Chương 1: KỸ THUẬT SỬA CHỮA ĐỘNG CƠ Bài 1: Kỹ thuật sửa chữa nắp máy 1. C¸c h- háng, nguyªn nh©n, hËu qu¶. TT H- háng Nguyªn nh©n T¸c h¹i 1 Vªnh n¾p m¸y Do th¸o l¾p kh«ng ®óng kÜ Dß h¬i ¶nh h- ëng ®Õn tØ thuËt sènÐn. 2 R¹n nøt n¾p m¸y Do c¸c vïng trªn n¾p m¸y ¶nh h- ëng ®Õn tie sè nÐn => chÞu nhiÖt ®é kh¸c nhau gi¶m c«ng suÊt cña ®éng c¬.
hoÆc n¾p m¸y bÞ thay ®æi nhiÖt ®é ®ét ngét do ®æ n- íc l¹nh vµo khi ®éng c¬ cßn nãng 3 BÞ muéi than b¸m Do qu¸ tr×nh ch¸y kh«ng G©y hiÖn t- îng kÝch næ (®èi vµo buång ®èt. hoµn h¶o cña nhiªn liÖu nh- víi ®éng c¬ x¨ng) nÕu muéi hiÖn t- îng ch¸y rít, ch¸y than r¬i vµo khe hë gi÷a piston trÔ… vµ xi lanh cã thÓ g©y x- íc xi lanh hoÆc cã thÓ dÉn ®Õn kÑt xÐc m¨ng. 4 BÞ ¨n mßn ë khu Do tiÕp xóc víi s¶nh vËt Lµm gi¶m ®é bÒn cña m¾p cùc buång ®èt, c¸c ch¸y sinh ra. m¸y nÕu bÞ mßn nhiÒu sÏ lµm ®- êng dÉn dÇu b«i Do cã t¹p chÊt ¨n mßn lÉn n- íc vµo buån ®èt g©y nªn sù tr¬n, n- íc lµm trong dÇu b«i tr¬n, n- íc lµm cè vì piston lät dÇu vµo buågn m¸t.
m¸t ®èt dÇu ch¸y sinh ra muéi than g©y kÝch næ vµ kÑt xÐc m¨ng 5 C¸c mèi ghÐp ren Do th¸o l¾p kh«ng ®óng kü §éng c¬ lµm viÖc kh«ng an bÞ háng thuËt toµn, lät h¬i, lät n- íc, lät dÇu. 6 §Öm n¾p m¸y bÞ Do qu¸ tr×nh th¸o l¾p kh«ng Lät h¬i vµ gi¶m tØ sè nÐn cña háng chó ý hoÆc qu¸ h¹n sö dông ®éng c¬. VÖ sinh chi tiÕt 2 - Dïng bµn ch¶i mÒm vµ dung m«i lµm s¹ch n¾p m¸y -Dïng nËy, dao c¹o hÕt muéi than ra khái buång ®èt, mÆt n¾p m¸y vµ c¸c mÆt bÝch côm èng hót, «ng x¶ (cËn thËn kh«ng lµm x- íc bÒ mÆt m¸y) - lµm s¹ch c¸c èng dÉn h- íng xu p¸p trªn n¾p m¸y 1. H 3 -3) Lµm s¹ch buång H 3- 2 Lµm s¹ch mÆt m¸y ®èt - Víi c¸c vÕt nøt lín ta hoµn toµn cã thÓ kiÓm tra b»ng m¾t quan s¸t - Víi c¸c vÕt nøt nhá kh«ng nh×n thÊy ®- îc ta cã thÓ kiÓm tra b»ng 2 c¸ch sau: C¸ch 1.
KiÓm tra b»ng s¬n mÇu. (H 3 -4) - Lµm s¹ch n¾p m¸y - Dïng b×nh phôt s¬n mÇu cã kh¶ n¨ng thÈm thÊu vµo chç cÇn kiÓm tra trªn n¾p m¸ H×nh 3. - Lau s¹ch sau ®ã quan s¸t, nÕu cã vÕt nøt th× sÏ cã mÇu s¬n cßn l¹i ë chç nøt C¸ch 2 Dïng dÇu b«i tr¬n vµ bét mÇu. 3 - Lµm s¹ch n¾p m¸y - Chç nµo nghi nøt ta nhá dÇu b«i tr¬n vµo sau ®ã lau s¹ch - TiÕp ®ã ta trµ bét mÇu lªn - Sau ®ã ta l¹i lau s¹ch, do dÇu cã kh¶ n¨ng thÈm thÊu víi bét mÇu nªn ë chç nøt bét mÇu sÏ ®- îc gi÷ l¹i ta quan s¸t ®- îc.KiÓm tra c¸c mèi ghÐp ren.
