ỦY BÂN NHÂN DÂN TP THỦ ĐỨC TRƯỜNG TRUNG CẤP NGHỀ ĐÔNG SÀI GÒN GIÁO TRÌNH Tên mô đun: Điện tử ứng dụng NGHỀ: ĐIỆN TỬ CÔNG NGHIỆP TRÌNH ĐỘ TRUNG CẤP (Ban hành kèm theo Quyết định số:. của Hiệu trưởng Trường trung cấp nghề Đông Sài Gòn) TP Thủ Đức, năm 2023 (Lưu hanh nội bộ) MỤC LỤC LỜI GIỚI THIỆU. 4 BÀI 1:LẮP RÁP, KHẢO SÁT MẠCH ĐIỀU KHIỂN ĐỘNG CƠ DC THEO NGUYÊN LÝ CẦU H. Phân tích sơ đồ nguyên lý.
Chức năng linh kiện trong mạch. Nguyên lý hoạt động. Xây dựng quy trình. 12 _Toc47979577 BÀI 2: LẮP RÁP KHẢO SÁT MẠCH ĐIỀU KHIỂN ĐỘNG CƠ DC THEO NGUYÊN LÝ PWM.
Phân tích sơ đồ nguyên lý. Chức năng linh kiện trong mạch. Nguyên lý hoạt động của mạch. Xây dựng quy trình.
20 BÀI 3: LẮP RÁP KHẢO SÁT MẠCH ĐIỀU KHIỂN ĐỘNG CƠ DC DÙNG SCR. Phân tích tích sơ đồ nguyên lý. Chức năng linh kiện trong mạch. Nguyên lý hoạt động của mạch.
Xây dựng quy trình. 26 BÀI 4: LẮP RÁP, KHẢO SÁT MẠCH ĐIỀU KHIỂN ĐỘNG CƠ AC DÙNG DIAC, TRIAC. Phân tích tích sơ đồ nguyên lý. Chức năng linh kiện trong mạch.
Nguyên lý hoạt động của mạch. Xây dựng quy trình. 32 BÀI 5: LẮP RÁP KHẢO SÁT MẠCH BẢO VỆ CHỐNG NGẮN MẠCH DÙNG IC. Phân tích tích sơ đồ nguyên lý mạch bảo vệ chạm đất chống điện giật dùng cảm biến dòng CT.Nguyên lý hoạt động.
Lắp ráp, khảo sát mạch bảo vệ chạm đất chống điện giật dùng cảm biến dòng CT. Tổ chức thực hiện .2 Lập bảng vật tƣ thiết bị .3 Quy trình thực hiện. Kiểm tra, đánh giá (Thang điểm 10). 39 BÀI 6: LẮP RÁP, KHẢO SÁT MẠCH CHỐNG QUÁ ÁP DUNG IC.
Phân tích tích sơ đồ nguyên lý mạch bảo vệ chống quá áp dùng IC. Chức năng linh kiện trong mạch. Nguyên lý hoạt động của mạch. Lắp ráp, khảo sát mạch bảo vệ chạm đất chống quá áp dùng IC.
Tổ chức thực hiện .2 Lập bảng vật tƣ thiết bị .3 Quy trình thực hiện. Kiểm tra, đánh giá (Thang điểm 10). 42 BÀI 7: LẮP RÁP, KHẢO SÁT MẠCH BƠM NƢỚC TỰ ĐỘNG. Phân tích tích sơ đồ nguyên lý.
Chức năng các chân ic 555 và linh kiện trong mạch. Nguyên lý hoạt động của mạch. Lắp ráp, khảo sát mạch bơm nƣớc tự động. Xây dựng quy trình.
47 Lắp ráp trên mạch in làm sẵn. 47 5 BÀI 8: LẮP RÁP, KHẢO SÁT MẠCH RƠ LE THỜI GIAN. Phân tích tích sơ đồ nguyên lý. Chức năng linh kiện trong mạch.
Nguyên lý hoạt động của mạch. Xây dựng quy trình. 54 Lắp ráp trên mạch in làm sẵn. 54 BÀI 9: LẮP RÁP,KHẢO SÁT MẠCH TĂNG, GIẢM ÁP.
Sơ đồ, chức năng chân IC AP34063. Phân tích tích sơ đồ nguyên lý mạch tăng, giảm áp dung IC AP 34063 .Nguyên lý làm việc của mạch:. Lắp ráp, khảo sát mạch tăng, giảm áp dung IC AP 34063. Điều kiện thực hiện.
Trình tự thực hiện. 60 BÀI 10: LẮP RÁP, KHẢO SÁT MẠCH INVENTER. Phân tích tích sơ đồ nguyên lý. Chức năng linh kiện trong mạch.
