Giải Pháp Thúc Đẩy Cho Vay Hộ Sản Xuất Kinh Doanh Tại Các Làng Nghề Từ Sơn

Luận văn thạc sĩ phân tích giải pháp thúc đẩy cho vay hộ sản xuất kinh doanh tại làng nghề Thị xã Từ Sơn, Ngân hàng Công thương Việt Nam.

• Tác giả: Nguyễn Trọng Thành
• Người hướng dẫn: TS. Chu Thị Kim Loan
• Trường học: Học viện Nông Nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Quản Trị Kinh Doanh
• Đề tài: Giải Pháp Thúc Đẩy Cho Vay Hộ Sản Xuất Kinh Doanh Tại Làng Nghề Từ Sơn
• Loại tài liệu: luận văn thạc sỹ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG, HÌNH VÀ BIỂU ĐỒ
• TRÍCH YẾU LUẬN VĂN
• 1. CHƯƠNG 1: TÍNH CẤP THIẾT
• 1.1. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
• 1.1.1. Mục tiêu chung
• 1.1.2. Mục tiêu cụ thể

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Cho Vay Hộ Sản Xuất Kinh Doanh Làng Nghề

Làng nghề ở Việt Nam, đặc biệt tại Bắc Ninh, đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội, tạo việc làm và bảo tồn văn hóa truyền thống. Sự phát triển của các làng nghề kéo theo nhu cầu vay vốn ưu đãi làng nghề Từ Sơn để mở rộng sản xuất, tạo ra thị trường tín dụng tiềm năng cho các ngân hàng thương mại. Việc hỗ trợ vốn cho hộ kinh doanh làng nghề không chỉ thúc đẩy kinh tế địa phương mà còn góp phần bảo tồn những giá trị văn hóa đặc sắc. Các sản phẩm làng nghề truyền thống mang giá trị nghệ thuật cao, trở thành sản phẩm văn hóa có giá trị kinh tế lớn. Việc vay vốn phát triển sản xuất làng nghề giúp tạo công ăn việc làm, thu hút lao động nông thôn, hạn chế di cư ra thành thị. Theo nghiên cứu của Nguyễn Trọng Thành, việc cho vay mở rộng làng nghề là giải pháp quan trọng để bổ sung nguồn vốn cho các hộ sản xuất, góp phần phát triển kinh tế xã hội.

1.1. Vai trò của làng nghề trong phát triển kinh tế địa phương

Làng nghề không chỉ là nơi sản xuất mà còn là trung tâm văn hóa, du lịch, góp phần quảng bá hình ảnh địa phương. Sự phát triển của làng nghề tạo ra nhiều việc làm, tăng thu nhập cho người dân, giảm tỷ lệ thất nghiệp. Các sản phẩm làng nghề mang đậm bản sắc văn hóa, có giá trị kinh tế cao, được thị trường ưa chuộng. Việc tín dụng cho làng nghề truyền thống giúp duy trì và phát triển các ngành nghề truyền thống, bảo tồn những giá trị văn hóa đặc sắc.

1.2. Nhu cầu vay vốn của hộ sản xuất kinh doanh tại làng nghề

Các hộ sản xuất kinh doanh tại làng nghề thường có nhu cầu vay vốn để mở rộng quy mô sản xuất, đầu tư máy móc thiết bị, mua nguyên vật liệu. Nguồn vốn tín dụng giúp các hộ sản xuất nâng cao năng lực cạnh tranh, đáp ứng nhu cầu thị trường. Việc tiếp cận nguồn vốn ngân hàng cho vay làng nghề còn giúp các hộ sản xuất cải thiện điều kiện sống, nâng cao chất lượng cuộc sống.

II. Thực Trạng Cho Vay Hộ Sản Xuất Kinh Doanh Tại Làng Nghề

Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam - Chi nhánh Tiên Sơn (Vietinbank Tiên Sơn) đã có nhiều đóng góp tích cực trong quá trình phát triển các làng nghề truyền thống tại thị xã Từ Sơn. Tuy nhiên, việc đầu tư vốn vào các làng nghề vẫn còn phân tán, nhỏ lẻ, ảnh hưởng đến sự phát triển của làng nghề. Cần có các giải pháp hiệu quả để đáp ứng nhu cầu vốn, khôi phục và phát triển các làng nghề, tạo việc làm và thúc đẩy kinh tế địa phương. Theo luận văn của Nguyễn Trọng Thành, việc tìm kiếm các giải pháp thúc đẩy cho vay hộ sản xuất kinh doanh làng nghề Từ Sơn là một yêu cầu cấp thiết.

2.1. Tổng quan về hoạt động cho vay của Vietinbank Tiên Sơn

Vietinbank Tiên Sơn đã triển khai nhiều chương trình cho vay ưu đãi dành cho các hộ sản xuất kinh doanh tại làng nghề. Tuy nhiên, quy trình cho vay còn phức tạp, thời gian giải quyết hồ sơ còn chậm, gây khó khăn cho người vay. Cần có sự cải tiến về quy trình, thủ tục để tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các hộ sản xuất tiếp cận nguồn vốn vay vốn ưu đãi làng nghề Từ Sơn.

2.2. Đánh giá hiệu quả cho vay hộ sản xuất kinh doanh tại làng nghề

Hiệu quả cho vay hộ sản xuất kinh doanh tại làng nghề còn chưa cao, tỷ lệ nợ xấu còn tiềm ẩn rủi ro. Cần có sự đánh giá khách quan, toàn diện về hiệu quả cho vay, từ đó đưa ra các giải pháp quản lý rủi ro hiệu quả. Việc quản lý rủi ro tín dụng làng nghề là yếu tố then chốt để đảm bảo an toàn vốn vay và phát triển bền vững.

