1079 giải pháp phát triển hoạt động cho vay dn vừa và nhỏ tại nhtmcp sài gòn công thương chi nhánh bà chiểu khóa luận tốt nghiệp đại học trần đậu hoài ph

Khóa luận trình bày 1079 giải pháp phát triển hoạt động cho vay doanh nghiệp vừa và nhỏ tại NH TMCP Sài Gòn Công Thương, chi nhánh Bà Chiểu.

• Tác giả: Trần Đậu Hoài Phương
• Người hướng dẫn: PGS. Hoàng Thị Thanh Hằng
• Trường học: Trường Đại Học Ngân Hàng Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài Chính – Ngân Hàng
• Đề tài: Giải Pháp Phát Triển Cho Vay Doanh Nghiệp Vừa Và Nhỏ Tại Saigonbank Bà Chiểu
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CÁM ƠN
• NHẬN XÉT CỦA GIẢNG VIÊN HƯỚNG DẪN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ HOẠT ĐỘNG CHO VAY CỦA NHTM ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ
• 1.1. Tổng quan về doanh nghiệp vừa và nhỏ
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG CHO VAY DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN SÀI GÒN CÔNG THƯƠNG - CHI NHÁNH BÀ CHIỂU
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN HOẠT ĐỘNG CHO VAY DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ TẠI NGÂN HÀNG TMCP SÀI GÒN CÔNG THƯƠNG - CHI NHÁNH BÀ CHIỂU
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về giải pháp phát triển cho vay doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Saigonbank Bà Chiểu

Trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam đang chuyển mình mạnh mẽ, cho vay doanh nghiệp vừa và nhỏ (DNVVN) tại Saigonbank Bà Chiểu trở thành một trong những hoạt động quan trọng. Ngân hàng đã nhận thức rõ vai trò của DNVVN trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Việc phát triển hoạt động cho vay không chỉ giúp ngân hàng mở rộng thị phần mà còn hỗ trợ các doanh nghiệp này vượt qua khó khăn tài chính.

1.1. Khái niệm và vai trò của doanh nghiệp vừa và nhỏ

DNVVN là những doanh nghiệp có quy mô nhỏ, đóng góp lớn vào GDP và tạo ra nhiều việc làm. Theo thống kê, DNVVN chiếm tới 95% tổng số doanh nghiệp tại Việt Nam, cho thấy tầm quan trọng của họ trong nền kinh tế.

1.2. Tình hình cho vay doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Saigonbank Bà Chiểu

Saigonbank Bà Chiểu đã triển khai nhiều chính sách cho vay ưu đãi nhằm hỗ trợ DNVVN. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức trong việc tiếp cận vốn cho các doanh nghiệp này.

II. Những thách thức trong hoạt động cho vay doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Saigonbank Bà Chiểu

Mặc dù có nhiều chính sách hỗ trợ, nhưng doanh nghiệp vừa và nhỏ vẫn gặp phải nhiều khó khăn trong việc tiếp cận vốn. Các vấn đề như thiếu tài sản thế chấp, thông tin tài chính không minh bạch, và rủi ro cao khiến ngân hàng gặp khó khăn trong việc thẩm định cho vay.

2.1. Thiếu tài sản đảm bảo và thông tin tài chính

Nhiều DNVVN không có đủ tài sản đảm bảo để vay vốn, điều này làm giảm khả năng tiếp cận tín dụng. Hơn nữa, thông tin tài chính của họ thường không đầy đủ, gây khó khăn cho ngân hàng trong việc đánh giá rủi ro.

2.2. Rủi ro cao trong cho vay doanh nghiệp vừa và nhỏ

DNVVN thường có khả năng thanh toán thấp hơn so với các doanh nghiệp lớn, dẫn đến rủi ro tín dụng cao. Điều này khiến ngân hàng phải thận trọng hơn trong việc cấp tín dụng.

III. Giải pháp phát triển hoạt động cho vay doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Saigonbank Bà Chiểu

Để phát triển hoạt động cho vay DNVVN, Saigonbank Bà Chiểu cần áp dụng nhiều giải pháp đồng bộ. Các giải pháp này không chỉ giúp tăng trưởng doanh số cho vay mà còn nâng cao chất lượng dịch vụ ngân hàng.

3.1. Đa dạng hóa sản phẩm cho vay

Ngân hàng cần phát triển các sản phẩm cho vay đa dạng hơn, phù hợp với nhu cầu của DNVVN. Việc này sẽ giúp thu hút nhiều khách hàng hơn và tăng trưởng doanh số cho vay.

3.2. Hoàn thiện quy trình thẩm định và cho vay

Cần cải tiến quy trình thẩm định tín dụng để giảm thời gian xử lý hồ sơ vay. Điều này sẽ giúp DNVVN tiếp cận vốn nhanh chóng hơn, từ đó thúc đẩy hoạt động sản xuất kinh doanh.

3.3. Chính sách lãi suất ưu đãi cho doanh nghiệp vừa và nhỏ

Áp dụng chính sách lãi suất ưu đãi cho DNVVN sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho họ trong việc vay vốn. Điều này không chỉ giúp ngân hàng tăng trưởng mà còn hỗ trợ DNVVN phát triển bền vững.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại Saigonbank Bà Chiểu

Việc áp dụng các giải pháp phát triển cho vay DNVVN tại Saigonbank Bà Chiểu đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Sự tăng trưởng trong doanh số cho vay và sự hài lòng của khách hàng là minh chứng cho hiệu quả của các chính sách này.

4.1. Kết quả đạt được từ hoạt động cho vay

Doanh số cho vay DNVVN tại Saigonbank Bà Chiểu đã tăng trưởng đáng kể trong những năm qua, cho thấy sự thành công của các chính sách hỗ trợ.

