Giáo trình Đầu tư Quốc tế - PGS. Vũ Chí Lộc - Đại học Ngoại thương

Giáo trình đầu tư quốc tế toàn diện, cung cấp kiến thức từ cơ bản đến nâng cao. Phân tích chiến lược, xu hướng thị trường và cơ hội đầu tư toàn cầu.

• Tác giả: Vũ Chí Lộc
• Trường học: Đại học Ngoại Thương
• Chuyên ngành: Đầu tư quốc tế
• Đề tài: Giáo trình Đầu tư Quốc tế
• Loại tài liệu: Giáo trình
• Năm xuất bản: 2011
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng quan về giáo trình đầu tư quốc tế

Giáo trình đầu tư quốc tế do Trường Đại học Ngoại thương biên soạn, chủ biên là PGS. Vũ Chí Lộc, xuất bản tháng 6/2011. Tài liệu gồm tám chương. Nội dung trải dài từ giới thiệu môn học đến mua lại và sáp nhập trên thế giới. Giáo trình trang bị kiến thức nền tảng về đầu tư quốc tế. Người học hiểu rõ khái niệm, đặc điểm và cách phân loại đầu tư. Các lý thuyết cơ bản được trình bày mạch lạc. Học thuyết MacDougall - Kemp giải thích lợi nhuận cận biên của vốn. Lý thuyết vòng đời sản phẩm của Vernon mô tả dòng dịch chuyển sản xuất. Lý thuyết Chiết trung của Dunning kết hợp ba lợi thế then chốt. Giáo trình còn phân tích tác động của FDI tới nước chủ đầu tư và nước nhận đầu tư. Xu thế vận động của dòng vốn quốc tế được cập nhật theo từng giai đoạn. Tài liệu phù hợp cho sinh viên kinh tế và người nghiên cứu thương mại quốc tế. Cấu trúc rõ ràng giúp người học tiếp cận từng vấn đề theo trình tự logic. Đây là tài liệu tham khảo cốt lõi của chuyên ngành.

1.1. Cấu trúc và đội ngũ biên soạn giáo trình

Giáo trình đầu tư quốc tế quy tụ nhiều giảng viên Đại học Ngoại thương. PGS. Vũ Chí Lộc giữ vai trò chủ biên và viết hai chương đầu. TS. Vũ Thị Kim Oanh phụ trách các hình thức cơ bản của đầu tư quốc tế. TS. Nguyễn Thị Việt Hoa viết về tự do hóa đầu tư. ThS. Phạm Thị Mai Khanh trình bày vai trò các TNC. ThS. Trần Thị Ngọc Quyên soạn hiệp định đầu tư quốc tế. Tám chương được chia rõ ràng theo chuyên môn từng tác giả. Cách phân công này bảo đảm chiều sâu học thuật cho mỗi nội dung.

1.2. Đối tượng và mục tiêu của môn học

Môn học đầu tư quốc tế hướng tới sinh viên ngành kinh tế và kinh doanh quốc tế. Mục tiêu là cung cấp kiến thức nền về dòng vốn dịch chuyển qua biên giới. Người học nắm vững khái niệm đầu tư và đầu tư nước ngoài. Phạm vi nghiên cứu bao gồm các lý thuyết, môi trường và hình thức đầu tư. Giáo trình cũng hướng dẫn phương pháp học và đánh giá kết quả. Kết thúc môn học, người học phân tích được tác động của FDI. Họ hiểu xu hướng vận động của vốn quốc tế trong thực tiễn hiện nay.