2.3. Các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động cho vay tại làng nghề

Hoạt động cho vay tại làng nghề chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố, bao gồm: chính sách của nhà nước, quy định của ngân hàng, năng lực quản lý của hộ sản xuất, biến động thị trường. Cần có sự phân tích kỹ lưỡng các yếu tố này để đưa ra các giải pháp phù hợp, hiệu quả. Các chính sách cho vay làng nghề Từ Sơn cần được điều chỉnh linh hoạt để phù hợp với thực tế.

III. Giải Pháp Thúc Đẩy Cho Vay Vốn Ưu Đãi Làng Nghề Từ Sơn

Để thúc đẩy cho vay hộ sản xuất kinh doanh làng nghề Từ Sơn, cần có các giải pháp đồng bộ từ phía ngân hàng, nhà nước và các hộ sản xuất. Các giải pháp cần tập trung vào việc đơn giản hóa thủ tục vay vốn, đa dạng hóa các hình thức cho vay, nâng cao năng lực quản lý của hộ sản xuất và tăng cường sự phối hợp giữa các bên liên quan. Theo nghiên cứu, việc đa dạng hóa các hình thức cho vay là một trong những giải pháp quan trọng để đáp ứng nhu cầu vốn đa dạng của các hộ sản xuất.

3.1. Đa dạng hóa các hình thức cho vay phù hợp với làng nghề

Ngân hàng cần đa dạng hóa các hình thức cho vay, bao gồm: cho vay tín chấp, cho vay thế chấp, cho vay theo dự án, cho vay theo chuỗi giá trị. Các hình thức cho vay cần phù hợp với đặc điểm sản xuất kinh doanh của từng làng nghề. Việc vay vốn không cần thế chấp làng nghề sẽ tạo điều kiện cho các hộ sản xuất nhỏ lẻ tiếp cận nguồn vốn.

3.2. Đơn giản hóa thủ tục vay vốn giảm thời gian giải quyết

Thủ tục vay vốn cần được đơn giản hóa, giảm bớt các giấy tờ không cần thiết. Thời gian giải quyết hồ sơ cần được rút ngắn để đáp ứng kịp thời nhu cầu vốn của hộ sản xuất. Cần ứng dụng công nghệ thông tin vào quy trình cho vay để nâng cao hiệu quả. Thủ tục vay vốn làng nghề cần được công khai, minh bạch.

3.3. Nâng cao năng lực quản lý tài chính cho hộ sản xuất

Ngân hàng cần phối hợp với các tổ chức, hiệp hội để tổ chức các khóa đào tạo, tập huấn về quản lý tài chính cho hộ sản xuất. Việc nâng cao năng lực quản lý tài chính giúp hộ sản xuất sử dụng vốn hiệu quả, giảm thiểu rủi ro. Cần trang bị cho các hộ sản xuất kinh nghiệm vay vốn làng nghề.

IV. Ứng Dụng Công Nghệ Số Trong Cho Vay Làng Nghề Từ Sơn

Ứng dụng công nghệ số trong cho vay hộ sản xuất kinh doanh làng nghề mang lại nhiều lợi ích, bao gồm: giảm chi phí giao dịch, tăng tính minh bạch, nâng cao hiệu quả quản lý rủi ro. Các ứng dụng công nghệ số có thể giúp ngân hàng tiếp cận được nhiều khách hàng hơn, đặc biệt là các hộ sản xuất ở vùng sâu, vùng xa. Theo các chuyên gia, việc ứng dụng công nghệ số là xu hướng tất yếu trong hoạt động ngân hàng.

4.1. Phát triển các ứng dụng cho vay trực tuyến cho làng nghề

Ngân hàng cần phát triển các ứng dụng cho vay trực tuyến, cho phép hộ sản xuất đăng ký vay vốn, nộp hồ sơ và theo dõi tiến độ giải quyết trực tuyến. Các ứng dụng cần được thiết kế thân thiện, dễ sử dụng. Cần đảm bảo an toàn, bảo mật thông tin cho khách hàng.

4.2. Sử dụng dữ liệu lớn để đánh giá rủi ro tín dụng làng nghề

Ngân hàng có thể sử dụng dữ liệu lớn để phân tích hành vi, thói quen của khách hàng, từ đó đánh giá rủi ro tín dụng một cách chính xác hơn. Việc sử dụng dữ liệu lớn giúp ngân hàng đưa ra các quyết định cho vay phù hợp, giảm thiểu rủi ro. Cần tuân thủ các quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân.

4.3. Tăng cường kết nối giữa ngân hàng và hộ sản xuất qua nền tảng số

Ngân hàng cần tăng cường kết nối với hộ sản xuất thông qua các nền tảng số, như: mạng xã hội, email, tin nhắn. Việc kết nối giúp ngân hàng cung cấp thông tin kịp thời, hỗ trợ khách hàng giải quyết các vấn đề phát sinh. Cần xây dựng cộng đồng trực tuyến cho các hộ sản xuất để chia sẻ kinh nghiệm, kiến thức.

V. Kiến Nghị Để Phát Triển Bền Vững Tín Dụng Làng Nghề

Để phát triển bền vững tín dụng cho làng nghề truyền thống, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa ngân hàng, nhà nước, các tổ chức xã hội và cộng đồng làng nghề. Các kiến nghị cần tập trung vào việc hoàn thiện chính sách, nâng cao năng lực cạnh tranh của làng nghề, bảo vệ môi trường và phát triển văn hóa. Theo các chuyên gia, phát triển bền vững là mục tiêu quan trọng nhất trong phát triển kinh tế - xã hội.

