Đề án giải pháp phòng ngừa rủi ro tín dụng tại Ngân hàng TMCP Sài Gòn Chi nhánh Tân Bình

Luận văn thạc sĩ kinh tế phân tích tài chính ngân hàng giải pháp phòng ngừa rủi ro trong hoạt động tín dụng tại ngân hàng thương mại, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất

• Tác giả: Nguyễn Ngọc Hiền
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Xuân Trường
• Trường học: Trường Đại Học Ngân Hàng Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài Chính Ngân Hàng
• Đề tài: Giải Pháp Phòng Ngừa Rủi Ro Trong Hoạt Động Tín Dụng Tại Ngân Hàng TMCP Sài Gòn – Chi Nhánh Tân Bình
• Loại tài liệu: Đề Án Tốt Nghiệp
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT TIẾNG VIỆT
• DANH MỤC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ, ĐỒ THỊ, BIỂU ĐỒ, HÌNH VẼ
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ RỦI RO TÍN DỤNG VÀ PHÒNG NGỪA RỦI RO TÍN DỤNG
• 1.1. Khái niệm và phân loại rủi ro tín dụng
• 1.1.1. Phân loại rủi ro tín dụng
• 1.2. Nguyên nhân dẫn đến rủi ro tín dụng
• 1.3. Thiệt hại do rủi ro tín dụng gây ra
• 1.4. Các chỉ số đánh giá rủi ro tín dụng
• 1.5. Các biện pháp phòng ngừa rủi ro trong hoạt động tín dụng tại ngân hàng thương mại hiện nay
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG NGHIÊN CỨU RỦI RO TÍN DỤNG VÀ PHÒNG NGỪA RỦI RO TÍN DỤNG TẠI NGÂN HÀNG TMCP SÀI GÒN – CHI NHÁNH TÂN BÌNH
• 2.1. Các quy định pháp lý liên quan đến rủi ro tín dụng và phòng ngừa rủi ro tín dụng tại Việt Nam
• 2.2. Thực trạng về hoạt động tín dụng tại Ngân hàng TMCP Sài Gòn – Chi nhánh Tân Bình
• 2.3. Thực trạng quản lý rủi ro tín dụng tại Ngân hàng TMCP Sài Gòn – Chi nhánh Tân Bình
• 2.3.1. Tình hình nợ quá hạn
• 2.3.2. Phân loại nợ
• 2.3.3. Tình hình thu hồi nợ
• 2.3.4. Tỷ lệ dự phòng rủi ro
• 2.3.5. Các công tác được thực hiện để phòng ngừa rủi ro tín dụng
• 2.4. Ưu điểm và nhược điểm của các giải pháp phòng ngừa rủi ro tín dụng tại Ngân hàng TMCP Sài Gòn – chi nhánh Tân Bình
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP PHÒNG NGỪA RỦI RO TRONG HOẠT ĐỘNG TÍN DỤNG TẠI NGÂN HÀNG TMCP SÀI GÒN – CHI NHÁNH TÂN BÌNH
• 3.1. Định hướng phát triển của SCB nói chung và định hướng về phòng ngừa rủi ro tín dụng nói riêng
• 3.2. Các giải pháp phòng ngừa rủi ro trong hoạt động tín dụng tại Ngân hàng TMCP Sài Gòn – Chi nhánh Tân Bình
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Cơ sở lý thuyết về rủi ro tín dụng và phòng ngừa rủi ro tín dụng

Chương này trình bày khái niệm và phân loại rủi ro tín dụng, từ đó phân tích nguyên nhân và thiệt hại do rủi ro tín dụng gây ra cho ngân hàng. Theo Anthony Sauders (2007), rủi ro tín dụng được hiểu là khoản lỗ tiềm năng khi ngân hàng cấp tín dụng cho khách hàng không thực hiện nghĩa vụ trả nợ. Việc phân loại rủi ro tín dụng giúp ngân hàng nhận diện và đánh giá chính xác các yếu tố có thể dẫn đến tổn thất. Các chỉ số đánh giá rủi ro tín dụng cũng được đề cập, bao gồm tỷ lệ nợ xấu và tỷ lệ dự phòng rủi ro. Những biện pháp phòng ngừa rủi ro tín dụng hiện nay được phân tích nhằm đảm bảo an toàn tài chính cho ngân hàng.

1.1 Khái niệm và phân loại rủi ro tín dụng

Rủi ro tín dụng là một trong những rủi ro lớn nhất mà ngân hàng phải đối mặt. Theo định nghĩa, rủi ro tín dụng xảy ra khi khách hàng không thực hiện nghĩa vụ trả nợ, dẫn đến tổn thất cho ngân hàng. Phân loại rủi ro tín dụng theo nguyên nhân phát sinh và khả năng trả nợ giúp ngân hàng có cái nhìn tổng quan về các yếu tố ảnh hưởng. Rủi ro có thể được phân loại thành rủi ro giao dịch, rủi ro tác nghiệp và rủi ro danh mục. Việc hiểu rõ các loại rủi ro tín dụng này cho phép ngân hàng xây dựng chiến lược quản lý hiệu quả hơn.

1.2 Nguyên nhân dẫn đến rủi ro tín dụng

Nhiều nguyên nhân dẫn đến rủi ro tín dụng, bao gồm khả năng tài chính yếu kém của khách hàng, mất việc làm, giảm thu nhập, và tỷ lệ nợ trên thu nhập cao. Các yếu tố này có thể làm giảm khả năng trả nợ của khách hàng, dẫn đến rủi ro tín dụng cho ngân hàng. Ngoài ra, các yếu tố như bệnh tật hoặc tai nạn cũng có thể ảnh hưởng đến khả năng tài chính của khách hàng. Việc phân tích các nguyên nhân này giúp ngân hàng có thể đưa ra các biện pháp phòng ngừa hiệu quả hơn.

II. Thực trạng rủi ro tín dụng tại Ngân hàng TMCP Sài Gòn Chi nhánh Tân Bình

Chương này tập trung vào thực trạng rủi ro tín dụng tại Ngân hàng TMCP Sài Gòn – Chi nhánh Tân Bình, bao gồm các quy định pháp lý liên quan đến phòng ngừa rủi ro và tình hình nợ quá hạn. Việc phân tích tình hình nợ quá hạn và tỷ lệ dự phòng rủi ro cho thấy những điểm yếu trong quản lý rủi ro tín dụng. Các công tác được thực hiện để phòng ngừa rủi ro cũng được đánh giá, từ đó chỉ ra những ưu điểm và nhược điểm của các giải pháp hiện tại.