Nguyên lý hoạt động của mạch. Lắp ráp, khảo sát mạch inventer. Tổ chức thực hiện .2 Lập bảng vật tƣ thiết bị .3 Quy trình thực hiện. Kiểm tra, đánh giá (Thang điểm 10).
68 BÀI 11: LẮP RÁP KHẢO SÁT MẠCH BÁO CHÁY. Phân tích tích sơ đồ nguyên lý. Chức năng linh kiện trong mạch. Nguyên lý hoạt động của mạch.
Lắp ráp, khảo sát mạch báo cháy. Tổ chức thực hiện .2 Lập bảng vật tƣ thiết bị .3 Quy trình thực hiện. Kiểm tra, đánh giá (Thang điểm 10). 71 6 GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN Tên môn học/mô đun: Điện tử ứng dụng Mã môn học/mô đun: MĐ25 *Vị trí, tính chất,ý nghĩa và vai trò của mô đun: - Vị trí của mô đun: Mô đun đƣợc bố trí dạy sau khi học xong các môn học cơ bản chuyên môn nhƣ, đo lƣờng điện tử, điện tử cơ bản.
và học trƣớc khi học các mô đun chuyên sâu nhƣ PLC. - Tính chất của mô đun: Là mô đun bắt buộc. - Ý nghĩa và vai trò của mô đun: Giúp cho ngƣời học có khả năng lắp ráp, kiểm tra sửa chữa một số mạch ƣng dụng thƣờng gặp trong thực tế. * Mục tiêu mô đun: - Về kiến thức: +Trình bày đƣợc chức năng, nguyên lý hoạt động của mạch điều khiển động cơ DC lý theo nguyên lý cầu H + Trình bày đƣợc chức năng, nguyên lý hoạt động và thông số kỹ thuật của MOSFET và mạch điều khiển động cơ DC lý theo nguyên lý PWM + Trình bày đƣợc cấu tạo, nguyên lý hoạt động và thông số kỹ thuật của linh kiện SCR và mạch nạp ác qui dùng SCR + Trình bày đƣợc cấu tạo, nguyên lý hoạt động và thông số kỹ thuật của Diac, Triac và mạch điều khiển động cơ AC dùng Triac + Trình bày đƣợc chức năng, nguyên lý hoạt động của mạch bảo vệ chống ngắn mạch dùng IC + Trình bày đƣợc chức năng, nguyên lý hoạt động và thông số kỹ thuật của mạch rơ le thời gian + Trình bày đƣợc chức năng, nguyên lý hoạt động của mạch inventer + Trình bày đƣợc chức năng, nguyên lý hoạt động của mạch báo cháy - Về kỹ năng: + Lắp ráp, kiểm tra và sửa chữa đƣợc mạch điều khiển động cơ DC theo nguyên lý theo nguyên lý cầu H đúng yêu cầu kỹ thuật.
+ Lắp ráp, kiểm tra và sửa chữa đƣợc mạch điều khiển động cơ DC theo nguyên lý theo nguyên lý PWM đúng yêu cầu kỹ thuật. + Lắp ráp, kiểm tra và sửa chữa đƣợc mạch nạp ác qui dùng SCR đúng yêu cầu kỹ thuật + Lắp ráp, kiểm tra và sửa chữa đƣợc mạch điều khiển động cơ AC dùng Triac đúng yêu cầu kỹ thuật. + Lắp ráp, kiểm tra và sửa chữa đƣợc mạch bảo vệ chống ngắn mạch dùng IC đúng yêu cầu kỹ thuật. 7 + Lắp ráp, kiểm tra và sửa chữa đƣợc mạch rơ le thời gian đúng yêu cầu kỹ thuật.
+ Lắp ráp, kiểm tra và sửa chữa đƣợc mạch inventer đúng yêu cầu kỹ thuật + Lắp ráp, kiểm tra và sửa chữa đƣợc mạch báo cháy đúng yêu cầu kỹ thuật - Về năng lực tự chủ và trách nhiệm: Rèn luyện tính tỷ mỉ, chính xác và an toàn vệ sinh công nghiệp và ý thức làm việc nhóm * Nội dung mô đun: BÀI 1:LẮP RÁP, KHẢO SÁT MẠCH ĐIỀU KHIỂN ĐỘNG CƠ DC THEO NGUYÊN LÝ CẦU H Mục tiêu: Sau khi học xong bài này ngƣời học có khả năng: - Trình bày đƣợc chức năng, nguyên lý hoạt động của mạch điều khiển động cơ DC lý theo nguyên lý cầu H - Lắp ráp, kiểm tra và sửa chữa đƣợc mạch điều khiển động cơ DC theo nguyên lý theo nguyên lý cầu H đúng yêu cầu kỹ thuật. - Rèn luyện đức tính cẩn thận, tỉ mỉ, tƣ duy sáng tạo và khoa học, đảm bảo an toàn, tiết kiệm Nội dung: 1. Phân tích sơ đồ nguyên lý. Cầu H là gì: Xét một cách tổng quát, mạch cầu H là một mạch gồm 4 "công tắc" đƣợc mắc theo hình chữ H.1 Sơ đồ mắc theo chữ H.