II. Phân tích các vấn đề trong đầu tư quốc tế

Đầu tư quốc tế đặt ra nhiều vấn đề cần phân tích kỹ. Khái niệm đầu tư được nhìn nhận từ nhiều góc độ. Samuelson và Nordhaus xem đầu tư là sự hy sinh tiêu dùng hiện tại để tăng tiêu dùng tương lai. Wikipedia định nghĩa đầu tư là tích lũy tài sản nhằm sinh lời về sau. Econterms nhấn mạnh việc dùng nguồn lực để tăng năng lực sản xuất. Điểm chung là tính sinh lợi. Chủ đầu tư phải bỏ ra nguồn lực như tiền, lao động và máy móc. Các nguồn lực này không phục vụ tiêu dùng hiện tại. Chúng phục vụ sản xuất, kinh doanh hoặc thị trường tài chính. Vấn đề lớn là rủi ro dòng vốn dịch chuyển. FDI phân bố không đều giữa các quốc gia. Dòng vốn vào và ra chênh lệch rõ rệt. Các TNC chi phối phần lớn hoạt động đầu tư. Hình thức M&A ngày càng chiếm ưu thế. Lĩnh vực đầu tư thay đổi sâu sắc theo thời gian. Những vấn đề này đòi hỏi khung lý thuyết vững chắc. Giáo trình giúp người học nhận diện và lý giải các thách thức đó.

2.1. Khái niệm và đặc điểm của đầu tư

Đầu tư là việc sử dụng nguồn lực để thu về lợi ích lớn hơn. Đặc điểm cốt lõi là tính sinh lợi và tính dài hạn. Chủ đầu tư chấp nhận hy sinh tiêu dùng hiện tại. Họ kỳ vọng thu nhập cao hơn trong tương lai. Nguồn lực gồm tiền, tài nguyên, sức lao động và thiết bị. Các nguồn lực này phục vụ sản xuất hoặc thị trường tài chính. Đầu tư luôn gắn liền với rủi ro. Lợi ích càng cao thì rủi ro càng lớn. Đặc điểm này chi phối toàn bộ quyết định của nhà đầu tư quốc tế.

2.2. Xu thế vận động của FDI trên thế giới

Dòng vốn FDI biến động mạnh qua từng giai đoạn. Giai đoạn 1990-2000 tăng trưởng nhanh. Giai đoạn 2001-2003 suy giảm rõ rệt. Từ 2004 đến 2007 dòng vốn phục hồi mạnh mẽ. Sau năm 2007 lại có dấu hiệu sụt giảm. FDI phân bố không đều giữa các quốc gia. Các TNC giữ vai trò chi phối chủ đạo. Phần lớn vốn được thực hiện qua hình thức M&A. Lĩnh vực đầu tư chuyển dịch sâu sắc sang dịch vụ và công nghệ. Nhận diện xu thế này giúp dự báo dòng vốn tương lai.

III. Phương pháp và lý thuyết đầu tư quốc tế

Giáo trình cung cấp nhiều lý thuyết để lý giải đầu tư quốc tế. Mỗi lý thuyết soi sáng một khía cạnh khác nhau. Học thuyết MacDougall - Kemp dựa trên lợi nhuận cận biên của vốn. Vốn dịch chuyển từ nơi thừa sang nơi thiếu. Lợi nhuận cận biên cao thu hút dòng vốn vào. Lý thuyết vòng đời quốc tế của sản phẩm do Vernon đề xuất. Sản phẩm trải qua các giai đoạn từ đổi mới đến chuẩn hóa. Sản xuất dịch chuyển dần sang các nước có chi phí thấp. Vernon thừa nhận lý thuyết có hạn chế khi khoảng cách công nghệ thu hẹp. Các nhà kinh tế bổ sung thêm chi phí ngoài lao động để hoàn thiện. Lý thuyết Chiết trung của Dunning ra đời năm 1977. Lý thuyết kết hợp ba lợi thế quan trọng. Đó là lợi thế quyền sở hữu, lợi thế địa điểm và lợi thế nội bộ hóa. Doanh nghiệp nên chọn FDI khi cả ba yếu tố được thỏa mãn. Phương pháp tiếp cận đa lý thuyết giúp người học phân tích toàn diện. Khung lý thuyết này là nền tảng cho mọi nghiên cứu sau này.

3.1. Lý thuyết vòng đời quốc tế của sản phẩm Vernon

Raymond Vernon xây dựng lý thuyết vòng đời quốc tế của sản phẩm. Sản phẩm mới đầu tiên ra đời tại nước phát triển như Mỹ. Khi sản phẩm chuẩn hóa, sản xuất chuyển sang nước chi phí thấp. Quá trình này lý giải dòng FDI giữa các quốc gia. Vernon thừa nhận lý thuyết có hạn chế. Khi khoảng cách công nghệ và thu nhập thu hẹp, sức giải thích giảm. Các nhà kinh tế mở rộng giả thuyết bằng cách thêm chi phí khác. Họ giải thích FDI của tất cả các nước phát triển một cách đầy đủ hơn.