4.2. Phản hồi từ khách hàng về dịch vụ cho vay

Khách hàng DNVVN đã có những phản hồi tích cực về dịch vụ cho vay tại Saigonbank Bà Chiểu, cho thấy ngân hàng đã đáp ứng tốt nhu cầu của họ.

V. Kết luận và triển vọng tương lai cho vay doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Saigonbank Bà Chiểu

Trong tương lai, Saigonbank Bà Chiểu cần tiếp tục cải thiện và phát triển hoạt động cho vay DNVVN. Việc này không chỉ giúp ngân hàng tăng trưởng mà còn góp phần vào sự phát triển bền vững của nền kinh tế.

5.1. Định hướng phát triển trong thời gian tới

Ngân hàng sẽ tiếp tục mở rộng các sản phẩm cho vay và cải thiện quy trình thẩm định để đáp ứng tốt hơn nhu cầu của DNVVN.

5.2. Tầm quan trọng của doanh nghiệp vừa và nhỏ trong nền kinh tế

DNVVN sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, và ngân hàng cần phải đồng hành cùng họ trong quá trình phát triển.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế thị trường và đẩy mạnh hội nhập kinh tế quốc tế, khối doanh nghiệp vừa và nhỏ (DNVVN) giữ vị trí then chốt trong việc huy động các nguồn lực xã hội phục vụ phát triển kinh tế. Theo số liệu thống kê được tác giả viện dẫn trong văn bản, DNVVN chiếm khoảng 95% tổng số doanh nghiệp tại Việt Nam, đóng góp trên 40% Tổng sản phẩm quốc nội (GDP), thu hút hơn 50% tổng số lao động và chiếm 17,26% tổng nộp ngân sách nhà nước.

Mặc dù giữ tỷ trọng lớn và tạo ra sự phát triển đa dạng, các DNVVN gặp nhiều trở ngại trước những biến động vĩ mô. Khó khăn lớn nhất của phân khúc này là tình trạng thiếu vốn đầu tư mở rộng sản xuất và đổi mới công nghệ. Khả năng tiếp cận nguồn vốn tài trợ từ các tổ chức tài chính bị giới hạn do DNVVN có quy mô vốn chủ sở hữu nhỏ, năng lực tài chính hạn chế, thiếu tài sản bảo đảm, chất lượng lập dự án kinh doanh khả thi chưa cao, đồng thời số liệu kế toán thiếu độ tin cậy. Về phía ngân hàng thương mại, sự cạnh tranh gay gắt trên thị trường đòi hỏi các tổ chức tín dụng phải mở rộng tệp khách hàng sang khối DNVVN để tăng trưởng dư nợ và doanh số. Xuất phát từ thực tiễn trên tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần (NHTMCP) Sài Gòn Công Thương (Saigonbank - SGB) nói chung và Chi nhánh Bà Chiểu nói riêng, đề tài được thực hiện nhằm giải quyết bài toán nâng cao hiệu quả cấp tín dụng cho phân khúc này.

Mục tiêu nghiên cứu của khóa luận được phân định rõ:

1. Mục tiêu tổng quát: Phân tích thực trạng hoạt động cho vay doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Saigonbank – Chi nhánh Bà Chiểu, từ đó đề xuất các giải pháp phát triển hoạt động cho vay đối với phân khúc khách hàng này.
2. Mục tiêu cụ thể:
   • Tổng hợp cơ sở lý thuyết về hoạt động cho vay DNVVN của ngân hàng thương mại.
   • Phân tích thực trạng phát triển hoạt động cho vay DNVVN giai đoạn 2015 – 2017 tại Saigonbank – Chi nhánh Bà Chiểu.
   • Đề xuất hệ thống giải pháp và kiến nghị nhằm mở rộng và nâng cao chất lượng hoạt động cho vay DNVVN tại đơn vị.

Các câu hỏi nghiên cứu tương ứng được đặt ra:

1. Doanh nghiệp vừa và nhỏ là gì và hoạt động cho vay DNVVN của ngân hàng thương mại được hiểu như thế nào?
2. Thực trạng hoạt động cho vay DNVVN tại Saigonbank – Chi nhánh Bà Chiểu diễn ra như thế nào trong giai đoạn 2015 – 2017?
3. Saigonbank – Chi nhánh Bà Chiểu cần thực thi những giải pháp nào để phát triển hoạt động cho vay đối với DNVVN?

• Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động cho vay đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Saigonbank – Chi nhánh Bà Chiểu.
• Phạm vi nghiên cứu:
  • Không gian: Saigonbank – Chi nhánh Bà Chiểu (bao gồm địa bàn hoạt động của chi nhánh và Phòng giao dịch Gò Vấp trực thuộc).
  • Thời gian: Khảo sát, thu thập và phân tích dữ liệu hoạt động trong giai đoạn từ năm 2015 đến năm 2017.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng hệ thống lý luận dựa trên các văn bản quy phạm pháp luật và giáo trình học thuật chuyên ngành tài chính – ngân hàng:

• Khung pháp lý về phân loại doanh nghiệp: Tác giả trích dẫn định nghĩa DNVVN theo Nghị định số 90/2001/NĐ-CP (quy định vốn đăng ký không quá 10 tỷ đồng hoặc lao động bình quân năm không quá 300 người) và Nghị định số 56/2009/NĐ-CP của Chính phủ. Tiêu chí phân cấp doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa theo Nghị định số 56/2009/NĐ-CP được tổng hợp cụ thể:

Khu vực ngành nghề	Doanh nghiệp siêu nhỏ	Doanh nghiệp nhỏ: Số lao động	Doanh nghiệp nhỏ: Tổng nguồn vốn	Doanh nghiệp vừa: Số lao động	Doanh nghiệp vừa: Tổng nguồn vốn
Nông, lâm nghiệp và thủy sản	10 người trở xuống	Từ trên 10 người đến 200 người	20 tỷ đồng trở xuống	Từ trên 200 người đến 300 người	Từ trên 20 tỷ đồng đến 100 tỷ đồng
Công nghiệp và xây dựng	10 người trở xuống	Từ trên 10 người đến 200 người	20 tỷ đồng trở xuống	Từ trên 200 người đến 300 người	Từ trên 20 tỷ đồng đến 100 tỷ đồng
Thương mại và dịch vụ	10 người trở xuống	Từ trên 10 người đến 50 người	10 tỷ đồng trở xuống	Từ trên 50 người đến 100 người	Từ trên 10 tỷ đồng đến 50 tỷ đồng

• Khái niệm cho vay: Dẫn chiếu theo giáo trình Nghiệp vụ Ngân hàng thương mại (Đại học Thăng Long, 2009, PGS. TS. Mai Văn Bạn chủ biên), khẳng định cho vay là việc chuyển nhượng quyền sử dụng một lượng giá trị tạm thời dựa trên nguyên tắc hoàn trả cả gốc và lãi đúng thời hạn.

• Phương thức cho vay: Được phân loại theo 4 tiêu thức:

  • Theo thời hạn: Cho vay ngắn hạn (dưới 12 tháng), trung hạn (từ 1 đến 5 năm), dài hạn (trên 5 năm).
  • Theo nghiệp vụ: Cho vay thấu chi, cho vay từng lần, cho vay luân chuyển, cho vay theo hạn mức tín dụng, cho vay trả góp và các phương thức khác theo dự án.
  • Theo mục đích vay: Bất động sản, công nghiệp - thương mại, nông nghiệp, tiêu dùng cá nhân.
  • Theo tài sản bảo đảm: Cho vay không có tài sản bảo đảm và cho vay có tài sản bảo đảm (hình thức thế chấp hoặc cầm cố).

• Hệ thống chỉ tiêu đo lường phát triển cho vay:

  1. Tỷ trọng dư nợ cho vay DNVVN: $\frac{\text{Dư nợ cho vay DNVVN}}{\text{Tổng dư nợ}} \times 100%$
  2. Tốc độ tăng trưởng dư nợ cho vay DNVVN: $\frac{\text{Dư nợ DNVVN năm } t - \text{Dư nợ DNVVN năm } (t-1)}{\text{Dư nợ DNVVN năm } (t-1)} \times 100%$
  3. Tốc độ tăng trưởng số lượng DNVVN vay: $\frac{\text{Số lượng DNVVN năm } t - \text{Số lượng DNVVN năm } (t-1)}{\text{Số lượng DNVVN năm } (t-1)} \times 100%$
  4. Cơ cấu theo sản phẩm dịch vụ: $\frac{\text{Dư nợ sản phẩm dịch vụ}}{\text{Tổng dư nợ cho vay}} \times 100%$
  5. Tỷ lệ nợ xấu cho vay DNVVN: $\frac{\text{Tổng nợ xấu cho vay DNVVN}}{\text{Tổng dư nợ cho vay DNVVN}} \times 100%$

Phương pháp nghiên cứu thực tế được tác giả áp dụng bao gồm:

• Phương pháp phân tích - tổng hợp: Xử lý lý luận và dữ liệu hoạt động tín dụng thực tế.
• Phương pháp thống kê, mô tả: Thu thập số liệu hoạt động, phản ánh qua các hệ thống bảng và biểu đồ.
• Phương pháp so sánh: Đánh giá sự biến động về quy mô, tỷ trọng và tốc độ tăng trưởng qua chuỗi thời gian 2015 – 2017.
• Nguồn dữ liệu: Dữ liệu thứ cấp từ báo cáo tài chính, báo cáo thống kê tín dụng nội bộ của Saigonbank và Chi nhánh Bà Chiểu.

---

Nội dung chính theo từng chương

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ HOẠT ĐỘNG CHO VAY CỦA NHTM ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ

Chương 1 hệ thống hóa cơ sở lý luận nền tảng về DNVVN và nghiệp vụ cấp tín dụng của NHTM:

• Đặc trưng và vai trò của DNVVN: Khối DNVVN có quy mô vốn ban đầu nhỏ, bộ máy quản lý gọn nhẹ, tính linh hoạt cao và thích ứng nhanh trước biến động thị trường. Loại hình này đóng vai trò thúc đẩy tăng trưởng kinh tế (đóng góp từ 20% đến 50% thu nhập quốc dân tùy quốc gia), giải quyết việc làm cho lao động phổ thông, cân bằng phát triển vùng miền và là mạng lưới phụ trợ cung ứng nguyên vật liệu cho các doanh nghiệp lớn. Tuy nhiên, hạn chế cố hữu là năng lực tài chính yếu, thiếu tài sản thế chấp và trình độ quản trị chưa hoàn thiện.
• Bản chất và rủi ro tín dụng: Cho vay DNVVN dựa trên sự tin tưởng, tính hoàn trả và tính thời hạn. Tín dụng chiếm tỷ trọng lớn nhất trong tổng tài sản có (khoảng 69%) và mang lại nguồn thu nhập chủ yếu cho ngân hàng (70% - 90%). Do DNVVN dễ bị tổn thương trước biến động vĩ mô, rủi ro cho vay phân khúc này thường cao, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng tài sản và uy tín thanh toán của ngân hàng.
• Các nhân tố tác động đến phát triển cho vay:
  • Nhân tố chủ quan: Chính sách tín dụng (hạn mức, lãi suất, phí), chất lượng nhân sự ngân hàng, năng lực tài chính và phương án sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, trình độ quản lý của lãnh đạo doanh nghiệp.
  • Nhân tố khách quan: Mức độ cạnh tranh giữa các tổ chức tín dụng, môi trường kinh tế - chính trị - xã hội, cùng sự đồng bộ của hệ thống văn bản pháp luật ngân hàng.
• Bài học kinh nghiệm thực tiễn: Khóa luận tổng kết mô hình cấp tín dụng DNVVN tại ba ngân hàng:
  • Sacombank: Đẩy mạnh tăng trưởng quy mô gắn liền thẩm định nghiêm ngặt; kiểm soát giảm tỷ lệ nợ quá hạn; đa dạng hóa ngành nghề cho vay (nhựa, thép, cao su) để phân tán rủi ro; mở rộng mạng lưới giao dịch.
  • VPBank: Mở rộng quy mô khách hàng liên tục, tập trung vào khối công ty cổ phần và công ty TNHH; tăng trưởng đồng bộ cả doanh số cho vay lẫn doanh số thu nợ.
  • HDBank: Đổi mới cơ cấu tín dụng, phát triển sản phẩm linh hoạt đáp ứng kịp thời chu kỳ kinh doanh của doanh nghiệp.
  • Bài học cho Saigonbank – Chi nhánh Bà Chiểu: Thiết lập quan hệ khách hàng dài hạn, thắt chặt giám sát quản lý nợ và ứng dụng công nghệ để triển khai sản phẩm mới.

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG CHO VAY DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN SÀI GÒN CÔNG THƯƠNG - CHI NHÁNH BÀ CHIỂU

Nội dung chương 2 tập trung phản ánh tổ chức bộ máy và kết quả cấp tín dụng tại đơn vị nghiên cứu:

• Lịch sử hình thành và phát triển: Saigonbank thành lập theo Giấy phép hoạt động số 0034/NH-GP ngày 04/05/1993 của Ngân hàng Nhà nước và Giấy phép số 848/GP-UB ngày 26/07/1993 của UBND TP.HCM. Chi nhánh Bà Chiểu (thành lập ngày 19/08/1988 tại số 138 Đinh Tiên Hoàng, Phường 1, quận Bình Thạnh) là chi nhánh đầu tiên trong toàn hệ thống. Đơn vị trực thuộc gồm Phòng giao dịch Gò Vấp (thành lập ngày 02/04/2007 tại số 258 Nguyễn Văn Nghi, Phường 7, quận Gò Vấp). Bộ máy quản lý do Giám đốc Lê Quý Phi điều hành, gồm 4 phòng nghiệp vụ: Phòng Kinh doanh, Phòng Kế toán, Phòng Kho Quỹ và Phòng Hành chính.
• Quy mô hoạt động hệ thống Saigonbank:
  • Giai đoạn 2013 đến 30/06/2017: Vốn huy động tăng 42% (tăng 4.835 tỷ đồng) so với năm 2012; tổng dư nợ tín dụng tăng 21% (tăng 2.244 tỷ đồng); tỷ lệ nợ xấu duy trì dưới 3%.
  • Nâng cấp hệ thống Core Banking năm 2014, triển khai nộp thuế điện tử năm 2015. Tính đến 30/06/2017, ngân hàng duy trì 33 chi nhánh, 56 phòng giao dịch và 2 đơn vị trực thuộc.
• Thực trạng cấp tín dụng DNVVN tại Chi nhánh Bà Chiểu (2015 – 2017): Tác giả phân tích số liệu thực tế qua các chỉ tiêu:
  • Tỷ trọng dư nợ DNVVN trên tổng dư nợ tín dụng của chi nhánh.
  • Quy mô dư nợ và tốc độ tăng trưởng tín dụng DNVVN qua từng năm.
  • Tốc độ tăng trưởng về số lượng khách hàng DNVVN phát sinh quan hệ vay vốn.
  • Cơ cấu cho vay phân loại theo loại hình sản phẩm, dịch vụ cung cấp.
  • Thực trạng kiểm soát nợ xấu và chất lượng tín dụng đối với khối DNVVN.
• Đánh giá chung: Chi nhánh đã chủ động bám sát định hướng thị trường, mở rộng dư nợ và duy trì được tệp khách hàng DNVVN truyền thống. Tuy vậy, tỷ trọng tín dụng DNVVN còn một số hạn chế nhất định về tính đa dạng của danh mục sản phẩm, chính sách lãi suất chưa thực sự linh hoạt và công tác kiểm soát rủi ro còn gặp khó khăn trước đặc thù minh bạch tài chính thấp của nhóm doanh nghiệp này.

CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN HOẠT ĐỘNG CHO VAY DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ TẠI NGÂN HÀNG TMCP SÀI GÒN CÔNG THƯƠNG - CHI NHÁNH BÀ CHIỂU

Trên cơ sở nhận diện các điểm nghẽn, chương 3 thiết lập hệ thống định hướng và giải pháp ứng dụng:

• Định hướng hoạt động: Chi nhánh Bà Chiểu xác định DNVVN là trọng tâm tăng trưởng, thực hiện cấp tín dụng an toàn, cân đối giữa nguồn vốn và sử dụng vốn, kiểm soát nợ xấu dưới ngưỡng cho phép của NHNN.
• Các nhóm giải pháp tại Chi nhánh Bà Chiểu:
  1. Đa dạng hóa sản phẩm: Thiết kế các gói tài trợ chuyên biệt, phát triển các hình thức cho vay thấu chi, cho vay theo hạn mức và tài trợ chuỗi cung ứng phù hợp với chu kỳ luân chuyển vốn của DNVVN.
  2. Hoàn thiện công tác thẩm định và cho vay: Cải tiến quy trình thu thập thông tin, nâng cao kỹ thuật phân tích dòng tiền thực tế thay vì chỉ dựa vào báo cáo tài chính; chuẩn hóa định giá tài sản bảo đảm.
  3. Chính sách về lãi suất: Xây dựng cơ chế lãi suất linh hoạt, áp dụng mức biên độ ưu đãi cho khách hàng có xếp hạng tín dụng tốt và lịch sử thanh toán nợ đúng hạn.
  4. Đẩy mạnh hoạt động marketing ngân hàng: Nâng cao tính chủ động tiếp cận doanh nghiệp trên địa bàn quận Bình Thạnh và Gò Vấp; quảng bá các gói tín dụng gắn liền thương hiệu ngân hàng.
  5. Nâng cao chất lượng quản lý rủi ro: Tăng cường kiểm tra sau giải ngân, giám sát dòng tiền qua tài khoản, phân loại nợ định kỳ để phát hiện sớm các dấu hiệu cảnh báo rủi ro.
• Các kiến nghị thực hiện:
  • Đối với Nhà nước và các cơ quan liên quan: Hoàn thiện khung pháp lý về bảo lãnh tín dụng DNVVN; tạo cơ chế hỗ trợ thông tin doanh nghiệp minh bạch.
  • Đối với Hội sở Saigonbank: Phân cấp hạn mức phán quyết tín dụng linh hoạt cho chi nhánh; đầu tư nâng cấp hạ tầng công nghệ thông tin phục vụ quản trị rủi ro tự động.

---

Kết quả và đóng góp

• Kết quả nghiên cứu:

  • Hệ thống hóa đầy đủ các tiêu chí định tính và định lượng nhằm đo lường mức độ phát triển hoạt động cho vay DNVVN của NHTM (gồm 5 chỉ tiêu cốt lõi: tỷ trọng dư nợ, tốc độ tăng trưởng dư nợ, tốc độ tăng trưởng khách hàng, cơ cấu sản phẩm và tỷ lệ nợ xấu).
  • Phân tích bối cảnh tổ chức hoạt động của Chi nhánh Bà Chiểu – chi nhánh đầu tiên của hệ thống Saigonbank được thành lập từ năm 1988, bao gồm cơ cấu vận hành của Phòng giao dịch Gò Vấp.
  • Phản ánh số liệu phát triển hệ thống Saigonbank: trong giai đoạn 2013 đến giữa năm 2017, vốn huy động tăng 42% (tương đương 4.835 tỷ đồng), tổng dư nợ cho vay tăng 21% (tương đương 2.244 tỷ đồng) và nợ xấu được kiểm soát dưới 3%.
  • Chỉ ra các vướng mắc trong khâu tiếp cận DNVVN tại chi nhánh xuất phát từ rào cản thông tin bất đối xứng và tài sản bảo đảm.

• Đóng góp của tác giả:

  • Về lý luận: Tổng hợp lý luận về tín dụng DNVVN, làm rõ vai trò của DNVVN đối với nền kinh tế và khẳng định hoạt động cho vay phân khúc này chiếm tỷ trọng lớn trong tài sản có (khoảng 69%) và đóng góp từ 70% đến 90% thu nhập của ngân hàng thương mại.
  • Về thực tiễn: Khắc phục tính chung chung của các công trình nghiên cứu trước đó trên địa bàn; đưa ra 5 nhóm giải pháp cụ thể gắn với thẩm quyền tác nghiệp của Chi nhánh Bà Chiểu và các kiến nghị đối với Hội sở Saigonbank.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế:

  • Phạm vi không gian nghiên cứu chỉ khu biệt tại một đơn vị cơ sở là Saigonbank – Chi nhánh Bà Chiểu và Phòng giao dịch Gò Vấp, chưa bao quát toàn bộ hệ thống 33 chi nhánh của Saigonbank.
  • Phạm vi thời gian dữ liệu dừng lại ở giai đoạn 2015 – 2017.
  • Phương pháp phân tích chủ yếu dựa trên số liệu thứ cấp và thống kê mô tả, chưa sử dụng mô hình kinh tế lượng để đo lường định lượng các nhân tố tác động đến quyết định vay vốn của DNVVN.

• Hướng nghiên cứu tiếp:

  • Mở rộng phạm vi nghiên cứu sang toàn hệ thống NHTMCP Sài Gòn Công Thương hoặc so sánh đối chuẩn giữa các NHTMCP có cùng quy mô vốn trên địa bàn TP.HCM.
  • Cập nhật số liệu sau năm 2017 và đánh giá tác động từ các chính sách pháp luật mới về hỗ trợ DNVVN.
  • Ứng dụng phương pháp khảo sát định lượng (điều tra bảng hỏi) đối với các nhà quản trị DNVVN để kiểm định các nhân tố ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận vốn tín dụng ngân hàng.