2.1 Tình hình nợ quá hạn và phân loại nợ

Tình hình nợ quá hạn tại Ngân hàng TMCP Sài Gòn – Chi nhánh Tân Bình đang ở mức cao, cho thấy sự cần thiết phải nâng cao quy trình quản lý rủi ro tín dụng. Việc phân loại nợ giúp ngân hàng xác định rõ các khoản nợ có khả năng thu hồi và các khoản nợ có nguy cơ cao. Từ đó, ngân hàng có thể đưa ra các biện pháp cụ thể nhằm giảm thiểu thiệt hại do rủi ro tín dụng gây ra.

2.2 Tình hình thu hồi nợ và tỷ lệ dự phòng rủi ro

Tình hình thu hồi nợ tại chi nhánh cho thấy nhiều khó khăn trong việc thu hồi các khoản nợ xấu. Tỷ lệ dự phòng rủi ro cần được xem xét lại để đảm bảo ngân hàng có đủ khả năng tài chính đối phó với các khoản nợ không thu hồi được. Việc này không chỉ ảnh hưởng đến an toàn tài chính của ngân hàng mà còn ảnh hưởng đến uy tín và hoạt động kinh doanh của ngân hàng trong tương lai.

III. Giải pháp phòng ngừa rủi ro tín dụng tại Ngân hàng TMCP Sài Gòn Chi nhánh Tân Bình

Chương này trình bày các giải pháp cụ thể nhằm phòng ngừa rủi ro tín dụng tại Ngân hàng TMCP Sài Gòn – Chi nhánh Tân Bình. Các giải pháp được đề xuất bao gồm cải thiện quy trình thẩm định tín dụng, nâng cao chất lượng thông tin khách hàng, và thực hiện các biện pháp quản lý rủi ro chặt chẽ hơn. Định hướng phát triển của ngân hàng cũng cần được xem xét để đảm bảo rằng các giải pháp này phù hợp với mục tiêu chiến lược dài hạn của ngân hàng.

3.1 Định hướng phát triển và phòng ngừa rủi ro tín dụng

Định hướng phát triển của Ngân hàng TMCP Sài Gòn cần tập trung vào việc nâng cao năng lực quản lý rủi ro tín dụng. Điều này bao gồm việc đào tạo nhân viên về quy trình thẩm định và quản lý rủi ro, cũng như áp dụng công nghệ thông tin trong việc quản lý dữ liệu khách hàng. Việc này sẽ giúp ngân hàng cải thiện khả năng phát hiện và xử lý các rủi ro tín dụng một cách hiệu quả hơn.

3.2 Các giải pháp cụ thể để phòng ngừa rủi ro tín dụng

Các giải pháp cụ thể bao gồm việc áp dụng các công cụ tài chính hiện đại để đánh giá rủi ro, cải thiện quy trình cho vay và thu hồi nợ. Ngân hàng cũng cần xây dựng hệ thống thông tin tín dụng mạnh mẽ để theo dõi tình hình tài chính của khách hàng. Việc này không chỉ giúp giảm thiểu rủi ro tín dụng mà còn nâng cao hiệu quả hoạt động của ngân hàng.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Hoạt động cấp tín dụng đóng vai trò là nghiệp vụ kinh doanh cốt lõi, mang lại nguồn thu nhập chủ yếu cho các ngân hàng thương mại nhưng đồng thời cũng tiềm ẩn nguy cơ tổn thất tài chính lớn nhất. Trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam đẩy mạnh tự do hóa tài chính và hội nhập quốc tế, mức độ cạnh tranh giữa các tổ chức tín dụng ngày càng gia tăng. Sự biến động kinh tế cùng các cú sốc bất lợi khiến nhiều khách hàng vay vốn rơi vào tình trạng thua lỗ, mất khả năng thanh toán nợ gốc và lãi, trực tiếp làm gia tăng rủi ro tín dụng trong toàn hệ thống ngân hàng.

Tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Sài Gòn – Chi nhánh Tân Bình (SCB Tân Bình), hoạt động tín dụng từng duy trì quy mô nổi trội nhưng đã phải đối mặt với nhiều áp lực nghiêm trọng trong giai đoạn 2020 – 2022 do ảnh hưởng kéo dài của đại dịch COVID-19, sự suy giảm khả năng trả nợ của khách hàng, và đặc biệt là biến cố thanh khoản dẫn đến việc SCB bị Ngân hàng Nhà nước đưa vào diện kiểm soát đặc biệt (KSĐB) từ cuối năm 2022. Đề án "Giải pháp phòng ngừa rủi ro trong hoạt động tín dụng tại Ngân hàng TMCP Sài Gòn – Chi nhánh Tân Bình" của tác giả Nguyễn Ngọc Hiền (2024) được thực hiện nhằm giải quyết bài toán kiểm soát rủi ro và xử lý nợ tồn đọng trong giai đoạn tái cơ cấu này.

Mục tiêu nghiên cứu của đề án được xác lập cụ thể:

1. Mục tiêu tổng quát: Phân tích hệ thống lý luận cơ bản và nhận diện các hạn chế còn tồn đọng trong công tác quản trị rủi ro tín dụng tại SCB Tân Bình; từ đó đề xuất hệ thống giải pháp thiết thực nhằm kiểm soát, giảm thiểu rủi ro và nâng cao tính ổn định cho chi nhánh.
2. Mục tiêu cụ thể:
   • Hệ thống hóa cơ sở lý luận về rủi ro tín dụng, nguyên nhân hình thành và các chỉ tiêu đánh giá rủi ro tín dụng của ngân hàng thương mại.
   • Phân tích thực trạng hoạt động tín dụng, biến động dư nợ, cơ cấu nợ và chất lượng danh mục nợ tại SCB Tân Bình giai đoạn 2020 – 2022.
   • Đánh giá ưu điểm và nhược điểm của các biện pháp phòng ngừa, thu hồi nợ đang được triển khai tại chi nhánh.
   • Đề xuất các giải pháp khả thi gắn liền với định hướng tái cơ cấu của SCB và khuyến nghị hoàn thiện công tác phòng ngừa rủi ro tín dụng.