3.2. Lý thuyết Chiết trung của Dunning

Dunning đề xuất lý thuyết Chiết trung từ năm 1977. Lý thuyết kết hợp ba nhóm giả thuyết quan trọng. Đó là tổ chức doanh nghiệp, nội bộ hóa và lợi thế địa điểm. Lý thuyết trả lời vì sao doanh nghiệp chọn đầu tư trực tiếp. Doanh nghiệp có thể xuất khẩu hoặc cấp phép công nghệ thay thế. Tuy nhiên FDI được chọn khi đem lại lợi ích tối ưu. Điều kiện là cả ba lợi thế cùng được thỏa mãn. Đó là quyền sở hữu, địa điểm và nội bộ hóa. Khung phân tích này được ứng dụng rộng rãi.

IV. Kết luận và ứng dụng giáo trình đầu tư quốc tế

Giáo trình đầu tư quốc tế là tài liệu nền tảng giá trị. Nội dung bao quát từ lý thuyết đến thực tiễn. Người học nắm vững khái niệm, đặc điểm và phân loại đầu tư. Các lý thuyết MacDougall, Vernon và Dunning được trình bày hệ thống. Tác động của FDI tới các nhóm nước được phân tích rõ. Giáo trình giúp sinh viên hình thành tư duy phân tích chặt chẽ. Kiến thức này ứng dụng trực tiếp vào nghiên cứu chính sách. Nhà hoạch định chính sách dùng nó để thu hút vốn đầu tư. Doanh nghiệp dùng nó để quyết định mở rộng ra nước ngoài. Khung lý thuyết Chiết trung hỗ trợ đánh giá lợi thế đầu tư. Người học hiểu rõ vai trò chi phối của các TNC. Họ nhận diện xu hướng M&A toàn cầu. Giáo trình cũng là cầu nối giữa lý thuyết và thực hành. Tài liệu phù hợp cho cả học tập lẫn nghiên cứu chuyên sâu. Giá trị của giáo trình bền vững theo thời gian. Đây là điểm khởi đầu vững chắc cho người theo đuổi lĩnh vực đầu tư quốc tế.

4.1. Giá trị học thuật của giáo trình

Giáo trình đầu tư quốc tế mang giá trị học thuật cao. Nội dung được biên soạn bởi đội ngũ giảng viên giàu kinh nghiệm. Mỗi chương đào sâu một chủ đề chuyên biệt. Cách trình bày logic giúp người học dễ tiếp thu. Các lý thuyết kinh điển được hệ thống hóa rõ ràng. Tài liệu cung cấp câu hỏi ôn tập sau mỗi chương. Danh mục tham khảo phong phú hỗ trợ nghiên cứu mở rộng. Giáo trình trở thành tài liệu cốt lõi của chuyên ngành. Giá trị học thuật được khẳng định qua thời gian sử dụng.

4.2. Ứng dụng thực tiễn trong nghiên cứu và chính sách

Kiến thức từ giáo trình ứng dụng rộng trong thực tiễn. Nhà hoạch định chính sách dùng nó để thiết kế ưu đãi đầu tư. Doanh nghiệp tham khảo để quyết định chiến lược ra nước ngoài. Lý thuyết Chiết trung hỗ trợ phân tích lợi thế địa điểm. Người nghiên cứu áp dụng khung phân tích vào đề tài cụ thể. Sinh viên vận dụng kiến thức vào luận văn và thực tập. Hiểu biết về FDI giúp đánh giá môi trường đầu tư. Tài liệu kết nối lý thuyết với bối cảnh kinh tế hiện đại một cách thiết thực.

