Phần mở đầu Formatted: Font: (Default) Times New Roman, 13 pt, Check spelling and grammar Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về nợ xấu NHTM và kinh nghiệm quốc tế trong xử Formatted: Font: (Default) Times New Roman, 13 pt lý nợ xấu Formatted: Font: +Body Chƣơng 2: Phƣơng pháp và thiết kế nghiên cứu. Formatted: Indent: First line: 7.42 cm, Border: Top: (No border), Tab stops: Not at 12.28 cm 4 z Chƣơng 3: Thực trạng nợ xấu trong hệ thống NHTM Việt Nam. Chƣơng 4: Các giải pháp ngăn ngừa, xử lý nợ xấu trong hệ thống NHTM Việt Nam. Kết luận Formatted: Font: (Default) Times New Roman, 13 pt, Check spelling and grammar Formatted: Indent: Hanging: 0.63 cm Formatted: Font: (Default) Times New Roman, 13 pt Formatted: Font: +Body Formatted: Indent: First line: 7.42 cm, Border: Top: (No border), Tab stops: Not at 12.28 cm 5 z CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN NỢ XẤU NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI VÀ Formatted: Font: Bold, Not Italic, No underline, Font color: Blue, English (United States) KINH NGHIỆM QUỐC TẾ TRONG XỬ LÝ NỢ XẤU Formatted: Font: Bold, Not Italic, No underline, Font color: Blue, English (United Formatted: Font: 13 pt, Bold, Not Italic, English (United States) 1.
Tổng quan các công trình nghiên cứu Formatted: Heading 2, None, No bullets or numbering Nợ xấu là vấn đề luôn đƣợc quan tâm tại các NHTM cũng nhƣ cả hệ thống Formatted: No underline, Font color: Accent 1, English (United States) ngân hàng quốc gia. Nợ xấu ảnh hƣởng đến khả năng hoạt động, uy tín trên thị trƣờng Formatted: Font: Not Bold, English (United và cả sự tồn tại của các NHTM. Cùng với những diễn biến phức tạp của nợ xấu States) Formatted: No underline, Condensed by 0.1 những năm gần đây, đã có một số bài viết, công trình nghiên cứu đề cập đến vấn đề pt này nhƣ: Luận văn thạc sĩ kinh tế: “Thực trạng và giải pháp xử lý nợ xấu tại sở giao dịch Agribank” của tác giả Nguyễn Mạnh Linh năm 2015 - Học viện Ngân hàng; Luận văn “Giải pháp xử lý nợ xấu tại NHTM cổ phần Đầu tƣ và Phát triển Việt Nam chi nhánh Hải Dƣơng” của thạc sỹ Nguyễn Thị Huế năm 2015 - Học viện Ngân hàng; chuyên đề “Nợ xấu và xử lý nợ xấu tại NHTMCP Quốc tế VIB” của tác giả Vũ Văn Thực năm 2016; Luận văn “giải pháp xử lý tại NHTM cổ phần Sài Gòn Thƣơng tín - Sacombank” của tác giả Trần Thanh Tâm năm 2015 - Học viện Ngân hàng… Formatted: Condensed by 0.1 pt Các đề tài, luận văn kể trên đã tập trung nghiên cứu lý thuyết về nợ xấu và thực trạng xử lý nợ xấu tại một số chi nhánh hoặc NHTM cụ thể với các chính sách tín dụng cũng nhƣ chính sách quản lý khác nhau. Hầu hết các bài viết sử dụng phƣơng pháp tổng hợp phân tích, so sánh số liệu, từ đó đƣa ra nguyên nhân dẫn đến nợ xấu cũng nhƣ đề xuất giải pháp xử lý.
Các công trình nghiên cứu đã chỉ ra thực trạng nợ quá hạn, nợ xấu mà các ngân hàng đang phải đối mặt, những tồn tại trong hoạt động tín dụng của từng ngân hàng, khách quan và chủ quan dẫn đến rủi ro tín dụng, trên cơ sở đó đƣa ra các giải pháp phù hợp. Tuy nhiên, phạm vi mà các luận văn này tập trung nghiên cứu nợ xấu và xử lý nợ xấu của một chi nhánh hoặc một NHTM cụ thể, chƣa đánh giá, phân tích thực trạng nợ xấu của cả hệ thống các Formatted: Indent: Hanging: 0.63 cm NHTM và cũng chƣa nghiên cứu, phân tích về kinh nghiệm quốc tế trong xử lý nợ Formatted: Font: (Default) Times New Roman, 13 pt, Check spelling and grammar xấu. Bên cạnh đó, các luận văn tập trung nghiên cứu trong khoảng thời gian từ Formatted: Font: (Default) Times New Roman, 13 pt năm 2014 trở về trƣớc, trong khi xử lý nợ xấu đòi hỏi những cập nhật mới nhất về Formatted: Font: +Body quá trình xử lý nợ xấu tổng thể theo Quyết định số 254/QĐ-TTG ngày 01/3/2012 Formatted: Indent: First line: 7.42 cm, Border: Top: (No border), Tab stops: Not at 12.28 cm 6 z của Thủ tƣớng Chính phủ phê duyệt Đề án “Cơ cấu lại hệ thống tổ chức tín dụng giai đoạn 2011-2015”. Các vấn đề về nợ xấu cũng đƣợc đề cập tới ở một số tạp chí chuyên ngành.