5.1. Kiến nghị với Ngân hàng Nhà nước về chính sách tín dụng

Ngân hàng Nhà nước cần có chính sách tín dụng ưu đãi hơn nữa cho các làng nghề, đặc biệt là các làng nghề truyền thống. Cần tạo điều kiện thuận lợi cho các ngân hàng thương mại tham gia cho vay làng nghề. Cần tăng cường kiểm tra, giám sát hoạt động cho vay để đảm bảo an toàn, hiệu quả.

5.2. Kiến nghị với Nhà nước và các cơ quan chức năng

Nhà nước cần có chính sách hỗ trợ phát triển làng nghề, bao gồm: hỗ trợ đào tạo nghề, hỗ trợ xúc tiến thương mại, hỗ trợ xây dựng thương hiệu. Cần tạo môi trường kinh doanh thuận lợi cho các làng nghề phát triển. Cần bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ cho các sản phẩm làng nghề.

5.3. Kiến nghị với các làng nghề về phát triển bền vững

Các làng nghề cần chú trọng phát triển bền vững, bảo vệ môi trường, bảo tồn văn hóa truyền thống. Cần nâng cao năng lực cạnh tranh, đáp ứng yêu cầu của thị trường. Cần xây dựng mối quan hệ hợp tác chặt chẽ với các đối tác. Cần chú trọng đến phát triển bền vững làng nghề thông qua tín dụng.

VI. Tương Lai Của Cho Vay Hộ Sản Xuất Kinh Doanh Làng Nghề

Tương lai của cho vay hộ sản xuất kinh doanh làng nghề hứa hẹn nhiều tiềm năng phát triển, đặc biệt trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế và sự phát triển của công nghệ số. Các làng nghề cần chủ động nắm bắt cơ hội, đổi mới sáng tạo để phát triển bền vững. Ngân hàng cần tiếp tục đồng hành, hỗ trợ các làng nghề phát triển. Theo các chuyên gia, tương lai thuộc về những người biết thích ứng và đổi mới.

6.1. Cơ hội và thách thức đối với làng nghề trong bối cảnh mới

Làng nghề có nhiều cơ hội để mở rộng thị trường, tiếp cận công nghệ mới, nâng cao năng lực cạnh tranh. Tuy nhiên, cũng đối mặt với nhiều thách thức, như: cạnh tranh gay gắt, biến động thị trường, yêu cầu ngày càng cao về chất lượng sản phẩm. Cần có sự chuẩn bị kỹ lưỡng để vượt qua thách thức, nắm bắt cơ hội.

6.2. Vai trò của tín dụng trong phát triển làng nghề bền vững

Tín dụng đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ các làng nghề phát triển bền vững. Nguồn vốn tín dụng giúp các làng nghề đầu tư vào công nghệ mới, nâng cao chất lượng sản phẩm, mở rộng thị trường. Cần có sự quản lý hiệu quả nguồn vốn tín dụng để đảm bảo phát triển bền vững.

6.3. Định hướng phát triển cho vay làng nghề trong tương lai

Định hướng phát triển cho vay làng nghề trong tương lai cần tập trung vào việc hỗ trợ các làng nghề đổi mới sáng tạo, phát triển sản phẩm mới, mở rộng thị trường. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa ngân hàng, nhà nước và các làng nghề để đạt được mục tiêu phát triển bền vững. Cần chú trọng đến giải pháp tăng trưởng tín dụng làng nghề.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Khu vực nông thôn Việt Nam hiện sở hữu hơn 2.200 làng nghề truyền thống và làng nghề mới thuộc 11 nhóm ngành sản xuất chính, thu hút khoảng 1,5 triệu thợ thủ công chuyên nghiệp cùng hơn 4 triệu lao động thời vụ. Đóng góp kim ngạch xuất khẩu của khối ngành thủ công mỹ nghệ vượt mốc 1 tỷ USD mỗi năm, khẳng định vị thế chiến lược trong chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn. Tại thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh, các cụm làng nghề danh tiếng như gỗ mỹ nghệ Đồng Kỵ, sắt thép Đa Hội, mộc Phù Khê hay đúc kim loại Văn Môn tạo ra khối lượng hàng hóa lớn và việc làm cho hàng chục nghìn nhân công địa phương với mức thu nhập bình quân từ 4 đến 5 triệu đồng/người/tháng.

Tuy nhiên, tốc độ mở rộng quy mô sản xuất và hiện đại hóa công nghệ tại các làng nghề Từ Sơn đang đối mặt với rào cản nghiêm trọng về thiếu hụt nguồn vốn trung và dài hạn. Hoạt động cung ứng tín dụng của các ngân hàng thương mại trên địa bàn dù có sự tăng trưởng nhưng vẫn còn tình trạng phân tán, thủ tục định giá tài sản bảo đảm chưa tối ưu và cơ cấu cho vay chủ yếu tập trung vào ngắn hạn. Trước thực tế đó, nghiên cứu về đề tài giải pháp thúc đẩy cho vay hộ sản xuất kinh doanh tại các làng nghề trên địa bàn thị xã Từ Sơn của Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam – Chi nhánh Tiên Sơn được thực hiện nhằm hệ thống hóa cơ sở lý luận, phân tích toàn diện thực trạng tín dụng giai đoạn 2016 - 2018 và kiến nghị các giải pháp đột phá. Đề tài mang ý nghĩa quan trọng khi đóng góp trực tiếp vào mục tiêu tăng trưởng dư nợ an toàn, nâng cao thị phần tín dụng và duy trì tỷ lệ nợ xấu ở mức kiểm soát dưới 2% cho chi nhánh ngân hàng.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên nền tảng lý thuyết trung gian tài chính và lý thuyết quản trị rủi ro tín dụng của ngân hàng thương mại. Hoạt động cho vay hộ sản xuất kinh doanh được định nghĩa là quan hệ chuyển giao quyền sử dụng một lượng giá trị tiền tệ có hoàn trả cả gốc lẫn lãi vô điều kiện theo kỳ hạn xác định, dựa trên nguyên tắc lòng tin và khả năng tạo lập dòng tiền.

