Giải Pháp Tín Dụng Góp Phần Chuyển Dịch Cơ Cấu Kinh Tế Nông Thôn Đồng Bằng Sông Cửu Long

Luận văn thạc sĩ phân tích giải pháp tín dụng của NHNo PTNT Việt Nam trong chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn ĐBSCL đến năm 2010.

• Tác giả: Vũ Minh Tân
• Người hướng dẫn: PGS-TS Nguyễn Thị Nhung
• Trường học: Học viện Ngân hàng
• Chuyên ngành: Kinh tế, tài chính ngân hàng
• Đề tài: Giải Pháp Tín Dụng Góp Phần Chuyển Dịch Cơ Cấu Kinh Tế Nông Thôn Đồng Bằng Sông Cửu Long
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2005
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TIN DUNG NGAN HANG TRONG VAI TRO CHUYEN DICH CO CAU KINH TE NONG NGHIEP, NONG THON THEO HƯỚNG CNH-HĐH
• 1.1. CNH-HĐH néng nghiép, néng thôn, nhiệm vụ quan trọng hàng đầu trong tiến trình CNH-HĐH
• 1.2. Vị trí của nông nghiệp, nông thôn trong nền kinh tế Việt Nam
• 1.3. Sự cần thiết phải chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp- nông thôn theo hướng CNH-HĐH
• 1.4. Những nhân tố ảnh hưởng đến cơ cấu kinh tế nông nghiệp, nông thôn
• 1.5. Tín dụng ngân hàng trong vai trò chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp - nông thôn
• 1.6. Các hình thức tín dụng. Chức năng của tín dụng ngân hàng
• 1.7. Vai trò của tín dụng ngân hàng trong việc chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp - nông thôn
• 1.8. Kinh nghiệm của một số ngân hàng các nước trong chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp - nông thôn
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG TÍN DỤNG CỦA NHNo&PTNT VIỆT NAM VỚI QUÁ TRÌNH CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU KINH TẾ ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG
• 2.1. Thực trạng chuyển dịch cơ cấu kinh tế ở ĐBSCL
• 2.2. Đặc điểm tự nhiên, kinh tế - xã hội ĐBSCL
• 2.3. Những thành tựu đã đạt được trong phát triển kinh tế và chuyển dịch cơ cấu kinh tế ở ĐBSCL thời gian qua (2001-2004)
• 2.4. Tốc độ tăng trưởng kinh tế
• 2.5. Thực trạng phát triển các ngành trong vùng ĐBSCL
• 2.6. Những thuận lợi, khó khăn trong chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp - nông thôn ở ĐBSCL
• 2.7. Tổng quan về hoạt động của các ngân hàng trên địa bàn các tỉnh ở ĐBSCL
• 2.7.1. Màng lưới các ngân hàng ở ĐBSCL
• 2.7.2. Các ngân hàng thương mại quốc doanh
• 2.7.3. Các ngân hàng thương mại cổ phần và quỹ tín dụng nhân dân
• 2.7.4. Hoạt động của các ngân hàng ở ĐBSCL
• 2.8. Hoạt động của NHNo&PTNT Việt Nam với quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp-nông thôn ở ĐBSCL
• 2.8.1. Hoạt động chung của NHNo&PTNT Việt Nam
• 2.8.2. Hoạt động tín dụng của các NHNo&PTNT ở ĐBSCL đã góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế toàn vùng qua các năm
• 2.8.3. Huy động vốn
• 2.8.4. Dư nợ cho vay theo thành phần kinh tế qua các năm
• 2.8.5. Dư nợ cho vay theo thời gian và ngành kinh tế qua các năm
• 2.8.6. Nợ quá hạn
• 2.8.7. Những hạn chế trong hoạt động tín dụng của các NHNo&PTNT đối với quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế ở ĐBSCL, thời gian qua
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP TÍN DỤNG GÓP PHẦN ĐẨY MẠNH QUÁ TRÌNH CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU KINH TẾ NÔNG NGHIỆP-NÔNG THÔN ĐBSCL Ở NHNo&PTNTVN
• 3.1. Mục tiêu chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp-nông thôn ĐBSCL đến 2010
• 3.2. Định hướng chiến lược chuyển dịch cơ cấu kinh tế ĐBSCL theo hướng CNH-HĐH
• 3.3. Các giải pháp chủ yếu
• 3.3.1. Xác định mục tiêu kinh doanh của NHNo&PTNTVN ở ĐBSCL
• 3.3.2. Các giải pháp chủ yếu của NHNo&PTNT Việt Nam
• 3.3.3. Giải pháp huy động vốn
• 3.3.4. Giải pháp mở rộng hoạt động kinh doanh
• 3.3.5. Giải pháp đào tạo nguồn nhân lực
• 3.3.6. Giải pháp về quản lý rủi ro tín dụng
• 3.3.7. Giải pháp phát triển công nghệ thông tin
• 3.3.8. Giải pháp tăng cường công tác thông tin tiếp thị và phát triển thị trường
• 3.3.9. Xây dựng mối quan hệ giữa các chi nhánh trong vùng
• 3.4. Một số kiến nghị
• 3.4.1. Đối với Chính phủ và các bộ, ngành
• 3.4.2. Đối với cấp ủy, chính quyền các cấp
• BẢNG PHỤ LỤC BÌNH KÈM
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tín Dụng Nông Thôn Tổng Quan và Vai Trò Chuyển Dịch Cơ Cấu

Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) là vùng trọng điểm nông nghiệp của Việt Nam. Vai trò của tín dụng nông thôn ĐBSCL trong việc chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn là vô cùng quan trọng. Tín dụng không chỉ cung cấp nguồn vốn cho sản xuất mà còn thúc đẩy ứng dụng khoa học kỹ thuật, hình thành chuỗi giá trị nông sản ĐBSCL và phát triển các ngành nghề phi nông nghiệp. Việc tiếp cận nguồn vốn tín dụng ưu đãi nông thôn giúp nông dân và doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp công nghệ cao ĐBSCL, nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Theo tài liệu gốc, 'Nông nghiệp, nông thôn được xem mặt trận hàng đầu trong chiến lược phát triển kinh tế-XH của Việt Nam'.