Đề án đặt ra 5 câu hỏi nghiên cứu:

1. Các yếu tố nào ảnh hưởng đến rủi ro tín dụng tại các ngân hàng thương mại hiện nay?
2. Các quy định pháp luật liên quan đến hoạt động tín dụng nào đang được Ngân hàng TMCP Sài Gòn – Chi nhánh Tân Bình áp dụng?
3. Thực trạng hoạt động tín dụng tại SCB Tân Bình ra sao và rủi ro tín dụng được đánh giá trên các tiêu chí nào?
4. Các giải pháp phòng ngừa rủi ro hiện tại đã mang lại hiệu quả như thế nào và còn những hạn chế gì cần khắc phục?
5. Những giải pháp nào phù hợp với các yếu tố tác động đến rủi ro tín dụng tại SCB Tân Bình trong giai đoạn hiện nay?

• Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động tín dụng, các chỉ tiêu đánh giá và các giải pháp phòng ngừa rủi ro tín dụng tại SCB Chi nhánh Tân Bình.
• Phạm vi nghiên cứu:
  • Không gian: Ngân hàng TMCP Sài Gòn – Chi nhánh Tân Bình (tập trung vào mảng Khách hàng cá nhân - KHCN).
  • Thời gian: Giai đoạn từ năm 2020 đến năm 2022.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung lý thuyết và khái niệm sử dụng

Tác giả tổng hợp quan điểm về rủi ro tín dụng từ các học giả quốc tế và trong nước:

• Anthony Saunders (2007): Rủi ro tín dụng là khoản lỗ tiềm năng khi ngân hàng cấp tín dụng cho khách hàng, dẫn đến nguồn thu nhập dự tính không thể thực hiện đầy đủ về số lượng và thời hạn.
• Koch (2006): Rủi ro tín dụng là sự thay đổi tiềm ẩn của thu nhập thuần và thị giá tài sản khi khách hàng không thanh toán hoặc thanh toán trễ hạn.
• Thông tư 46/2016/TT-NHNN: Rủi ro do khách hàng không thực hiện hoặc không có khả năng thực hiện một phần hoặc toàn bộ nghĩa vụ trả nợ theo hợp đồng hoặc thỏa thuận với tổ chức tín dụng.
• Nguyễn Thị Hoài Phương (2012): Rủi ro tín dụng xuất hiện khi ngân hàng không thu hồi đầy đủ nợ gốc và lãi đúng kỳ hạn từ khách hàng.

Khung phân loại rủi ro được kế thừa theo Bùi Diệu Anh (2013), chia theo:

1. Nguyên nhân phát sinh: Rủi ro giao dịch (rủi ro lựa chọn, rủi ro bảo đảm, rủi ro nghiệp vụ), rủi ro tác nghiệp, và rủi ro danh mục (rủi ro nội tại, rủi ro tập trung).
2. Khả năng trả nợ: Rủi ro không hoàn trả nợ đúng hạn, rủi ro do mất khả năng chi trả, và rủi ro tín dụng ngoài hoạt động cho vay truyền thống (bảo lãnh, cam kết tài trợ, liên ngân hàng, thuê mua tài chính).

Đề án cũng tổng hợp các nhân tố tác động đến rủi ro tín dụng từ các nghiên cứu thực nghiệm:

• Yếu tố năng lực tài chính và đạo đức khách hàng: Trương Đông Lộc và Nguyễn Thị Tuyết (2011), Hồ Thị Thu Hương (2020), Bùi Hữu Phước, Ngô Thành Danh và Ngô Văn Toàn (2018).
• Yếu tố nguyên nhân khách quan và chủ quan: Phạm Thái Hà (2017).
• Yếu tố kinh tế vĩ mô và vi mô: Ahlem Selma Messai và Fathi Jouini (2013), Dimitrios P. Chapman và cộng sự (1940), Nguyễn Thị Kim Nhung, Nguyễn Thị Thúy Quỳnh và Phạm Thị Thu Hiền (2017).

Hệ thống chỉ số đánh giá rủi ro tín dụng được xây dựng theo giáo trình của Nguyễn Văn Tiến (2020), bao gồm:

• Tỷ lệ nợ xấu = $\frac{\text{Nợ xấu (Nhóm 3, 4, 5)}}{\text{Tổng dư nợ}} \times 100%$ (mức an toàn khuyến nghị $< 3%$).
• Tỷ lệ nợ quá hạn = $\frac{\text{Dư nợ quá hạn}}{\text{Tổng dư nợ}} \times 100%$ (mức an toàn khuyến nghị $< 5%$).
• Tỷ lệ dự phòng rủi ro tín dụng và tỷ lệ thu hồi nợ = $\frac{\text{Tổng số tiền thu hồi}}{\text{Tổng số tiền nợ}} \times 100%$.

Cơ sở pháp lý

Nghiên cứu vận dụng hệ thống văn bản quy phạm pháp luật của Nhà nước và quy định nội bộ của SCB:

• Luật Các tổ chức tín dụng số 47/2010/QH12, Luật sửa đổi số 17/2017/QH14, và Luật Các tổ chức tín dụng số 32/2024/QH15.
• Nghị định số 96/2019/NĐ-CP của Chính phủ về hoạt động ngân hàng.
• Các Thông tư của Ngân hàng Nhà nước: Thông tư 13/2018/TT-NHNN (hệ thống kiểm soát nội bộ), Thông tư 11/2021/TT-NHNN (phân loại tài sản có, mức trích và phương pháp trích lập dự phòng rủi ro), Thông tư 13/2021/TT-NHNN (quản lý rủi ro tín dụng), Thông tư 15/2023/TT-NHNN (hoạt động thông tin tín dụng).
• Các văn bản nội bộ của SCB: Quyết định 123/2019/QĐ-SCB-TGĐ (quản lý khoản cấp tín dụng có vấn đề), Quyết định 10/2021/QĐ-SCB-HĐQT (quy chế phân loại nợ và trích lập dự phòng rủi ro), Quyết định 05/2024/QĐ-SCB-HĐQT (quy chế tổ chức của Ủy ban Xử lý rủi ro và Khai thác thu hồi nợ).

