Vũng Tàu, năm 2022 (Lưu hành nội bộ) TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. LỜI GIỚI THIỆU Thực tập Điện cơ bản 1 là một trong những môn học chính trong chương trình đào tạo các ngành thuộc khối kỹ thuật nói chung và chuyên ngành Điện nói riêng ở mọi bậc học. Các kiến thức và kỹ năng của môn học này rất cần thiết cho các Công nhân, Kỹ sư đang làm việc trong lĩnh vực kỹ thuật, và là nền tảng cơ bản giúp cho các bạn học sinh - sinh viên học tốt các môn học khác của chuyên ngành Với một vai trò vô cùng quan trọng như vậy và xuất phát từ yêu cầu, kế hoạch đào tạo, chương trình môn học nghề Vận hành nhà máy nhiệt điện trình độ Trung cấp nghề của Trường Cao đẳng nghề Dầu khí.
Chúng tôi đã biên soạn cuốn giáo trình thực ttapj điện cơ bản 1 gồm 6 bài với những nội dung cơ bản như sau: Bài 1: Sử dụng đồng hồ đa năng vom và làm quen với hệ thống phân phối điện hạ áp Bài 2: Kỹ thuật nối dây và bấm đầu cốt Bài 3: Lắp các mạch đèn chiếu sáng Bài 4: Đấu dây vận hành động cơ không đồng bộ 1 pha & 3 pha Bài 5: Đấu dây khởi động từ đơn và khởi động từ kép Bài 6: Đấu dây công tơ đo điện năng Do phạm vi hạn chế về khồi lượng cuốn sách, thời gian biên soạn, kiến thức và phạm vi kinh nghiệm của tác giả chắc chắn là chưa thỏa mãn được yêu cầu của bạn đọc và khó tránh khỏi sai sót, nhầm lẫn. Vì thế rất cần có sự đóng góp ý kiến chỉ đạo kịp thời của bạn đọc để cuốn sách được hoàn thiện hơn. Xin chân thành cảm ơn Bà Rịa – Vũng Tàu tháng 03 năm 2022 Tham gia biên soạn 1. Nguyễn Lê Cương 2.
Lê Thị Thu Hường 3. Nguyễn Xuân Thịnh MỤC LỤC BÀI 1: SỬ DỤNG ĐỒNG HỒ ĐA NĂNG VOM VÀ LÀM QUEN VỚI HỆ THỐNG PHÂN PHỐI ĐIỆN HẠ ÁP------------------------------------------------------------------ 12 1. Phân loại và cấu tạo đồng hồ VOM. Chức năng của đồng hồ VOM ---------------------------------------------------------- 15 1.
Các sai hỏng thường gặp và biện pháp phòng ngừa. Mạng điện hạ áp và các phương pháp kiểm tra nguồn điện. ------------------------ 17 BÀI 2: KỸ THUẬT NỐI DÂY VÀ BẤM ĐẦU CỐT ---------------------------------- 22 2.1 Nối dây lõi 1 sợi (dây đơn): ------------------------------------------------------------- 23 2.2 Nối dây lõi nhiều sợi --------------------------------------------------------------------- 26 2.3 Hàn nối dây -------------------------------------------------------------------------------- 27 2.4 Bấm đầu cốt dây dẫn. -------------------------------------------------------------------- 29 BÀI 3: LẮP CÁC MẠCH ĐÈN CHIẾU SÁNG ----------------------------------------- 30 3.1 Lắp mạch đèn sợi đốt -------------------------------------------------------------------- 32 3.2 Lắp các mạch đèn nối tiếp, song song ------------------------------------------------- 32 3.3 Lắp mạch đèn cầu thang ----------------------------------------------------------------- 33 3.4 Lắp mạch đèn thay đổi độ sáng --------------------------------------------------------- 33 3.5 Lắp mạch đèn huỳnh quang và đèn cao áp -------------------------------------------- 34 3.6 Lắp mạch đèn hầm lò -------------------------------------------------------------------- 37 3.7 Lắp mạch đèn giao thông ---------------------------------------------------------------- 37 3.8 Lắp bảng điện cơ bản -------------------------------------------------------------------- 37 BÀI 4: ĐẤU DÂY VẬN HÀNH ĐỘNG CƠ KHÔNG ĐỒNG BỘ 1 PHA & 3 PHA ----------------------------------------------------------------------------------------------------- 43 4.1 Tổng quan về động cơ không đồng bộ------------------------------------------------- 44 4.2 Đấu dây cho động cơ điện xoay chiều 1 pha------------------------------------------ 47 4.3 Đấu dây cho động cơ điện xoay chiều 3 pha------------------------------------------ 48 BÀI 5: ĐẤU DÂY KHỞI ĐỘNG TỪ ĐƠN VÀ KHỞI ĐỘNG TỪ KÉP ---------- 53 5.1 Nguyên lý làm việc của khởi động từ đơn và kép------------------------------------ 54 5.2 Lắp khởi động từ đơn -------------------------------------------------------------------- 56 5.3 Lắp khởi động từ kép -------------------------------------------------------------------- 56 BÀI 6: ĐẤU DÂY CÔNG TƠ ĐO ĐIỆN NĂNG ---------------------------------------- 58 6.1 Cấu tạo và nguyên lý làm việc công tơ điện ------------------------------------------ 59 6.2 Đấu dây cho công tơ đo điện năng 1 pha ---------------------------------------------- 60 6.3 Đấu dây cho công tơ 3 pha đo trực tiếp ----------------------------------------------- 60 TÀI LIỆU THAM KHẢO ------------------------------------------------------------------- 63 DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ Hình 1.
