ee a rete 7 f Thu VIỆ: N ˆ^ 4 CHORES) G8, PHẠM VĂN ẤT ai | 1 | su gTl2 HH7 : PABA.-4 CƠ SỞ VÀ NÂNG CAO (Tái bản lần thứ 6 có sửa chữa, bổ sung) itt: TEN: URDAN L, ÁP HP HH V L4 FAL | PHO ar Ae +? CG | Lot. Neat end “mam "học eR ee eG NHA XUAT BAN GIAO THONG VAN TAI HA NOI - 2006 FT “ As ae. ` Am ~* ea 2 - « — _ r ~ _ To. - _ = “es —-- —- ae Đế | -- beng weer" ~ " ree ' ` Se, - _ mo : , roe NÓ . - aR? ve „r1 4 an ok : sẽ ie og ao TSE ES = `" Bot MER “ae a . ` oe HT, ote i. Cy ee to . I ala on ‡ nh, Am -. : no TU PRT : wi # ‡ at "ga Sec ` : . at ae a : hee +. " Nà nhàn = „xã ¿ aw x ` ‘aa " 1 1 et be a -- mf bare a + bam. ee AD loa "es a, tet ye. eo - : fo wont ' X "âm, a E ~ ' “i 1% SG “eater acm wt am 4 ' : _ . Pr \\\ Re LỜI NÓI ĐẦU” ¬ ` ¬ a LÊN Cuốn sách này là sự tiếp nốt cuốn "Ngôn ngữ C- Lý thuyết. và thực - hành với 80 chương trình mẫu trong KHKT và Quản lý kinh tế „ của. 1 Nội dung cuốn sách gồm hai phan: Co sở và nâng cao. eR Phần cơ sở (10 chương đầu) dựa trên nên của cuốn trước “nhưng, thêm vào khá nhiều tư liệu mới cho đầy đủ như trong các chong, MUG, Ham dé quy, con tro ham, cấu trúc, danh sách móc. nối, kg thuật đồ hoa và tổ chức rep. _ co] Phần nâng cao (các chương còn lại và mội vài vấn đề khá ở. cuối chương 6, 7, 9, 10) là các tư liệu hoàn toàn mới chưa có Ở cuốn sách trước. Bạn đọc có thể tìm thấy ở đây nhiều vấn đề bổ ích và lý thú như: Kỹ thuật tạo ảnh chuyển động, in ảnh từ màn hình dé hoa, chơi nhạc” trên máy, kiến trúc bộ nhớ 8086 và cách truy cập trực tiếp vào bộ nhớ, sử dụng các chức năng sâu của DOS và BIOS, điều khiển chuột, cách lập hàm xử lý ngắt và chương trình thường trú, thay đổi chức hăng:các. phím, lập trình theo thời gian thực và lập trình hướng sự kiện, thie kế tro choi dudi bắt, tổ chức Chương trình trên nhiều tập, tạo chương hah COM, két hợp giữa € và Assembler, xây dựng menu mội mức, menu mức trên môi trường văn bản và dé hoa, cách lập các hàm mà 36 đối (tham số “hình thức) không cố định. lrong sách đưa vào hơn 200 hàm chuẩn. chọn lọc của Tur ‘bo € đủ để bạn đọc tra cứu và sử dụng. Các vấn đề lý thuyết được minh hoa trén nhiéu chuong trink chon loc đã thử nghiệm trên máy. Sách gồm lồ chương và 13 phu luc: Chương Ì ngoài việc giới thiệu các khái niệm cơ bản còn đưa ra một số chương trình Cc don gian va cach thực hiện chúng trên máy để giúp người đọc mau | chong tiếp cận với máy. 4 ì * Trong lan tdi ban này có bổ Sung thêm m phụ lục 13 trình bày. kỹ thuật, bat lee cho ham mét bién thực. C hương 2 trình bày các kiểu dữ liệu, cách biểu diễn các giá trị đữ liệu và cách tổ chức (hím trữ) dit liệu trong biển và mang. Chương 3 trình bày về các cách xử lý uit liệu đơn giản nhờ các phép toán, biểu thức và câu lệnh gan. C hương 4 ir inh bay cdc ham ` vào ra dit liệu tr én ‘ban, phim, man n hinh, C va may in. | ¬— Chương 5 trình bày về một lớp