Giải Pháp Phát Triển Hệ Thống Phân Phối Hàng Hóa Việt Nam

Tài liệu nghiên cứu Các giải pháp phát triển hệ thống phân phối hàng hóa việt nam trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên

• Tác giả: TS. Lê Trịnh Minh Châu
• Trường học: Viện Nghiên Cứu Thương Mại
• Đề tài: Giải Pháp Phát Triển Hệ Thống Phân Phối Hàng Hóa Việt Nam Trong Bối Cảnh Hội Nhập Kinh Tế Quốc Tế
• Loại tài liệu: đề tài khoa học
• Năm xuất bản: 2003
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng Quan Hệ Thống Phân Phối Hàng Hóa Việt Nam Hiện Nay

Hệ thống phân phối hàng hóa (HTPPHH) đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế thị trường, là cầu nối giữa nhà sản xuất và người tiêu dùng. Quá trình lưu thông hàng hóa diễn ra thông qua chuỗi các hoạt động mua bán. HTPPHH bao gồm các dòng chuyển quyền sở hữu hàng hóa qua các doanh nghiệp khác nhau đến người mua cuối cùng. Các doanh nghiệp chủ kinh doanh sử dụng HTPPHH để đạt được mục đích kinh doanh, từ đó các hình thức lưu thông sản phẩm qua các trung gian khác nhau được hình thành. Nhà nước cần định hình và tăng cường hiệu quả các hoạt động chức năng của hệ thống phân phối hàng hóa để thúc đẩy thương mại hóa, phát triển thị trường và nâng cao năng lực cạnh tranh. Việc hiểu rõ hoạt động của HTPPHH là vô cùng cần thiết.

1.1. Khái niệm và cấu trúc hệ thống phân phối hàng hóa

Hệ thống phân phối hàng hóa (HTPPHH) bao gồm toàn bộ quá trình lưu thông và tiêu thụ hàng hóa trên thị trường. Nó bao gồm các kênh phân phối, các trung gian và các hoạt động liên quan đến việc đưa sản phẩm từ nhà sản xuất đến tay người tiêu dùng cuối cùng. Theo tài liệu nghiên cứu, HTPPHH là một hệ thống phức tạp bao gồm các dòng chảy hàng hóa và dịch vụ của nền kinh tế từ nhà sản xuất đến người tiêu dùng.

1.2. Vai trò của hệ thống phân phối trong nền kinh tế thị trường

HTPPHH đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo sự lưu thông hiệu quả của hàng hóa và dịch vụ. Nó giúp kết nối cung và cầu, thúc đẩy thương mại, tạo ra giá trị gia tăng và góp phần vào sự tăng trưởng kinh tế. HTPPHH cũng tạo điều kiện cho người tiêu dùng tiếp cận được với nhiều sản phẩm và dịch vụ đa dạng, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của xã hội.

II. Thách Thức Phát Triển Hệ Thống Phân Phối Hàng Hóa Việt Nam

Các doanh nghiệp Việt Nam đang đối mặt với nhiều thách thức trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế, đặc biệt trong lĩnh vực phân phối hàng hóa. Cạnh tranh gay gắt từ các doanh nghiệp nước ngoài có tiềm lực mạnh và kinh nghiệm phong phú tạo ra áp lực lớn. Hầu hết HTPPHH của doanh nghiệp Việt Nam chưa được định hình, hoạt động còn thụ động và kém hiệu quả. Chi phí phân phối cao, nhiều khâu trung gian làm giảm khả năng cạnh tranh. Việc thiếu hụt các HTPPHH hiệu quả trên thị trường đang làm giảm sức cạnh tranh của nền kinh tế Việt Nam. Yêu cầu nâng cao năng lực cạnh tranh HTPPHH là một yêu cầu bức xúc của thực tiễn quản lý kinh tế nhà nước hiện nay.

2.1. Hạn chế trong quản lý và vận hành chuỗi cung ứng

Các doanh nghiệp Việt Nam còn hạn chế trong việc quản lý chuỗi cung ứng, dẫn đến chi phí cao và hiệu quả thấp. Việc thiếu thông tin và sự phối hợp giữa các thành viên trong chuỗi cung ứng gây ra tình trạng tồn kho, chậm trễ và lãng phí. Theo tài liệu, nguyên nhân cơ bản của trạng thái này bắt nguồn từ sự nhận thức chưa đầy đủ về các điều kiện, kỹ năng thích ứng yêu cầu quản lý HTPPHH.