VOM chỉ thị kim. Mặt chia độ của V. VOM điện tử. Hệ thống mạng điện 3 pha.
Mạch phân phối tải từ đường dây chính. Mạch phân phối tải tập trung từ tủ điện chính. Vặn xoắn và siết chặt. Nối phân nhánh dây lõi một sợi.
Nối nối tiếp dây lõi nhiều sợi. Dùng hai kìm vặn xoắn ngược chiều. Nối phân nhánh dây lõi nhiều sợi. Hàn mối nối.
Cách điện bằng băng dính cách điện. Mạch điện một công tắc điều khiển một đèn. Mạch điện một công tắc điều khiển nhiều đèn. Sơ đồ mạch hai đèn mắc song song.
Sơ đồ mạch hai đèn mắc nối tiếp. Mạch đèn cầu thang dùng hai công tắc ba chấu. Mạch đèn cầu thang tiết kiệm dây dẫn điện đến đèn. Sơ đồ mạch đèn thay đổi độ sáng.
Sơ đồ mạch đèn huỳnh quang loại 1,2m - 220V. Sơ đồ mạch đèn huỳnh quang với Ballast 3 dây 1,2m - 110V. Đèn cao áp thủy ngân và ballast của nó. Sơ đồ mắc mạch đèn cao áp thủy ngân với loại đèn có bốn điện cực.
Sơ đồ mắc mạch đèn cao áp thủy ngân với loại đèn có hai điện cực. Sơ đồ mạch đèn hầm lò. Sơ đồ mạch đèn giao thông. Bảng điện mẫu.
Vạch dấu bảng điện. Nối dây vào cầu chì, công tắc. Nối dây vào ổ điện. Lắp các khí cụ vào ổ điện.
Đấu dây ĐCKĐB 1 pha khi U = 110V. Đấu dây ĐCKĐB 1 pha khi U = 220V. Thử nghiệm lần 1(AX, BY). Thử nghiệm lần 2 (CZ).
Thử nghiệm với nguồn 1 chiều accu. Thử nghiệm với mA kế. Đấu dây tam giác và hình sao. Mạch điều khiển khởi động từ đơn.
Mạch động lực khởi động từ đơn. Mạch điều khiển đảo chiều quay động cơ ba pha dùng khởi động từ kép và sử dụng bộ nút nhấn kép để khóa lẫn nhau. Mạch động lực đảo chiều quay động cơ ba pha dùng khởi động từ kép và sử dụng bộ nút nhấn kép để khóa lẫn nhau. Cấu tạo của điện năng kế một pha.
Sơ đồ mắc dây công tơ điện 1 pha. Công tơ điện 3 pha 3 phần tử( 1-2-3: cuộn áp; 4-5-6: cuộn dòng). Công tơ điện 3 pha 2 phần tử( 1-2: cuộn áp; 3-4 :cuộn dòng) .61 5 DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VIẾT TẮT VOM Đồng hồ đo đa năng ĐCKĐB Động cơ không đồng bộ CTT Công tắc tơ U Hiệu điện thế I Cường độ dòng điện S Công suất biểu kiến Q Công suất phản kháng P Công suất tác dụng Pđ Công suất đặt Pmax Công suất cực đại A Điện năng Ktb Hệ số trung bình Kđn Hệ số đồng thời Ktbbp Hệ số trung bình bình phương Ksd Hệ số sử dụng Kcn Hệ số nhu cầu Kđ Hệ số đóng điện Kđk Hệ số điền kín Khd Hệ số hình dáng B Dung dẫn G Điện dẫn R Điện trở 6 CHƯƠNG TRÌNH MÔN HỌC: THỰC TẬP ĐIỆN CƠ BẢN 1. Tên mô đun: Thực tập điện cơ bản Mã mô đun: ELEO53012 2.