Nội dung chính

THÔNG TIN THƯ MỤC VÀ TỔNG QUAN HỌC THUẬT: GIÁO TRÌNH ĐẦU TƯ QUỐC TẾ

Tổng quan về giáo trình (250-300 từ)

Giáo trình Đầu tư Quốc tế do PGS. Vũ Chí Lộc chủ biên, được biên soạn bởi tập thể giảng viên Bộ môn Đầu tư và Chuyển giao công nghệ thuộc Khoa Kinh tế và Kinh doanh quốc tế, Trường Đại học Ngoại thương (xuất bản tại Hà Nội, tháng 6/2011). Đội ngũ tác giả tham gia biên soạn bao gồm: PGS. Vũ Chí Lộc (Chương 1, 2), CN. Đinh Hoàng Minh (Chương 3), TS. Nguyễn Thị Việt Hoa (Chương 4), ThS. Trần Thị Ngọc Quyên (Chương 5), TS. Vũ Thị Kim Oanh (Chương 6), ThS. Phạm Thị Mai Khanh (Chương 7) và Phan Thị Vân (Chương 8).

Trong chương trình đào tạo của Trường Đại học Ngoại thương, Đầu tư quốc tế là môn học bắt buộc thuộc khối kiến thức chuyên ngành của các chương trình đào tạo cử nhân và thạc sĩ như Kinh tế quốc tế, Kinh doanh quốc tế và Kinh tế đối ngoại (Mã học phần: DTU310, thời lượng 3 tín chỉ). Môn học có đối tượng nghiên cứu trọng tâm là sự di chuyển của các dòng vốn trên quy mô toàn cầu và hoạt động đầu tư ở cấp độ doanh nghiệp.

Mục tiêu học tập của giáo trình nhằm trang bị cho người học hệ thống lý luận khoa học và toàn diện về lịch sử phát triển của đầu tư quốc tế, xu hướng tự do hóa đầu tư, môi trường đầu tư, các hiệp định đầu tư quốc tế (IIAs), các hình thức đầu tư cơ bản (ODA, FDI, FPI, tín dụng tư nhân) cùng chiến lược vận hành của các công ty xuyên quốc gia (TNC) và hoạt động mua lại - sáp nhập (M&A).

Cấu trúc giáo trình gồm 8 chương, kết hợp phân tích kinh tế vĩ mô (khung chính sách, dòng vốn toàn cầu) với quản trị vi mô (chiến lược doanh nghiệp của TNC và các thương vụ M&A).

---

Nội dung kiến thức cốt lõi (500-600 từ)

Các chương và chủ đề chính

Nội dung giáo trình được triển khai theo 8 chương với tiến trình logic từ tổng quan lý thuyết, môi trường thể chế đến các hình thức và chủ thể đầu tư cụ thể:

• Chương 1: Giới thiệu về môn học Đầu tư quốc tế: Xác định đối tượng, mục tiêu, phạm vi nghiên cứu (thời gian tập trung vào các thập niên cuối thế kỷ 20 và đầu thế kỷ 21), đề cương chi tiết học phần DTU310 và phương pháp kiểm tra đánh giá.
• Chương 2: Tổng quan về đầu tư quốc tế: Hệ thống hóa khái niệm đầu tư phát triển, đầu tư tài chính; phân loại đầu tư tư nhân và phi tư nhân; trình bày các lý thuyết kinh tế học về đầu tư quốc tế và xu thế vận động của FDI, ODA giai đoạn 1980–2009.
• Chương 3: Môi trường đầu tư quốc tế: Phân tích các yếu tố cấu thành môi trường đầu tư (khung chính sách, yếu tố kinh tế, thuận lợi hóa kinh doanh); so sánh môi trường đầu tư của Việt Nam với Trung Quốc, Hàn Quốc và Thái Lan.
• Chương 4: Tự do hoá đầu tư và các khu vực đầu tư tự do: Phân tích xu thế tự do hóa đầu tư cấp quốc gia và quốc tế; các mô hình khu vực đầu tư tự do gồm AIA (ASEAN), EIA (EU), NAIA (Bắc Mỹ) và định hướng Khu vực đầu tư Đông Á.
• Chương 5: Hiệp định đầu tư quốc tế (IIAs): Khái quát bản chất, phân loại hiệp định; các điều khoản tự do hóa và bảo hộ đầu tư; cơ chế giải quyết tranh chấp (ICSID); các hiệp định Việt Nam tham gia như TRIMs (WTO), AIA 1998, Hiệp định Thương mại Việt - Mỹ (BTA), Hiệp định Bảo hộ Đầu tư Việt - Nhật 2003.
• Chương 6: Các hình thức cơ bản của đầu tư quốc tế: Nghiên cứu 4 hình thức gồm Hỗ trợ phát triển chính thức (ODA/OA), Đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), Đầu tư chứng khoán nước ngoài (FPI) và Tín dụng tư nhân quốc tế.
• Chương 7: Các TNC trong hoạt động đầu tư quốc tế: Phân tích mô hình tổ chức, chiến lược sản xuất quốc tế theo chức năng và phạm vi địa lý của các tập đoàn xuyên quốc gia; tác động của TNC đối với các nước đang phát triển và khu vực ASEAN.
• Chương 8: Mua lại và sáp nhập (M&A) trên thế giới: Phân loại M&A theo chuỗi sản xuất kinh doanh và phương thức tài trợ; các kỹ thuật triển khai như Sell-off, Equity carve-out, Spinoffs, Tracking stock; phân tích nguyên nhân thất bại và điều kiện lựa chọn M&A thay vì đầu tư mới (Greenfield).

