LỜI MỞ ĐẦU Lý do chọn đề tài Trong xu thế hiện đại hóa, khoa học kỹ thuật ngày càng phát triển góp phần thúc đẩy kinh tế cũng nhƣ đời sống con ngƣời đƣợc nâng cao. Mọi thành phần kinh tế trong xã hội đều ra sức đầu tƣ và phát huy nguồn lực góp phần thúc đẩy sự phát triển kinh tế xã hội, hàng loạt công ty, nhà máy, khu công nghiệp… đƣợc thành lập. Với vai trò trung gian tài chính thì hoạt động của ngân hàng cũng diễn ra sôi nổi cùng với đó là sự canh tranh giữa các ngân hàng nội địa và sự tham gia của ngân hàng nƣớc ngoài( ANZ, HSBC, Standard Chartered…). Hòa trong xu thế phát triển, ngân hàng Sacombank là một trong những ngân hàng TMCP đầu tiên đƣợc thành lập tại thành phố Hồ Chí Minh.
Sacombank luôn chú trọng nâng cao nguồn lực. Với mục tiêu mở rộng mạng lƣới hoạt động và hiện đại hóa các chi nhánh xây dựng Sacombank trở thành Ngân hàng bán lẻ hiện đại và đa năng hàng đầu khu vực, toàn thể lãnh đạo và cán bộ nhân viên của ngân hàng Sacombank nói chung và ngân hàng Sacombank - CN Hƣng Đạo nói riêng luôn cố gắng phấn đấu và đổi mới để đem đến nhiều giá trị cho khách hàng, cổ đông và các nhà đầu tƣ. Hiện nay hoạt động kinh doanh của ngân hàng Sacombank rất đa dạng, quan trọng hàng đầu phải nói đến là hoạt động huy động vốn. Vốn là yếu tố đầu vào quan trọng giúp doanh nghiệp thực hiện các hoạt động kinh doanh.
Đối với ngân hàng vốn không những giúp cho ngân hàng thực hiện các hoạt động kinh doanh mà còn là nguồn kinh doanh mang lại lợi nhuận bằng việc cấp tín dụng cho các doanh nghiệp, cả ngành kinh tế. Trong giai đoạn hiện nay các ngân hàng luôn cạnh tranh để có thể tồn tại và phát triển. Vấn đề đặt ra cho các ngân hàng làm sao để có thể huy động đƣợc nguồn vốn nhàn rỗi trong nền kinh tế. Ngân hàng Sacombank đã và đang cố gắng thực hiện các chiến lƣợc để có thể thu hút vốn và sử dụng nguồn vốn một cách hiệu quả.
Nhận thức vai trò quan trọng của công tác huy động vốn tại ngân hàng trong thời điểm hiện nay vì vậy tôi chọn đề tài: “Giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả huy động vốn tại Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thƣơng Tín - CN Hƣng Đạo” làm đề tài nghiên cứu để có thể vận dụng những kiến thức đã học từ trƣờng cũng nhƣ những kiến thức có đƣợc từ thực tiễn sau những buổi thực tập tại đơn vị.2 Mục đích nghiên cứu - Tìm hiểu tổng quan về các hoạt động kinh doanh của ngân hàng Sacombank và Sacombank CN Hƣng Đạo. - Nghiên cứu thực trạng huy động vốn và những vấn đề liên quan đến huy động vốn tại Ngân hàng Sacombank CN Hƣng Đạo. - Phân tích hoạt động huy động vốn từ đó đƣa ra các kiến nghị, giải pháp nhằm nâng cao tính cạnh tranh trong hoạt động huy động vốn cũng nhƣ nâng cao hiệu quả trong hoạt dộng kinh doanh của ngân hàng Sacombank CN Hƣng Đạo.3 Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu Đối tƣợng nghiên cứu: Hoạt động huy động vốn của Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thƣơng Tín CN Hƣng Đạo. Phạm vi nghiên cứu: Đề tài tập trung vào mảng huy động vốn từ nguồn khách hàng cá nhân và khách hàng doanh nghiệp.