Nghiên cứu vận dụng hệ thống phân loại nợ 5 nhóm theo Quyết định số 493/2005/QĐ-NHNN của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, bao gồm: nợ đủ tiêu chuẩn (nhóm 1), nợ cần chú ý (nhóm 2), nợ dưới tiêu chuẩn (nhóm 3), nợ nghi ngờ (nhóm 4) và nợ có khả năng mất vốn (nhóm 5). Các khoản nợ từ nhóm 3 đến nhóm 5 được xác định là nợ xấu kỹ thuật cần trích lập dự phòng nghiêm ngặt. Khái niệm làng nghề được tiếp cận chuẩn xác theo Thông tư số 116/2006/TT-BNN của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, xác định làng nghề là thiết chế kinh tế - xã hội đặc thù nông thôn nơi nghề phi nông nghiệp chiếm ưu thế về số hộ, lao động và cơ cấu thu nhập. Nghiên cứu đồng thời tích hợp mô hình đánh giá tín dụng hộ gia đình dựa trên 3 trụ cột: năng lực tài chính và phương án kinh doanh khả thi, uy tín cá nhân của chủ hộ, và tính thanh khoản của tài sản bảo đảm.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của luận văn kết hợp chặt chẽ giữa dữ liệu thứ cấp và dữ liệu sơ cấp trong mốc thời gian phân tích từ năm 2016 đến năm 2018. Dữ liệu thứ cấp được thu thập từ báo cáo tài chính nội bộ, báo cáo thường niên về quy mô dư nợ, cơ cấu nhân sự và mạng lưới 7 phòng giao dịch trực thuộc VietinBank Tiên Sơn, cùng các văn bản quy phạm pháp luật của ngành ngân hàng.

Dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua khảo sát thực tế với cỡ mẫu gồm 60 hộ sản xuất kinh doanh tại các làng nghề trọng điểm trên địa bàn thị xã Từ Sơn như Đồng Kỵ, Đa Hội và Phù Khê. Phương pháp chọn mẫu thuận tiện có chủ đích được lựa chọn vì các hộ sản xuất trong cùng làng nghề mang tính đồng nhất cao về phương thức chế tác, quy trình luân chuyển vốn và có mối quan hệ liên kết gia đình mật thiết. Dữ liệu khảo sát được mã hóa và phân tích bằng thang đo khoảng cách Likert 5 mức độ để đo lường mức độ hài lòng về thủ tục vay, tỷ lệ cấp tín dụng trên giá trị tài sản và tốc độ giải ngân. Tác giả kết hợp phương pháp thống kê mô tả, phân tích so sánh tỷ lệ phần trăm và phương pháp phân tích chuỗi thời gian để làm rõ xu hướng biến động của các chỉ tiêu hiệu quả tín dụng qua 3 năm liên tiếp.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, quy mô tín dụng hộ sản xuất kinh doanh của VietinBank Tiên Sơn ghi nhận đà tăng trưởng liên tục nhưng có dấu hiệu suy giảm tốc độ. Dư nợ cho vay hộ sản xuất năm 2017 tăng trưởng 10% so với năm 2016, tuy nhiên sang năm 2018 tốc độ tăng trưởng dư nợ chỉ đạt 5% so với năm 2017. Sự sụt giảm tốc độ này phản ánh những khó khăn chung của nền kinh tế và sự chững lại của thị trường bất động sản, đồ gỗ mỹ nghệ xuất khẩu.

Thứ hai, số lượng khách hàng hộ sản xuất vay vốn tăng trưởng đồng nhịp với quy mô vốn giải ngân. Số lượng hộ vay vốn năm 2017 tăng 13% so với năm 2016, nhưng bước sang năm 2018 chỉ tăng nhẹ 3% so với năm 2017. Mặc dù vậy, quy mô khách hàng mở rộng đã trực tiếp thúc đẩy thu nhập lãi thuần và chênh lệch thu chi từ mảng bán lẻ của chi nhánh tăng đều qua các năm.

Thứ ba, cơ cấu sản phẩm tín dụng có sự mất cân đối nghiêm trọng giữa các kỳ hạn. Dư nợ cho vay ngắn hạn bổ sung vốn lưu động phục vụ mua nguyên vật liệu chiếm tỷ trọng áp đảo trên 85% tổng dư nợ làng nghề, trong khi dư nợ cho vay trung và dài hạn để đầu tư dây chuyền máy móc, nhà xưởng chỉ chiếm dưới 15%. Hình thức cấp hạn mức tín dụng và cho vay từng lần là hai phương thức chủ đạo, trong khi các gói vay theo dự án đầu tư dài hạn chưa được triển khai rộng rãi.

Thứ tư, nguồn lực tổ chức và mạng lưới phân phối của chi nhánh đạt chuẩn mực cao. Đến năm 2018, chi nhánh sở hữu 92 cán bộ nhân viên, trong đó 100% đạt trình độ từ đại học trở lên với 13% có trình độ thạc sĩ (tương đương 12 cán bộ). Hệ thống cơ sở vật chất gồm 1 trụ sở chính rộng 4.500 m2 và mạng lưới 7 phòng giao dịch vệ tinh bố trí trực tiếp tại các vùng làng nghề như Bắc Từ Sơn, Châu Khê, Phù Khê và Đồng Nguyên, tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho việc thẩm định thực địa.