1.1. Khái niệm và Đặc điểm của Tín Dụng Nông Thôn

Tín dụng nông thôn là hình thức cấp vốn cho các hoạt động sản xuất, kinh doanh trong lĩnh vực nông nghiệp và khu vực nông thôn. Đặc điểm của tín dụng nông thôn ĐBSCL bao gồm tính mùa vụ, rủi ro cao do thiên tai, và đối tượng vay vốn thường là hộ nông dân nhỏ lẻ. Các hình thức tín dụng phổ biến bao gồm cho vay ngắn hạn, trung hạn và dài hạn, phù hợp với từng mục đích sử dụng vốn. Để đảm bảo hiệu quả tín dụng nông thôn, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa ngân hàng, chính quyền địa phương và các tổ chức khuyến nông. Tín dụng phải đi kèm với khuyến nông ĐBSCL giúp người dân sử dụng vốn hiệu quả và nâng cao năng lực sản xuất.

1.2. Vai Trò của Tín Dụng trong Chuyển Dịch Cơ Cấu Kinh Tế Nông Thôn

Tín dụng đóng vai trò then chốt trong việc chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn. Nó tạo điều kiện cho nông dân và doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn để đầu tư vào các ngành nghề mới, nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Tăng trưởng tín dụng nông thôn cũng thúc đẩy quá trình chuyển dịch lao động từ nông nghiệp sang các ngành công nghiệp và dịch vụ, góp phần nâng cao thu nhập và cải thiện đời sống người dân. Theo tài liệu, 'Trong cách mạng XHCN, liên minh công-nông có thể được tăng cường và củng cố khi cấp nông dân được cải tạo mọi điều kiện để phát triển kinh tế và tham gia đầy đủ vào công cuộc phát triển đất nước'.

1.3. Các Hình Thức Tín Dụng Ngân Hàng Phổ Biến Hiện Nay

Hiện nay, có nhiều hình thức tín dụng được áp dụng, phù hợp với nhu cầu và khả năng của từng đối tượng. Các hình thức phổ biến bao gồm cho vay theo dự án, cho vay theo hộ gia đình, cho vay thông qua tổ nhóm và cho vay vi mô. Mỗi hình thức có những ưu điểm và nhược điểm riêng, đòi hỏi ngân hàng và người vay phải lựa chọn phương thức phù hợp nhất. Tín dụng vi mô nông thôn đặc biệt quan trọng đối với các hộ nghèo và cận nghèo, giúp họ có cơ hội tiếp cận vốn và tham gia vào các hoạt động sản xuất kinh doanh.

II. Thách Thức và Vấn Đề trong Cung Cấp Tín Dụng Nông Thôn

Mặc dù có vai trò quan trọng, việc cung cấp tín dụng cho nông nghiệp tại ĐBSCL vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Rủi ro thiên tai, biến đổi khí hậu, thiếu thông tin thị trường, và hạn chế về tài sản thế chấp là những rào cản lớn đối với người dân khi tiếp cận nguồn vốn. Thêm vào đó, thủ tục vay vốn phức tạp và lãi suất cao cũng gây khó khăn cho các hộ nông dân nhỏ lẻ. Để giải quyết những vấn đề này, cần có sự phối hợp đồng bộ giữa các bộ, ngành, địa phương và các tổ chức tín dụng.

2.1. Rủi Ro và Hạn Chế Khi Tiếp Cận Tín Dụng Nông Thôn

Rủi ro trong tín dụng nông thôn ĐBSCL bao gồm rủi ro tín dụng, rủi ro thị trường và rủi ro hoạt động. Các yếu tố như thiên tai, dịch bệnh và biến động giá cả nông sản có thể ảnh hưởng lớn đến khả năng trả nợ của người vay. Hạn chế về tài sản thế chấp và thiếu thông tin tín dụng cũng là những rào cản lớn đối với việc tiếp cận vốn. Để giảm thiểu rủi ro, cần có các giải pháp bảo hiểm nông nghiệp và hệ thống thông tin tín dụng hiệu quả.

2.2. Thủ Tục Vay Vốn và Lãi Suất Tín Dụng

Thủ tục vay vốn phức tạp và lãi suất cao là những vấn đề nhức nhối trong tín dụng nông thôn. Nhiều hộ nông dân phải trải qua quá trình xét duyệt hồ sơ kéo dài và tốn kém chi phí đi lại. Lãi suất cao làm giảm lợi nhuận của người vay và tăng nguy cơ nợ xấu. Để cải thiện tình hình, cần đơn giản hóa thủ tục vay vốn và giảm lãi suất cho vay, đặc biệt đối với các đối tượng ưu tiên.

2.3. Khó Khăn trong Đánh Giá và Quản Lý Rủi Ro Tín Dụng

Việc đánh giá và quản lý rủi ro trong tín dụng nông thôn đòi hỏi ngân hàng phải có đội ngũ cán bộ chuyên môn và hệ thống thông tin đầy đủ. Tuy nhiên, nhiều ngân hàng còn thiếu kinh nghiệm và nguồn lực để thực hiện công việc này một cách hiệu quả. Để nâng cao năng lực quản lý rủi ro, cần tăng cường đào tạo cán bộ tín dụng và ứng dụng công nghệ thông tin vào quy trình đánh giá và giám sát tín dụng.

III. Giải Pháp Tín Dụng Chuyển Dịch Cơ Cấu Nông Nghiệp Bền Vững

Để giải pháp tín dụng cho nông nghiệp phát huy tối đa hiệu quả, cần có những giải pháp đồng bộ và toàn diện. Tập trung vào việc xây dựng và phát triển chuỗi giá trị nông sản, hỗ trợ ứng dụng công nghệ cao, và nâng cao năng lực cạnh tranh cho các doanh nghiệp nông nghiệp. Đồng thời, cần tăng cường vai trò của Nhà nước trong việc điều tiết thị trường và hỗ trợ người dân tiếp cận thông tin và kiến thức mới. Phát triển bền vững nông thôn ĐBSCL là mục tiêu quan trọng cần hướng đến.

3.1. Hỗ Trợ Tín Dụng cho Ứng Dụng Công Nghệ Cao Trong Nông Nghiệp

Để thúc đẩy nông nghiệp công nghệ cao ĐBSCL, cần có các chính sách hỗ trợ tín dụng đặc biệt cho các dự án đầu tư vào công nghệ mới. Các ngân hàng cần chủ động tìm kiếm và tài trợ cho các dự án có tiềm năng, đồng thời cung cấp các dịch vụ tư vấn và hỗ trợ kỹ thuật cho doanh nghiệp. Việc ứng dụng công nghệ cao sẽ giúp nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm và giảm thiểu tác động đến môi trường.