---

Giá trị tham khảo

Khóa luận là nguồn tài liệu hữu ích cho:

• Sinh viên, học viên chuyên ngành Tài chính – Ngân hàng: Tham khảo phương pháp xây dựng khung lý thuyết về phân loại doanh nghiệp theo Nghị định 56/2009/NĐ-CP; phương pháp tính toán các chỉ tiêu tăng trưởng dư nợ và tỷ trọng tín dụng trong ngân hàng thương mại.
• Cán bộ tín dụng và nhân viên ngân hàng thương mại: Tham khảo các bài học kinh nghiệm quản trị danh mục DNVVN từ Sacombank, VPBank, HDBank; vận dụng các bước thẩm định phi tài chính và phương thức cho vay phù hợp đối với nhóm khách hàng thiếu tài sản thế chấp.
• Người nghiên cứu các đề tài tương tự: Kế thừa cấu trúc nghiên cứu thực trạng cấp tín dụng tại một chi nhánh ngân hàng cấp cơ sở gắn liền với địa bàn đô thị TP.HCM.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Khóa luận sử dụng căn cứ pháp lý nào để xác định quy mô doanh nghiệp vừa và nhỏ?
Khóa luận áp dụng hai văn bản pháp lý chính gồm Nghị định số 90/2001/NĐ-CP và Nghị định số 56/2009/NĐ-CP của Chính phủ. Trong đó, tiêu chí chi tiết được căn cứ theo Nghị định 56/2009/NĐ-CP, phân cấp theo 3 nhóm ngành (Nông, lâm nghiệp và thủy sản; Công nghiệp và xây dựng; Thương mại và dịch vụ) dựa trên quy mô số lao động bình quân năm và tổng nguồn vốn (xác định trên bảng cân đối kế toán, là tiêu chí ưu tiên).

2. Chi nhánh Bà Chiểu có vị trí như thế nào trong lịch sử phát triển của Saigonbank?
Saigonbank – Chi nhánh Bà Chiểu được thành lập ngày 19/08/1988, đặt tại số 138 Đinh Tiên Hoàng, Phường 1, quận Bình Thạnh, TP.HCM. Đây là chi nhánh đầu tiên được thành lập trong toàn bộ hệ thống Saigonbank kể từ giai đoạn khởi đầu hình thành ngân hàng thương mại cổ phần tại Việt Nam.

3. Hoạt động cho vay DNVVN được đánh giá thông qua các chỉ tiêu định lượng cụ thể nào?
Tác giả xác lập 5 chỉ tiêu cụ thể: (1) Tỷ trọng dư nợ cho vay DNVVN trên tổng dư nợ; (2) Tốc độ tăng trưởng dư nợ cho vay DNVVN; (3) Tốc độ tăng trưởng số lượng DNVVN vay vốn; (4) Cơ cấu dư nợ theo loại hình sản phẩm dịch vụ; và (5) Tỷ lệ nợ xấu cho vay DNVVN.

4. Khóa luận đã rút ra những bài học kinh nghiệm gì từ các NHTMCP khác tại Việt Nam?
Từ thực tế của Sacombank (quản lý thẩm định chặt chẽ, đa dạng ngành nghề nhựa, thép, cao su), VPBank (tập trung khối công ty cổ phần, TNHH, tăng trưởng đồng thời doanh số cho vay và thu nợ) và HDBank (linh hoạt cơ cấu sản phẩm), tác giả rút ra 3 bài học cho SGB Bà Chiểu: củng cố quan hệ khách hàng dài hạn; thắt chặt kiểm soát quy trình cho vay và thu nợ; chủ động nghiên cứu sản phẩm mới ứng dụng công nghệ.

5. Các nhóm giải pháp trọng tâm được tác giả đề xuất cho Chi nhánh Bà Chiểu là gì?
Tác giả đề xuất 5 nhóm giải pháp nghiệp vụ tại chi nhánh: Đa dạng hóa danh mục sản phẩm tín dụng; Hoàn thiện quy trình thẩm định tín dụng; Áp dụng chính sách lãi suất linh hoạt; Đẩy mạnh công tác tiếp thị marketing; Nâng cao chất lượng giám sát và quản lý rủi ro nợ vay.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Trần Đậu Hoài Phương đã hoàn thành việc hệ thống hóa cơ sở lý luận về hoạt động cho vay DNVVN tại ngân hàng thương mại và phân tích thực trạng công tác tín dụng tại Saigonbank – Chi nhánh Bà Chiểu trong giai đoạn 2015 – 2017. Công trình làm rõ đặc thù của chi nhánh đầu tiên trong hệ thống Saigonbank, tổng kết các kinh nghiệm thực tế từ các ngân hàng thương mại cổ phần trên địa bàn, đồng thời chỉ ra những điểm hạn chế về quy mô và danh mục sản phẩm đối với phân khúc DNVVN. Trên cơ sở đó, hệ thống 5 nhóm giải pháp quản trị nội bộ cùng các kiến nghị vĩ mô được xây dựng nhằm hỗ trợ chi nhánh mở rộng tín dụng DNVVN một cách bền vững và an toàn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ HOẠT ĐỘNG CHO VAY CỦA NHTM ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ 1.1 Tổng quan về doanh nghiệp vừa và nhỏ 1. Khái niệm về các doanh nghiệp vừa và nhỏ Doanh nghiệp vừa và nhỏ là những cơ sở sản xuất kinh doanh có tư cách pháp nhân kinh doanh vì mục tiêu lợi nhuận, có quy mô doanh nghiệp trong những giới hạn nhất định theo các tiêu chí vốn, lao động, doanh thu, giá trị gia tăng thu được trong từng thời kỳ theo quy định của từng quốc gia. Vì vậy DNVVN là một bộ phận không thể thiếu được của nền kinh tế, có mối quan hệ tưởng hỗ không thể tách rời với các chủ thể khác. Theo nghị định số 90/2001/NĐ của Chính phủ, DNVVN là cơ sở sản xuất, kinh doanh độc lập, đã đăng ký kinh doanh theo pháp luật hiện hành, có vốn đăng ký không quá 10 tỷ đồng hoặc số lao động trung bình hàng năm không quá 300 người.