Thảo luận kết quả

Thực trạng tập trung tín dụng ngắn hạn phản ánh tâm lý thận trọng kép từ cả phía ngân hàng và chủ hộ. Về phía hộ sản xuất, đặc thù kinh doanh gia đình truyền thống khiến các chủ cơ sở ngại cam kết các khoản nợ dài hạn có lãi suất thả nổi. Về phía ngân hàng, do hộ sản xuất thiếu sổ sách kế toán bài bản và phương án kinh doanh mang tính ước lệ, cán bộ tín dụng có xu hướng ưu tiên các khoản vay lưu động dưới 12 tháng có tài sản bảo đảm là bất động sản nhà ở để giảm thiểu rủi ro thu hồi nợ. Kết quả khảo sát 60 hộ sản xuất cho thấy tỷ lệ cho vay trên giá trị tài sản bảo đảm bình quân chỉ dao động từ 60% đến 70%, khiến nhiều hộ có nhu cầu vốn mở rộng xưởng sản xuất lớn không tiếp cận đủ lượng vốn cần thiết.

So sánh với mô hình cho vay của Agribank Bắc Giang thông qua tổ vay vốn thôn xóm và chiến lược tư vấn tài chính theo chiều sâu của Vietcombank Bắc Ninh, VietinBank Tiên Sơn có thế mạnh vượt trội về hạ tầng giao dịch hiện đại và đội ngũ nhân sự chất lượng cao nhưng lại thiếu tính linh hoạt trong thiết kế gói sản phẩm đặc thù cho từng ngành nghề kim khí hay đồ gỗ. Để nâng cao tính trực quan trong quản trị, dữ liệu nghiên cứu nên được thể hiện thông qua biểu đồ cột chồng so sánh tốc độ tăng dư nợ với tốc độ tăng số lượng hộ vay qua các năm 2016, 2017 và 2018; đồng thời sử dụng biểu đồ tròn để mô tả cơ cấu kỳ hạn cho vay và bảng ma trận đánh giá mức độ hài lòng của khách hàng theo thang đo Likert.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, đa dạng hóa sản phẩm tín dụng và tái cơ cấu kỳ hạn cho vay. VietinBank Tiên Sơn cần chủ động thiết kế các gói tín dụng trung và dài hạn từ 3 đến 5 năm chuyên biệt dành cho việc mua sắm máy móc tự động hóa, thiết bị xử lý môi trường tại làng nghề Đa Hội và Phù Khê. Mục tiêu nâng tỷ trọng dư nợ trung - dài hạn từ mức dưới 15% lên đạt 25% đến 30% trong giai đoạn 2020 - 2023 do Ban Giám đốc và Phòng Bán lẻ chủ trì triển khai.

Thứ hai, cải tiến quy trình thẩm định và nới lỏng cơ chế định giá tài sản bảo đảm. Đơn vị cần xây dựng sổ tay thẩm định đặc thù cho hộ làng nghề, chấp nhận định giá kết hợp giữa bất động sản với máy móc chuyên dụng và dòng tiền doanh thu thực tế được kiểm chứng qua hóa đơn nhập vật tư. Rút ngắn thời gian xét duyệt hồ sơ từ 3 đến 5 ngày xuống còn tối đa 1 đến 2 ngày làm việc đối với các hộ vay có lịch sử trả nợ tốt tại nhóm 1 trong 3 năm liên tiếp.

Thứ ba, đẩy mạnh ứng dụng ngân hàng số và bán chéo dịch vụ phi tín dụng. Phòng Kế toán - Tài chính kết hợp cùng 7 phòng giao dịch triển khai lắp đặt máy POS, mã QR thanh toán không tiền mặt, cung cấp dịch vụ Internet Banking và tài khoản thanh toán số đẹp cho 100% hộ vay vốn trong năm 2020. Giải pháp này vừa giúp ngân hàng giám sát chặt chẽ dòng tiền kinh doanh của hộ, vừa gia tăng thu nhập thuần từ phí dịch vụ.

Thứ tư, đào tạo chuyên sâu kiến thức ngành nghề cho đội ngũ cán bộ tín dụng. Phòng Tổng hợp phối hợp với Trường Đào tạo VietinBank tổ chức các khóa tập huấn định kỳ 6 tháng/lần cho toàn bộ cán bộ tín dụng bán lẻ về đặc thù chu kỳ kinh doanh gỗ mỹ nghệ, biến động giá thép phế liệu và kỹ năng đánh giá nhân thân khách hàng tại địa bàn nông thôn.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhóm thứ nhất là ban lãnh đạo và chuyên viên tín dụng tại các chi nhánh ngân hàng thương mại hoạt động trên địa bàn có nhiều làng nghề nông thôn. Luận văn cung cấp khung phân tích thực chứng về quy trình cấp tín dụng, cách thức kiểm soát rủi ro nợ xấu và phương pháp quản trị mạng lưới phòng giao dịch tại các cụm công nghiệp làng nghề.

Nhóm thứ hai là các chủ hộ sản xuất kinh doanh, chủ xưởng thủ công mỹ nghệ tại thị xã Từ Sơn và các địa phương lân cận. Nghiên cứu giúp các chủ hộ nắm rõ các điều kiện thẩm định tín dụng của ngân hàng, từ đó chuẩn hóa phương án sản xuất kinh doanh, minh bạch hóa dòng tiền và tối ưu hóa việc sử dụng đòn bẩy tài chính để mở rộng quy mô.

Nhóm thứ ba là cơ quan quản lý nhà nước bao gồm Ngân hàng Nhà nước chi nhánh tỉnh Bắc Ninh và Ủy ban nhân dân thị xã Từ Sơn. Đề tài cung cấp cơ sở thực tiễn để các nhà hoạch định chính sách xây dựng các chương trình kết nối ngân hàng - doanh nghiệp, quy hoạch các cụm công nghiệp làng nghề tập trung và ban hành các gói hỗ trợ lãi suất đúng đối tượng.

