CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HOẠT ĐỘNG QUẢN TRỊ QUAN HỆ KHÁCH HÀNG 1. Các quan niệm về quản trị quan hệ khách hàng Thuật ngữ quản trị quan hệ khách hàng xuất hiện từ đầu những năm 1990 trong giới học thuật và các hãng tư vấn của mỹ với những tên tuổi như tiến sĩ Jagdish Sheth của trường kinh doanh Goizeta, đại học Emory (Atlanta), Jim Bessen của công ty Intergraph (trong bài báo đăng trên tạp chí harvard Business Review - số tháng 9 và 10 năm 1993) hoặc Hugh Bishop của công ty Aberdeen”. CRM là viết tắt của customer relationship managemet - quản trị quan hệ khách hàng. Đó là chiến lược của các công ty trong việc phát triển quan hệ gắn bó với khách hàng qua nghiên cứu, tìm hiểu kỹ lưỡng nhu cầu và thói quen của họ.
Thiết lập mối quan hệ tốt đẹp với với khách hàng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với sự thành công của mỗi công ty nên đây là vấn đề hết sức được chú trọng. Hiện nay trong nước đã có nhiều doanh nghiệp áp dụng CRM nhằm làm tăng mối quan hệ với khách hàng và xem đây là yếu tố then chốt dẫn đến sự thành công. Vậy CRM là gì, có nhiều công ty, các nhà chuyên môn đưa ra các định nghĩa khác nhau. Luận văn trích dẫn một số định nghĩa về CRM theo các quan điểm khác nhau dưới đây: “CRM là một chiến lược kinh doanh nhằm lựa chọn và quản lý các mối quan hệ khách hàng.
CRM đòi hỏi triết lý và văn hóa kinh doanh hướng vào khách hàng để hỗ trợ hiệu quả cho marketing, bán hàng và dịch vụ.” [Bencarman-Jason lLather,www.edu ] “Một chiến lược kinh doanh nỗ lực tìm kiếm cách để cải thiện khả năng sinh ra doanh thu và lợi nhuận của doanh nghiệp bằng cách hiểu hơn về khách hàng và phân phối giá trị tới họ. Đây là một cách dịch chuyển từ hướng vào sản phẩm sang hướng vào khách hàng.” [vince kellen, www.net] Các định nghĩa khác nhau nhưng thống nhất về mặt tư tưởng. Một cách tổng quát chúng ta có thể hiểu về CRM như sau: CRM là hệ thống nhằm phát hiện các Nguyễn Thị Vui 3 Khóa 2011-2013 Luận văn Thạc sĩ Quản trị kinh doanh Trường Đại học Bách Khoa Hà Nội đối tượng tiềm năng, biến họ thành khách hàng (kh), và sau đó giữ các khách hàng này lại với công ty. Nói như vậy CRM sẽ là một tổng hợp của nhiều kỹ thuật từ marketing đến quản lý thông tin hai chiều với khách hàng, cũng như rất nhiều công cụ phân tích về hành vi của từng phân khúc thị trường đến hành vi mua sắm của từng khách hàng.
Hiện nay, việc đánh giá nhìn nhận về CRM được doanh nghiệp nhìn nhận trên nhiều quan điểm khác nhau. Trên các trang web có rất nhiều bài viết về CRM với những quan điểm, góc nhìn khác nhau. Nhìn chung, khái niệm về CRM đang được xác định theo ba quan điểm: “công nghệ, chu trình bán hàng và chiến lược kinh doanh”. Bùi Thanh Huân (2010), Quản trị quan hệ khách hàng, Trường Đại học Kinh tế Đà Nẵng) 1.