Căn cứ vào tình hình kinh tế - xã hội cụ thể của ngành, địa phương, trong quá trình thực hiện các biện pháp, chương trình trợ giúp có thể linh hoạt áp dụng đồng thời cả hai tiêu chí vốn và lao động hoặc một trong hai chỉ tiêu nói trên. Theo nghị định số 56/2009/NĐ-CP của Chính phủ, doanh nghiệp vừa và nhỏ là cơ sở kinh doanh đã đăng ký kinh doanh theo quy định pháp luật, được chia thành ba cấp: siêu nhỏ, nhỏ, vừa theo quy mô tổng nguồn vốn (tổng nguồn vốn tương đương tổng tài sản được xác định trong bảng cân đối kế toán của doanh nghiệp) hoặc số lao động bình quân năm (tổng nguồn vốn là tiêu chí ưu tiên), cụ thể là: 7 Bảng 1.1: Tiêu chí xác định doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ, vừa của các ngành nghề kinh doanh theo Nghị định số 56/2009/ NĐ-CP Quy mô Doanh Doanh nghiệp nhỏ Doanh nghiệp vừa nghiệp siêu nhỏ Khu vực Số lao động Số lao Tổng nguồn Số lao động Tổng nguồn động vốn vốn Nông, lâm 10 người trở Từ trên 10 20 tỷ đồng Từ trên 200 Từ trên 20 nghiệp, và xuống người đến trở xuống người đến tỷ đồng đến thủy sản 200 người 300 người 100 tỷ đồng Công 10 người trở Từ trên 10 20 tỷ đồng Từ trên 200 Từ trên 20 nghiệp và xuống người đến trở xuống người đến tỷ đồng đến xây dựng 200 người 300 người 100 tỷ đồng Thương 10 người trở Từ trên 10 10 tỷ đồng Từ trên 50 Từ trên 10 mại và dịch xuống người đến trở xuống người đến tỷ đồng đến vụ 50 người 100 người 50 tỷ đồng 1. Đặc điểm của các doanh nghiệp vừa và nhỏ Doanh nghiệp vừa và nhỏ là một loại hình doanh nghiệp nên có những đặc điểm chung nhất của một doanh nghiệp. Bên cạnh đó, nó còn mang những đặc điểm riêng biệt vốn có của nó, thể hiện ưu thế của mình trên thị trường, cụ thể là: Thứ nhất, điểm nổi bật nhất của các DNVVN chính là quy mô vốn ban đầu thấp vì khi thành lập loại hình doanh nghiệp này thì vốn ban đầu thường là do các thành viên đóng góp, do vậy vốn có quy mô không lớn.

Ngoài ra, DNVVN có tính linh hoạt, tồn tại và phát triển ở mọi loại hình kinh tế. Chính vì vậy, các DNVVN có khả năng phản ứng nhanh trước những biến động của thị trường, có thể chuyển đổi hoặc thu hẹp quy mô sản xuất cho phù hợp với nhu cầu của thị trường. 8 Thứ hai, các DNVVN tạo môi trường cạnh tranh tự do, thúc đẩy nền kinh tế phát triển. Mục tiêu của DNVVN là hướng đến kinh doanh rộng rãi trong các lĩnh vực cung cấp các mặt hàng thiết yếu và không được sự bảo hộ từ phía nhà nước.

Vì vậy đã tạo nên một sự cạnh tranh lành mạnh giữa các doanh nghiệp với nhau. Ngoài ra, các DNVVN luôn tự chủ trong kinh doanh mà không ngại rủi ro, không ngừng học hỏi và tận dụng các cơ hội để khẳng định thương hiệu và phát triển. Thứ ba, về hình thái và cơ cấu tổ chức, các DNVVN thường có cơ cấu đơn giản, bộ máy tổ chức, quản lý gọn nhẹ nhưng mang tính hiệu quả cao. Cùng với quy mô không lớn, chi phí cố định thấp, mặt bằng sản xuất nhỏ giúp cho việc thành lập các DNVVN cũng không gặp quá nhiều khó khăn.

Thế nên nguồn huy động vốn của loại hình này khá là đa dạng. Nguồn huy động vốn có thể từ người thân hay bạn bè nên chủ doanh nghiệp có thể dễ dàng điều chỉnh để vượt qua khó khăn. Thứ tư, DNVVN có thể khai thác và tận dụng tối đa các tài nguyên và nguồn lực có sẵn từ các địa phương và với khả năng chuyên môn hóa cao để hướng đến tiết kiệm chi phí sản xuất các mặt hàng phù hợp với thị hiếu của người tiêu dùng, góp phần ổn định đời sống xã hội. Thứ năm, DNVVN hướng tới phát triển bền vững và công bằng giữa các vùng trong cùng một quốc gia, góp phần tăng trưởng kinh tế và ổn định thị trường.

Do đó, các sản phẩm của DNVVN thường tập trung vào một số dạng chủ yếu, cụ thể là: - Nguyên liệu đầu vào cho các công ty lớn như: các bộ phận phụ của chi tiết lớn, chủ yếu là các lĩnh vực trong ngành cơ khí, tự động hóa, công nghiệp ô tô, máy bay. - Các đồ thủ công, mỹ nghệ với những nét độc đáo, tinh xảo không chỉ mang lại lợi ích cho nền kinh tế mà còn chứa đựng những nét truyền thống, phong tục tập quán của từng vùng miền đất nước. Chính vì vậy giá cả của mặt hàng này thương khá cao và nhắm đến những khách hàng thượng lưu và thường xuất khẩu ra thị trường nước ngoài. - Các sản phẩm tiêu dùng thông thường nhằm phục vụ cho đối tượng khách hàng bình dân.