3.2. Phát Triển Chuỗi Giá Trị Nông Sản Giải Pháp Tín Dụng

Phát triển chuỗi giá trị nông sản ĐBSCL là một trong những giải pháp quan trọng để nâng cao giá trị gia tăng và tăng thu nhập cho người nông dân. Các ngân hàng cần cung cấp các gói tín dụng linh hoạt, đáp ứng nhu cầu vốn của từng khâu trong chuỗi giá trị, từ sản xuất, chế biến đến tiêu thụ. Đồng thời, cần khuyến khích sự liên kết giữa các tác nhân trong chuỗi giá trị để tạo ra một hệ thống sản xuất và kinh doanh hiệu quả.

3.3. Tín Dụng Ưu Đãi và Hỗ Trợ Doanh Nghiệp Nông Nghiệp

Để khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp, cần có các chính sách tín dụng ưu đãi và hỗ trợ về thuế, phí và thủ tục hành chính. Các ngân hàng cần chủ động tìm kiếm và tài trợ cho các dự án có quy mô lớn, có khả năng tạo ra việc làm và đóng góp vào sự phát triển kinh tế của địa phương. Việc hỗ trợ doanh nghiệp nông nghiệp sẽ giúp nâng cao năng lực cạnh tranh và tạo ra một môi trường kinh doanh thuận lợi.

IV. Ứng Dụng Tín Dụng Vi Mô Nâng Cao Đời Sống Nông Thôn

Tín dụng vi mô nông thôn đóng vai trò quan trọng trong việc giảm nghèo và nâng cao đời sống cho người dân ở vùng sâu, vùng xa. Các chương trình tín dụng vi mô cần được thiết kế phù hợp với điều kiện và nhu cầu của từng địa phương, đồng thời phải đảm bảo tính bền vững và hiệu quả. Cần tạo điều kiện cho các tổ chức hợp tác xã nông nghiệp ĐBSCL tham gia vào việc cung cấp tín dụng vi mô, phát huy vai trò của cộng đồng trong việc quản lý và giám sát tín dụng.

4.1. Vai Trò của Tín Dụng Vi Mô Trong Giảm Nghèo Nông Thôn

Tín dụng vi mô là công cụ hiệu quả để giúp người nghèo tiếp cận nguồn vốn và tham gia vào các hoạt động sản xuất, kinh doanh. Nó tạo cơ hội cho họ cải thiện đời sống, tăng thu nhập và thoát nghèo bền vững. Các chương trình tín dụng vi mô cần được thiết kế phù hợp với điều kiện và nhu cầu của từng địa phương, đồng thời phải đảm bảo tính bền vững và hiệu quả.

4.2. Phát Triển Các Tổ Chức Tài Chính Vi Mô Tại Nông Thôn

Để mở rộng phạm vi tiếp cận của tín dụng vi mô, cần phát triển các tổ chức tài chính vi mô tại nông thôn. Các tổ chức này có thể là các quỹ tín dụng nhân dân, các tổ chức phi chính phủ hoặc các chi nhánh ngân hàng thương mại. Cần tạo điều kiện cho các tổ chức này hoạt động hiệu quả, đồng thời phải tăng cường giám sát và quản lý để đảm bảo an toàn và minh bạch.

4.3. Giải Pháp Tài Chính Vi Mô Chuyển Đổi Số Nông Nghiệp

Trong bối cảnh chuyển đổi số trong nông nghiệp ĐBSCL, cần có các giải pháp tài chính vi mô phù hợp để hỗ trợ người dân tiếp cận công nghệ và kỹ thuật mới. Các ngân hàng cần phát triển các sản phẩm tín dụng số, cho phép người dân vay vốn và thanh toán trực tuyến. Đồng thời, cần tăng cường đào tạo và tư vấn cho người dân về cách sử dụng các công cụ tài chính số một cách hiệu quả.

V. Chính Sách Tín Dụng Thúc Đẩy Chuyển Dịch Cơ Cấu Kinh Tế

Để tác động của tín dụng đến kinh tế nông thôn được phát huy tối đa, cần có một hệ thống chính sách tín dụng đồng bộ và hiệu quả. Các chính sách này cần tập trung vào việc tạo môi trường pháp lý thuận lợi, giảm thiểu rủi ro cho người vay, và khuyến khích các ngân hàng tham gia vào việc cung cấp tín dụng cho khu vực nông thôn. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ, ngành và địa phương trong việc xây dựng và triển khai các chính sách tín dụng.

5.1. Hoàn Thiện Khung Pháp Lý Về Tín Dụng Nông Nghiệp

Để thúc đẩy tín dụng nông thôn ĐBSCL, cần hoàn thiện khung pháp lý về tín dụng nông nghiệp. Điều này bao gồm việc sửa đổi và bổ sung các quy định về tài sản thế chấp, bảo lãnh tín dụng và xử lý nợ xấu. Một khung pháp lý rõ ràng và minh bạch sẽ giúp giảm thiểu rủi ro cho cả người vay và người cho vay, từ đó khuyến khích các ngân hàng tham gia vào việc cung cấp tín dụng cho khu vực nông thôn.

5.2. Chính Sách Hỗ Trợ Lãi Suất và Bảo Hiểm Tín Dụng

Chính sách hỗ trợ lãi suất và bảo hiểm tín dụng đóng vai trò quan trọng trong việc giảm thiểu chi phí vay vốn và rủi ro cho người nông dân. Nhà nước có thể cấp bù lãi suất cho các khoản vay nông nghiệp, đồng thời khuyến khích các công ty bảo hiểm cung cấp các sản phẩm bảo hiểm tín dụng. Điều này sẽ giúp người nông dân an tâm hơn khi vay vốn và đầu tư vào sản xuất.

5.3. Tăng Cường Vai Trò Của Ngân Hàng Nông Nghiệp

Ngân hàng nông nghiệp ĐBSCL cần phát huy vai trò chủ lực trong việc cung cấp tín dụng cho khu vực nông thôn. Ngân hàng cần đổi mới quy trình và sản phẩm tín dụng, đồng thời tăng cường đào tạo cán bộ tín dụng để đáp ứng nhu cầu của người dân. Ngân hàng cần phối hợp chặt chẽ với các tổ chức khuyến nông và chính quyền địa phương để triển khai các chương trình tín dụng hiệu quả.