Bằng cách điều khiển 4 "công tắc" này đóng mở, ta có thể điều khiển đƣợc dòng điện qua động cơ cũng nhƣ các thiết bị điện tƣơng tự 8 Hình 1.2 Sơ đồ (K1K4 đóng, K2K3 mở), (K1K4 mở, K2K3 đóng) 4 "công tắc" này thƣờng là Transistor BJT, MOSFET hay relay. Tùy vào yêu cầu điều khiển khác nhau mà ngƣời ta lựa chọn các loại "công tắc" khác nhau. Mạch cầu H dùng Transistor BJT.3 Sơ đồ nguyên lý cầu H Trong sơ đồ này, A và B là 2 cực điều khiển. 4 diode có nhiệm vụ triệt tiêu dòng điện cảm ứng sinh ra trong quá trình động cơ làm việc.
Nếu không có diode bảo vệ, dòng điện cảm ứng trong mạch có thể làm hỏng các transistor. Transistor BJT đƣợc sử dụng nên là loại có công suất lớn và hệ số khếch đại lớn. Chức năng linh kiện trong mạch. M: là động cơ DC.
D1 D2 D3 D4: Là diode bảo vệ cho 4 transistor. A low và B high: Thì ở phía A (Q1 mở, Q3 đóng) ở phía B (Q2 đóng, Q 4 mở). A high và B low: Thì ở phía A (Q3 mở, Q1 đóng) ở phía B (Q4 đóng, Q 2 mở). A và B cùng ở mức low: Thì Q1 và Q2 mở nhƣng Q3 và Q4 đóng.
A và B cùng ở mức high: Thì Q1 và Q2 đóng nhƣng Q3 và Q4 mở 9 1. Nguyên lý hoạt động. - Theo nhƣ sơ đồ trên, ta có A và B là 2 cực điều khiển đƣợc mắc nối tiếp với 2 điện trở hạn dòng, Tùy vào loại transistor bạn đang dùng mà trị số điện trở này khác nhau. Phải đảm bảo rằng dòng điện qua cực Base của các transistor không quá lớn để làm hỏng chúng.
Trung bình thì dùng điện trở 1k Ohm. Ta điều khiển 2 cực này bằng các mức tín hiệu high, low tƣơng ứng là 12V và 0V. - Với 2 cực điều khiển và 2 mức tín hiệu high/low tƣơng ứng 12V/0V cho mỗi cực, có 4 trƣờng hợp xảy ra nhƣ sau: + A ở mức low và B ở mức high: Ở phía A, transistor Q1 mở, Q3 đóng. Ở phía B, transistor Q2 đóng, Q 4 mở.
Dó đó, dòng điện trong mạch có thể chạy từ nguồn 12V đến Q1, qua động cơ đến Q4 để về GND. Lúc này, động cơ quay theo chiều thuận, ta để ý các cực (+) và (-) của động cơ là sẽ thấy. Ta có thể hình dung dòng điện trong mạch nó nhƣ thế này Hình 1.4 Sơ đồ K1K4 đóng, K2K3 mở + A ở mức high và B ở mức LOW: Ở phía A, transistor Q1 đóng, Q3 mở. Ở phía B, transistor Q2 mở, Q 4 đóng.
Dó đó, dòng điện trong mạch có thể chạy từ nguồn 12V đến Q2, qua động cơ đến Q3 để về GND. Lúc này, động cơ quay theo chiều ngƣợc. Bạn có thể hình dung dòng điện trong mạch nó nhƣ thế này 10 Hình 1.5 Sơ đồ K1K4 mở, K2K3 đóng + A và B cùng ở mức low: Khi đó, transistor Q1 và Q2 mở nhƣng Q3 và Q4 đóng. Dòng điện không có đƣờng về đƣợc GND do đó không có dòng điện qua động cơ - động cơ không hoạt động.
+ A và B cùng ở mức high: Khi đó, transistor Q1 và Q2 đóng nhƣng Q3 và Q4 mở. Dòng điện không thể chạy từ nguồn 12V ra do đó không có dòng điện qua động cơ - động cơ không hoạt động. Nhƣ vậy, để dừng động cơ, điện áp ở 2 cực điều khiển phải bằng nhau.