Phương pháp nghiên cứu và nguồn dữ liệu

Đề án sử dụng phương pháp nghiên cứu định tính kết hợp phân tích thống kê mô tả:

• Thu thập và phân tích tài liệu: Sưu tầm, tổng hợp các tài liệu lý thuyết, nghiên cứu trước đây và quy định pháp lý ngành ngân hàng.
• Khảo sát sơ bộ và quan sát thực địa: Tìm hiểu quy trình làm việc, sản phẩm tín dụng, cơ cấu khách hàng và công tác xử lý nghiệp vụ thực tế tại SCB Tân Bình.
• Nguồn dữ liệu thực tế: Số liệu thứ cấp thu thập trực tiếp từ các báo cáo tài chính, báo cáo quản lý rủi ro và bảng theo dõi dư nợ của Phòng Khách hàng cá nhân SCB Tân Bình giai đoạn 2020 – 2022.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý thuyết về rủi ro tín dụng và phòng ngừa rủi ro tín dụng

Chương 1 thiết lập nền tảng lý luận toàn diện về rủi ro tín dụng trong hoạt động của ngân hàng thương mại. Tác giả phân tích chi tiết các nguồn gốc phát sinh rủi ro, chia thành hai nhóm:

• Nguyên nhân từ phía khách hàng vay: Mất việc làm, sụt giảm thu nhập, gia tăng chi phí sinh hoạt, đòn bẩy tài chính quá cao (tỷ lệ nợ/thu nhập cao), lịch sử tín dụng kém, sử dụng vốn sai mục đích hoặc thiếu minh bạch thông tin do bất cân xứng thông tin và suy giảm đạo đức.
• Nguyên nhân từ phía ngân hàng và môi trường: Môi trường vĩ mô (thiên tai, dịch bệnh, lạm phát, suy thoái theo chu kỳ kinh tế); quy trình thẩm định lỏng lẻo; chính sách tín dụng thiếu rõ ràng; cán bộ tín dụng (CBTD) bị áp lực chỉ tiêu doanh số dẫn đến bỏ qua quy trình; hoạt động giám sát sau vay thiếu chặt chẽ; thiếu hụt các công cụ dự phòng và bảo hiểm tín dụng.

Về mức độ tác động, rủi ro tín dụng gây tổn thất tài chính trực tiếp (mất vốn gốc, giảm thu nhập lãi), làm phát sinh chi phí thu hồi nợ và chi phí pháp lý, làm suy giảm uy tín và có thể dẫn đến nguy cơ rút tiền hàng loạt (bank run), đe dọa an toàn của toàn bộ hệ thống tài chính và nền kinh tế. Chương này cũng chuẩn hóa các công thức tính toán chỉ tiêu an toàn và trình bày hệ thống các giải pháp phòng ngừa phổ biến như: hoàn thiện khung pháp lý, xây dựng hệ thống quản trị rủi ro tiên tiến, thẩm định khách hàng chặt chẽ, phân tán rủi ro danh mục, quản lý tài sản bảo đảm (TSBĐ), trích lập dự phòng đầy đủ và chia sẻ dữ liệu tín dụng qua CIC.

Chương 2: Thực trạng nghiên cứu rủi ro tín dụng và phòng ngừa rủi ro tín dụng tại Ngân hàng TMCP Sài Gòn – Chi nhánh Tân Bình

Chương 2 phản ánh bức tranh thực tế về quy mô dư nợ và chất lượng tín dụng tại SCB Tân Bình trong giai đoạn biến động 2020 – 2022.

1. Quy mô và cơ cấu dư nợ cho vay

Tổng dư nợ của SCB Tân Bình giảm liên tục qua các năm: đạt 556.605 triệu đồng năm 2020, giảm mạnh 61,59% xuống còn 213.817 triệu đồng năm 2021, và tiếp tục giảm xuống 176.738 triệu đồng vào năm 2022.

Bảng 1: Cơ cấu dư nợ cho vay theo từng loại hình tại SCB Tân Bình (2020 – 2022)
(Đơn vị tính: Triệu đồng)

Loại hình cho vay	Năm 2020	Năm 2021	Năm 2022
Vay cầm cố Sổ tiết kiệm (ngắn hạn)	111.467	34.697	27.185
Vay thông thường dài hạn	329.820	160.816	139.708
Vay thông thường trung hạn	38.713	4.657	3.694
Vay thông thường ngắn hạn	12.757	3.550	50
Vay hỗ trợ COVID-19 dài hạn	31.924	5.048	3.051
Tổng dư nợ	556.605	213.817	176.738

Cơ cấu theo thời hạn vay:

• Năm 2020: Dư nợ ngắn hạn đạt 124.225 triệu đồng; trung và dài hạn đạt 400.456 triệu đồng.
• Năm 2021: Dư nợ ngắn hạn giảm 69,21% xuống 38.247 triệu đồng; trung và dài hạn giảm 57,42% xuống 170.521 triệu đồng.
• Năm 2022: Dư nợ ngắn hạn còn 27.235 triệu đồng; trung và dài hạn còn 146.453 triệu đồng.

Nguyên nhân sụt giảm dư nợ là do tác động của đại dịch làm giảm nhu cầu vốn trong năm 2021. Đến cuối năm 2022, khi SCB rơi vào diện kiểm soát đặc biệt, chi nhánh đã tạm ngừng cấp tín dụng mới đối với các khoản vay thông thường, đồng thời nhiều khách hàng có dư nợ tốt chủ động tất toán khoản vay để nhận lại tài sản bảo đảm.

2. Thực trạng chất lượng nợ và nợ xấu

Chất lượng tín dụng của chi nhánh suy giảm rõ rệt, đặc biệt trong năm 2022.

Bảng 2: Phân loại nợ và nợ xấu tại SCB Tân Bình (2020 – 2022)
(Đơn vị tính: Triệu đồng)

Phân loại nhóm nợ	Năm 2020	Năm 2021	Năm 2022
Nợ nhóm 1 (Đủ tiêu chuẩn)	507.989	167.976	154.602
Nợ nhóm 2 (Nợ cần chú ý)	35.826	41.193	8.231
Nợ nhóm 3 (Nợ dưới tiêu chuẩn)	4.058	3.578	6.009
Nợ nhóm 4 (Nợ nghi ngờ)	4.675	0	1.545
Nợ nhóm 5 (Nợ có khả năng mất vốn)	4.057	1.070	6.352
Tổng nợ xấu (Nhóm 3 + 4 + 5)	12.790	4.648	13.905
Tỷ lệ nợ xấu (%)	2,30%	2,17%	7,87%
Tỷ lệ nợ quá hạn (%)	8,73%	21,44%	12,52%

• Tình hình nợ quá hạn: Tỷ lệ nợ quá hạn tăng vọt từ 8,73% (năm 2020) lên 21,44% (năm 2021) do dịch bệnh, sau đó nhờ các chính sách cơ cấu lại lịch trả nợ nên giảm về 12,52% vào năm 2022.
• Nợ xấu và trích lập dự phòng: Năm 2022, nợ nhóm 5 tăng mạnh lên 6.352 triệu đồng (gấp gần 6 lần năm 2021), đẩy tổng nợ xấu lên 13.905 triệu đồng, chiếm tỷ lệ 7,87% trên tổng dư nợ (vượt xa ngưỡng an toàn 3%). Mức trích lập dự phòng rủi ro năm 2022 tăng lên 6.570 triệu đồng, tương đương tỷ lệ dự phòng 3,72% trên tổng dư nợ.