VI. Tương Lai Tín Dụng Chuyển Đổi Cơ Cấu và Phát Triển Bền Vững

Trong tương lai, tín dụng nông thôn ĐBSCL cần hướng đến mục tiêu chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn theo hướng bền vững và hiệu quả. Tập trung vào việc hỗ trợ phát triển các ngành nghề có giá trị gia tăng cao, bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu. Cần có sự tham gia tích cực của các tổ chức xã hội và cộng đồng trong việc giám sát và đánh giá hiệu quả của các chương trình tín dụng. Nông nghiệp tuần hoàn ĐBSCL sẽ là xu hướng tất yếu trong tương lai.

6.1. Tín Dụng và Phát Triển Nông Nghiệp Bền Vững

Để đảm bảo sự phát triển bền vững nông thôn ĐBSCL, tín dụng cần được sử dụng một cách có trách nhiệm và hiệu quả. Các ngân hàng cần đánh giá tác động môi trường của các dự án tín dụng và khuyến khích người dân áp dụng các phương pháp sản xuất thân thiện với môi trường. Cần có các chính sách hỗ trợ tín dụng cho các dự án bảo tồn tài nguyên và ứng phó với biến đổi khí hậu.

6.2. Hợp Tác Xã Nông Nghiệp Kênh Tiếp Cận Tín Dụng

Các hợp tác xã nông nghiệp ĐBSCL đóng vai trò quan trọng trong việc kết nối người nông dân với thị trường và các nguồn lực hỗ trợ. Cần tạo điều kiện cho các hợp tác xã tiếp cận tín dụng dễ dàng hơn để họ có thể đầu tư vào cơ sở hạ tầng, công nghệ và các hoạt động sản xuất kinh doanh. Các hợp tác xã cần được đào tạo về quản lý tài chính và kinh doanh để sử dụng vốn hiệu quả.

6.3. Tín Dụng Xanh Hướng Đến Nông Nghiệp Tương Lai

Tín dụng xanh là xu hướng tất yếu trong bối cảnh biến đổi khí hậu và yêu cầu phát triển bền vững. Các ngân hàng cần phát triển các sản phẩm tín dụng xanh, hỗ trợ các dự án sử dụng năng lượng tái tạo, giảm phát thải khí nhà kính và bảo tồn đa dạng sinh học. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ, ngành và địa phương trong việc xây dựng và triển khai các chính sách tín dụng xanh.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) là vùng đất rộng lớn, chiếm 12% diện tích cả nước với dân số khoảng 20% tổng dân số Việt Nam, có vị trí chiến lược về kinh tế, chính trị và xã hội. Vùng này là vựa lúa lớn nhất cả nước, vùng thủy sản và cây ăn quả nhiệt đới phát triển mạnh, đóng góp quan trọng vào GDP quốc gia. Giai đoạn 2001-2004, tốc độ tăng trưởng GDP của ĐBSCL đạt bình quân 10,9%, cao hơn mức trung bình cả nước (7,23%). Cơ cấu GDP có sự chuyển dịch tích cực: tỷ trọng khu vực nông-lâm-ngư nghiệp giảm từ 52,2% xuống 47,3%, trong khi công nghiệp-xây dựng và dịch vụ tăng lần lượt lên 22,4% và 30,3%. Tuy nhiên, chuyển dịch cơ cấu kinh tế còn chậm, đặc biệt khu vực nông nghiệp vẫn chiếm tỷ trọng lớn, chưa tương xứng với tiềm năng vùng.

Luận văn tập trung nghiên cứu vai trò của Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam (NHNo&PTNT) trong việc cung cấp tín dụng góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp-nông thôn tại ĐBSCL đến năm 2010. Mục tiêu nghiên cứu là phân tích thực trạng hoạt động tín dụng của NHNo&PTNT tại vùng, đánh giá những thành tựu và hạn chế, từ đó đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả tín dụng nhằm thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp hóa - hiện đại hóa (CNH-HĐH). Phạm vi nghiên cứu tập trung vào hoạt động tín dụng của các chi nhánh NHNo&PTNT tại 13 tỉnh ĐBSCL trong giai đoạn 2001-2005, với dự báo và định hướng đến năm 2010.

Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc khai thác tiềm năng vốn tín dụng ngân hàng để thúc đẩy phát triển kinh tế nông nghiệp-nông thôn, góp phần nâng cao đời sống người dân, giảm nghèo và phát triển bền vững vùng ĐBSCL, đồng thời cung cấp cơ sở khoa học cho chính sách tín dụng và phát triển ngân hàng tại khu vực này.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết kinh tế về chuyển dịch cơ cấu kinh tế, CNH-HĐH nông nghiệp-nông thôn và vai trò của tín dụng ngân hàng trong phát triển kinh tế. Hai lý thuyết chính được áp dụng gồm:

• Lý thuyết chuyển dịch cơ cấu kinh tế: Mô tả quá trình thay đổi tỷ trọng các ngành kinh tế trong GDP, từ nông nghiệp sang công nghiệp và dịch vụ, nhằm nâng cao hiệu quả và năng suất lao động, phù hợp với định hướng CNH-HĐH.

• Lý thuyết vai trò tín dụng ngân hàng: Tín dụng ngân hàng là công cụ trung gian tài chính, huy động vốn nhàn rỗi và phân phối vốn cho các thành phần kinh tế, thúc đẩy sản xuất, đầu tư và phát triển kinh tế xã hội.

Các khái niệm chính bao gồm: cơ cấu kinh tế nông nghiệp-nông thôn, CNH-HĐH, tín dụng ngân hàng, dư nợ tín dụng, nợ quá hạn, vốn huy động, và các thành phần kinh tế (doanh nghiệp nhà nước, doanh nghiệp ngoài quốc doanh, hợp tác xã, hộ sản xuất).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp biện chứng duy vật lịch sử kết hợp với các phương pháp thống kê mô tả, phân tích số liệu thực tiễn. Cỡ mẫu nghiên cứu là toàn bộ hoạt động tín dụng của các chi nhánh NHNo&PTNT tại 13 tỉnh ĐBSCL trong giai đoạn 2001-2005, với số liệu thu thập từ báo cáo tín dụng của Ngân hàng Nhà nước, NHNo&PTNT Việt Nam và các văn bản chính thức liên quan.