2.2. Yếu kém về công nghệ và chuyển đổi số trong phân phối

Việc ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số trong hoạt động phân phối còn chậm. Các doanh nghiệp Việt Nam chưa tận dụng được các lợi thế của công nghệ để nâng cao hiệu quả, giảm chi phí và cải thiện trải nghiệm khách hàng. Việc này làm giảm khả năng cạnh tranh so với các doanh nghiệp nước ngoài đã ứng dụng rộng rãi công nghệ trong phân phối.

2.3. Thiếu nguồn nhân lực chất lượng cao trong ngành logistics

Nguồn nhân lực trong ngành logistics và phân phối còn thiếu và yếu về kỹ năng chuyên môn, đặc biệt là kỹ năng quản lý, kỹ năng sử dụng công nghệ và kỹ năng ngoại ngữ. Việc đào tạo và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao là một yêu cầu cấp thiết để nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành phân phối.

III. Cách Phát Triển Hệ Thống Phân Phối Hàng Hóa Việt Nam Bền Vững

Phát triển HTPPHH bền vững đòi hỏi sự kết hợp giữa các giải pháp về chính sách, công nghệ và quản lý. Cần có chính sách hỗ trợ doanh nghiệp đầu tư vào công nghệ, đào tạo nguồn nhân lực và xây dựng chuỗi cung ứng hiệu quả. Áp dụng phân phối đa kênh, kết hợp kênh truyền thống và thương mại điện tử, giúp tiếp cận nhiều đối tượng khách hàng. Quản lý kênh phân phối hiệu quả, tối ưu hóa chi phí và nâng cao hiệu quả hoạt động. Tạo dựng thương hiệu Việt mạnh, nâng cao giá trị sản phẩm và khả năng cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

3.1. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số trong phân phối

Ứng dụng các giải pháp công nghệ như ERP, CRM, SCM, IoT, AI,... giúp tối ưu hóa quy trình, quản lý tồn kho, dự báo nhu cầu và cải thiện dịch vụ khách hàng. Xây dựng nền tảng thương mại điện tử mạnh, kết nối doanh nghiệp với người tiêu dùng và mở rộng thị trường. Chú trọng bảo mật thông tin và an toàn giao dịch trực tuyến.

3.2. Tối ưu hóa chuỗi cung ứng và logistics để giảm chi phí

Xây dựng chuỗi cung ứng linh hoạt, đáp ứng nhanh chóng với biến động thị trường. Áp dụng các phương pháp quản lý tồn kho hiện đại như JIT, VMI để giảm chi phí lưu kho và tăng vòng quay hàng tồn kho. Tối ưu hóa vận chuyển, lựa chọn phương thức vận chuyển phù hợp và giảm thiểu chi phí vận chuyển. Hợp tác với các nhà cung cấp dịch vụ logistics chuyên nghiệp.

3.3. Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cho ngành phân phối

Đầu tư vào đào tạo và phát triển nguồn nhân lực có kỹ năng chuyên môn cao, đáp ứng yêu cầu của thị trường lao động. Xây dựng chương trình đào tạo liên kết giữa nhà trường và doanh nghiệp. Thu hút và giữ chân nhân tài bằng các chính sách đãi ngộ hấp dẫn. Nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của ngành phân phối và logistics.

IV. Phương Pháp Hoàn Thiện Quản Lý Hệ Thống Phân Phối Hiện Đại

Hoàn thiện quản lý HTPPHH là yếu tố then chốt để nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp. Cần xác định rõ mục tiêu và chiến lược phân phối. Xây dựng hệ thống đo lường và đánh giá hiệu quả hoạt động phân phối. Tăng cường kiểm soát và giám sát hoạt động của các thành viên trong kênh phân phối. Xây dựng mối quan hệ hợp tác bền vững với các đối tác phân phối. Liên tục cải tiến và đổi mới quy trình quản lý phân phối. Quản lý tốt thông tin thị trường và hành vi người tiêu dùng để đưa ra quyết định chính xác.

4.1. Xây dựng hệ thống thông tin quản lý phân phối hiệu quả

Xây dựng hệ thống thông tin quản lý phân phối (DMS) giúp theo dõi và quản lý hoạt động phân phối một cách hiệu quả. Thu thập và phân tích dữ liệu về doanh số, tồn kho, chi phí, khách hàng,... để đưa ra quyết định chính xác. Sử dụng các công cụ báo cáo và phân tích dữ liệu để theo dõi hiệu quả hoạt động phân phối và phát hiện các vấn đề cần giải quyết.