Kiến thức nền tảng được xây dựng

Giáo trình thiết lập hệ thống lý luận dựa trên các học thuyết kinh tế học kinh điển và hiện đại:

• Học thuyết MacDougall - Kemp (Marginal Product of Capital Hypothesis): Giải thích sự di chuyển vốn quốc tế dựa trên chênh lệch lợi nhuận cận biên của vốn ($MPK$), chứng minh sự gia tăng sản lượng thế giới ($PUT$) và phân tích tác động phân phối phúc lợi giữa nước đi đầu tư và tiếp nhận đầu tư.
• Lý thuyết Vòng đời quốc tế của sản phẩm (IPLC) của Raymond Vernon (1966): Phân tích 3 giai đoạn chuyển dịch địa điểm sản xuất và thương mại: Sản phẩm mới ra đời $\rightarrow$ Sản phẩm chín muồi (xuất hiện FDI) $\rightarrow$ Sản phẩm tiêu chuẩn hóa (nước phát minh nhập khẩu lại).
• Lý thuyết Chiết trung của John Dunning (1977): Khung phân tích O-L-I giải thích điều kiện quyết định FDI khi doanh nghiệp đồng thời sở hữu Lợi thế quyền sở hữu ($O$), Lợi thế địa điểm ($L$) và Lợi thế nội bộ hóa ($I$).
• Lý thuyết tổ chức doanh nghiệp và bất hoàn hảo thị trường của Stephen Hymer (1960), Buckley & Casson (1976): Phân tích rào cản chi phí giao dịch, lợi thế riêng của doanh nghiệp ($FSA$) và lợi thế quốc gia ($CSA$).

Kỹ năng phát triển

• Kỹ năng phân tích: Đánh giá các chỉ số kinh tế vĩ mô về dòng vốn đầu tư (FDI, FPI, ODA/GNI, tỷ trọng FDI trên tổng vốn tích lũy tài sản cố định - GFCF); so sánh môi trường đầu tư giữa các quốc gia.
• Kỹ năng chuyên môn: Phân biệt các cấu trúc pháp lý trong hiệp định đầu tư song phương và đa phương (nguyên tắc MFN, NT, giải quyết tranh chấp); định lượng các hình thức tài trợ và tái cấu trúc doanh nghiệp trong hoạt động M&A.

---

Phương pháp giảng dạy và học tập (300-350 từ)

Chương trình học phần Đầu tư quốc tế (DTU310) được thiết kế với tổng thời lượng 3 tín chỉ, phân bổ thành 60 tiết học trên lớp (30 tiết lý thuyết và 30 tiết bài tập, thảo luận, thực hành):