Phương pháp chọn mẫu là phương pháp toàn bộ mẫu (census) do nghiên cứu tập trung vào toàn bộ hệ thống NHNo&PTNT vùng ĐBSCL. Phân tích số liệu sử dụng các công cụ thống kê mô tả như tỷ lệ phần trăm, tốc độ tăng trưởng, biểu đồ cơ cấu, bảng số liệu so sánh qua các năm.

Timeline nghiên cứu kéo dài từ năm 2001 đến 2005, với dự báo và đề xuất giải pháp đến năm 2010, nhằm đánh giá thực trạng và định hướng phát triển tín dụng ngân hàng phục vụ chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp-nông thôn tại ĐBSCL.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tăng trưởng kinh tế và chuyển dịch cơ cấu GDP tại ĐBSCL: Giai đoạn 2001-2004, GDP vùng tăng bình quân 10,9%/năm, cao hơn mức trung bình cả nước 3,67%. Tỷ trọng khu vực nông-lâm-ngư nghiệp giảm từ 52,2% xuống 47,3%, trong khi công nghiệp-xây dựng tăng từ 19% lên 22,4%, dịch vụ tăng từ 28,8% lên 30,3%.

2. Hoạt động tín dụng của NHNo&PTNT tại ĐBSCL: Tổng vốn huy động của các chi nhánh NHNo&PTNT ĐBSCL tăng từ 5.625 tỷ đồng năm 2001 lên 12.625 tỷ đồng năm 2005, tốc độ tăng trưởng bình quân 22,3%/năm. Dư nợ cho vay tăng từ 14.037 tỷ đồng lên 29.037 tỷ đồng, tốc độ tăng trưởng bình quân 21,16%/năm. Tỷ trọng dư nợ cho vay hộ sản xuất chiếm khoảng 68,9% năm 2005, tăng so với 62% năm 2001.

3. Cơ cấu dư nợ cho vay theo ngành kinh tế: Tỷ trọng dư nợ cho vay nông-lâm-ngư nghiệp giảm từ 76,3% năm 2001 xuống 58,3% năm 2005, trong khi công nghiệp-xây dựng tăng từ 15,8% lên 23,5%, dịch vụ-thương mại tăng từ 8,6% lên 18,2%. Tỷ lệ cho vay trung và dài hạn tăng từ 27,7% lên 41,5%, hỗ trợ đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng và dự án dài hạn.

4. Tỷ lệ nợ quá hạn: Tỷ lệ nợ quá hạn của NHNo&PTNT ĐBSCL duy trì ở mức thấp từ 0,55% đến 1,10% trong giai đoạn 2001-2004, dưới mức quy định 5% của Ngân hàng Nhà nước. Tuy nhiên, năm 2005 tăng lên 4,58%, một số tỉnh như Kiên Giang, Cà Mau có tỷ lệ nợ quá hạn trên 10%, do thay đổi quy định phân loại nợ và trích lập dự phòng rủi ro.

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy NHNo&PTNT đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp vốn tín dụng cho phát triển nông nghiệp-nông thôn tại ĐBSCL, góp phần thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng CNH-HĐH. Việc tăng trưởng vốn huy động và dư nợ cho vay cao hơn mức bình quân cả nước phản ánh sự phát triển năng động của hệ thống ngân hàng này tại vùng.

Sự chuyển dịch cơ cấu dư nợ cho vay từ nông-lâm-ngư nghiệp sang công nghiệp và dịch vụ phù hợp với định hướng phát triển kinh tế đa ngành, đa lĩnh vực, góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế vùng. Tỷ lệ cho vay trung và dài hạn tăng giúp hỗ trợ các dự án đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng, công nghiệp chế biến và dịch vụ, tạo điều kiện cho phát triển bền vững.

Tuy nhiên, tỷ lệ nợ quá hạn tăng năm 2005 cảnh báo về rủi ro tín dụng, đòi hỏi NHNo&PTNT cần nâng cao công tác quản lý rủi ro, thẩm định và giám sát khách hàng vay vốn. Hạn chế về nguồn vốn huy động tại địa phương, cơ sở hạ tầng ngân hàng còn yếu, dịch vụ ngân hàng chưa đa dạng và hiện đại cũng là những thách thức cần khắc phục.

So sánh với kinh nghiệm các nước trong khu vực như Thái Lan, Nhật Bản, Pháp, việc xây dựng hệ thống ngân hàng chuyên biệt phục vụ nông nghiệp-nông thôn với chính sách ưu đãi vốn và lãi suất là yếu tố then chốt để thúc đẩy phát triển kinh tế nông nghiệp. Việt Nam cần tiếp tục hoàn thiện chính sách và nâng cao năng lực hoạt động của NHNo&PTNT để phát huy vai trò này.

Dữ liệu có thể được trình bày qua các biểu đồ tăng trưởng vốn huy động, dư nợ cho vay theo ngành và thời gian, bảng tỷ lệ nợ quá hạn qua các năm, giúp minh họa rõ nét xu hướng phát triển và các vấn đề tồn tại.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Mở rộng và đa dạng hóa nguồn vốn huy động:

   • Động từ hành động: Mở rộng mạng lưới phòng giao dịch, đa dạng hóa các sản phẩm tiết kiệm (tiết kiệm hưu trí, sinh viên, gửi góp, tiết kiệm có mục đích).
   • Target metric: Tăng trưởng vốn huy động bình quân 23%/năm đến 2010.
   • Timeline: 2006-2010.
   • Chủ thể thực hiện: NHNo&PTNT các chi nhánh ĐBSCL phối hợp với trụ sở chính.

2. Nâng cao chất lượng tín dụng và quản lý rủi ro:

   • Động từ hành động: Áp dụng hệ thống thang điểm đánh giá tín dụng, tăng cường thẩm định và giám sát, thực hiện nghiêm túc cơ cấu lại nợ và trích lập dự phòng rủi ro.
   • Target metric: Giữ tỷ lệ nợ quá hạn dưới 3% đến năm 2010.
   • Timeline: Liên tục từ 2006.
   • Chủ thể thực hiện: Ban quản lý tín dụng NHNo&PTNT, các chi nhánh.

3. Phát triển công nghệ thông tin và dịch vụ ngân hàng hiện đại:

   • Động từ hành động: Trang bị máy ATM, phát triển dịch vụ thẻ tín dụng, thanh toán điện tử, ngân hàng điện tử, mở rộng mạng lưới giao dịch trực tuyến.
   • Target metric: Đạt 150-200 máy ATM và 80% chi nhánh có dịch vụ ngân hàng điện tử đến 2010.
   • Timeline: 2006-2010.
   • Chủ thể thực hiện: Ban công nghệ thông tin NHNo&PTNT, chi nhánh.