4.2. Đảm bảo sự phối hợp và hợp tác giữa các thành viên

Xây dựng mối quan hệ hợp tác chặt chẽ giữa các thành viên trong chuỗi cung ứng và kênh phân phối. Chia sẻ thông tin và phối hợp hoạt động để đạt được mục tiêu chung. Giải quyết các xung đột một cách hiệu quả và xây dựng lòng tin giữa các thành viên. Tạo ra môi trường làm việc cởi mở và khuyến khích sự sáng tạo.

4.3. Ứng dụng các phương pháp quản lý tiên tiến

Áp dụng các phương pháp quản lý tiên tiến như Lean, Six Sigma, Kaizen,... để cải tiến liên tục quy trình và nâng cao hiệu quả hoạt động phân phối. Thực hiện đánh giá hiệu quả công việc định kỳ và đưa ra các biện pháp cải tiến. Khuyến khích nhân viên đề xuất các ý tưởng cải tiến và tạo ra môi trường làm việc sáng tạo.

V. Ứng Dụng Thực Tiễn Giải Pháp Phát Triển Hệ Thống Phân Phối

Vinamilk, Petrolimex, Co-op là những ví dụ điển hình về doanh nghiệp Việt Nam xây dựng HTPPHH hiệu quả. Cần tổng kết kinh nghiệm của các doanh nghiệp này để nhân rộng mô hình thành công. Nghiên cứu và áp dụng các mô hình phân phối tiên tiến trên thế giới vào điều kiện thực tế của Việt Nam. Xây dựng các dự án thí điểm về phát triển HTPPHH để đánh giá hiệu quả và rút ra bài học kinh nghiệm. Thúc đẩy hợp tác giữa nhà nước, doanh nghiệp và các tổ chức nghiên cứu trong lĩnh vực phân phối.

5.1. Nghiên cứu trường hợp thành công của doanh nghiệp phân phối

Phân tích các yếu tố thành công của các doanh nghiệp đã xây dựng HTPPHH hiệu quả. Rút ra các bài học kinh nghiệm và áp dụng vào điều kiện thực tế của doanh nghiệp. Chia sẻ kinh nghiệm và kiến thức giữa các doanh nghiệp trong ngành phân phối. Tạo ra cộng đồng doanh nghiệp phân phối mạnh mẽ.

5.2. Xây dựng mô hình thí điểm và đánh giá hiệu quả

Triển khai các dự án thí điểm về phát triển HTPPHH để đánh giá hiệu quả và rút ra bài học kinh nghiệm. Đánh giá các yếu tố ảnh hưởng đến thành công của dự án. Điều chỉnh và hoàn thiện mô hình dựa trên kết quả đánh giá. Nhân rộng mô hình thành công ra phạm vi lớn hơn.

5.3. Hợp tác giữa nhà nước doanh nghiệp và tổ chức nghiên cứu

Thúc đẩy hợp tác giữa nhà nước, doanh nghiệp và các tổ chức nghiên cứu trong lĩnh vực phân phối. Nhà nước hỗ trợ doanh nghiệp bằng các chính sách ưu đãi, tạo môi trường kinh doanh thuận lợi. Doanh nghiệp chủ động đầu tư vào công nghệ, đào tạo nguồn nhân lực. Các tổ chức nghiên cứu cung cấp kiến thức, tư vấn và giải pháp cho doanh nghiệp.

VI. Triển Vọng Hệ Thống Phân Phối Hàng Hóa Việt Nam Tương Lai

HTPPHH Việt Nam có nhiều tiềm năng phát triển trong tương lai. Xu hướng toàn cầu hóa và kinh tế số tạo ra cơ hội để doanh nghiệp mở rộng thị trường và tiếp cận khách hàng. Chính sách hỗ trợ của nhà nước và sự chủ động của doanh nghiệp là động lực quan trọng. Phát triển phân phối bền vững là xu hướng tất yếu để bảo vệ môi trường và đáp ứng yêu cầu của xã hội. Nâng cao hiệu quả và khả năng cạnh tranh là mục tiêu hàng đầu của ngành phân phối Việt Nam.