Cơ sở dữ liệu để nghiên cứu trong vòng 3 năm từ 2013-2015.4 Phƣơng pháp nghiên cứu Nghiên cứu này sử dụng phƣơng pháp định tính: Phƣơng pháp định tính nghiên cứu thực trạng huy động vốn của Ngân hàng Sacombank CN Hƣng Đạo thông qua các biện pháp: + Thu thập thông tin, số liệu về huy động vốn qua các năm + Xử lý thông tin số liệu: thống kê, miêu tả, tổng hợp + Phân tích số liệu, đánh giá 1.5 Kết cấu bài luận tốt nghiệp.(gồm có 3 chƣơng) Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về hoạt động huy động vốn của NHTM. Chƣơng 2: Thực trạng huy động vốn của ngân hàng TMCP Sài Gòn Thƣơng Tín - Chi nhánh Hƣng Đạo. Chƣơng 3: Một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả huy động vốn tại ngân hàng TMCP Sài Gòn Thƣơng Tín - Chi nhánh Hƣng Đạo. 2 c CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HOẠT ĐỘNG HUY ĐỘNG VỐN CỦA NHTM 1.
Khái niệm, chức năng và vai trò của NHTM 1. Khái niệm NHTM Từ khi xuất hiện đã có những định nghĩa khác nhau về NHTM, tiêu biểu ở một số quốc gia: Ở Mỹ: “Ngân hàng thƣơng mại là công ty kinh doanh tiền tệ, chuyên cung cấp dịch vụ tài chính và hoạt động trong ngành công nghiệp dịch vụ tài chính.” Ở Pháp, theo đạo luật ngân hàng(1941) định nghĩa: “Ngân hàng thƣơng mại là những xí nghiệp hay cơ sở mà nghề nghiệp thƣờng xuyên là nhận tiền bạc của công chúng dƣới hình thức ký thác, hoặc dƣới các hình thức khác và sử dụng tài nguyên đó cho chính họ trong các nghiệp vụ về chiết khấu, tín dụng và tài chính.” Ở Việt Nam: “Ngân hàng thƣơng mại là tổ chức kinh doanh tiền tệ mà hoạt động chủ yếu và thƣờng xuyên là nhận tiền ký gửi từ khách hàng với trách nhiệm hoàn trả và sử dụng số tiền đó để cho vay, thực hiện nghiệp vụ chiết khấu và làm phƣơng tiện thanh toán." Mỗi quốc gia có mỗi khái niệm riêng về NHTM, nhƣng nhìn chung các khái niệm trên đều nói đến đặc trƣng của NHTM là tổ chức kinh doanh tiền tệvới hoạt động chính là huy động vốn và sử dụng nguồn vốn huy động đó. Chức năng NHTM Trung gian tín dụng: Với hoạt động chính huy động vốn và sử dụng nguồn vốn huy động để cho vay, NHTM đã thực hiện chức năng của mình mang vốn từ nơi thừa đến nơi thiếu, không những đem lại lợi ích cho cả ngƣời gửi tiền và ngƣời đi vay mà còn mang về lợi nhuận trên sự chênh lệch có đƣợc từ lãi cho vay và lãi huy động. Không những vậy, hoạt động của NHTM còn góp phần phát triển nền kinh tế, hoạt động tín dụng của ngân hàng giúp quá trình hoạt động sản xuất đƣợc thực hiện liên tục, việc mở rộng quy mô cũng nhƣ sự thành lập của các công ty.
Chức năng trung gian tín dụng là chức năng quan trọng nhất cũng là yếu tố quyết định sự duy trì và phát triển của NHTM, nó là cơ sở để thực hiện chức năng thanh toán và chức năng tạo tiền. 3 c Trung gian thanh toán: Tham gia vào quá trình thanh toán giữa các khách hàng, NHTM với vai trò là ngƣời giữ tiền hộ cho tất cả khách hàng, thực hiện các khoản thanh toán, chi hộ cho khách hàng. Với chức năng trung gian thanh toán, NHTM đã thực sựu mang đến sự tiện lợi cho khách hàng, giảm thiểu rủi ro, chi phí trong thanh toán đồng thời làm tăng tốc độ luân chuyển vốn trong kinh doanh, các hoạt động kinh doanh đƣợc liên tục góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế. Bên cạnh đó, NHTM cũng đem về nguồn lợi ích lớn từ việc thanh toán không dùng tiền mặt của khách hàng, nó làm tăng nguồn vốn cho vay của ngân hàng thể hiện bằng số dƣ tiền gửi của khách hàng.