4. Đào tạo và phát triển nguồn nhân lực:

   • Động từ hành động: Xây dựng trung tâm đào tạo chuyên sâu tại ĐBSCL, tổ chức các khóa đào tạo nghiệp vụ tín dụng, quản lý rủi ro, công nghệ thông tin.
   • Target metric: 100% cán bộ tín dụng được đào tạo nâng cao trình độ chuyên môn.
   • Timeline: 2006-2010.
   • Chủ thể thực hiện: Ban nhân sự NHNo&PTNT, các chi nhánh.

5. Tăng cường công tác tiếp thị và phát triển thị trường:

   • Động từ hành động: Triển khai các chiến dịch quảng bá, xây dựng thương hiệu, phối hợp với các tổ chức chính quyền, hiệp hội để mở rộng khách hàng.
   • Target metric: Tăng 30% số lượng khách hàng mới hàng năm.
   • Timeline: 2006-2010.
   • Chủ thể thực hiện: Ban marketing NHNo&PTNT, chi nhánh.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà hoạch định chính sách và cơ quan quản lý nhà nước:

   • Lợi ích: Cung cấp cơ sở khoa học để xây dựng chính sách tín dụng nông nghiệp phù hợp, thúc đẩy phát triển kinh tế vùng ĐBSCL.
   • Use case: Xây dựng kế hoạch phát triển tín dụng nông nghiệp, điều chỉnh chính sách hỗ trợ vốn.

2. Ban lãnh đạo và quản lý NHNo&PTNT Việt Nam và các chi nhánh:

   • Lợi ích: Đánh giá thực trạng hoạt động tín dụng, nhận diện điểm mạnh, hạn chế và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả kinh doanh.
   • Use case: Lập kế hoạch phát triển mạng lưới, cải tiến sản phẩm dịch vụ, quản lý rủi ro.

3. Các nhà nghiên cứu và học viên chuyên ngành kinh tế, tài chính-ngân hàng:

   • Lợi ích: Tham khảo mô hình nghiên cứu, phương pháp phân tích và kết quả thực tiễn về tín dụng nông nghiệp và chuyển dịch cơ cấu kinh tế.
   • Use case: Phát triển đề tài nghiên cứu, luận văn thạc sĩ, tiến sĩ liên quan.

4. Doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ sản xuất nông nghiệp tại ĐBSCL:

   • Lợi ích: Hiểu rõ vai trò và cơ hội tiếp cận tín dụng ngân hàng, nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh.
   • Use case: Lập dự án vay vốn, tiếp cận các sản phẩm tín dụng phù hợp.

Câu hỏi thường gặp

1. Vai trò của NHNo&PTNT trong chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp-nông thôn là gì?
   NHNo&PTNT đóng vai trò trung gian tài chính quan trọng, cung cấp vốn tín dụng cho các thành phần kinh tế nông nghiệp-nông thôn, thúc đẩy đầu tư, nâng cao năng suất và đa dạng hóa sản xuất, góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng CNH-HĐH.

2. Tỷ lệ nợ quá hạn của NHNo&PTNT tại ĐBSCL có ảnh hưởng thế nào đến hoạt động ngân hàng?
   Tỷ lệ nợ quá hạn tăng sẽ làm tăng rủi ro tín dụng, ảnh hưởng đến khả năng thanh khoản và lợi nhuận ngân hàng. Năm 2005, tỷ lệ nợ quá hạn tăng lên 4,58% nhưng vẫn trong giới hạn cho phép, đòi hỏi ngân hàng phải nâng cao công tác quản lý rủi ro.

3. Những khó khăn chính trong hoạt động tín dụng của NHNo&PTNT tại ĐBSCL là gì?
   Bao gồm nguồn vốn huy động tại địa phương thấp, cơ sở hạ tầng ngân hàng chưa đồng bộ, dịch vụ ngân hàng chưa đa dạng và hiện đại, tỷ trọng cho vay các ngành ngoài nông nghiệp còn thấp, và thủ tục cho vay còn phức tạp.

4. Các giải pháp chính để nâng cao hiệu quả tín dụng của NHNo&PTNT tại ĐBSCL là gì?
   Mở rộng mạng lưới và đa dạng hóa sản phẩm huy động vốn, nâng cao chất lượng tín dụng và quản lý rủi ro, phát triển công nghệ thông tin, đào tạo nguồn nhân lực, tăng cường tiếp thị và phát triển thị trường.

5. Làm thế nào để các hộ sản xuất nông nghiệp tại ĐBSCL tiếp cận được nguồn vốn tín dụng?
   Hộ sản xuất cần xây dựng dự án sản xuất kinh doanh rõ ràng, đáp ứng các điều kiện vay vốn của ngân hàng, đồng thời ngân hàng cần đơn giản hóa thủ tục, áp dụng chính sách cho vay phù hợp và hỗ trợ kỹ thuật để tạo điều kiện thuận lợi cho hộ vay.

Kết luận

• ĐBSCL có tiềm năng lớn về phát triển nông nghiệp, thủy sản và kinh tế nông thôn, đóng góp quan trọng vào GDP quốc gia với tốc độ tăng trưởng kinh tế cao hơn mức trung bình cả nước.
• NHNo&PTNT Việt Nam là lực lượng chủ đạo cung cấp tín dụng cho phát triển nông nghiệp-nông thôn tại ĐBSCL, góp phần thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng CNH-HĐH.
• Hoạt động tín dụng của NHNo&PTNT tại ĐBSCL đã đạt được nhiều thành tựu về tăng trưởng vốn huy động, dư nợ cho vay và đa dạng hóa cơ cấu cho vay theo ngành và thời gian.
• Còn tồn tại hạn chế về nguồn vốn huy động, chất lượng tín dụng, công nghệ ngân hàng và quản lý rủi ro cần được khắc phục để nâng cao hiệu quả hoạt động.
• Đề xuất các giải pháp đồng bộ về huy động vốn, quản lý tín dụng, công nghệ thông tin, đào tạo nhân lực và tiếp thị nhằm phát huy vai trò của NHNo&PTNT trong chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp-nông thôn ĐBSCL đến năm 2010.

