CHƯƠNG 1 MOT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VE GIẢI QUYET TRANH CHAP DAT DAT 'VÀ PHÁP LUẬT GIẢI QUYET TRANH CHAP BAT ĐẠI 11. Lý hận về gi quyết tranh chấp đất đai LLL hái miện và đặc ẫm giã quyét tram chấp đắt dew 11.11 Khải min giãi qué tren chấp đắt đi Tranh chấp dit dai Tà một hiện tương xã hồi gây ra những hệ hy tiêu cục vŸ chính tị, kin - xã hội Do đổ, việc giã quyễt tranh chấp dit đa là cin thết nhằm, Xhôi phục, duy ti ar én dinh cũa các quan hệ đất dei. Tuy nhiên, gii quyết tren chip dit đủ la mét vẫn để phúc tap, nhạy căn; bởi nó không chỉ "đụng chan” trực tấp din quyên và li ch của các bên đương sơ mà còn ảnh hung đến công đẳng xã hồi Nếu giải quyất không tốt sẽ dẫn dén phân tng tiêu cục không chỉ cũa một cả nhân, cũa một nhỏm nguội mà thêm chí là of cổng đông dân cự Hon nữa néu có sơ xử gục kích đông từ bên ngoài đối với các tranh chấp dit đai df gây nên những hệ quả xâu đội với xã hội Việc gai quyết tranh chấp đất dai nhanh chóng kip thi, dit cm góp phẫn day tỉ nr Gn nh chính ti, tat hy an toàn xã hội. Xát ở gốc độ học thuật khái niém giải quyt tranh chấp dit dai được sở dang phổ iễn trong các vin ‘bin pháp luật đất ds.
Khai niệm này được để cập trong nộ: dung Luật Dit dei năm 1987, Luật Dat đa nim 1993, Luật Đất đu năm 2003 và Luật Đất đi năm 2013. Mặc dia được sỡ dụng trong nội dụng các đạo Luật Dit dai song nổi him của khổ niệm, “gi quyết tranh chấp đất đẻ” li chưa được giải thích chính thức. Trong các ừ đn luật hoc, công bình nghiên cứu cũng không giã mã khái niệm này Chỉ có rất ít công trình dara cách giải thích về khái niệm giải quyét ranh chấp đất đại Theo Giáo tình Luật Dat đi của Trường Đai học Luật Hà Nội TỒệc giải ngất ranh chấp đắt âm là tim va giả pháp ding đắn trên cơ sở pháp luật nhằm giã quyết những bắt đồng mâu thuẫn trong vội bộ nhân dân Trên £0186 đỗ phục hỗi các quyẫn ot hop pháp cho bên bi xâm pham: đồng thes bắt buộc "bên vi pham phải gánh chiu những hậu quả pháp lý do hành vi của ho gây ra? “Trường Dai học Luật Hà Nội C010), Giáo bình Laật Đắt đại Neb Công an nhân dân, Hà Nội, t 462-463 9 “Theo Từ din Giấi thích Thuật ngữ Luật hoe do Trường Dei học Luật Ha Nội xuất bản năm 1999 ii quyết ranh chấp đắt den: Git quyét bắt đồng mâu thuẫn trong nội bổ nn dân 18 chức và rên cơ sở đỗ hc hỗ các quyền lợi hợp pháp bị xâm hại đồng thời m cứu tránh nhiệm pháp lý đỗ với hành v vi phạm pháp luật về đắt en? vv Dựa vào các kh niệm nêu trin và nghiên cứu nổi đang các quy dinh vé giải cquyit ranh chip đất dai côn pháp luật hiện hành; theo học viễn, giã quyết tranh chấp đắt ai được hiễu như rau: Giải quyết ranh chấp đắt đu là met nd chong quên lý nhà ruse về đắt đi do các cơ quen nhà nước có thm quyên thực hiện dựa trên các guy inh cña pháp luật nhằm giãi quyễt những sing đột mâu Huấn về quyẫn và lợi ích hop pháp cia người sứ ng đất giữa hai hoặc nhiễu bên trong quan hệ đắt de 1112 Đặc đẫm giã quyết tranh chấp đắt âm Bin canh các đặc đm của gai quyết tranh chip nói chung gi quyết ranh chip dit dei có một số đặc đm riêng cơ bin nine smu: Ỹ étranh chấp đất đai là một nội dung quân lý nhà nước về đất đai. tranh chip dit đá là rách nhiệm của cơ quan nhà nước có thấm quyền Host đông này do cơ quan nhà nước có ẩm quyền thục hiện cần cứ vào các cgay đảnh của pháp luật và thục tifa sử đụng đất đỗ tìm ra phương thúc phù hợp nhằm, giã quyết những bắt đồng mâuthuẫn giữa các bên ranh chấp Thí hơi, gi quyêt ranh chấp đất dai dé cao phương thức thương lượng hòa gi.