Chóng ta cã thÓ quan s¸t b»ng m¾t hoÆc dïng bu l«ng cña nã ®Ó thö nÕu h- háng ph¶i söa ch÷a * .KiÓm tra ®é vªnh cña n¾p m¸y §Ó kiÓm tra ®é vªnh cña n¾p m¸y ta cã 2 c¸ch thÓ kiÓm tra sau: C¸ch 1. Dïng th- íc ph¼ng vµ c¨n l¸: -§Æt mÆt m¸y lªn,®- a th- íc kiÓm tra ph¼ng vµo vµ dïng c¨n l¸ kiÓm tra khe khë gi÷a th- íc vµ mÆt m¸y. TiÕn hµnh kiÓm tra ë nhiÒu vÞ trÝ kh¸c nhau trªn mÆt m¸y. NÕu ®é cong vªnh lín h¬n 0,1mm trªn100mm chiÒu dµi th× ph¶i tiÕn hµnh söa ch÷a C¸ch 2.
Dïng bµn m¸p vµ bét mÇu. MÆt m¸y Bµn m¸p - B«i bét mÇu lªn bµn m¸p sau khi ®· ®- îc pha chÕ, n¾p m¸y ®- îc lµm s¹ch vµ ®Æt bÒ mÆt n¾p m¸y tiÕp xóc víi bµn m¸p. xoay ®Òu mÆt m¸y trªn bµn m¸p b»ng 2 tay, Sau ®ã lÊy ra quan s¸t, nÕu diÖn tÝch bét mÇu t- ¬ng ®èi ®Òu trªn kh¾p bÒ mÆt n¾p m¸y kho¶ng 90% diÖn tÝch th× n¾p m¸y ®¹t yªu cÇu, nÕu nhá h¬n 90% hoÆc cã chç rÊt ®Ëm l¹i cã chç rÊt nh¹t th× ph¶i ®- a n¾p m¸y ra tiÕn hµnh söa ch÷a 1. Söa ch÷a vÕt nøt - Víi nh÷ng vÕt nøt nhá ngoµi buång ®èt th× cã thÓ hµn b»ng kim lo¹i cïng lo¹i - Víi nh÷ng vÕt nøt lín hoÆc trong khu vùc buång ®èt th× ph¶i thay thÕ n¾p m¸y míi b.
Söa ch÷a mèi ghÐp ren háng - NÕu trong giíi h¹n cho phÐp, ta r« l¹i ren. Khi ta r« ph¶i th- êng xuyªn nhá dÇu b«i tr¬n ®Ó cã ®- îc b- íc ren tèt nhÊt c. Söa ch÷a ®é cong vªnh n¾p m¸y - NÕu n¾p m¸y bÞ cong vªnh hoÆc bÞ x- íc nhá (®é conh vªnh nhá h¬n0,15mm th× tiÕn hµnh söa ch÷a b»ng ph- ¬ng ph¸p rµ (H3-5) tuyÖt ®èi kh«ng trùc tiÕp ®Èy hoÆc kÐo mÆt n¾p m¸y mµ ph¶i cho mÆt n¾p m¸y chuyÓn ®éng theo ®- êng trßn. - NÕu n¾p m¸y bÞ cong vªnh lín h¬n ( 0,45mm) th× söa ch÷a b»ng ph- ¬ng ph¸p mµi trªn m¸y chuyªn dïng.