Các cấp quản lý, NHNo&PTNT và các bên liên quan cần phối hợp chặt chẽ, triển khai hiệu quả các giải pháp đề xuất để thúc đẩy phát triển kinh tế nông nghiệp-nông thôn bền vững tại ĐBSCL, góp phần thực hiện thành công mục tiêu CNH-HĐH đất nước.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG I TÍN DỤNG NGÂN HÀNG TRONG VAI TRÒ CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU KINH TẾ NÔNG NGHIỆP, NÔNG THÔN THEO HƯỚNG CNH-HĐH 1. CNH-HĐH nông nghiệp, nông thôn, nhiệm vụ quan trọng hàng đầu trong tiến trình CNH-HĐH. Vị trí của nông nghiệp, nông thôn trong nền kinh tế Việt Nam. Nông nghiệp, nông thôn là khu vực quan trọng của mỗi quốc gia, những biểu hiện các hoạt động kinh tế-XH diễn ra trên địa bàn nông thôn bao gồm: nông-lâm- ngư-công nghiệp-dịch vụ.

Như vậy nông nghiệp, nông thôn có vị trí quan trọng trong nền kinh tế, trước hết nó là khu vực sản xuất và cung cấp lương thực, thực phẩm cho dân cư toàn xã hội tỒn tại và phát triển, cung cấp ngày càng nhiều các nguyên liệu cho công nghiệp chế biến, cung cấp nguồn lao động phong phú cho khu vực thành thị và là thị trường rộng lớn để tiêu thụ sản phẩm công nghiệp bao gôm TLSX va TLTD. Trong những năm gần đây, nông nghiệp, nông thôn được xem là mặt trận hàng đầu trong chiến lược phát triển kinh tế-XH của Việt Nam. Nông nghiệp, nông thôn Việt Nam đã có những bước tiến vượt bậc mà thế giới phải khâm phục. Từ chỗ thiếu, đói mỗi năm phải nhập khẩu hàng triệu tấn lương thực, đến năm 1997 chúng ta đã vươn lên trở thành nước xuất khẩu lương thực lớn thứ 2 trên thế giới, sau Thái Lan.

Từ đó làm cho bộ mặt nông thôn đã thực sự thay đổi. Sự phát triển của nông nghiệp, nông thôn có ý nghĩa hết sức quan trọng cả về kinh tế, chính trị, văn hoá, XH cúa một quốc gia, được xuất phát từ các đặc trưng sau: + VỀ kinh tế: Nông nghiệp, nông thôn là ngành đảm bảo đời sống no đủ và ngày càng được cái thiện cho toàn XH, là nguồn nội lực để phát triển kinh tế quốc dân, là chỗ dựa để các ngành, các doanh nghiệp khai thác, kinh doanh và phát triển. Nông nghiệp, nông thôn có vai trò quan trọng trong việc đảm bảo an ninh lương thực quốc gia và giữ các tỷ lệ cân đối khác trong nên kinh tế, 2 Kinh tế nông nghiệp, nông thôn còn là lĩnh vực để nước ta phát huy lợi thế so sánh, cạnh tranh, đứng vững và tham gia vào thị trường thế giới. Là một nước phát triển kinh tế chậm và sau nhiều nước khác, chúng ta không thể cạnh tranh với các nước trong khu vực và trên thế giới bằng các sản phẩm: công nghiệp nặng, công nghiệp điện tử, sản xuất hàng tiêu dùng cao cấp có hàm lượng chất xám và công nghệ cao.

Mà chúng ta chỉ có thể cạnh tranh bằng sản phẩm nông nghiệp chất lượng cao, bằng công nghiệp chế biến nông, lâm, thuý sản, bằng lực lượng lao động đổi đào và tay nghề khéo léo của hàng triệu người lao động, bằng điều kiện tài nguyên thiên nhiên, môi trường sinh thái, cảnh quan phong phú, hấp dẫn và quan trọng nhất là quyết tâm phấn đấu vươn lên, thoát khỏi nghèo nần, lạc hậu của toàn Đảng, toàn đân tộc Việt Nam. + Về chính trị-XH: địa bần nông thôn Việt Nam rộng lớn, trước hết đây là nơi tập trung hơn 80% dân cư và trên 70% lực lượng lao động xã hội lấy nghề nông làm nghề chính. Mặt khác nông thôn là cơ sở rộng lớn của cách mạng, nông dân là lực lượng hùng hậu và là đồng minh đáng tin cậy của cách mạng, nguyện một lòng đi theo cách mạng, đi theo Đảng trong sự nghiệp giành độc lập dân tộc và xây dựng chú nghĩa xã hội. Trong cách mạng XHCN, liên minh công-nông chỉ có thể được tăng cường và củng cố khi giai cấp nông dân được cải tạo mọi điều kiện để phát triển kinh tế và tham gia đầy đủ vào công cuộc phát triển đất nước.

vì vậy phát triển mạnh mẽ nông nghiệp và nông thôn là biện pháp hữu hiệu nhất để đảm bảo việc làm, tăng thu nhập của nông dân, thực hiện tốt chủ trương xoá đói, giảm nghèo mà Đảng và Nhà nước đã dé ra. Nếu nông nghiệp, nông thôn không phát triển, không tạo ra được thu nhập và việc làm tại chỗ, sẽ gây áp lực lớn về ruộng đất, việc làm cho cả nông thôn và thành thị, sẽ phát sinh nhiều tệ nạn xã hội, làm cho mức chênh lệch giầu, nghèo ngày càng tăng lên giữa thành thị và nông thôn, có thể gây nên mất ổn định chính trị xã hội. 3 Tóm lại: Xuất phất từ vị trí, tầm quan trọng của nông nghiệp - nông thôn nên Đẳng và Nhà nước ta đã luôn quan tâm đến lĩnh vực này, không ngừng để ra các chủ trương, chính sách đối với phát triển nông nghiệp, nông thôn. Sự cần thiết phải chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp-nông thôn theo hướng CNH-HĐH.