Vì vậy chất lượng và giá cả của các sản phẩm này phải chăng để đáp ứng nhu cầu cho những khách hàng dễ tính. 9 Vì mang bản chất là loại hình doanh nghiệp có quy mô nhỏ, vốn thấp nên các DNVVN không tránh khỏi những hạn chế. Những khó khăn thường gặp đối với DNVVN là năng lực tài chính, quản trị, việc mở rộng thị trường kinh doanh, đầu tư sản xuất công nghệ mới, và đặc biệt nguồn vốn hỗ trợ luôn là sự bận tâm hàng đầu. Bên cạnh đó, DNVVN gặp không ít khó khăn trong việc thiết lập, mở rộng mối quan hệ với các doanh nghiệp khác, vì vậy cũng khó khẳng định vị trí của mình trên thị trường.

Ngoài ra, các DNVVN còn gặp hạn chế trong việc đào tạo nguồn nhân lực và trình độ công nghệ kỹ thuật còn yếu kém, thiếu kinh nghiệm trong thiết kế sản xuất nên khó mang lại chất lượng cao và nâng cao hiệu quả kinh doanh. Vai trò của doanh nghiệp vừa và nhỏ Không riêng đối với Việt Nam, nhiều quốc gia trên thế giới, hay thậm chí những quốc gia phát triển, thì các DNVVN được đánh giá là yếu tố cần thiết và ngày càng khẳng định những đóng góp quan trọng của mình cho sự tăng trưởng của nền kinh tế. Vì vậy, vai trò của DNVVN được thể hiện qua các khía cạnh sau: 1. Tăng trưởng và ổn định kinh tế DNVVN góp phần thúc đẩy sự tăng trưởng kinh tế và gia tăng thu nhập ở các quốc gia, khoảng 20%-50% thu nhập quốc dân.

Ngoài ra, DNVVN không chỉ giúp nâng cao chất lượng cuộc sống, giảm bớt gánh nặng từ những tiêu cực của nền kinh tế mà còn có vai trò to lớn trong việc tạo mối quan hệ gắn kết với các doanh nghiệp có quy mô lớn. Tạo nên một nền kinh tế đa dạng DNVVN là nơi khởi đầu sự nghiệp, là môi trường thuận lợi cho việc đào tạo và phát triển kỹ năng kinh doanh của các nhà kinh tế khởi nghiệp. Vì DNVVN có quy mô nhỏ, bộ máy linh hoạt gọn nhẹ nên dễ điều chỉnh hoạt động, thích nghi với môi trường làm việc một cách nhanh chóng và hiệu quả. Vì lý do này mà các nhà doanh nghiệp khi làm quen với môi trường kinh doanh đều bắt đầu với DNVVN.

Họ sẽ có nhiều cơ hội để tiếp cận với nền kinh tế hơn, tích lũy được nhiều kinh nghiệm quý báu cho bản thân để sẵn sàng vươn tới đỉnh cao, phấn đấu để phát triển 1 doanh nghiệp ngày một lớn hơn. Chính sự phát triển về chất lượng và cả số lượng doanh nghiệp kéo theo sự phát triển cho nền kinh tế. Tạo việc làm và nâng cao mức sống cho người dân Đối với mỗi nền kinh tế, DNVVN là một trong những nhân tố quan trọng góp phần tạo công ăn việc làm cho người lao động, góp phần đẩy lùi tình trạng đói nghèo, giảm thiểu tỷ lệ thất nghiệp. Chính nhờ các DNVVN đã tạo điều kiện cho ngành thương mại dịch vụ và công nghiệp không ngừng phát triển, đặc biệt là ở các khu vực nông thôn.

Sự phát triển của DNVVN là một trong những giải pháp giúp giải quyết vấn đề về việc làm, nhất là đối với quốc gia đang phát triển, nơi mà lượng lao động ngày càng tăng vượt trội qua mỗi năm. Hơn thế nữa, DNVVN còn được xem là động lực lớn không chỉ thúc đẩy nâng cao ý thức người lao động về tầm quan trọng của việc làm mà còn góp phần cải thiện thị trường lao động. Điều này đã giúp cải thiện và nâng cao mức sống cho những người có thu nhập thấp và lao động phổ thông. Cung cấp nguyên vật liệu Bất kỳ doanh nghiệp lớn nào cũng cần có một mạng lưới các nhà cung cấp và phân phối sản phẩm ổn định để đảm bảo cho quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh của mình.

Chính vì thế mà các DNVVN được xem là một trong những cộng sự đắc lực của các doanh nghiệp lớn trong việc đáp ứng nhu cầu cung cấp nguyên vật liệu đầu vào của dây chuyền sản xuất. Với sự hỗ trợ này đã giúp các doanh nghiệp lớn phần nào hạn chế được các rủi ro về mặt cung và cầu trên thị trường, đồng thời góp phần giảm thiểu tối đa các chi phí vận chuyển và nâng cao sức cạnh tranh của thị trường. Điều đáng chú ý là một nền kinh tế nếu chỉ toàn những DNVVN thì khó có thể tập trung vốn cho mở rộng và đổi mới công nghệ. Ngược lại các doanh nghiệp lớn không thể phát huy hết tài năng của mình nếu không có sự hỗ trợ của các DNVVN.

Vì lẽ đó, để tạo ra một môi trường cạnh tranh lành mạnh, công bằng thì cần phải đặt vai trò của doanh nghiệp lớn và DNVVN ngang tầm nhau, bảo vệ lợi ích cho người 1 tiêu dùng. Trong những năm gần đây, vấn đề thúc đẩy phát triển cho các DNVVN đang được các quốc gia quan tâm và nỗ lực đổi mới.