toán tử. rất quan trons dung để thể hiện các thuật toán, đó là toán tử nhdy goto, todn tu ré nhanh if, todn tử lựa chon switch và các toán tử tạo lập chu trình f vòng: lặp) for, while, do - while. | : RS soo 1ì Chương 6 trình bày cách tổ chức chương tr ình thành các ham, các quy ' tắc xây dựng và sử dụng hàm. Các vấn đề hay ve va t kho ở đây là con trỏ, con trỏ hàm và kỹ thuật dé quy. C hương 7 trình bay vé mot kiển dit liéu quan trong là ‹ cẩu r trắc, € fing sẽ nói về các hàm trên cấu trúc, cẩu trúc tự tr ỏ và dạnh sách liên kết. | or Pecos Chương 8 trinh bay vé viéc quản lý màn hình văn bản và cách xây: dựng: của sể. Một ví dụ hay ở đây là chương trình mô phỏng 4uy trình chuyển tháp, rrên màn hình mẫu. | - x ¬ cành uy to C huong 9 trình bày các hàm dé hoa để vẽ các hình co bản và kỹ: thuật tạo ảnh chuyển động. Ở đây có nhiều ví dụ hay như chường trình vẽ tầu vũ trụ chuyển động, chương trình mô phỏng động he chạy theo thời gian thực, . Chương 10 trình bày các thao tác trên tệp như: tạo một tập mới, ghỉ dữ liệu từ bộ nhớ lên tệp, đọc dữ liệu từ tệp vào bộ nhớ,. on Chương [1 trinh bay v về cách lưu trữ dữ liệu \ và tổ chức bộ nhớ c của chương trình. ¬ Dod Chương 12 trình bày các chỉ thị tiên xứ rly ý giúp việc biên soạn, biên dịch chương trình hiệu quả hơn. ¬ Chương 13 trình bày cách sử dụng ngất mêm của. DOS va BIOS dé quan ly tr LUC tiếp các thiết bị nh ổ đĩa, màn hình, bàn phim va Chuột. AS Chương 14 trình bay về kiến trúc bộ nhớ của 8086, dia chi phan đoạn, địa chỉ thực và cách truy nhập trực tiếp vào bộ nhớ. Ở đây cũng có một số ví dụ hay như các hàm đưa thông tin trực:tiếp vào bộ nhớ màn hình. _ Chương l5 trình: bày quy tắc viết các hàm xử lý ngắt cứng và cáo lập TTÌHh thHƯỜNG TTũ, Day. là một trong những:vấẫn. đê khó nhưng được diễn đạt một cách giản dị, dễ hiểu và được minh hoa bang. nhiéy vi du thủ vý, Như các chương trình thường trú thông báo thời. gian, các chương trình thường trú quản lý.bàn phim (thay đổi: chúc năng một số phím, làm vô hiệu. hoá một số hoặt toàn: 'ộ bàn phím, tạo các autotext dé lam tdng téc dé soan thdo van bdn). cử _: Chương l6 sẽ minh: hoạ quy tắc tạo âm thanh, âm nhạc trên nhiều vii du, tr trong đó có chang! ir ink choi bản: nhạc Lambada quen' Thuộc. 7 thực, lập trình hướng : sự kiện 3 vd ky thuật trò chơi. Một \ vi ' dụ by thú. ở đây là trò chơi bắn một tàu lạ lượn trên bầu trời. Qua chương. này, người đọc.-thể hiểu được cách sử dụng chuột, cách thiết kế và xây dung cdc tro choi đuổi bắt trên: màn hình đồ hoa. _ ¬" a Chương 18 trình bảy cách sử dụng các hàm viét bằng Assembler trong C. as Phụ lục`! trình bày quy tắc xuống dòng và sử dụng các kí tự trống khi viết chương trình. ° Phuụ lục 2 có thể dùngđể tra cứu các hàm chuẩn thường dùng của C Phụ lục 3 trình bày các bảng mã ASCH và mã quét. Phụ lục 4 hướng dẫn cách cài đặt Turbo C