Quản trị quan hệ khách hàng là công nghệ Quan điểm này coi CRM như là một giải pháp công nghệ, trợ giúp cho những vấn đề liên quan đến khách hàng. Theo quan điểm này, CRM là kho thông tin được thu thập từ nhiều nguốn khác nhau cùng với những phương pháp phân tích, thuật toán phức tạp để đưa ra những báo cáo giúp DN có cái nhìn tổng thể về khách hàng, thị trường và những vấn đề cần quan tâm khác trong kinh doanh. Quản trị quan hệ khách hàng là chu trình bán hàng Theo quan điểm này thì CRM như là năng lực của DN về tiếp cận, thuyết phục, mua bán và ký hợp đồng với khách hàng thông qua chu trình bán hàng. Trên quan điểm này, CRM được hiểu là quy trình kinh doanh nằm trong hệ thống quản lý chất lượng ISO 9000, với các DN thì đây là quy trình trung tâm của cả hệ thống quản lý.
Việc triển khai hệ thống CRM trong DN sẽ chỉ tác động tới một số bộ phận tiếp xúc với khách hàng như: tiếp thị, bán hàng, kế hoạch…. Quản trị quản trị khách hàng là chiến lược kinh doanh Theo quan điểm này, thì CRM được coi như chiến lược kinh doanh là quan điểm toàn diện nhất. Quan điểm này, coi CRM là chiến lược kinh doanh nhằm tối ưu hóa lợi nhuận, doanh thu và sự hài lòng của khách hàng, là một chiến lược tổng hợp với định hướng khách hàng là trung tâm nhằm nâng cao sức cạnh tranh trên thị Nguyễn Thị Vui 4 Khóa 2011-2013 Luận văn Thạc sĩ Quản trị kinh doanh Trường Đại học Bách Khoa Hà Nội trường. Với quan điểm này thì CRM mang tầm vĩ mô và thường được những nhà lãnh đạo và những thành viên chủ chốt của DN đưa ra ý tưởng, quyết định.
Cho đến nay, cơ sơ lý luận về CRM vẫn đang được xây dựng và hoàn chỉnh nhưng có thể nói rằng CRM theo nghĩa rộng phải là một chiến lược kinh doanh với mục đích định hướng về khách hàng và CRM không thể chỉ là dịch vụ khách hàng thuần túy như nhiều người quan niệm. Tóm lại, phần lớn khách hàng muốn giao dịch với các tổ chức hiểu được điều họ cần và mong muốn. CRM giúp cho các nhà quản lý các mối quan hệ khách hàng hiệu quả hơn, giúp tổ chức có thể cắt giảm chi phí, đồng thời tăng khả năng sống còn của sản phẩm, dịch vụ mà tổ chức cung cấp. Quản trị quan hệ khách hàng trong mô hình Ngân hàng hiện nay được hiểu theo nghĩa bằng việc vận dụng tốt các triết lý CRM để góp phần tiết giảm đáng kể chi phí marketing giữ khách hàng hiện có, tiếp cận và khai thác khách hàng mới tiềm năng.
Điều này cũng là một trải nghiệm đúng trong văn hóa kinh doanh bởi lẽ nhà cung cấp dịch vụ nào biết quản trị quan hệ khách hàng thông minh, có nhiều khách hàng hiện hữu ắt sẽ thu hút ngày càng nhiều khách hàng tiềm năng dưới tác động của qui luật số đông. Vai trò, đặc điểm và mục tiêu của quản trị quan hệ khách hàng 1. Vai trò của quản trị quan hệ khách hàng CRM mang lại cho DN sự gia tăng về giá trị DN cũng như là doanh thu và lợi nhuận thông qua những kiến thức và am hiểu về khách hàng của mình như: − Xác định mục tiêu được nhắm đến: Khách hàng của DN là ai? − Xét mối quan hệ của khách hàng với đối thủ cạnh tranh: Khách hàng đang giao dich với DN nào trong hiện tại? − Nhu cầu, mong muốn của khách hàng: Khách hàng mong muốn được giao dịch với DN như thế nào trong tương lai? − Lợi ích mà khách hàng đem lại: Giá trị và lợi ích khách hàng đem lại là gì? Bằng cách cung cấp các công cụ và đưa ra những thông tin hữu ích cho việc ra quyết định kinh doanh cho DN như: Nguyễn Thị Vui 5 Khóa 2011-2013 Luận văn Thạc sĩ Quản trị kinh doanh Trường Đại học Bách Khoa Hà Nội − Chiến lược kinh doanh tổng hợp − Những khách hàng nên thiết lập mối quan hệ − Loại kênh giao dịch nào cần phải củng cố và phát triển − Làm thế nào để tổ chức, tập trung hoạt động kinh doanh của DN theo một quy trình hoàn hảo và phù hợp với chiến lược kinh doanh Với sự trợ giúp của một chương trình CRM có hiệu quả, các DN có thể: − Cung cấp cho các khách hàng có dịch vụ tốt hơn − Nâng cao hiệu quả của trung tâm hỗ trợ khách hàng − Trợ giúp nhân viên bán hàng thực hiện đơn hàng một cách nhanh nhất − Đơn giản hóa quá trình tiếp thị và bán hàng − Tăng doanh thu từ khách hàng Đó là những đóng góp to lớn mà CRM đem lại cho DN nếu DN có được một chiến lược CRM hợp lý, hiệu quả. Đặc điểm của quản trị quan hệ khách hàng 1.