Do tranh chấp dit dei là các bit đồng mâu huấn phúc tạp, Ảnh ining tiêu cục tới dự luận xã hội, việc quản ly và sử dụng đất có nhiêu biển động qua các thời kỷ lịch sitnén giã quyết tranh chip đất da: ay động sóc men tổng hợp của hệ théng chính i trong việc vận động, khuyên khích các bên tranh chip tw gi quyết, vừa tim ra gipháp ải hôn về loi ch vin giảm thiểu ar tác đồng tô cổng đồng Vi vậy, huơng lượng và “Thường Đại bọc Lnit Hà Nội (1999), Giãi đích thuật ng Luật học (Phin Luật Đất dai, Luật Lao động, Tế pháp quốc te), Neb Công an thên din, Hà Nột, tr 35 10 hỏa giã la tiện phép gi quyết tran chấp ma Nhà nước luôn để cao các bên thục hiện Bail, thương lượng]a biện pháp giã chyất anh chấp uyên suốt quá tỉnh từ phát sinh tranh chấp cho đến kh khối tên ti Tòa án hoặc UBND và hòa giã cũng là biện pháp bit buộc thực hiện rước lôi don vụ dn din giã quyét cơ quan tải phán Hai phương hức này luôn meng dén sự ding thuận co nhất về ý chí của các bên tranh chấp và lim cho công tá thì hành phán quyét của UBND hạy Tòa án trở nổn thuận lợi Thứ ba, giải quyét tranh chấp đất dai dựa rên chế độ sở hữu đất dai toàn din nà Nhà nuốc là đụ diện chủ sở hữu và thống nhất quin ly. Dit di là ti nguyên thiên hiên mà không phải thuẫn hộ là thành quả sản phẩm cia Lao động cho đa thông qua lao động, cơn người có thể làm thay đổi hoặc nâng cao giá trì sử dung của nó và chỉ Xôi có sự kết hợp với leo động, dit dai mới trở thành tài sân có ich, "Xuất ph tờ việc any din chỗ độ sở hữu toàn din vi đất đa ma quá tình gai quyết tranh chấp đất đi thục chit là giải quyẾt tranh chấp quyền sử đụng đất và tranh chip phát sinh từ quá trình nữ dạng đất Thứ hr it quyét ranh chấp đất đứ không chi dựa vào quan diém, đường lối của Đăng, chính sách, phip luật của Nhà nage ma con cẩn cổ vào tâmlý, thí hid, phong tục, tập quán, hương ước, luật tục của cộng đẳng din cư Các quan hé xã hội, smatrong & có quan hệ anhchấp đất di, dường nay bị chỉ phối manh mổ bối các qui tắc đạo đức, phong tục tép quần truyền thống hơn là các quy phạm pháp luật. Người dân, sống rong công đồng làng xã luôn coi rong ý thức giữ gìn tinh doin kết gia các hành iên trong công đẳng và loi bổ các yêu tổ gậy tẫn hạ đốn mốt quan hệ King kit giữa các thành viên với công đồng Vì thể, rong quá tình gi quyét tranh chấp đắt di, đặc tiệt à hoà giã, áp đăng các tập quân thất chỗ đạo đức rất hiệu quả rong việc thuyết phục các 'bên trong tranh chấp đất đại ở khmu vue nông thôn”. Mặc dis Luật Dit dai năm 2013 chua co nự đề