6.1. Tận dụng cơ hội từ toàn cầu hóa và kinh tế số

Mở rộng thị trường xuất khẩu và tham gia vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Ứng dụng các công cụ marketing và bán hàng trực tuyến để tiếp cận khách hàng trên toàn thế giới. Xây dựng thương hiệu Việt mạnh trên thị trường quốc tế.

6.2. Phát triển phân phối bền vững và bảo vệ môi trường

Sử dụng các phương pháp vận chuyển và đóng gói thân thiện với môi trường. Giảm thiểu lãng phí và ô nhiễm trong quá trình phân phối. Tăng cường tái chế và tái sử dụng vật liệu. Khuyến khích tiêu dùng sản phẩm xanh và bền vững.

6.3. Nâng cao năng lực cạnh tranh trong bối cảnh hội nhập

Tăng cường đầu tư vào công nghệ và đào tạo nguồn nhân lực. Cải tiến quy trình quản lý và nâng cao hiệu quả hoạt động. Xây dựng mối quan hệ hợp tác chặt chẽ với các đối tác. Tạo ra sản phẩm và dịch vụ có giá trị gia tăng cao.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở lý luận về phát triển hệ thống phân phối hàng hoá Chương 2: Thực trạng phát triển các hệ thống phân phối hàng hoá ở Việt Nam Chương 3: Các giải pháp phát triển hệ thống phân phối hàng hoá Việt nam đến năm 2010 CHUONG I CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN HỆ THỐNG PHÂN PHỐI HÀNG HOÁ lL VAI TRÒ CỦA HỆ THỐNG PHÂN PHỐI HÀNG HOÁ TRONG NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG 1. Khái niệm hệ thống phân phối hàng hoá Trong nền kinh tế thị trường, hàng hoá từ người sản xuất đi đến người tiêu dùng hoặc người sử dụng cuối cùng phải qua một chuỗi các hoạt động mua và bán. Hệ thống phân phối hàng hoá (HTPPHH) là thuật ngữ mô tả toàn bộ quá trình lưu thông tiêu thụ hàng hoá trên thị trường. Chúng là những dòng chuyển quyển sở hữu các hàng hoá qua các doanh nghiệp và tổ chức khác nhau để tới người mua cuối cùng.

Từ những quan điểm nghiên cứu khác nhau, chúng ta có thể có những quan niệm khác nhau về HTPPHH. Trên quan điểm của các doanh nghiệp - chủ thể kinh doanh, HTPPHH là các hình thức liên kết của các DN trên thị trường để cùng thực hiện một mục đích kinh doanh. Người sản xuất (hay nhập khẩu) phải qua các TGTM nào để đưa sản phẩm của họ đến người tiêu dùng, vì vậy HTPPHH là các hình thức lưu thông sản phẩm qua các trung gian khác nhau. Dưới quan điểm quản lý việc tiêu thụ sản phẩm của các DN, HTPPHH là một sự tổ chức hệ thống các quan hệ bên ngoài DN để quản lý các hoạt động phân phối hàng hoá nhằm đạt các mục tiêu kinh doanh.

HTIPPHH là hệ thống các quan hệ của một tập hợp các DN và cá nhân độc lập và phụ thuộc lẫn nhau tham gia vào quá trình đưa hàng hoá từ người sản xuất đến người tiêu dùng cuối cùng. Nó là một chuỗi các mối quan hệ giữa các tổ chức liên quan trong quá trình mua và bán hàng hoá. Mỗi doanh nghiệp trong kinh doanh chắc chắn tham gia vào một hoặc một số HTPPHH nhất định. Ví dụ, với một doanh nghiệp xuất khẩu gạo, HTPP của họ bao gồm: hệ thống thu mua gạo từ những người nông dân và hệ thống xuất khẩu gạo ra thị trường nước ngoài.

HTPP là đối tượng để tổ chức, quản lý như một công cụ kinh doanh trọng yếu của các DN trên thị trường. Hệ thống phân phối hàng hoá còn được xem xét trên bình điện vĩ mô. Bởi vì, các HTPPHH của vô số doanh nghiệp tạo nên hệ thống thương mại, hệ thống PPHH chung rất phức tạp của toàn bộ nền kinh tế. Đây là các hệ thống lưu thông, tiêu thụ hang hoá của các DN trên thị trường, theo nhiều chiều, nhiều hướng khác nhau nhằm đáp ứng nhu cầu của thị trường.