Bảng 3: Tình hình trích lập dự phòng rủi ro tín dụng tại SCB Tân Bình
(Đơn vị tính: Triệu đồng)

Chỉ tiêu	Năm 2020	Năm 2021	Năm 2022
Tổng dư nợ	556.605	213.817	176.738
Mức trích lập dự phòng rủi ro	4.617	1.536	6.570
Tỷ lệ dự phòng rủi ro tín dụng (%)	0,83%	0,72%	3,72%

3. Công tác thu hồi nợ và kiểm soát rủi ro

Trong năm 2022, chi nhánh thu hồi được khoảng 15.000 triệu đồng nợ quá hạn và nợ xấu (nợ nhóm 2 thu hồi 1.148 triệu đồng, tăng 109,5%; nợ nhóm 3 thu hồi 4.266 triệu đồng, tăng 7,84%; nợ nhóm 4 thu hồi 1.371 triệu đồng; nợ nhóm 5 thu hồi 498 triệu đồng). Các biện pháp áp dụng gồm:

• Rà soát, liên hệ đôn đốc khách hàng thường xuyên (chậm thanh toán 1–9 ngày).
• Thỏa thuận với khách hàng để phối hợp tự nguyện chuyển nhượng, thanh lý TSBĐ.
• Khởi kiện ra Trọng tài thương mại hoặc chuyển hồ sơ sang cơ quan Thi hành án đối với các trường hợp khách hàng trốn tránh, không hợp tác.
• Đề xuất chính sách miễn, giảm lãi suất và phí phạt quá hạn nhằm khuyến khích khách hàng tất toán khoản vay.
• Triển khai các công tác kiểm tra sau giải ngân, định giá lại TSBĐ định kỳ và giám sát mua tái tục bảo hiểm cho TSBĐ.

4. Đánh giá ưu điểm và nhược điểm

• Ưu điểm: Duy trì giao tiếp với khách hàng; nhân viên có ý thức về công tác thu hồi nợ; quy trình xử lý nợ quá hạn được rà soát thường xuyên.
• Nhược điểm tồn đọng:
  1. Thiếu hụt nhân sự do biến động sau khi ngân hàng bị KSĐB, dẫn đến việc phân chia khách hàng không đều và kiểm tra sau giải ngân bị chậm trễ.
  2. Phối hợp giữa chi nhánh và các phòng/ban tại Hội sở chưa linh hoạt, mất nhiều thời gian xử lý tờ trình.
  3. Cơ chế miễn giảm lãi phí còn cứng nhắc, nhiều trường hợp khách hàng thiện chí nhưng không được phê duyệt kịp thời.
  4. Năng lực xử lý nợ khó đòi (nhóm 4, nhóm 5) còn lúng túng; đội ngũ CBTD trẻ còn thiếu kinh nghiệm thực tiễn và kỹ năng thương lượng.
  5. Khủng hoảng niềm tin của khách hàng sau các sự kiện tiêu cực về thị trường trái phiếu gây trở ngại lớn cho công tác xử lý tài sản và quan hệ tín dụng.

Chương 3: Định hướng phát triển của SCB về tín dụng và các giải pháp phòng ngừa rủi ro trong hoạt động tín dụng tại Ngân hàng TMCP Sài Gòn – Chi nhánh Tân Bình

Chương 3 trình bày định hướng chiến lược theo chỉ đạo của NHNN và Ban Kiểm soát đặc biệt:

• Định hướng SCB: Kiểm soát chặt chẽ rủi ro tín dụng, kiện toàn bộ máy quản trị tinh gọn; giai đoạn 2024 – 2025 ưu tiên hàng đầu là xử lý và thu hồi nợ xấu, đưa tỷ lệ nợ xấu về dưới 3%, ổn định thanh khoản, bảo đảm chi trả tiền gửi và tiết giảm chi phí hoạt động.
• Định hướng SCB Tân Bình: Khôi phục sự ổn định hoạt động kinh doanh, chuẩn hóa công tác quản trị rủi ro danh mục và nâng cao năng lực thu hồi nợ tại địa bàn.
• Hệ thống giải pháp đề xuất:
  • Tăng cường chất lượng thẩm định tín dụng ban đầu, đánh giá thực chất dòng tiền và uy tín người vay thay vì quá phụ thuộc vào tài sản bảo đảm.
  • Hoàn thiện quy trình kiểm tra sau cho vay và quản lý tài sản bảo đảm (định giá lại sát giá trị thị trường, đảm bảo hồ sơ pháp lý và hợp đồng bảo hiểm hợp lệ).
  • Tái cơ cấu bộ máy xử lý nợ tại chi nhánh, tăng cường nhân sự chuyên trách phối hợp trực tiếp với Hội sở để đẩy nhanh tiến độ khởi kiện, thi hành án.
  • Linh hoạt trong chính sách miễn giảm lãi suất để hỗ trợ tối đa việc thu hồi vốn gốc từ các khách hàng có thiện chí.
  • Đào tạo chuyên môn và kỹ năng xử lý nợ cho đội ngũ CBTD trẻ, gắn trách nhiệm cá nhân với hiệu quả quản lý danh mục nợ.