(khi mµi xong thÓ tÝch buång ®èt ph¶i lín h¬n 95% thÓ tÝch ban ®Çu, nÕu nhá h¬n ph¶i th©y thÕ v× nã ¶nh h- ëng ®Õn c«ng suÊt ®éng c¬ do kh«ng ®¶m b¶o thÓ tÝch buång ®èt. 5 Bµi 2: Kỹ thuật sửa chữa cơ cấu phân phối khí 2. Nh÷ng h- háng chÝnh cña c¬ cÊu ph©n phèi khÝ. - Trong qu¸ tr×nh lµm viÖc, ma s¸t sinh ra ë c¸c bÒ mÆt tiÕp xóc (cæ trôc, bÒ mÆt cam, con ®éi, ®Çu ®ßn g¸nh) sÏ g©y hao mßn ë nh÷ng bÒ mÆt nµy.
ngoµi ra c¸c chi tiÕt cã liªn kÕt ®éng häc víi nhau, khi lµm viÖc sÏ g©y ra lùc quan tÝnh g©y va ®Ëp gi÷a c¸c bÒ mÆt lµm viÖc cïng víi t¸c ®éng cña nhiÖt ®é cao, b«i tr¬n khã kh¨n lµm cho c¸c chi tiÕt bÞ mµi mßn nhanh chãng. - Hao mßn c¸c chi tiÕt nµy cã thÓ lµm gi¶m c«ng suÊt cña ®éng c¬, do gi¶m hÖ sè n¹p ®Çy vµ x¶ s¹ch kÐm bëi v× tiÕt diÖn l- u th«ng cña c¸c xu p¸p gi¶m. - MÆt kh¸c c¸c chi tiÕt mßn cßn ¶nh h- ëng tíi pha ph©n phèi lµm cho c¸c xu p¸p më muén h¬n, tØ sè nÐn cña ®éng c¬ còng bÞ gi¶m.Chi phÝ nhiªn liÖu t¨ng, khi lµm viÖc ®éng c¬ cã tiÕng gâ, khã khëi ®éng ®éng c¬. Sa cha nhóm xupáp 2.
nh÷ng h- háng, nguyªn nh©n, hËu qu¶ TT H- háng Nguyªn nh©n T¸c h¹i 1 BÒ mÆt lµm viÖc cña æ Do va ®Ëp víi xup¸p, tiÕo TÊt c¶ nh÷ng d¹ng h- ®Æt bÞ mßn thµnh gê, r¹n xóc víi khÝ ch¸y ë nhiÖt háng trªn ®Òu cã thÓ lµm nøt trãc rç ®é cao cho xup¸p ®ãng kh«ng kÝn 2 BÒ mÆt lµm viÖc bÞ mßn Do tiÕp xóc víi dßng khÝ víi æ ®Æt, dÉn ®Õn lät khÝ. Trong BiÓu hiÖn lµ ®éng c¬ yÕu, kh«ng khÝ ch¸y cã chøa lµm viÖc kh«ng ®¹t c«ng nhiÒu chÊt «xy ho¸. suÊt tèi ®a, nhiÒu khãi ®en, 3 æ ®Æt cã thÓ vÞ mÊt ®é Do vËt liÖu chÕ t¹o kh«ng tèn nhiªn liÖu…Háng nÆng g¨ng l¾p ghÐp, biÕn d¹ng ®¶m b¶o, c«ng nghÖ chÕ t¹o cã thÓ ®éng c¬ kh«ng lµm thËm chÝ lµ nøt, vì. æ ®Æt, ®éng c¬ bÞ qu¸ nhiÖt viÖc ®- îc.
6 - Sau khi th¸o ®éng c¬, tiÕn hµnh kiÓm tra s¬ bé ®Ó kÞp thêi ph¸t hiÖn nh÷ng h- háng cña æ ®Æt - Tr- íc tiªn ta lau s¹ch bÒ mÆt lµm viÖc cña æ ®Æt vµ quan s¸t xem bÒ mÆt lµm viÖc cña nã cã bÞ mßn thanh gê, trãc rç bÒ mÆt, sãi mßn. hay kh«ng. - kiÓm tra c¸c vÕt tiÕp xóc cña æ ®Æt vµ xu p¸p b»ng c¸ch: B«i mét líp bét mÇu máng lªn bÒ mÆt lµm viÖc cña æ ®Æt sau ®ã ®- a xu p¸p vµo, Ên nhÑ (kh«ng xoay) sau ®ã lÊy xu p¸p ra quan s¸t vÕt bét mÇu mê trªn æ ®Æt. - VÕt tiÕp xóc ph¶i n»m trong kho¶ng gi÷a bÒ mÆt lµm viÖc cña æ ®Æt vµ cã bÒ réng vµo kho¶ng 1,4 2mm.