• Phương pháp sư phạm: Kết hợp giảng dạy lý thuyết chuyên sâu với phương pháp thảo luận tương tác. Giảng viên điều phối các buổi làm việc nhóm, phản biện chuyên đề và hướng dẫn xử lý tình huống thực tế.
• Tổ chức thảo luận và bài tập: Sinh viên được chia thành các nhóm nghiên cứu (quy mô khoảng 10 sinh viên/nhóm) để thực hiện các chuyên đề nghiên cứu sâu, ví dụ như: Xu hướng tự do hóa đầu tư, chính sách đầu tư quốc tế của các nền kinh tế lớn (Hoa Kỳ, Nhật Bản, Trung Quốc, các nước ASEAN) và phân tích các trường hợp M&A thất bại.
• Tiểu luận chuyên đề: Mỗi nhóm sinh viên hoàn thành một bài tiểu luận nghiên cứu từ 20 đến 25 trang dưới sự cố vấn trực tiếp của giảng viên phụ trách học phần.
• Phương pháp đánh giá kết quả học tập:
  • Đánh giá quá trình (chiếm 40% tổng điểm): Chuyên cần (10%), Kiểm tra giữa kỳ (10%), Thực hành (5%), Thảo luận trên lớp (5%), Tiểu luận (5%), Bài tập nhóm (5%).
  • Đánh giá cuối kỳ (chiếm 60% tổng điểm): Thi kết thúc học phần theo quy định của nhà trường.
• Hướng dẫn tự học: Sinh viên thực hiện chuẩn bị bài đọc trước mỗi buổi học theo bảng tiến độ giảng dạy (từ buổi 1 đến buổi 20), hoàn thành hệ thống câu hỏi ôn tập cuối mỗi chương và tra cứu các văn bản pháp luật, báo cáo quốc tế liên quan.

---

Điểm nổi bật và cập nhật (250-300 từ)

Giáo trình Đầu tư Quốc tế phản ánh hệ thống dữ liệu kinh tế và khuôn khổ pháp lý quốc tế tính đến giai đoạn 2010–2011 với các nội dung trọng tâm:

• Chuỗi dữ liệu thực nghiệm: Giáo trình cập nhật số liệu thống kê biến động dòng vốn FDI toàn cầu giai đoạn 1980–2009, phân tích sự suy giảm của dòng vốn sau khủng hoảng tài chính toàn cầu 2007–2008, dữ liệu tài trợ ODA của Ủy ban Hỗ trợ Phát triển (DAC thuộc OECD) giai đoạn 1993–2008, và cơ cấu FDI vào các nền kinh tế châu Á (Trung Quốc, Thái Lan).
• Cập nhật thể chế và luật pháp: Giáo trình tích hợp các văn bản pháp quy của Việt Nam gồm Luật Đầu tư năm 2005, Nghị định số 108/2006/NĐ-CP; các tài liệu nghiên cứu pháp lý của UNCTAD (2007) do ThS. Phạm Thị Mai Khanh biên dịch; các điều ước quốc tế đa phương và song phương như Hiệp định TRIMs của WTO, Hiệp định Khung về Khu vực Đầu tư ASEAN (AIA 1998), Hiệp định Thương mại Việt - Mỹ (BTA) và Hiệp định Đầu tư Việt - Nhật (2003).
• Ứng dụng thực tiễn trong kinh doanh quốc tế: Giáo trình làm rõ phương thức thâm nhập thị trường của các TNC và phân tích chi tiết các kỹ thuật M&A xuyên biên giới (Sell-off, Carve-out, Spinoff, Tracking stock), chỉ ra nguyên nhân thất bại do định giá sai tài sản hoặc xung đột văn hóa doanh nghiệp.

---

Đối tượng sử dụng giáo trình (200-250 từ)

• Sinh viên đại học và học viên cao học: Là tài liệu học tập bắt buộc cho sinh viên năm thứ ba, năm thứ tư và học viên cao học các ngành Kinh tế quốc tế, Kinh doanh quốc tế, Kinh tế đối ngoại tại Trường Đại học Ngoại thương và các trường đại học khối ngành kinh tế.
• Điều kiện tiên quyết: Để tiếp thu kiến thức học phần, người học cần hoàn thành các học phần nền tảng:
  1. Kinh tế vi mô (Mã: E202)
  2. Kinh tế vĩ mô (Mã: E204)
  3. Kinh tế quốc tế (Mã: KTE308)
  4. Quan hệ kinh tế quốc tế (Mã: KTE306)
  5. Đầu tư nước ngoài (Mã: DTU308)
  6. Lịch sử các học thuyết kinh tế (Mã: KTE301)
• Giảng viên và nhà nghiên cứu: Dùng làm tài liệu chuẩn để thiết kế bài giảng, xây dựng đề cương chi tiết học phần DTU310, tổ chức chuyên đề thảo luận và tham khảo trong nghiên cứu chính sách FDI/ODA.
• Cán bộ thực tiễn: Phù hợp làm tài liệu tham khảo cho chuyên viên hoạch định chính sách kinh tế đối ngoại, cán bộ xúc tiến đầu tư, và nhà quản trị tại các doanh nghiệp có hoạt động đầu tư quốc tế.