Những nhân tố ảnh huỏng đến cơ cấu kinh tế nông nghiệp, nông thôn: + Cơ cấu kinh tế: Cơ cấu kinh tế của một nước là tổng thế những mối quan hệ giữa các bộ phận hợp thành nền kinh tế bao gồm các lĩnh vực sắn xuất, phân phối, trao đổi, tiêu dùng, các ngành kinh tế (công nghiệp, nông nghiệp, lâm nghiệp, ngư nghiệp, giao thông vận tải vv.), các thành phần kinh tế (quốc đoanh, tập thể, cá thể.), các vùng kinh tế. Xét về mặt triết học, cơ cấu kinh tế là một phạm trù phấn ánh cấu trúc bên trong của một đối tượng, là tập hợp những mối liên hệ cơ bản, ổn định giữa các yếu tố cấu thành đối tượng đó, trong một thời gian nhất định. Cơ cấu kinh tế là sự thống nhất giữa lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất. Theo Mác, cơ cấu kinh tế của XH là toàn bộ những quan hệ sản xuất phù hợp với quá trình phát triển của lực lượng sẵn xuất.

Vì vậy, cơ cấu kinh tế là tổng thể các mối quan hệ chủ yếu về chất lượng và số lượng tương đối ổn định của các yếu tố ww kinh tế hoặc các bộ phận của lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất, trong một hệ thống tái sản xuất xã hội với những điều kiện kinh tế-xã hội nhất định, vào một thời gian nhất định. Ở mỗi vùng, mỗi ngành cơ cấu kinh tế là biểu hiện tập trung của nó trong điều kiện kinh tế-XH cụ thể, Cơ cấu kinh tế của một nước được biếu hiện tập trung trong chiến lược phát triển kinh tế-XH của nước đó. + Phân loại cơ cấu kùnh tế: Cơ cấu kinh tế là tổng thể các mối quan hệ hợp thành nên kinh tế được xem xét dưới nhiều góc độ: cơ cấu ngành kinh tế, cơ cấu lãnh thế, cơ cấu thành phần kinh tế, cụ thể: - Cơ cấu ngành kinh tế: Cơ cấu ngành kinh tế là tổng thể các đơn vị kinh tế cùng thực hiện một loại chức năng trong hệ thống phân công lao động xã hội, nó được phân biệt theo tính chất và đặc điểm của sản phẩm. Cơ cấu ngành quan trọng nhất là cơ cấu công-nông nghiệp-dịch vụ.

Cơ cấu ngành kinh tế phải được xác định trong tổng sản phẩm xã hội và thu nhập quốc dân. - Cơ cấu vàng, lãnh thổ: xây dựng cơ cấu vùng lãnh thổ là nhằm khai thác triệt để có hiệu quả các khả năng và thế mạnh của từng vùng kinh tế. Do đó cơ cấu vùng, lãnh thổ cần thiết phải bố trí theo cơ cấu ngành kinh tế và cơ cấu thành phần kinh tế. Vì vậy Nhà nước cần có qui hoạch chiến lược và kế hoạch phát triển phù hợp cho từng vùng, lãnh thổ, - Cơ cấu thành phân kinh tế: Việc xác định và xây dựng cơ cấu thành phần kinh tế là nhằm khai thác và phát huy sức mạnh tổng hợp các thành phần kinh tế, trong lịch sử phát triển kinh tế-XH của một nước, mỗi thành phần kinh tế có vị trí quan trọng khác nhau trong nên kinh tế.

Ở nước ta, thành phần kinh tế Nhà nước đóng vai trồ chủ đạo (10). + Cơ cấu kinh tế nông nghiệp, nông thôn: Kinh tế nông nghiệp-nông thôn là khái niệm về một tổng thể các hoạt động kinh tế-XH trên địa bàn nông thôn bao g6m: Nông-Lâm-Ngư-Công nghiệp-Dịch vụ. Như vậy cơ cấu kinh tế được hiểu là tống thể kinh tế, bao gồm các mối quan hệ giữa các yếu tố và trong từng yếu tố của lực lượng sản xuất và quan hệ sẵn xuất thuộc khu vực kinh tế nông thôn trong khoảng thời gian và điều kiện kinh tế-XH nhất định. Các mối quan hệ trong cơ cấu kinh tế nông thôn phản ánh trình độ phát triển của phân công lao động theo ngành, lãnh thổ, khi phân công lao động đạt trình 5 độ cao thì cơ cấu kinh tế nông thôn càng đa dạng và phức tạp cả chiều rộng lẫn chiều sâu.

Cũng giống như cơ cấu kinh tế chung, cơ cấu nông nghiệp, nông thôn bao gồm cơ cấu ngành, cơ cấu vùng, lãnh thổ, cơ cấu thành phần kính tế, kỹ thuật. Tuy nhiên nó mang những nét đặc trưng riêng của nông nghiệp, nông thôn, ví dụ như trong cơ cấu thành phần kinh tế thì thành phần kinh tế hộ gia đình là chủ yếu hay trong cơ cấu vùng lãnh thổ thì vấn để vùng chuyên canh được đặc biệt quan (Âm trong cơ cấu nông nghiệp-nông thôn. + Những nhân tố ảnh hướng đến cơ cấu kinh tế nông nghiệp-nông thôn: Cơ cấu kinh tế nông nghiệp-nông thôn bao gồm các mối quan hệ tương tác giữa các yếu tố của lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất thuộc lĩnh vực công- nông-dịch vụ trong khoáng thời gian và điều kiện kinh tế-XH nhất định. Do vậy nó biểu hiện bằng sự tương quan về số lượng và chất lượng của các mối quan hệ đó.

Cơ cấu này phụ thuộc vào nhiều nhân tố đa dạng và phức tạp, có thể phân loại các nhân tố ảnh hưởng như sau: - Nhóm nhân tố địa lý-tự nhiên: Điều kiện đất đai, khí hậu, thời tiết có ý nghĩa to lớn đối với sản xuất nông nghiệp và chính những nhân tố đó góp phần hình thành nên cơ cấu kinh tế vùng, kinh tế ngành trong lĩnh vực nông nghiệp-nông thôn - Nhám nhân tố kbuti tế-tổ chức: Đây là nhóm nhần tố liên quan đến thị trường và các nguồn lực chủ yếu, có ý nghĩa vô cùng quan trọng trong lĩnh vực phát triển kinh tế nói chung và phát triển nông nghiệp - nông thôn nói riêng. Chính vì vậy, hệ thống chính sách kinh tế vĩ mô của Nhà nước có ảnh hưởng rất lớn đến việc xây dựng và chuyển dịch cơ cấu kinh tế bao gồm: chính sách phát triển kinh tế hàng hoá, chính sách khuyến khích xuất khẩu và đầu tư, hình thành các vùng chuyên môn hoá trong nông nghiệp với qui mô ngày càng lớn.