phần mở đầu, kết luận, luận văn gồm 3 chương, phần phụ lục, danh mục tài liệu tham khảo. Tình hình lao động việc làm ở thành phố Hải Phòng sau 15 năm đổi mới Chƣơng 2. Đảng bộ thành phố Hải Phòng tiếp tục lãnh đạo giải quyết vấn đề lao động và việc làm của Đảng bộ thành phố Hải Phòng từ năm 2000 đến năm 2012 Chƣơng 3. Nhận xét và bài học kinh nghiệm 8 z Chƣơng 1 TÌNH HÌNH LAO ĐỘNG VIỆC LÀM Ở THÀNH PHỐ HẢI PHÒNG SAU 15 NĂM ĐỔI MỚI 1.
Đặc điểm tự nhiên, kinh tế - xã hội của Hải Phòng tác động đến vấn đề lao động và việc làm 1. Đặc điểm tự nhiên Hải Phòng hay còn được biết đến với tên gọi “thành phố Hoa Phượng Đỏ”, là một thành phố ven biển, nằm phía Đông miền Duyên hải Bắc Bộ. Về ranh giới hành chính: phía Bắc giáp tỉnh Quảng Ninh; phía Tây giáp tỉnh Hải Dương; phía Nam giáp tỉnh Thái Bình; phía Đông giáp biển Đông. Tọa độ của tỉnh với giới hạn cực bắc là 20051’59” vĩ độ bắc thuộc xã Lại Xuân (huyện Thủy Nguyên) và 106040’57” vĩ độ đông thuộc đảo Bạch Long Vĩ.
Hải Phòng nằm ở vị trí giao lưu thuận lợi với các tỉnh trong nước và quốc tế thông qua hệ thống giao thông đường bộ, đường sắt, đường biển, đường sông và đường hàng không. Hải Phòng ngày nay bao gồm 15 đơn vị hành chính trực thuộc gồm 7 quận (Hồng Bàng, Lê Chân, Ngô Quyền, Kiến An, Hải An, Đồ Sơn, Dương Kinh), 8 huyện (An Dương, An Lão, Bạch Long Vĩ, Cát Hải, Kiến Thuỵ, Tiên Lãng, Thuỷ Nguyên, Vĩnh Bảo). Hải Phòng cách thủ đô Hà Nội 102 km, có tổng diện tích tự nhiên là trên 1.523 ha, chiếm 0,45% diện tích tự nhiên cả nước. Với diện tích đồi núi chiếm 15%, phân bố chủ yếu ở miền Bắc, do vậy địa hình phía Bắc có hình dạng và cấu tạo địa chất của vùng trung du với những đồng bằng xen lẫn đồi núi.
Phía nam có địa hình thấp và khá bằng phẳng kiểu địa hình đặc trưng của vùng đồng bằng thuần túy nghiêng ra biển, có độ cao từ 0,7m – 1,7m so với mực nước biển. Vùng biển có đảo Cát Bà được ví như hòn ngọc của Hải Phòng, cách Cát Bà 90km về phía Đông Nam là đảo Bạch Long Vĩ khá bằng phẳng và nhiều cát trắng. 9 z Về khí hậu, thời tiết Hải Phòng mang tính chất cận nhiệt đới ẩm đặc trưng của thời tiết miền Bắc Việt Nam: mùa hè nóng ẩm, mưa nhiều, mùa đông khô và lạnh, có 4 mùa Xuân, Hạ, Thu, Đông tương đối rõ rệt. Nhiệt độ trung bình vào mùa hè là khoảng 32,5 °C, mùa đông là 20,3 °C và nhiệt độ trung bình năm là trên 23,9 °C.
Lượng mưa trung bình năm là khoảng 1600 – 1800 mm. Độ ẩm trong không khí trung bình 85 - 86%. Nhìn chung, khí hậu Hải Phòng rất thuận lợi cho các hoạt động sinh hoạt, sản xuất của con người, sự phát triển của hệ sinh thái, động thực vật và du lịch. Hệ thống sông ngòi ở Hải Phòng khá nhiều như sông Đá Bạc, sông Cấm, sông Văn Úc, sông Lạch Tray và một phần giao của sông Thái Bình, với mật độ trung bình từ 0,6 – 0,8 km/1km2.