---

Kết quả và đóng góp

Kết quả nghiên cứu chính

• Cung cấp dữ liệu chi tiết phản ánh biến động tín dụng của một chi nhánh ngân hàng trong giai đoạn chịu khủng hoảng kép: đại dịch COVID-19 và biến cố kiểm soát đặc biệt. Dư nợ giảm từ 556.605 triệu đồng (2020) xuống 176.738 triệu đồng (2022).
• Xác định sự dịch chuyển tiêu cực của chất lượng tín dụng: Tỷ lệ nợ xấu tăng từ 2,30% (năm 2020) lên 7,87% (năm 2022), nợ nhóm 5 tăng từ 4.057 triệu đồng lên 6.352 triệu đồng, mức trích lập dự phòng đạt 6.570 triệu đồng.
• Tổng kết kết quả thu hồi 15.000 triệu đồng nợ xấu/quá hạn trong năm 2022 và chỉ rõ các rào cản về thủ tục thi hành án, định giá tài sản và cơ chế phê duyệt miễn giảm lãi.

Đóng góp thực tiễn của đề tài

• Làm rõ các hạn chế cụ thể trong phối hợp tác nghiệp giữa Hội sở và đơn vị kinh doanh cấp chi nhánh trong tình huống ngân hàng bị đưa vào diện kiểm soát đặc biệt.
• Đề xuất nhóm giải pháp gắn liền với hoàn cảnh thực tế của SCB Tân Bình, tập trung vào công tác xử lý nợ tồn đọng và quản trị rủi ro danh mục hiện hữu khi hoạt động cấp tín dụng mới bị tạm ngưng.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Phạm vi số liệu dừng lại ở giai đoạn 2020 – 2022, chủ yếu phản ánh số liệu từ mảng Khách hàng cá nhân tại một chi nhánh đơn lẻ (Tân Bình) nên chưa bao quát toàn diện các phân khúc tín dụng doanh nghiệp hoặc toàn bộ hệ thống SCB. Đề tài chủ yếu áp dụng phân tích mô tả định tính, chưa xây dựng các mô hình định lượng dự báo xác suất vỡ nợ (PD, LGD).
• Hướng nghiên cứu tiếp:
  • Đánh giá hiệu quả công tác xử lý nợ xấu và thu hồi tài sản giai đoạn sau năm 2022 (2023 – 2025) dưới sự giám sát trực tiếp của Ban Kiểm soát đặc biệt.
  • Nghiên cứu so sánh hiệu quả các mô hình xử lý nợ xấu qua Trọng tài thương mại và Tòa án/Thi hành án đối với các khoản nợ bán lẻ tại các ngân hàng tái cơ cấu.

---

Giá trị tham khảo

Đề tài là tài liệu thực tế hữu ích cho:

• Sinh viên, học viên chuyên ngành Tài chính – Ngân hàng và Quản trị rủi ro tham khảo cấu trúc một đề án tốt nghiệp về rủi ro tín dụng tại đơn vị kinh doanh cụ thể.
• Cán bộ tín dụng, chuyên viên quản lý và xử lý nợ tại các ngân hàng thương mại tham khảo các bước tác nghiệp thu hồi nợ thực tế: quy trình rà soát, thương lượng phát mại TSBĐ, thủ tục trình miễn giảm lãi và phối hợp thi hành án.
• Các nhà nghiên cứu quan tâm đến tác động thực tế của sự kiện kiểm soát đặc biệt lên hoạt động tín dụng và chất lượng danh mục nợ cấp chi nhánh.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Tổng dư nợ tại SCB Chi nhánh Tân Bình giai đoạn 2020 – 2022 biến động như thế nào?

Tổng dư nợ giảm liên tục: từ 556.605 triệu đồng (năm 2020) giảm 61,59% xuống còn 213.817 triệu đồng (năm 2021) và tiếp tục giảm xuống 176.738 triệu đồng (năm 2022). Nguyên nhân chủ yếu do tác động của dịch COVID-19 làm giảm nhu cầu vay vốn trong năm 2021 và chủ trương tạm ngừng cấp tín dụng mới cùng việc khách hàng tốt tất toán khoản vay để lấy lại tài sản sau khi SCB bị kiểm soát đặc biệt vào cuối năm 2022.

2. Tỷ lệ nợ xấu và trích lập dự phòng tại SCB Tân Bình năm 2022 tăng ở mức nào?

Tỷ lệ nợ xấu năm 2022 tăng lên mức 7,87% (tương ứng 13.905 triệu đồng), trong đó nợ nhóm 5 (có khả năng mất vốn) chiếm 6.352 triệu đồng. Do nợ xấu gia tăng, mức trích lập dự phòng rủi ro tín dụng năm 2022 tăng lên 6.570 triệu đồng, đưa tỷ lệ dự phòng rủi ro tín dụng lên 3,72% trên tổng dư nợ.

3. Chi nhánh đã thực hiện những biện pháp thu hồi nợ cụ thể nào trong năm 2022?

SCB Tân Bình đã áp dụng 4 nhóm giải pháp chính:

1. Rà soát, nhắc nợ định kỳ và kiểm tra thực địa đối với khách hàng chậm trả từ 1–9 ngày.
2. Thỏa thuận và hỗ trợ khách hàng tìm kiếm đối tác để tự nguyện rao bán TSBĐ thu hồi nợ.
3. Khởi kiện ra Trọng tài thương mại và chuyển cơ quan Thi hành án đối với các khách hàng trốn tránh, không hợp tác.
4. Trình Hội sở phê duyệt chính sách miễn giảm lãi suất, tiền phạt chậm trả nhằm khuyến khích khách hàng thanh toán vốn gốc.

4. Những khó khăn lớn nhất trong quản lý rủi ro tín dụng tại SCB Tân Bình sau khi ngân hàng bị kiểm soát đặc biệt là gì?

Các khó khăn chính gồm: biến động giảm nhân sự tại chi nhánh dẫn đến quá tải trong giám sát sau vay; thời gian phối hợp phê duyệt tờ trình giữa chi nhánh và Hội sở kéo dài; đội ngũ CBTD trẻ còn thiếu kinh nghiệm thương lượng xử lý nợ phức tạp; và tác động tiêu cực từ thị trường làm suy giảm niềm tin của khách hàng đối với ngân hàng.