HTPPHH vĩ mô của mỗi quốc gia có chức năng làm phù hợp cung cầu hàng hoá trên phạm vi toàn bộ nền kinh tế, HTPPHH vĩ mô bao gồm tất cả các dòng chảy: hàng hoá và dịch vụ của nền kinh tế từ người sản xuất tới người tiêu dùng cuối cùng (cả tiêu dùng cá nhân và tiêu đùng cho sản xuất) nhằm đảm bảo cung cầu phù hợp và đạt các mục tiêu 4 của xã hội. Toàn bộ hệ thống phân phối hàng hoá vĩ mô là đối tượng nghiên cứu để hoạch định các chính sách tổ chức và quản lý lưu thông phân phối của nhà nước. Để phát triển được được các HTPPHH của các doanh nghiệp cũng như toàn bộ HTPPHH của quốc gia chúng ta phải hiểu được sự hoạt động của chúng. Mỗi HTPPHH hoạt động được thông qua các dòng vận động (dòng chảy) để đảm bảo cho hàng hoá đến được địa điểm tiêu dùng như: chuyển quyền sở hữu, đàm phán, vận động vật chất của hàng hoá, thanh toán, thông tin, xúc tiến đặt hàng, chia sẻ rủi ro, tài chính, thu hồi, tái sử dụng lại bao gói.

Các dòng chảy này kết nối các thành viên của HTPP với nhau. Các HTPPHH ví như đòng chảy vì các hoạt động phân phối hàng hoá trong hệ thống là một quá trình vận động liên tục không ngừng. Mỗi dòng chảy là một tập hợp các chức năng phân phối được thực hiện bởi các thành viên tham gia hệ thống PP. Tất cả các chức năng phân phối trong mỗi HTPPHH đều cần được thực hiện bởi một doanh nghiệp hoặc cá nhân nào đó.

Nhưng không cần thiết mọi DN đều tham gia vào tất cả các dòng chảy. Các HTPPHH có sự phân công lao động và chuyên môn hoá trong từng hệ thống và cả ở tầm vĩ mô. Các tổ chức kinh doanh nhất định chuyên môn hoá vào một hoặc một số công việc phân phối nhất định. DN sản xuất và nhập khẩu sử dụng những TGTM hoặc tổ chức bổ trợ khác để thực hiện công việc phân phốt là vì họ thực hiện các chức năng phân phối hiệu quả hơn.

Hàng hoá lưu thông qua các HTPPHH thông qua cơ chế "kéo đẩy". Cơ chế kéo nghĩa là các DN dùng các biện pháp tác động vào nhu cầu của người tiêu dùng cuối cùng để tạo ra mong muốn của họ, để họ tạo nên lực hút hàng hoá ra thị trường. Cơ chế đẩy nghĩa là DN sử dụng các biện pháp thúc đẩy các thành viên của HTPP tăng cường hoạt động tiêu thụ tạo thành lực đẩy hàng hoá ra thị trường. Sự hoạt động của HTPPHH rất phức tạp do có nhiều dòng vận động trong HTPP và nhiều DN và cá nhân tham gia vào HTPP.

Sự vận động liên tục chính là bản chất của các HTPPHH. * Các thành viên của HTPPHH Các doanh nghiệp và cá nhân tham gia vào HTPP được chia làm hai nhóm là các thành viên chính thức và các tổ chức bổ trợ. Các thành viên HTPP tham gia đàm phán phân chia công việc phân phối và chuyển quyền sở hữu hàng hoá. Các tổ chức bổ trợ cung cấp các dịch vụ phân phối chuyên môn hoá trên cơ sở tái hợp đồng với các thành viên của hệ thống.

Họ không sở hữu hàng hoá vì vậy họ không chịu trách nhiệm trước kết quả hoạt động cuối cùng của quá trình phân phối. Như vậy, các thành viên HTPP được xác định dựa trên những công việc phân phối mà họ đảm nhiệm trong HTPP. Các thành viên của HTPPHH trên thị trường nội địa bao gồm: (1) Người sản xuất (hoặc người nhập khẩu) (2) Người TG (3) Người tiêu dùng cuối cùng. - Người sản xuất (hay người nhập khẩu) Người sản xuất hay nhập khẩu là người khởi nguồn của các HIPPHH trên thị trường nội địa.

Họ cung cấp cho thị trường những sản phẩm và dịch vụ. Các DN sản xuất và các nhà nhập khẩu đều nhằm thoả mãn nhu cầu của thị trường tiêu dùng cuối cùng. Muốn vậy, sản phẩm của họ phải sẵn sàng cho các thị trường đó. Hơn nữa, người sản xuất phải đảm bảo sản phẩm của họ đáp ứng những thị trường mục tiêu nhất định.