Độ dốc khá nhỏ, chảy chủ yếu theo hướng Tây Bắc – Đông Nam. Đây là hạ lưu của sông Thái Bình đổ ra biển, tạo ra một vùng hạ lưu màu mỡ, dồi dào nước ngọt, phục vụ cho đời sống dân cư. Tài nguyên đất, hiện nay Hải Phòng có 62.127 ha đất canh tác, hình thành phần lớn từ hệ thống sông Thái Bình và vùng đất bồi ven biển nên chủ yếu mang tính chất đất phèn và phèn mặn. Tuy nhiên, Hải Phòng có nhiều vùng đất thích hợp với các giống lúa có chất lượng gạo ngon như bắc hương, tám thơm.
Trên diện tích đất canh tác có gần 50% diện tích có thể trồng 3 vụ (2 vụ lúa, 1 vụ màu). Ngoài ra, trồng hoa cũng là một trong những thế mạnh ở một số vùng nông nghiệp Hải Phòng, đặc biệt là vùng đất ven đô thị diện tích trồng hoa khoảng 250 – 300 ha. Trong nhiều cây công nghiệp, Hải Phòng có kinh nghiệm và tiềm năng mở rộng sản xuất 2 loại cây trồng chính là cói và thuốc lào. Với hàng nghìn héc ta đất bãi bồi, trước đây Hải Phòng đã hình thành vùng cói tập trung diện tích trên 1.
Cây ăn quả chủ yếu của Hải Phòng là chuối, cam, vải… Diện tích vườn quả khoảng 2. Ngoài ra, Hải Phòng còn có trên 23.000 ha bãi triều đá nổi và ngập nước, trong đó có 9.000 ha bãi triều cao có thể tổ chức nuôi trồng thuỷ sản và hiện còn 13.000 ha bãi nổi còn bỏ hoang. 10 z Hải Phòng có rừng ngập mặn và rừng cây lấy gỗ, ăn quả, tre, mây,… với diện tích 17. Rừng nguyên sinh Cát Bà với thảm thực vật phong phú, đa dạng, nhiều loại thảo mộc quý hiếm như lát hoa, kim giao, đinh…, hệ động vật đa dạng với 36 loài chim (đại bàng, hải âu, đa đa, én,…), 28 loài thú (khỉ mặt đỏ, khỉ mặt vàng, sơn dương, sóc đuôi đỏ, rái cá, mèo rừng,…).
Đặc biệt là loài voọc đầu trắng, trên thế giới chỉ thấy ở Cát Bà. Bên cạnh đó, Đồ Sơn là một bán đảo đồi núi, rừng thông nối tiếp nhau vươn ra biển dài đến 5 km, có giá trị chủ yếu về phong cảnh và môi trường sinh thái. Trong đất liền có vùng Núi Voi, nằm ở phía bắc thị xã Kiến An và Tràng Kênh (huyện Thuỷ Nguyên) là một quần thể thiên nhiên đa dạng, cấu tạo chủ yếu là núi đá vôi, nhiều hang động kỳ thú… là những địa danh nổi tiếng của thành phố Cảng. Hải Phòng có 2 dải núi chạy liên tục theo hướng Đông Bắc – Tây Nam với nhiều núi đá vôi, chủ yếu tập trung ở Tràng Kênh (Thuỷ Nguyên), Cát Bà… với trữ lượng trên 200 triệu tấn.
Khoáng sản gốc kim loại không nhiều với một số mỏ như: mỏ sắt Dương Quan (Thuỷ Nguyên), kẽm (Cát Bà), than (Vĩnh Bảo), cao lanh Doãn Lại (Thuỷ Nguyên), sét Tiên Hội, Chiến Thắng (Tiên Lãng)…Muối và cát tập trung chủ yếu ở vùng bãi giữa sông và bãi biển Cát Hải, Tiên Lãng, Vĩnh Bảo, Kiến Thuỵ, Đồ Sơn. Đồng thời thành phố có lợi thế bờ biển dài 125km, bờ biển thấp và khá bằng phẳng. Với lợi thế về đường bờ biển như vậy, tạo cho Hải Phòng một nguồn lợi rất lớn về cảng biển, góp phần phát triển thành cảng cửa ngõ quốc tế của cả miền Bắc và cả nước. Ngành du lịch ở đây cũng rất phong phú với những bãi tắm đẹp như Đồ Sơn, Cát Bà còn có các rặng san hô, hệ thống hang động, biển có nhiều loại hải sản có gía trị kinh tế cao.