---

Câu hỏi thường gặp (250-300 từ)

1. Giáo trình này phù hợp với đối tượng nào?

Tài liệu phục vụ sinh viên cử nhân, học viên thạc sĩ chuyên ngành Kinh tế quốc tế, Kinh doanh quốc tế, Kinh tế đối ngoại, cùng các nhà nghiên cứu và cán bộ quản lý trong lĩnh vực đầu tư nước ngoài.

2. Cần chuẩn bị kiến thức nền tảng nào trước khi học?

Người học cần hoàn thành 6 học phần tiên quyết: Kinh tế vi mô (E202), Kinh tế vĩ mô (E204), Kinh tế quốc tế (KTE308), Quan hệ kinh tế quốc tế (KTE306), Đầu tư nước ngoài (DTU308) và Lịch sử các học thuyết kinh tế (KTE301).

3. Giáo trình có điểm gì khác biệt về mặt cấu trúc?

Giáo trình kết hợp toàn diện giữa lý thuyết kinh tế quốc tế (MacDougall - Kemp, Vernon, Dunning), phân tích thể chế hiệp định quốc tế (IIAs, BITs, AIA, TRIMs) và các kỹ thuật đầu tư vi mô hiện đại (TNCs, các phương thức M&A).

4. Phương pháp tự học giáo trình như thế nào để đạt hiệu quả?

Người học cần đọc trước nội dung chương theo tiến độ 20 buổi học, trả lời hệ thống câu hỏi ôn tập cuối chương, nghiên cứu bảng số liệu thống kê và tham gia hoàn thành tiểu luận nhóm 20–25 trang.

5. Những tài liệu tham khảo chính yếu nào được sử dụng kèm theo?

Các tài liệu đi kèm bao gồm: Giáo trình Đầu tư nước ngoài (PGS.TS. Vũ Chí Lộc), Luật Đầu tư Việt Nam 2005, Nghị định 108/2006/NĐ-CP, tài liệu dịch UNCTAD 2007 (Các khía cạnh kinh tế và pháp lý của FDI), và Báo cáo Đầu tư Thế giới (World Investment Report - WIR).

---

Kết luận (150 từ)

Giáo trình Đầu tư Quốc tế của Trường Đại học Ngoại thương cung cấp hệ thống lý luận chuẩn mực và toàn diện về sự dịch chuyển dòng vốn quốc tế, môi trường đầu tư, các hiệp định kinh tế đa phương cùng phương thức hoạt động của TNC và M&A.

Lộ trình học tập đề xuất:

1. Nắm vững khung lý thuyết nền tảng (Chương 1, 2).
2. Phân tích môi trường thể chế và các hiệp định đầu tư quốc tế (Chương 3, 4, 5).
3. Đánh giá chi tiết các hình thức đầu tư và chiến lược của doanh nghiệp (Chương 6, 7, 8).

Người học nên kết hợp nghiên cứu giáo trình với các nguồn tài liệu bổ trợ bao gồm báo cáo World Investment Report (UNCTAD), số liệu thống kê của OECD/DAC và hệ thống văn bản pháp luật hiện hành về đầu tư quốc tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1. Giới thiệu về môn học Đầu tư quốc tế. Tổng quan về đầu tư quốc tế. Chương này cung cấp cho người học những khái niệm cơ bản, lịch sử phát triển, xu hướng vận động và các lý thuyết về đầu tư quốc tế; 3 GIỚI THIỆU VỀ MÔN HỌC ĐẦU TƯ QUỐC TẾ - Chương 3.