Nhóm thứ tư là giảng viên, học viên cao học và sinh viên chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng, Quản trị Kinh doanh. Công trình là tài liệu tham khảo học thuật giá trị về phương pháp khảo sát dữ liệu hộ gia đình, vận dụng thang đo Likert và kết hợp các chỉ tiêu tài chính định lượng trong nghiên cứu khoa học ứng dụng.

Câu hỏi thường gặp

Hoạt động cho vay hộ sản xuất làng nghề tại VietinBank Tiên Sơn có những điểm đặc thù nào so với cho vay cá nhân thông thường? Cho vay làng nghề gắn liền với quy mô sản xuất nhỏ lẻ tại gia đình, luân chuyển vốn theo chu kỳ mùa vụ và quan hệ dòng tộc mật thiết. Ngân hàng phải thẩm định kết hợp giữa năng lực quản trị thực tế của chủ hộ với việc quản lý dòng tiền hàng hóa, thay vì chỉ căn cứ đơn thuần vào chứng từ chứng minh thu nhập chính thức qua bảng lương.

Tại sao cơ cấu dư nợ tại chi nhánh lại tập trung phần lớn vào cho vay ngắn hạn bổ sung vốn lưu động? Hơn 85% dư nợ là ngắn hạn xuất phát từ nhu cầu nhập nguyên vật liệu như gỗ khối, phôi sắt theo thời điểm đơn hàng. Ngoài ra, tâm lý e ngại lãi suất biến động dài hạn của các chủ hộ và chính sách an toàn vốn, ưu tiên vòng quay vốn nhanh của ngân hàng là hai nguyên nhân chính dẫn đến cấu trúc này.

Mẫu khảo sát gồm 60 hộ sản xuất kinh doanh có đảm bảo tính đại diện khoa học cho toàn bộ địa bàn Từ Sơn không? Cỡ mẫu 60 hộ đảm bảo tính đại diện và độ tin cậy khoa học cao. Lý do là các hộ sản xuất trong cùng một cụm làng nghề như Đồng Kỵ hay Đa Hội có sự tương đồng sâu sắc về mô hình vận hành, công nghệ sản xuất và điều kiện tài chính, đồng thời mẫu khảo sát được phân bổ đều qua các ngành nghề tiêu biểu nhất.

VietinBank Tiên Sơn đã áp dụng tiêu chuẩn nào để phân loại và kiểm soát nợ xấu trong cho vay làng nghề? Chi nhánh tuân thủ chặt chẽ Quyết định số 493/2005/QĐ-NHNN của Ngân hàng Nhà nước, phân loại nợ thành 5 nhóm dựa trên thời gian quá hạn và khả năng thu hồi. Nợ từ nhóm 3 (quá hạn từ 91 đến 180 ngày) trở lên bị xếp vào nợ xấu, đồng thời chi nhánh áp dụng quy trình kiểm tra mục đích sử dụng vốn sau giải ngân định kỳ hàng quý.

Lợi thế cạnh tranh lớn nhất của mạng lưới VietinBank Tiên Sơn trên địa bàn thị xã Từ Sơn là gì? Chi nhánh sở hữu mạng lưới gồm 1 trụ sở chính và 7 phòng giao dịch nằm tại các vị trí kinh tế chiến lược tiếp giáp trực tiếp các làng nghề. Cùng với đó là 100% cán bộ có trình độ đại học và trên đại học, am hiểu văn hóa bản địa, giúp quá trình thẩm định và phục vụ giao dịch diễn ra nhanh chóng, chuẩn xác.

Kết luận

Thứ nhất, luận văn đã hệ thống hóa hoàn chỉnh cơ sở lý luận về tín dụng thương mại dành cho khu vực kinh tế làng nghề truyền thống và làm rõ tính cấp thiết của nguồn vốn ngân hàng đối với phát triển nông thôn.

Thứ hai, kết quả phân tích giai đoạn 2016 - 2018 khẳng định VietinBank Tiên Sơn duy trì được mức tăng trưởng dư nợ hộ sản xuất ổn định, lần lượt tăng 10% trong năm 2017 và 5% trong năm 2018, đồng thời kiểm soát tốt chất lượng tín dụng an toàn.

Thứ ba, nghiên cứu chỉ rõ điểm nghẽn lớn nhất của chi nhánh là sự mất cân đối kỳ hạn tín dụng khi tỷ trọng vốn trung và dài hạn phục vụ đầu tư đổi mới công nghệ còn chiếm tỷ lệ khiêm tốn dưới 15%.

Thứ tư, hệ thống giải pháp đồng bộ gồm đa dạng hóa gói vay, tinh gọn quy trình định giá tài sản, chuyển đổi số dịch vụ và chuẩn hóa năng lực cán bộ tín dụng mở ra lộ trình thực thi rõ ràng cho giai đoạn 2020 - 2025.

Thứ năm, các tổ chức tín dụng và nhà nghiên cứu quan tâm có thể tiếp tục mở rộng đề tài bằng cách ứng dụng mô hình kinh tế lượng hồi quy đa biến để định lượng mức độ tác động của từng yếu tố đến khả năng tiếp cận vốn vay của các hộ sản xuất trong kỷ nguyên kinh tế số.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM NGUYỄN TRỌNG THÀNH GIẢI PHÁP THÚC ĐẨY CHO VAY HỘ SẢN XUẤT KINH DOANH TẠI CÁC LÀNG NGHỀ TRÊN ĐỊA BÀN THỊ XÃ TỪ SƠN CỦA NGÂN HÀNG TMCP CÔNG THƯƠNG VIỆT NAM – CHI NHÁNH TIÊN SƠN Chuyên ngành: Quản Trị Kinh Doanh Mã ngành: 8340102 Người hướng dẫn khoa học: TS.Chu Thị Kim Loan NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2019 c LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu độc lập của cá nhân. Các số liệu được sử dụng trong luận văn là trung thực và có nguồn gốc rõ ràng. Kết quả nghiên cứu này chưa được công bố trong bất cứ công trình khoa học nào. Nếu sai tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm trước pháp luật.