- NÕu bÒ mÆt bÞ mßn Ýt ta sö dông ph- ¬ng ph¸p rµ l¹i æ ®Æt cïng víi xu p¸p cña nã - NÕu æ ®Æt bÞ mßn t- ¬ng ®èi nhiÒu ta sö dông ph- ¬ng ph¸p mµi gia c«ng l¹i æ ®Æt (H 11-1) + §¸ mµi vµ ti dÉn h- íng + Mµi æ ®Æt b»ng m¸y mµi tay + Mµi æ ®Æt b»ng m¸y khoan ®øng - NÕu æ ®Æt bÞ mßn nhiÒu ta sö dïng ph- ¬ng ph¸p doa ®Ó gia c«ng l¹i æ ®Æt trªn m¸y khoan hoÆc m¸y chuyªn dïng 4. Quy tr×nh thay míi æ ®Æt. - æ ®Æt ®- îc thay theo 2 ph- ¬ng ph¸p : Ðp nãng vµ Ðp nguéi a. (H 11 -1)Mµi gia c«ng l¹i æ ®Æt - §- îc ¸p dông cho lo¹i æ ®Æt yªu cÇu ®é g¨ng l¾p ghÐp kh«ng qu¸ 0,07mm.
Cã thÓ dïng bóa thÐp nguéi hoÆc dïng m¸y Ðp ®Ó Ðp. - §- îc ¸p dông cho lo¹i æ ®Æt yªu cÇu ®é g¨ng l¾p ghÐp lín h¬n 0,07mm. Cã thÓ dïng ®Ìn x× ®Ó nung nãng n¾p m¸y tíi 400 5000 C, hoÆc lµ luéi m¸y m¸y trong dÇu, sau ®ã ®- a lªn m¸y Ðp thuû lùc ®Ó Ðp. 7 - Chó ý: Sau khi Ðp ta ph¶i ®Ó n¾p m¸y nguéi tõ tõ tr¸nh hiÖn t- îng cong, vªnh n¾p m¸y.
æ ®Æt sau khi thay thÕ ph¶i ®- îc doa, mµi, rµ theo ®óng quy tr×nh vµ yªu cÇu kü thuËt. * Yªu cÇu kü thuËt sau khi söa ch÷a æ ®Æt - KÝch th- íc ®¶m b¶o ®é kÝn khÝt xu p¸p, bÒn vµ gi¸ thµnh söa ch÷a thÊp ®¶m b¶o tÝnh kinh tÕ. - Chó ý: §Ó b¶m b¶o ®é chÝnh x¸c trong qu¸ tr×nh kiÓm tra söa ch÷aæ ®Æt ta ph¶i kiÓm tra söa ch÷a èng dÉn h- íng xu p¸p tr- íc, ®Ó lµm ®é chuÈn ®ång t©m. Nh÷ng h- háng, nguyªn nh©n, hËu qu¶.
TT H- háng Nguyªn nh©n T¸c h¹i 1 BÒ mÆt lµm viÖc Do va ®Ëp víi æ ®Æt, lµm Lµm cho xup¸p ®ãng kh«ng kÝn cña xup¸p bÞ trãc viÖc ë nhiÖt ®é cao, tiÕp c«ng suÊt cña ®éng c¬ bÞ gi¶m, rç, ¨n mßn ho¸ xóc víi dßng khÝ th¶i cã suÊt tiªu hao nhiªn liÖu t¨ng. häc tèc ®é lín vµ chøa nhiÒu chÊt «xy ho¸ 2 Xupap bÞ ch¸y Do lß xo xup¸p yÕu lµm Lµm h- háng nhanh xup¸p x¸m cho khÝ ch¸y lät qua 3 NÊm xupap bÞ Do va ®Ëp víi ®Ønh piston, ¶nh h- ëng lín ®Õn ®éng c¬ cã vªnh, nøt, thËm nhiÖt ®é ®éng c¬ cao qu¸ thÓ lµm cho ®éng c¬ kh«ng lµm chÝ bÞ vì vµ chÞu t¸c ®éng cña lùc viÖc ®- îc khÝ thÓ qu¸ lín (tõ 10 ®Õn 20 KN) 4 Th©n xup¸p bÞ Do ma s¸t víi èng dÉn Xupap chuûen ®éng kh«ng b×nh mßn kh«ng ®Òu h- íng, b«i tr¬n vµ lµm th- êng cã thÓ bÞ kÑt, treo. NÕu mßn c«n «van, cã m¸t khã kh¨n.