Bài viết của Huỳnh Thế Du năm 2004 trong chƣơng trình giảng dạy Fulbright, TP. Hồ Chí Minh nghiên cứu về các mô hình xử lý nợ tại một số quốc gia trên thế giới, gồm mô hình xử lý nợ tập trung tại Thái Lan, Indonesia, Hàn Quốc… và mô hình xử lý nợ phi tập trung nhƣ Hungari, Balan… Tác giả đã nghiên cứu và phân tích về ƣu – nhƣợc điểm của từng mô hình. Bên cạnh đó, nghiên cứu có sự so sánh các điểm tƣơng đồng và khác biệt trong sự hình thành và hoạt động của hệ thống NHTM Việt Nam và một số nƣớc trong khu vực. Trên cơ sở kế thừa các nghiên cứu riêng biệt từ trƣớc đến nay, trong công trình nghiên cứu này, tác giả tập trung nghiên cứu và phân tích về thực trạng nợ xấu trên 2 ngân hàng có tỉ lệ nợ xấu và có các hoạt động rõ rệt điển hình trong phòng ngừa và xử lý nợ, với khoảng thời gian nghiên cứu 2012-2016 sẽ cho thấy rõ ràng bức tranh nợ xấu và thực trạng xử lý nợ xấu của các NHTM Việt Nam hiện nay.
Cơ sở lý luận nợ xấu tại các NHTM Formatted: Heading 2, Left, None, Line spacing: single, Pattern: Clear 1. Khái niệm nợ xấu ngân hàng Formatted: No underline, Font color: Blue Formatted: Font color: Blue Nợ là một thuật ngữ thƣờng đƣợc sử dụng trong trƣờng hợp về tài sản, tuy Formatted: Indent: First line: 0 cm nhiên nợ cũng có thể đƣợc sử dụng để chỉ các nghĩa vụ khác. Trong trƣờng hợp nợ tài sản thì nợ là một cách sử dụng sức mua trƣớc khi kiếm đƣợc tổng số tiền để trả cho sức mua đó. Các công ty có thể sử dụng nợ nhƣ là một phần trong chiến lƣợc tài chính tổng thể của mình.
Nợ đƣợc hình thành khi một ngƣời cho vay đồng ý cho ngƣời vay một lƣợng tài sản nhất định. Trong xã hội hiện đại, nợ thƣờng đƣợc đi kèm với sự đảm bảo khả năng thanh toán với một mức lãi suất nhất định, tính theo thời điểm. Formatted: Indent: Hanging: 0.63 cm Nợ xấu là vấn đề tồn đọng trong nhiều ngân hàng vì hoạt động tín dụng luôn Formatted: Font: (Default) Times New Roman, 13 pt, Check spelling and grammar chứa đựng nhiều rủi ro. Theo quyết định 493/2005/QĐ – NHNN của NHNN về Formatted: Font: (Default) Times New Roman, 13 pt phân loại nợ, trích lập và sử dụng dự phòng để xử lý rủi ro tín dụng trong hoạt động Formatted: Font: +Body ngân hàng của TCTD, Nnợ xấu đƣợc hiểu là các khoản nợ dƣới chuẩn, có thể quá Formatted: Indent: First line: 7.42 cm, Border: Top: (No border), Tab stops: Not at 12.28 cm 7 z hạn và bị nghị ngờ về khả năng trả nợ của con nợ và khả năng thu hồi nợ của chủ nợ.