Hà Nội, tháng năm 2019 Tác giả luận văn Nguyễn Trọng Thành i c LỜI CẢM ƠN Để hoàn thành được luận văn này, ngoài sự cố gắng nỗ lực của bản thân, tôi đã nhận được sự ủng hộ, giúp đỡ và hướng dẫn tận tình của các thầy cô giáo, gia đình và bạn bè. Tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành và sâu sắc tới TS. Chu Thị Kim Loan - Khoa kế toán và quản trị kinh doanh – Học viện Nông Nghiệp, đã có những góp ý cho tôi trong quá trình hoàn thành luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn Học viện Nông Nghiệp, Khoa kế toán và quản trị kinh doanh, Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam - Chi nhánh Tiên Sơn đã tạo điều kiện và giúp đỡ tôi thực hiện luận văn.

Cuối cùng, tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành nhất tới gia đình, bạn bè và người thân đã động viên, khuyến khích giúp tôi vượt qua những khó khăn trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu. Tôi xin chân thành cảm ơn! Hà Nội, tháng năm 2019 Tác giả luận văn Nguyễn Trọng Thành ii c MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt.

vi Danh mục bảng, hình và biểu đồ. vii Trích yếu luận văn. ix Thesis abstract. Tính cấp thiết.

Mục tiêu nghiên cứu. Mục tiêu chung. Mục tiêu cụ thể. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu.

Đối tượng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu. Cơ sở lý luận và thực tiễn chung về cho vay hộ sản xuất kinh doanh tại các làng nghề của ngân hàng thƣơng mại. Cho vay và phân loại cho vay của ngân hàng thương mại (NHTM).

Cho vay hộ sản xuất kinh doanh tại các làng nghề của NHTM. Tiêu chí đánh giá kết quả cho vay hộ sản xuất kinh doanh tại các làng nghề của NHTM. Các yếu tố ảnh hưởng đến cho vay hộ sản xuất tại các làng nghề. Cơ sở thực tiễn.

Khái quát tình hình phát triển làng nghề ở Việt Nam. Kinh nghiệm cho vay hộ sản xuất tại các làng nghề của một số NHTM. Bài học rút ra cho NHTM Công thương Việt Nam, Chi nhánh Tiên Sơn. Một số nghiên cứu trước đây có liên quan đến đề tài.

Đặc điểm địa bàn và phƣơng pháp nghiên cứu. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu. Đặc điểm cơ bản của Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam - Chi nhánh Tiên Sơn. Đặc điểm cơ bản của thị xã Từ Sơn.

Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp thu thập số liệu. Phương pháp xử lý số liệu. Kết quả nghiên cứu.

Thực trạng cho vay hộ sản xuấ kinh doanh tại các làng nghề trên địa bàn thị xã Từ Sơn của Vietinbank Tiên Sơn. Tổng quan về kết quả cho vay của Vietinbank Tiên Sơn .2 Quy trình cho vay hộ sản xuất kinh doanh tại các làng nghề của Vietinbank Tiên Sơn. Mạng lưới cho vay hộ sản xuất kinh doanh tại các làng nghề trên địa bàn thị xã Từ Sơn của Vietinbank Tiên Sơn. Các hình thức cho vay hộ sản xuất kinh doanh tại các làng nghề trên địa bàn thị xã Từ Sơn của Vietinbank Tiên Sơn.

Lãi suất cho vay hộ sản xuất kinh doanh tại các làng nghề trên địa bàn thị xã Từ Sơn. Kết quả cho vay hộ sản xuất tại các làng nghề của Vietinbank Tiên Sơn. Đánh giá chung về cho vay hộ sản xuất tại các làng nghề trên địa bàn thị xã Từ Sơn của Vietinbank Tiên Sơn. Các yếu tố ảnh hưởng tới cho vay hộ sản xuất tại các làng nghề ở thị xã Từ Sơn của Vietinbank Tiên Sơn.

Yếu tố thuộc về Vietinbank Tiên Sơn. Nhân tố thuộc về Hội sở chính. Nhân tố thuộc về hộ sản xuất kinh doanh trong làng nghề. Nhân tố thuộc về môi trường vĩ mô.

Giải pháp thúc đẩy cho vay hộ sản xuất tại các làng nghề của Vietinbank Tiên Sơn. Định hướng cho vay hộ sản xuất tại các làng nghề của Vietinbank Tiên Sơn. Giải pháp thúc đẩy cho vay hộ SXKD tại các làng nghề trên địa bàn thị xã Từ Sơn của Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam - Chi nhánh Tiên Sơn. Kết luận và kiến nghị.

Kiến nghị với Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam. Kiến nghị với Ngân hàng nhà nước. Kiến nghị với Nhà nước và các cơ quan chức năng. Kiến nghị với các làng nghề.

80 Danh mục tài liệu tham khảo. 83 Phiếu phỏng vấn khách hàng. 83 v c DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt CBTD Cán bộ tín dụng CNH Công nghiệp hóa CSSX Cơ sở sản xuất HĐH Hiện đại hóa HĐND Hội đồng nhân dân HMTD Hạn mức tín dụng KH Khách hàng NH Ngân hàng NHNN Ngân hàng Nhà nước NHTM Ngân hàng thương mại SXKD Sản xuất kinh doanh TMCP Thương mại cổ phần TNHH Trách nhiệm hữu hạn TSBD Tài sản bảo đảm UBND Ủy ban nhân dân vi c DANH MỤC BẢNG, HÌNH VÀ BIỂU ĐỒ Bảng 3. Tình hình lao động của Vietinbank Tiên Sơn.