vào đĩa cứng. Phụ lục 5 giới thiệu chung về môi trường kết hợp của C Phu lục 6 trình bày về cách sử dụng hệ soạn thảo € dùng để biên soạn chương trình gốc. Phụ lục 7 trình bày các dùng menu Project để dịch chương trình viết trên nhiều tệp, Phụ lục 8 hướng dẫn cách dùng trình biên dịch TCC để dịch (từ môi trường DOS) các chương trình lớn viết trên nhiều tệp. Phương pháp này cho phép biên dịch các chương trình rất lớn viết trên vài ngàn dong lệnh. Phụ lục 9 hướng dẫn phương pháp gỡ rối và chạy chương trình từng bước để dò tìm lỗi chương trình. Phụ lục 10 trình bày 6 mô hình bộ nhớ của C. Cũng sẽ nói cách tạo tệp chương trình duôi COM bằng cách dịch theo mô hình Tiny trong chế độ dòng lệnh TCC (xem phu luc 8). Ciing cần nói thêm, khi biên địch thường nhận được các. tập Chương trình đuôi EXE. Phụ lục d I trình bày tóm tắt các ham của Turbo C theo thit tự ABC Phu luc 12 trình bảy cách xây dựng các hàm với số đối bất định, như các thủ tục writeln, readIn của Pascal.va cdc ham printf, scanf cia Œ. Công cụ chủ yếu được dùng là con trỏ và danh sách. Phụ lục 13 trình bầy cách bắt một phím hoặc một tổ hợp phím bất kỳ (như tổ hop 2 phim Ctrl End,.té hop 3 phim Crrl Alt Del) va trinkh bảy một số hàm tiện ích thường dùng khi cài đặt chương trình như các ham tao menu trong chế độ văn bản và đồ hoa, ham vé > dO thi cho ham có một biến sé “thực. _Khi viết chúng tôi đã. cố gắng để giáo trình được hoàn chỉnh, song chắc chắn không tránh khỏi thiếu sót, vì vậy rất mong nhận được sự góp y cua doc gid dé giáo trình ngày mội hoàn thiện hơn. Hà Nội 10 - 2005 Tác giả _ CHUƠNG I CAC KHAI NIEM co BAN Trong chuong nay sé giới thiệu những thàng phần cơ bản của ngôn ngữ lập trình C (cũng như của bất kỳ ngôn ngữ lập trình nào khác) đó là: tập ký . tự, từ khóa và tên. Để có thể lập được một chương trình day đủ, chúng. tôi, cũng sẽ trình bẩy đôi điều về câu lệnh gần, các câu lệnh vào ra, toán tr, finclude và những qui tắc cần lưu ý khi viết chương trình. Ngoài ra để giúp. bạn đọc mau chóng tiếp cận với máy, chúng tôi sẽ giới thiệu vài chương trình đơn giản nhưng hoàn chỉnh và cách vận hành chúng trên máy để nhận được kết qủa cuốt cùng. Tất cả những điều nói trên lầ bổ ích và đáng 'ghi nhớ vì chúng sẽ được thường xuyên sử dụng sau này. Đọc xong Chương 1 bạn có thể lập được một số chương trình đơn giản và biết cách thực hiện: chương trình trên máy. TẬP KÝ TU DUNG TRONG NGON NGU C Mọi ngôn ngữ lập trình đều được xây dựng từ một bộ ky tự nào đó. Các ký tự được nhóm lại theo nhiều cách khác nhạu để lập lên các từ (xem phụ lục E). Đến lượt mình, các từ lại được liên kết theo một qui tắc nào đó để tạo 2 thành các câu lệnh. Một chương trình bao gồm nhiều câu lệnh và diễn đạt một thuật toán để giải một bài toán nào đó. Ngôn ngữ C được xây dựng trên bộ ký tự sau: 26 chữ cát hoa: A BC. Z 26 chữ cái thường: a bc.