Chức năng tạo tiền: Đây là hệ quả của chức năng trung gian tín dụng và chức năng trung gian thanh toán, từ số tiền gửi tiết kiệm hay số dƣ trên tài khoản của khách hàng sau khi giữ lại số tiền dự trữ bác buộc ngân hàng sẽ đem đi đầu tƣ hay cho vay phần còn lại từ đó sẽ sẽ chuyển thành nguồn vốn tiền gửi của ngân hàng khác. Món tiền này sẽ xoay vòng trong hệ thống các ngân hàng thông qua chức năng thanh toán và tín dụng. NHTM đã thực hiện chức năng tạo tiền của mình. Vai trò NHTM NHTM ngày càng đƣợc mở rộng về cả số lƣợng và chất lƣợng đã đáp ứng nhu cầu ngày càng nhiều về vốn cũng nhƣ các dịch vụ ngân hàng góp phần thúc đẩy các hoạt động sản xuất, phát triển niền kinh tế đất nƣớc.
Bên cạnh đó NHTM còn có đóng góp lớn cho ngân sách nhà nƣớc bằng việc đóng thuế và lợi nhuận mỗi năm. NHTM còn là công cụ để nhà nƣớc điều tiếtvĩ mô nền kinh tế.Thông qua hoạt động tín dụng và thanh toán giữa các NHTM trong hệ thống, các NHTM đã góp phần mở rộng hay thu hẹp lƣợng tiền trong lƣu thông. Bằng hoạt động cung cấp tín dụng, NHTM thực hiện việc điều tiết các luồng tiền, tập hợp, phân chia vốn của thị trƣờng một cách có hiệu quả. Cơ sở lý thuyết về hoạt động huy động vốn 1.
Vốn của NHTM Vốn của NHTM là những giá trị tiền tệ có đƣợc do ngân hàng tự tạo lập hay huy động đƣợc nhằm mục đích kinh doanh bằng việc cho vay, đầu tƣ. Vốn chủ sở hữu: Là nguồn vốn ngân hàng tạo lập do các chủ sỡ hữu góp vào, nó cũng đƣợc hình thành từ kết quả kinh doanh của ngân hàng.Tuy chỉ chiếm tỷ trọng nhỏ trong nguồn vốn kinh doanh nhƣng nó là yêu cầu pháp lý khi thành lập ngân hàng, đây cũng 4 c chính là tài sản đảm cho hoạt động kinh doanh của ngân hàng, vốn chủ sỡ hữu càng lớn càng tạo lập đƣợc lòng tin từ khách hàng.Vốn huy động: là nguồn vốn chiếm tỷ trọng lớn nhất trong tổng nguồn vốn của NHTM. Đó là nguồn tiền do NHTM huy động từ các tổ chức và cá nhân trong xã hội. Ngân hàng có thể sử dụng nguồn vốn này và có trách nhiệm hoàn trả cả vốn lẫn lãi cho khách hàng khi kết thúc kỳ hạn gửi hay khi khách hàng có nhu cầu rút vốn.
Vốn đi vay: là nguồn vốn có đƣợc do NHTM vay từ NHNN, các NHTM khác hay các tổ chức tín dụng nhằm mục đích bổ sung kịp thời nguồn vốn trong trƣờng hợp nguồn vốn khả dụng thiếu cho hoạt động kinh doanh. Vốn khác: + Vốn trong thanh toán: Là nguồn vốn mà ngân hàng tạo lập đƣợc trong quá trình làm trung gian thanh toán. + Vốn tiếp nhận: Là số vốn ngân hàng thƣơng mại tiếp nhận từ ngân hàng nhà nƣớc do tài trợ, uỷ thác đầu tƣ, làm đại lý, để cấp phát và cho vay các công trình tập trung trọng điểm của Nhà nƣớc.2 Các hình thức huy động vốn của NHTM Phân loại theo thời gian huy động Vốn ngắn hạn: Là hình thức ngân hàng huy động vốn không kỳ hạn và vốn có kỳ hạn từ một năm trở xuống. Vốn trung hạn: Nguồn vốn huy động trên một năm đến ba năm.
Vốn trung hạn đƣợc NHTM huy động mục đích cho vay các tổ chức có nhu cầu mở rộng quy mô sản xuất, nâng cao năng suất, chất lƣợng sản phẩm.