---

Kết luận

Đề án tốt nghiệp của tác giả Nguyễn Ngọc Hiền đã hệ thống hóa lý luận cơ bản về rủi ro tín dụng và phân tích trung thực thực trạng hoạt động cho vay tại SCB – Chi nhánh Tân Bình giai đoạn 2020 – 2022. Nghiên cứu chỉ ra sự sụt giảm mạnh về quy mô dư nợ cùng xu hướng gia tăng nợ xấu (đạt 7,87% năm 2022) dưới tác động của dịch bệnh và bối cảnh ngân hàng bị kiểm soát đặc biệt. Trên cơ sở nhận diện các điểm nghẽn trong công tác phối hợp tác nghiệp và xử lý tài sản bảo đảm, đề án đã đưa ra các nhóm giải pháp thiết thực nhằm nâng cao hiệu quả thu hồi nợ và kiểm soát rủi ro danh mục, đóng góp tài liệu tham khảo có giá trị thực tiễn cho công tác quản trị rủi ro tín dụng cấp chi nhánh.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ RỦI RO TÍN DỤNG VÀ PHÒNG NGỪA RỦI RO TÍN DỤNG 1. Khái niệm và phân loại rủi ro tín dụng 1. Khái niệm Theo định nghĩa của Anthony Sauders (2007), rủi ro tín dụng được xác định là khoản lỗ tiềm năng khi ngân hàng cấp tín dụng cho một khách hàng, điều này có nghĩa là nguồn thu nhập dự tính từ khoản vay của ngân hàng mang lại không thể được thực hiện cả về số lượng và thời hạn. Koch (2006) thì “Rủi ro tín dụng được cho là sự thay đổi tiềm ẩn của thu nhập thuần và thị giá khi khách hàng không thanh toán hay thanh toán trễ hạn”.

Theo điểm a, khoản 24 điều 2 Thông tư 46/2016/TT-NHNN về tỷ lệ an toàn vốn đối với ngân hàng thương mại thì rủi ro tín dụng được hiểu là rủi ro do khách hàng không thực hiện hoặc không có khả năng thực hiện một phần hoặc toàn bộ nghĩa vụ trả nợ theo hợp đồng hoặc thỏa thuận với ngân hàng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài. Tại Việt Nam, theo Ngân hàng Nhà nước (NHNN) thì rủi ro trong hoạt động cấp tín dụng có thể gây ra những tổn thất trong hoạt động kinh doanh của ngân hàng khi khách hàng không thực hiện (một phần hoặc toàn bộ) nghĩa vụ đã cam kết. Còn theo Nguyễn Thị Hoài Phương (2012) trình bày thì rủi ro tín dụng xuất hiện khi ngân hàng không thu hồi được từ khách hàng đầy đủ nợ gốc và lãi hoặc khách hàng không thanh toán khoản vay đúng kì hạn. Như vậy, có thể hiểu rằng rủi ro tín dụng là rủi ro dẫn đến mất tiền, là những tổn thất tiềm năng có thể xảy ra của ngân hàng trong quá trình cấp tín dụng, do khách hàng vay không thực hiện các nghĩa vụ trả nợ (bao gồm lãi vay và gốc) hoặc khách hàng vay không trả nợ đúng hạn cho ngân hàng như đã cam kết trong hợp đồng.

Đây là rủi ro gắn liền với hoạt động tín dụng, dẫn đến nhiều tổn thất tài chính cho ngân hàng như giảm thu nhập ròng và giảm giá trị thị trường của vốn. Đây là một trong những rủi ro quan 4 5 trọng đối với các ngân hàng, bởi vì nó chiếm đã phần trong doanh thu và lợi nhuận đối với hoạt động kinh doanh của ngân hàng. Phân loại rủi ro tín dụng Có nhiều cách phân loại rủi ro tín dụng dựa trên các quan điểm khác nhau. Theo Bùi Diệu Anh (2013), hoạt động kinh doanh ngân hàng, rủi ro tín dụng phân Sơ đồ 1.

Phân loại rủi ro tín dụng. loại dưa trên được phân loại dựa trên nguyên nhân phát sinh và khả năng trả nợ. Dựa trên nguyên nhân phát sinh, rủi ro tín dụng được xem là rủi ro giao dịch, rủi ro tác nghiệp, rủi ro danh mục. Dựa trên khả năng trả nợ, rủi ro tín dụng là rủi ro động vốn, rủi ro mất khả năng chi trả, rủi ro không giới hạn ở hoạt động cho vay.

(Nguồn: Bùi Diệu Anh, 2013) Do nguyên nhân phát sinh Rủi ro giao dịch là một hình thức của rủi ro tín dụng liên quan đến những hạn chế trong quá trình giao dịch và xét duyệt cho vay, đánh giá khách hàng của ngân hàng. Rủi ro giao dịch có ba bộ phận: Rủi ro lựa chọn, rủi ro bảo đảm và rủi ro nghiệp vụ. 5 6 Rủi ro lựa chọn là rủi ro quan trọng mà ngân hàng phải đối mặt từ quá trình đánh giá phân tích tín dụng khi ngân hàng lựa chọn phương án vay vốn có hiệu quả để ra quyết định cho vay, cụ thể nếu ngân hàng lựa chọn sai đối tượng vay vốn hoặc sai phương án cho vay, dẫn đến tổn thất cho ngân hàng. Rủi ro bảo đảm xuất phát từ các tiêu chuẩn đảm bảo như các điều khoản trong hợp đồng cho vay, các loại TSĐB, cách thức đảm bảo, chủ thể đảm bảo và mức cho vay trên trị giá của TSĐB cụ thể là giá trị tài sản bảo đảm thấp hơn giá trị của khoản vay hoặc giá trị bảo đảm không thể thanh toán cho khoản vay trong trường hợp khách hàng mất khả năng thanh toán, rủi ro này làm ảnh hưởng đến khả năng thu hồi nợ và làm tổn thất cho ngân hàng.

Rủi ro nghiệp vụ là rủi ro liên quan đến quản trị hoạt động cho vay, công tác quản lý khoản vay và hoạt động cho vay, bao gồm cả việc sử dụng các hệ thống xếp hạng rủi ro và các kỹ thuật xử lý các khoản cho vay có vấn đề, các sai sót trong quá trình thẩm định, sai sót trong quá trình giải ngân, rủi ro trong quá trình quản lý sau giải ngân. Rủi ro danh mục là rủi ro nguyên nhân phát sinh là do các hạn chế trong quản lý danh mục cho vay của ngân hàng, rủi ro danh mục bao gồm rủi ro nội tại và rủi ro tập trung. Rủi ro nội tại là rủi ro xuất phát từ các yếu tố mang tính riêng biệt bên trong của mỗi chủ thể đi vay hoặc ngành, lĩnh vực kinh tế. Rủi ro nội tại xuất phát từ đặc điểm hoạt động hoặc đặc điểm sử dụng vốn của khách hàng vay, ví dụ yếu tố khách hàng thì cần xem xét đến tình hình tài chính, lịch sử tín dụng, dòng tiền, yếu tố về tài sản bảo thì cần xem xét đến loại hình tài sản, vị trí địa lý, tình trạng pháp lý,… Đối với rủi ro tập trung là rủi ro khi ngân hàng tập trung cho vay quá nhiều đối với một số khách hàng, quá nhiều doanh nghiệp hoạt động trong cùng một ngành - lĩnh vực kinh tế, hoặc trong cùng một vùng địa lý cùng một loại hình cho vay có rủi ro cao.