Tuy nhiên, phần lớn các công ty sản xuất không thể bán sản phẩm của họ trực tiếp cho người sử dụng cuối cùng. Bằng việc chuyển các công việc phân phối cho các thành viên khác như người bán buôn và người bán lẻ, người sản xuất có thể tiết kiệm được chỉ phí. Những TGTM phân phối sản phẩm của nhiều người sản xuất khác nhau và vì vậy có thể chia sẻ các chi phí cố định cao trong phân phối cho khối lượng sản phẩm được phân phối lớn hơn. Điều này cho phép họ giảm được chi phí phân phối hàng hoá.

` - Người trung gian Người TG bao gồm các doanh nghiệp và cá nhân kinh doanh thương mai độc lập trợ giúp người sản xuất và người tiêu dùng cuối cùng thực hiện các công việc phân phối sản phẩm và dịch vụ. Họ được chia làm hai loại là bán buôn và bán lẻ. + Các TG bán buôn bao gồm các DN và cá nhân mua hàng hoá để bán lại cho các DN hoặc tổ chức khác (các nhà bán lẻ, các nhà bán buôn khác, các DN sản xuất, các tổ chức xã hội và cơ quan nhà nước). Trong thực tế các DN có thể vừa bán buôn vừa bán lẻ; họ được coi là nhà bán buôn nếu tỷ trọng bán buôn là chủ yếu trong doanh số.

Những người bán buôn được chia làm3 loại chính: - Người bán buôn sở hữu hàng hoá thực sự - Đại lý, môi giới và nhà bán buôn hưởng hoa hồng. - Chi nhánh và đại diện bán của nhà sản xuất. Sở đĩ coi chi nhánh và đại diện bán của nhà sản xuất như người bán buôn là do họ thực hiện các chức năng bán buôn là chủ yếu. Mỗi TG bán buôn có quy mô, phương thức kinh doanh và sức mạnh thị trường riêng vì vậy họ có thể đóng những vai trò khác nhau trong HTPPHH.

+ Các TG bán lẻ Người bán lẻ bao gồm các DN và cá nhân bán hàng hoá trực tiếp cho người tiêu dùng cá nhân hoặc hộ gia đình. Vai trò của người bán lẻ trong các HTPPHH là phát hiện nhu cầu của khách hàng, tìm kiếm và bán những hàng hoá mà các khách hàng này mong muốn, ở thời gian, địa điểm và theo cách thức nhất định. Người bán lẻ hình thành các tập hợp hàng hoá phù hợp với người tiêu dùng, sẵn có ở mọi thời gian cho người tiêu dùng. Các chức năng chủ yếu của người bán lẻ là: - Tiếp xúc với khách hàng, phát hiện nhu cầu tiêu dùng, thu thập thông tin thị trường và chuyển các thông tin này trở lại người sản xuất.

- Thực hiện bán hàng, quảng cáo va trưng bày sản phẩm. - Phân chia và sắp xếp hàng hoá thành những khối lượng phù hợp với người mua. - Dự trữ hàng hoá sẵn sàng cung cấp cho người tiêu dùng. - Cung cấp dịch vụ khách hàng.

Những người bán lẻ có thể được phân chia thành nhiều loại theo nhiều tiêu thức khác nhau. Ví dụ, theo những mặt hàng mà người bán lẻ bán, người ta chia ra cửa hàng chuyên doanh, cửa hàng bách hoá, siêu thị, cửa hàng tiện dụng. Cửa hàng chuyên doanh bán những dòng sản phẩm hẹp và chuyên sâu. Cửa hàng bách hoá bày bán nhiều mặt hàng khác nhau, mỗi mặt hàng là một quầy riêng.

Siêu thị là những trung tâm bán lẻ lớn, chi phí thấp, tự phục vụ, giá thấp, doanh số bán cao. Cửa hàng tiện dụng là những cửa hàng bán lẻ nhỏ, bán một số mặt hàng phục vụ nhu cầu thường xuyên của người tiêu dùng. Các loại TG bán lẻ khác nhau có quy mô, phương thức kinh doanh và sức mạnh chi phối thị trường khác nhau, tất nhiên họ cũng có khả năng điều khiển HTPP khác nhau.