Quản trị quan hệ khách hàng mang tính toàn diện CRM không phải là trách nhiệm của riêng nhóm dịch vụ khách hàng, nó cũng không phải là sản phẩm sáng tạo bởi bộ phận công nghệ thông tin. Mặc dù, bộ phận nào cũng có thể là người dẫn đầu về CRM trong nội bộ công ty, nhưng thực chất CRM là phương thức kinh doanh liên quan đến mọi lĩnh vực chứ không phải chỉ thuộc về một nhóm lĩnh vực riêng biệt nào đó. Khi CRM chỉ được ủy thác cho một bộ phận nào đó của DN thi quan hệ khách hàng của DN sẽ bị suy yếu đi, nếu công ty không đưa ra một bộ phận nào đó vào kế hoạch CRM thì chính công ty đó đã đặt quan hệ khách hàng của mình vào rủi ro. Quản trị quan hệ khách hàng là một phương pháp CRM là một cách tư duy và xử lý các mối quan hệ khách hàng.
Phương pháp CRM của công ty có vai trò như là tiêu chuẩn cho các chiến lược khác của công ty. Chiến lược thiết lập phương hướng cho công ty và bất kỳ chiến lược nào cản trở quan hệ khách hàng cũng sẽ làm cho công ty đi sai hướng. Quản trị quan hệ khách hàng nhằm mục đích thiết lập, duy trì và mởi rộng Nguyễn Thị Vui 6 Khóa 2011-2013 Luận văn Thạc sĩ Quản trị kinh doanh Trường Đại học Bách Khoa Hà Nội quan hệ khách hàng CRM nói về toàn bộ chu trình khách hàng, khi triển khai chiến lược CRM, DN sẽ phải thu thập và phân tích dữ liệu về khách hàng của mình. Từ nguốn thông tin phong phú này, DN có thể hiểu và dự báo hành vi của khách hàng.
Khi hiểu khách hàng hơn thì việc tiếp cận khách hàng, thuyết phục khách hàng sẽ dễ thành công hơn. Mục tiêu của quản trị quan hệ khách hàng Có nhiều nhà sản xuất phần mềm CRM điển hình là Microsoft, khi được hỏi về mục tiêu của CRM họ cho biết rằng không có một trả lời giống nhau cho tất cả các công ty “nếu bạn hỏi 10 khách hàng của chúng tôi mô tả họ sử dụng CRM với mục tiêu gì, bạn sẽ nhận được 10 câu trả lời khác nhau”. Đơn giản vì mục tiêu và chiến lược CRM phụ thuộc vào mục tiêu và chiến lược kinh doanh của toàn công ty. Chẳng hạn một công ty muốn phát triển hệ thống đa kênh để thu hút khách hàng mới, trong khi một công ty khác muốn có được lợi thế cạnh tranh từ những thông tin khách hàng bằng cách khai thác cơ sở dữ liệu khách hàng.
…các công ty có thể theo đuổi nhưng chiến lược kinh doanh khác nhau, do đó không có chiến lược kinh doanh nào giống nhau.