Đặc điểm cơ sở vật chất của Vietinbank Tiên Sơn. Dư nợ cho vay của Vietinbank Tiên Sơn. Dư nợ cho vay hộ sản xuất trong làng nghề theo mạng lưới các phòng giao dịch. Đặc điểm mạng lưới cho vay các hộ SXKD tại các làng nghề trên địa bàn thị xã Từ Sơn tại vietinbank Tiên Sơn.

Dư nợ cho vay theo hình thức vay vốn trong làng nghề trên địa bàn thị xã Từ Sơn. Mức lãi suất cho vay đối với các mục đích vay vốn. Dư nợ cho vay hộ sản xuất kinh doanh trong làng nghề của Vietinbank Tiên Sơn. Doanh số cho vay, thu nợ trong cho vay hộ sản xuất (2016 - 2018).

Thị phần cho vay hộ SXKD (2016 - 2018). Chênh lệch từ hoạt động cho vay hộ sản xuất kinh doanh tại làng nghề. Nợ xấu trong cho vay hộ SXKD trong làng nghề. Đánh giá của hộ SKD về chất lượng cho vay của Vietinbank Tiên Sơn.

Kết quả khảo sát hộ sản xuất kinh doanh về thời gian giải quyết hồ sơ vay vốn. Kết quả khảo sát tỷ lệ cho vay so với giá trị tài sản của khách hàng vay. Doanh số cho vay của Vietinbank Tiên Sơn đối với hộ sản xuất kinh doanh ở làng nghề Bắc Ninh (2009-2018). Kết quả khảo sát nhu cầu vay vốn của hộ sxkd trong làng nghề.

69 vii c DANH MỤC HÌNH Hình 3. Cơ cấu tổ chức của Vietinbank Tiên Sơn. Các lĩnh vực hoạt động chính của Vietinbank Tiên Sơn. Tổng tài sản của Vietinbank Tiên Sơn qua các năm.

Lợi nhuận trước thuế của VietinBank Tiên Sơn. Quy trình cho vay hộ SXKD của Vietinbank Tiên Sơn. 45 viii c TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Nguyễn Trọng Thành Tên luận văn: “Giải pháp thúc đẩy cho vay hộ sản xuất kinh doanh tại các làng nghề trên địa bàn thị xã Từ Sơn của Ngân hàng Thương mại Cổ phần Công thương Việt Nam - Chi nhánh Tiên Sơn”. Ngành: Quản trị kinh doanh Mã số: 8340102 Tên cơ sở đào tạo: Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu Bắc Ninh là một trong những tỉnh có số lượng làng nghề lớn nhất cả nước, bên cạnh việc tạo ra nhiều công ăn việc làm thì các làng nghề trên địa bàn có những đóng góp quan trọng trong việc phát triển kinh tế xã hội của Tỉnh.

Các làng nghề đang có xu hướng phát triển trên cơ sở khôi phục làng nghề truyền thống đồng thời phát triển, mở rộng thêm nhiều làng nghề mới và đây cũng là chủ trương chú trọng phát triển của Tỉnh trong những năm qua. Chính vì vậy, việc nghiên cứu đề tài: “Giải pháp thúc đẩy cho vay hộ sản xuất kinh doanh tại các làng nghề trên địa bàn thị xã Từ Sơn của Ngân hàng Thương mại Cổ phần Công thương Việt Nam - Chi nhánh Tiên Sơn” có ý nghĩa lý luận và thực tiễn thiết thực. Mục tiêu nghiên cứu đề tài (1) Hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn cơ bản về cho vay hộ sản xuất kinh doanh tại các làng nghề của Ngân hàng thương mại; (2) Đánh giá về thực trạng cho vay hộ sản xuất kinh doanh tại các làng nghề trên địa bàn thị xã Từ Sơn của Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam - Chi nhánh Tiên Sơn; phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến thực trạng đó; (3) Đưa ra một số giải pháp nhằm thúc đẩy cho vay hộ sản xuất kinh doanh tại các làng nghề trên địa bàn thị xã Từ Sơn của Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam - Chi nhánh Tiên Sơn. Phƣơng pháp nghiên cứu Thu thập số liệu thứ cấp: là các bài báo, tài liệu, bài viết liên quan đến các hoạt động cho vay của các NHTM từ các quy định của ngân hàng nhà nước, của các NHTM được thu thập từ sách, tạp chí, internet… Các bài đánh giá, đề tài nghiên cứu về các làng nghề truyền thống được thu thập từ thư viện của Học viện Nông Nghiệp Việt Nam.

Các nguồn dữ liệu thứ cấp này chủ yếu được điều tra, khảo sát ý kiến đánh giá của các hộ sản xuất kinh doanh tại các làng nghề trên địa bàn thị xã Từ Sơn về hoạt động cho vay của Vietinbank Tiên Sơn. Do giới hạn về điều kiện nghiên cứu và đặc điểm của hộ SXKD trong các làng nghề (các hộ SXKD có các đặc điểm tương đối giống nhau và thường có liên quan đến nhau về mối quan hệ gia đình) nên 60 hộ sản xuất kinh doanh được điều tra phỏng vấn. Cỡ mẫu này sẽ phản ánh khá đầy đủ và đại diện được các ý kiến ix c của hộ SXKD trong các làng nghề. Nghiên cứu sử dụng một số phương pháp phân tích số liệu như phương pháp phân tích mô tả, so sánh, phương pháp thang đo 5 mức độ Likert.