Thời gian thực hiện mô đun: 75 giờ; (Lý thuyết: 14 giờ; Thực hành: 58 giờ; Kiểm tra: 03 giờ). Vị trí, tính chất của mô đun: - Vị trí: Mô đun Thực tập Điện cơ bản là mô đun đào tạo nghề trong danh mục các môn học/mô đun cơ sở thuộc chương trình cao đẳng nghề Điện công nghiệp. - Tính chất: Mô đun giúp học sinh vận dụng những kiến thức cơ bản về Điện đã được học vào thực hành tay nghề. Mục tiêu mô đun: - Về kiến thức: Có kiến thức về an toàn điện, cách sử dụng các dụng cụ kiểm tra hệ thống điện, phương pháp sử dụng các dụng cụ đồ nghề, các thiết bị kiểm tra đo lường về điện.
- Về kỹ năng: Đấu nối các mạch điện chiếu sáng và mạch đo đếm điện năng, đấu nối các động cơ điện xoay chiều 1 pha và 3 pha đơn giản. - Về năng lực tự chủ và trách nhiệm: Thực hiện được nội dung các bước công nghệ của từng bài tập thực hành qua đó rèn luyện tính tự lập, tự chủ, phát huy tính sáng tạo trong mỗi bài thực hành 5. Nội dung mô đun: 5.1 Chương trình khung: Thời gian đào tạo (giờ) Thực Kiểm Mã Tín hành TT Tên môn học, mô đun Tổng Lý tra MH/MĐ chỉ thí nghiệm số thuyết thảo luận, LT TH bài tập Các môn học I 14 285 117 153 10 5 chung/đại cương 1 COMP52001 Giáo dục chính trị 2 30 15 13 2 0 2 COMP51003 Pháp luật 1 15 9 5 1 0 3 COMP51007 Giáo dục thể chất 1 30 4 24 0 2 7 Giáo dục quốc phòng 4 COMP52009 2 45 21 21 1 2 và An ninh 5 COMP52005 Tin học 2 45 15 29 0 1 6 FORL54002 Tiếng Anh 4 90 30 56 4 0 An toàn vệ sinh lao 7 SAEN52001 2 30 23 5 2 0 động Các môn học, mô đun II chuyên môn ngành, 46 1110 323 735 22 30 nghề Môn học, mô đun cơ II.1 14 285 126 145 9 5 sở 8 ELEI52033 Mạch điện cơ bản 4 90 28 58 2 2 9 ELET5201 An toàn điện 2 30 28 0 2 0 10 ELEO53012 Điện kỹ thuật cơ bản 3 45 42 0 3 0 11 ELEI53115 Đo lường điện 3 75 14 58 1 2 12 ELET52116 Khí cụ điện 2 45 14 29 1 1 Môn học, mô đun II.2 chuyên môn ngành, 32 825 197 590 13 25 nghề 13 ELEO53149 Thực tập điện cơ bản 3 75 14 58 1 2 Tổng quan về nhà máy 14 ELEO52056 2 30 28 0 2 0 nhiệt điện Phần điện nhà máy 15 ELET52137 2 45 14 29 1 1 điện và trạm biến áp Lò hơi và hệ thống 16 ELEO54031 4 75 42 29 3 1 thiết bị phụ Tua-bin hơi và hệ 17 ELEO54059 4 75 42 29 3 1 thống thiết bị phụ Vận hành lò hơi và hệ 18 ELEO55160 5 135 14 116 1 4 thống thiết bị phụ 1 Vận hành Tua-bin hơi 19 ELEO55162 và hệ thống thiết bị 5 135 14 116 1 4 phụ 1 Thí nghiệm điện cơ 20 ELEO53140 3 75 14 58 1 2 bản 21 ELET54153 Thực tập sản xuất 4 180 15 155 0 10 Tổng cộng 60 1395 440 888 32 35 5.