Có khá nhiều thuật ngữ về nợ xấu nhƣ “non – performing loan – NPL”, “bad debt”,“doubtful debt”, “defaulted loan”. Hiện nay, trên thế giới có một số khái niệm chung về nợ xấu đƣợc áp dụng. Theo ngân hàng Trung ƣơng Châu Âu (ECB): “Một khoản nợ được coi là nợ xấu khi quá hạn trả lãi và gốc trên 90 ngày trở lên, phù hợp với định nghĩa của Basel II về tổn thất, hoặc khi có lý do chắc chắn để nghi ngờ về khả năng khoản vay sẽ được thanh toán đầy đủ”. Trong khi đó, theo Quỹ tiền tệ Quốc tế (IMF): “Một khoản nợ được coi là nợ xấu khi quá hạn trả lãi và/hoặc gốc trên 90 ngày, hoặc khoản lãi chưa trả từ 90 ngày trở lên đã được nhập gốc, tái cấp vốn hoặc chậm trả theo thỏa thuận; hoặc các khoản phải thanh toán đã quá hạn dưới 90 ngày nhưng có lý do chắc chắn để nghi ngờ về khả năng khoản vay sẽ được thanh toán đầy đủ”.
Nhƣ vậy, nợ xấu về cơ bản đƣợc xác định dựa trên hai yếu tố: (i) quá hạn thanh Formatted: Font: Not Bold, Not Italic, No underline, Font color: Auto, Condensed by 0.2 pt toán trên 90 ngày; (ii) sự hoài nghi về khả năng trả nợ. Đây đƣợc coi là định nghĩa của chuẩn mực kế toán quốc tế (IAS) đang đƣợc áp dụng phổ biến trên thế giới. Formatted: Condensed by 0.2 pt Nợ xấu ngân hàng Thông thƣờng nợ ngân hàng thƣờng đƣợc xếp thành 05 nhóm, bao gồm: nợ đủ Formatted: Font: Not Bold, Not Italic, No underline, Font color: Auto, Condensed by 0.3 pt tiêu chuẩn, nợ cần chú ý, nợ dƣới tiêu chuẩn, nợ nghi ngờ và nợ có khả năng mất vốn. Formatted: Condensed by 0.3 pt Nợ xấu ngân hàng đƣợc hiểu là những khoản cho vay/tín dụng của ngân hàng đối với khách hàng vay, có thể là cá nhân hoặc tổ chức, đã quá hạn 90 ngày và có dấu hiệu ngƣời vay/khách hàng không trả đƣợc nợ cho ngân hàng.
Nhƣ vậy với việc Formatted: No underline, Font color: Blue phân loại nợ ngân hàng thành 5 nhóm nhƣ trên thì nợ xấu ngân hàng là khoản nợ Formatted: Indent: First line: 0 cm Formatted: Font: Not Bold, Not Italic, No dƣới tiêu chuẩn, nợ nghi ngờ và nợ có khả năng mất vốn. underline, Font color: Auto, Condensed by 0. Nguyên nhân của nợ xấu lớn và tăng nhanh Formatted: Indent: Hanging: 0.63 cm Hoạt động ngân hàng là hoạt động trung gian tài chính, vì vậy nó chịu tác Formatted: Font: (Default) Times New Roman, 13 pt, Check spelling and grammar động đa chiều của các yếu tố bên trong và bên ngoài, chủ quan và khách quan. Hoạt Formatted: Font: (Default) Times New Roman, 13 pt động tín dụng ngân hàng luôn gắn với rủi ro và nợ xấu là không thể tránh đƣợc trong Formatted: Font: +Body hoạt dộng tín đụng ngân hàng.
Khả năng thu hồi vốn hay hiệu quả hoạt động tín dụng Formatted: Indent: First line: 7.42 cm, Border: Top: (No border), Tab stops: Not at 12.28 cm 8 z của ngân hàng phụ thuộc rất nhiều vào hiệu quả kinh doanh của phía khách hàng vay vốn. Sau khi cấp tín dụng, tiền của ngân hàng tham gia vào các quá trình sản xuất kinh doanh, đầu tƣ và hình thành lên tài sản của khách hàng. Nợ xấu phản ánh trên sổ sách kế toán của ngân hàng tƣơng ứng với các tài sản không sinh lời hoặc không dễ dàng chuyển đổi đƣợc thành tiền của khách hàng dƣới dạng hàng tồn kho, chi phí dở dang, các công trình, dự án đang triển khai, các khoản nợ và các khoản phải thu chƣa thu đƣợc, nợ động xây dựng đối với các công trình bất động sản. Formatted: Condensed by 0.1 pt Nợ xấu ngân hàng phát sinh do nhiều nguyên nhân, tuy nhiên từ thực tiễn quốc Formatted: Font: Not Bold, Not Italic, No underline, Font color: Auto, Condensed by 0.