Môi trường đầu tư quốc tế. Chương 3 sẽ nghiên cứu nội dung của môi trường đầu tư và chính sách cải thiện môi trường đầu tư của các quốc gia; đồng thời cũng nghiên cứu và so sánh môi trường đầu tư của Việt Nam trên cơ sở nghiên cứu môi trường đầu tư của các nước khu vực Châu Á. Tự do hoá đầu tư và các khu vực đầu tư tự do. Chương 4 sẽ nghiên cứu xu hướng tự do hoá đầu tư trên thế giới cùng với xu hướng tự do hoá thương mại; đồng thời cũng nghiên cứu một số khu vực đầu tư tự do điển hình trên thế giới như AIA (Khu vực đầu tư Asean); - Chương 5.

Các hiệp định đầu tư quốc tế. Chương 5 chủ yếu tập trung nghiên cứu các nguyên tắc và nội dung cơ bản của hiệp định đầu tư quốc tế. Các hình thức cơ bản của đầu tư quốc tế. Chương này nghiên cứu khái niệm, đặc điểm, nguồn gốc và xu hướng vận động của 4 hình thức cơ bản của đầu tư quốc tế như: ODA, FDI, FPI và Tín dụng tư nhân quốc tế.

Các TNC trong hoạt động đầu tư quốc tế Chương 7 nghiên cứu vai trò và chính sách đầu tư toàn cầu của các tập đoàn TNCs; đồng thời cũng nghiên cứu kinh nghiệm của một số quốc gia trong thu hút và quản lý nguồn vốn và nguồn công nghệ của các TNCs. Mua lại và sáp nhập (M&A) trên thế giới. Trong những năm gần đây M&A rất phổ biến trong hoạt động đầu tư quốc tế, do đó chương này sẽ nghiên cứu khái niệm, phân loại và lợi ích của hình thức đầu tư M&A và một số lý thuyết về M&A trên thế giới.5 Tài liệu học tập: - Giáo trình: 4 GIỚI THIỆU VỀ MÔN HỌC ĐẦU TƯ QUỐC TẾ + Đầu tư nước ngoài do PGS.TS Vũ Chí Lộc chủ biên; + Giáo trình đầu tư quốc tế do PGS.TS Vũ Chí Lộc chủ biên. - Sách tham khảo: + Luật Đầu tư của Việt Nam (Quốc hội ban hành năm 2005); + Nghị định của Chính phủ sô 108/2006/NĐCP Quy định chi tiết Luật Đầu tư năm 2005.

+ Các khía cạnh kinh tế và pháp lý của Đầu tư trực tiếp nước ngoài – UNCTAD 2007 (Phạm Thị Mai Khanh – Giảng viên Đại học Ngoại thương -biên dịch) + Các vấn đề chủ yếu về đầu tư (tài liệu dịch của FTU). + Một số nội dung cơ bản của các Hiệp định đầu tư quốc tế (Vụ Pháp chế - Bộ Kế hoạch và Đầu tư). + Lịch sử các học thuyết kinh tế. + Các sách, tài liệu tham khảo bằng tiếng Việt và Tiếng Anh do Bộ môn quy định.6 Phương pháp, hình thức kiểm tra - đánh giá kết quả học tập học phần 1.1 Phương pháp đánh giá Phương pháp đánh giá Số lần Trọng số [%] Chuyên cần (đi học đầy đủ, chuẩn bị 8 10% bài tốt và tích cực thảo luận, …); Kiểm tra giữa kỳ 1 10% Thực hành 2 5% Thảo luận 4 5% Tiểu luận 1 5% Bài tập nhóm 1 5% 5 GIỚI THIỆU VỀ MÔN HỌC ĐẦU TƯ QUỐC TẾ Thi kết thúc học phần 60% 1.2 Phân bổ thời gian A: Lý thuyết (trên lớp) B: Bài tập/Thải luận/Thực hành (Trên lớp) C: Tự học/ Tự nghiên cứu (Ở nhà) Nội dung chi tiết học phần A B C Chương 2.

Tổng quan về đầu tư quốc tế 2.1 Khái niệm và đặc điểm của đầu tư 2.