Những khách hàng được xem là khách hàng lớn ngân hàng dồn nguồn vốn để giải ngân cho những khách hàng đó ngân hàng sẽ phụ thuộc rất nhiều vào khả năng thanh toán của những khách hàng này. Nếu một khách hàng lớn gặp rủi ro và không thể thanh toán khoản vay, ngân hàng sẽ phải chịu tổn thất lớn. Khi tập trung cho vay vào các ngành/lĩnh 6 7 vực có rủi ro cao (như bất động sản, chứng khoán), ngân hàng sẽ phải đối mặt với nguy cơ cao khi xảy ra biến động thị trường hoặc rủi ro ngành. Rủi ro tác nghiệp là những sai sót trong nội bộ ngân hàng, đó là các tổn thất tìm ẩn do sự sai sót của nhân viên trong quá trình nhập liệu, gian lận hoặc vi phạm, do hệ thống bị lỗi gây gián đoạn trong quá trình hoạt động, hoặc do ảnh hưởng từ phía bên ngoài ảnh hưởng đến hoạt động của ngân hàng.

Do khả năng trả nợ Rủi ro không hoàn trả nợ đúng hạn là sau khi thiết lập mối quan hệ tín dụng, ngân hàng và khách hàng đưa ra một thời hạn hoàn trả nợ cụ thể. Tuy nhiên, đến thời hạn quy định nhưng khách hàng vẫn không hoàn trả hoặc hoàn trả không đầy đủ, ngân hàng chưa thu hồi được vốn vay. Rủi ro do mất khả năng chi trả là rủi ro xảy ra trong trường hợp doanh nghiệp mà ngân hàng cấp tín dụng mất khả năng trả nợ, ngân hàng phải thực hiện một số biện pháp để thu hồi nợ thậm chí là thanh lý TSĐB của cá nhân,doanh nghiệp để thu nợ. Rủi ro này có thể xuất phát từ nhiều yếu tố Rủi ro tín dụng không giới hạn ở hoạt động cho vay: Ngoài hoạt động cho vay truyền thống, ngân hàng còn tham gia vào nhiều hoạt động khác mang tính chất tín dụng, tiềm ẩn rủi ro tín dụng mà ngân hàng cần quan tâm và quản lý hiệu quả như là bảo lãnh, cam kết, chấp thuận tài trợ thương mại, cho vay thị trường liên ngân hàng, tín dụng thuê mua, đồng tài trợ,… mỗi nghiệp vụ đều sẽ có một số rủi ro nhất định như là khách hàng không thực hiện đúng nghĩa vụ thanh toán, không thực hiện đúng nghĩa vụ cam kết, khách hàng thuê mua không thanh toán được tiền thuê,… 1.

Nguyên nhân dẫn đến rủi ro tín dụng Một số nghiên cứu có liên quan trước đây của các tác giả Trương Đông Lộc và Nguyễn Thị Tuyết (2011); Hồ Thị Thu Hương (2020); Bùi Hữu Phước, Ngô Thành Danh và Ngô Văn Toàn (2018) cũng cho ra kết quả rằng khả năng tài chính, năng lực 7 8 trả nợ của khách hàng là một yếu tố có tác động trực tiếp đến sự hình thành rủi ro tín dụng của các ngân hàng. Năng lực tài chính yếu kém có thể ảnh hưởng tiêu cực đến khả năng trả nợ của khách hàng, dẫn đến nhiều rủi roc ho cả khách hàng và tổ chức cho vay Mất việc làm: Đây là nguyên nhân phổ biến nhất gây ra rủi ro tín dụng. Khi mất việc làm, khách hàng sẽ mất nguồn thu nhập chính để trả nợ. Giảm thu nhập: Giảm thu nhập cũng có thể là nguyên nhân gây ra rủi ro tín dụng.

Khi thu nhập giảm, khách hàng có thể gặp khó khăn trong việc trang trải các khoản chi tiêu hàng tháng và sẽ khó có thể trả nợ đầy đủ và đúng hạn, thậm chí không có khả năng trả được nợ. Tăng chi phí sinh hoạt: Tăng chi phí sinh hoạt cũng có thể là nguyên nhân gây ra rủi ro tín dụng. Khi chi phí sinh hoạt tăng, khách hàng sẽ phải chi tiêu nhiều hơn, tiết kiệm ít đi, dẫn đến việc khó có thể trả nợ. Tỷ lệ nợ trên thu nhập của khách hàng quá cao: khách hàng gánh vác quá nhiều khoản nợ, khách hàng khó có khả năng chủ động được nguồn tài chính để trả nợ đúng hạn cho ngân hàng.

Năng lực tài chính yếu kém còn được thể hiện qua lịch sử tín dụng kém: đây là lịch sử trễ thanh toán của các khoản vay trước đây, các vấn đề tín dụng phát sinh khác đều được lưu lại trên hệ thống ngân hàng. Việc cấp tín dụng cho những đối tượng khách hàng này cũng là một trong những rủi ro cho ngân hàng. Các yếu tố khác: Ngoài ra, còn có một số yếu tố khác có thể khiến khách hàng không có khả năng trả nợ, chẳng hạn như bệnh tật, tai nạn, v. Khách hàng có ý định không trả nợ: đây là trường hợp khách hàng mất khả năng chi trả nên dừng việc thanh toán nợ cho ngân hàng hoặc từ ban đầu khách hàng đã không có ý định trả nợ, việc xác định ý định trả nợ của khách hàng là vô cùng quan trọng nhằm giảm thiểu rủi ro và kịp thời đưa ra các biện pháp khắc phục hiệu quả.

Mục đích sử dụng vốn không chính đáng: Một số khách hàng có thể vay tiền của ngân hàng để đầu tư vào các dự án có rủi ro cao, các hoạt động có nguy cơ vi phạm pháp 8 9 luật, đạo đức,….