cập vi tip quán, dao đúc rong việc giã quyết tranh chấp dit đá, nhhơng thực tổ cq tình áp đụng pháp luật vấn được vin dụng để đơn ra những giã pháp đụng hôn tranh chấp đất di ° Cơ quan Phat tain Quốc tf Austalia, Quỹ Chin A, Viên nghên ctu Chih cách Phip hat rà Phát tiến 2013), “Hos gi banh chấp dat das tn Vrdt Na Phên ch giáp at liên lành các tực Bn Tà khuyên ng co ci cal’ Bao cáo gluta, Hà Hộ 13,21 u 1.2 Ngyên tắc giảiuy tranh chấp đất det ii để cập dén nguyên tắ tức là nói đến phương hướng chỉ dao, là nin ting php lý xuyên muốt quá tình thục hiện pháp luật Đố với giã quyết tranh chấp đất xi, những phương hướng, đường lỗ công đoợc khi quát thành các nguyên tắc áp dang rất quan trong nhim định hướng xuyên suốt trong quá tỉnh giải quyết ranh chip v dit dei.Các nguyên tắc cơ bản này bao gầm Thứ nhất nguyên tắc đất đi thuộc sở hữu toàn din do Nhà nước đi điền chữ sở hữu Điều 53 Hiễn pháp năm 2013 khẳng dink: “Dat da, từ ngền made, tit nguén lhoông san ngunlợi ở ving bin, vinng tồi tài nguyên Huân nhiên khác và sác tài sẵn do Nhà nước đu ne quân lý là tài sẵn công thuộc sở hữu toàn đến do “Nhà nước đụ điện chỉ sở lấn và thẳng nhất quản Như vậy, toán bộ đất đu trần lãnh thd Việt Nam đầu thuộc quyền sở hữu da din của Nhà nước, TỔ chức, cá nhân, hồ gia Ảnh chỉlà những người được Nhà nước go đất cho thuê dit ử đụng Ho không có quyén sở hi đất đi Quyên sỡ hồn toàn dân đổi với đất dai là quyén sở hữu duy nhất và tuyét đổi, Tinh duy nhất và huyệt đối thi hiệnở chỗ quyén sở hữu toàn din bao trim toàn bộ vẫn đất đu của quốc gia cho di dit đó dang do gỉ sử dụng Day lá nguyên tắc pháp lý quyền suốt qu tinh quân lý và sử dụng dit phin ánh đặc trừng cũa quyền sở hive toàn dân đối với dit dai.
Do vậy, khi giải quyết tranh chấp dit dx, các cơ quan có thẳm quyền phii nghiém chỉnh tuân thủ nguyên tắc này và coi đó là cơ sở để giã quyết tranh chấp đất di. Việc gai quyết tranh chấp được thực hiện nêu không thuôc trường hop đổi Ini dit đã được giao cho người khác sở đụng trong quá bình thục hiện chính sách dit dei của Nhà nước Việt Nam dân chủ công hoa, Chính phố Cách mang lâm thôi Công hòn miễn Nam Việt Nam và Nhà nước Công hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Thứ hơi nguyễn tắc dim bảo lợi ich cũa người sỡ đụng đất nhất1à lợi ch ánh tẾ khuyên khích việc tự hô gi trong nội bô quản chúngnhân din Thực hiệnnguyên. tắc này, có nghĩa là hoạt đồng gai quyết tranh chấp dit đai thể hiện được tư tưởng đỗi mới trong quá tình Nhà nước quên ý đất đi.