Đặc điểm kinh tế - xã hội Dân số thành phố là trên 1.100 người, trong đó số dân thành thị là trên 847.000 người và số dân ở nông thôn là trên 990. Mật độ dân số 1.250 người/km 2. Hải Phòng là một trung tâm công nghiệp, dịch vụ của tam giác kinh tế Hà Nội – Hải Phòng – Quảng Ninh, là đầu mối giao thông quan trọng trọng 11 z và ngoài nước với lợi thế cảng biển và cửa ngõ miền duyên hải Bắc Bộ. Hải Phòng có đầy đủ các phương tiện giao thông: đường biển, đường sắt, đường bộ, đường sông, đường hàng không… giúp cho thành phố có điều kiện không chỉ mở rộng liên doanh, liên kết với các địa phương trong cả nước, mà còn với các nước trong khu vực và thế giới.
Lợi thế này giúp Hải Phòng đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu kinh tế, phát triển nhanh và với qui mô lớn các ngành kinh tế dịch vụ. Đây là lợi thế địa lý cho Hải Phòng phát triển các ngành công nghiệp xuất khẩu, tiếp tục thu hút các nguồn vốn đầu tư nước ngoài, là nhân tố tác động mạnh tới sự phát triển và chất lượng và số lượng và thay đổi cơ cấu lao động trên địa bàn thành phố. Đặc biệt trong thời gian, quốc lộ 5 được nâng cấp theo tiêu chuẩn quốc tế, hệ thống cảng Hải Phòng được mở rộng, sân bay Cát Bi được cải tạo và nâng cấp đã tạo nhiều điều kiện thuận lợi để chuyển tải hàng hóa xuất nhập khẩu cho các tỉnh vùng Bắc Bộ, các tỉnh Nam Trung Quốc. Đồng thời có khả năng thiết lập mối quan hệ hàng hải và hàng không với các trong khu vực Đông Nam Á và trên thế giới.
Hiện nay, cảng Hải Phòng là một trong những cảng biển lớn nhất Việt Nam, kéo dài hơn 12km gồm những cảng hàng rời, cảng công-ten-nơ, cảng hàng nặng, sản lượng xếp dỡ đạt hơn 10 triệu tấn/năm và dự kiến sẽ nâng lên từ 20 – 30 triệu tấn vào năm 2015. Trên toàn thành phố có hàng trăm cơ sở sản xuất với nhiều ngành nghề truyền thống như: đóng tàu, cơ khí luyện kim, vật liệu xây dựng, các ngành công nghiệp nhẹ, chế biến thủy hải sản. Hải Phòng là một địa bàn nổi tiếng về phát triển các ngành nghề tiểu thủ công nghiệp, với các làng nghề tồn tại từ lâu đời. Cùng với sự ra đời của chính sách đổi mới kinh tế, khu vực sản xuất này đang có những chuyển biến tích cực góp phần đáng kể cho sự tăng trưởng kinh tế ở Hải Phòng.
Nhiều nghề mới xuất hiện bên cạnh các ngành nghề truyền thống. Với khả năng phát triển công nghiệp ở nông thôn Hải Phòng sẽ thu hút một lượng lớn nông dân vào sản xuất công nghiệp và dịch vụ, giảm bớt được số lao động nhàn rỗi 12 z trong nông nghiệp, tạo thêm việc làm cho lao động ở nông thôn, tạo ra những biến đổi lớn trong cơ cấu lao động ở nông thôn. Hải Phòng đã từng có trên 60 làng nghề với 20 loại hình nghề khác nhau phần lớn là nghề thủ công mỹ nghệ truyền thống, nhiều làng nghề được hình thành từ hàng trăm năm như: Sơn mài điêu khắc Bảo Hà, con giống Nhân Mục (huyện Vĩnh Bảo), chiếu cói Lật Dương (huyện Tiên Lãng), mây che đan Chính Mỹ, đúc kim loại Mỹ Đồng, rèn kim loại Bính Động (huyện Thuỷ Nguyên), đất nung Tiên Hôi, mây tre đan Tiên Cầm (huyện An Lão). Tuy nhiên với biến động của kinh tế, xã hội, nhiều làng nghề Hải Phòng đã mai một, thất truyền.