Khóa luận: Giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động tín dụng tại Ngân hàng TMCP Phương Nam - PGD Chợ Lớn

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu giải pháp cải thiện kết quả hoạt động tín dụng tại ngân hàng thương mại cổ phần phương nam chi, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Đỗ Thị Thu Ngà
• Người hướng dẫn: TS. Hồ Thiện Thông Minh
• Trường học: Trường Đại Học Công Nghệ TP. HCM
• Chuyên ngành: Tài Chính Ngân Hàng
• Đề tài: Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Hoạt Động Tín Dụng Tại Ngân Hàng Thương Mại Cổ Phần Phương Nam
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• NHẬN XÉT THỰC TẬP
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ
• MỤC LỤC
• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI, TÍN DỤNG NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1. Lý luận về ngân hàng thương mại
• 1.2. Chức năng trung gian tín dụng
• 1.3. Chức năng trung gian thanh toán
• 1.4. Chức năng tạo tiền
• 1.5. Các nghiệp vụ kinh doanh chủ yếu của ngân hàng thương mại
• 1.5.1. Nghiệp vụ tài sản nợ
• 1.5.2. Nghiệp vụ tài sản có
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG TÍN DỤNG TẠI NGÂN HÀNG TMCP PHƯƠNG NAM – CHI NHÁNH NHÀ BÈ – PGD CHỢ LỚN
• 2.1. Tổng quan về Ngân hàng TMCP Phương Nam – CN Nhà Bè – PGD Chợ Lớn
• 2.2. Giới thiệu về Ngân hàng TMCP Phương Nam
• 2.3. Lịch sử hình thành. Cơ cấu tổ chức
• 2.4. Giới thiệu về Ngân hàng Phương Nam – CN Nhà Bè – PGD Chợ Lớn
• 2.5. Quá trình hình thành. Cơ cấu tổ chức
• 2.6. Những sản phẩm và dịch vụ
• 2.7. Tình hình hoạt động kinh doanh (2012 – 2014)
• 2.8. Thực trạng hoạt động tín dụng tại Ngân hàng TMCP Phương Nam – CN Nhà Bè – PGD Chợ Lớn (2012 – 2014)
• 2.9. Tình hình nguồn vốn tại PGD Chợ Lớn
• 2.10. Quy trình cấp tín dụng áp dụng cho PGD Chợ Lớn
• 2.11. Tình hình doanh số cho vay tại PGD Chợ Lớn
• 2.12. Doanh số cho vay theo thời hạn tại PGD Chợ Lớn
• 2.13. Doanh số cho vay theo đối tượng tại PGD Chợ Lớn
• 2.14. Tình hình doanh số thu nợ tại PGD Chợ Lớn
• 2.15. Doanh số thu nợ theo thời hạn tại PGD Chợ Lớn
• 2.16. Doanh số thu nợ theo đối tượng tại PGD Chợ Lớn
• 2.17. Tình hình dư nợ tại PGD Chợ Lớn
• 2.18. Tình hình dư nợ theo thời hạn tại PGD Chợ Lớn
• 2.19. Tình hình dư nợ theo đối tượng tại PGD Chợ Lớn
• 2.20. Tình hình nợ quá hạn tại PGD Chợ Lớn
• 2.21. Đánh giá hiệu quả hoạt động tín dụng tại Ngân hàng TMCP Phương Nam – CN Nhà Bè – PGD Chợ Lớn (2012 – 2014)
• 2.21.1. Những kết quả đạt được
• 2.21.2. Những hạn chế tồn tại
• 3. CHƯƠNG 3: NHẬN XÉT, GIẢI PHÁP VÀ KIẾN NGHỊ
• 3.1. Những thuận lợi
• 3.2. Những khó khăn
• 3.3. Giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động tín dụng tại Ngân hàng TMCP Phương Nam – CN Nhà Bè – PGD Chợ Lớn
• 3.3.1. Nhóm giải pháp tài chính
• 3.3.1.1. Đẩy mạnh công tác huy động vốn
• 3.3.1.2. Sử dụng nguồn vốn huy động cho đầu tư phát triển
• 3.3.1.3. Tăng doanh số cho vay
• 3.3.1.4. Về tình hình dư nợ
• 3.3.1.5. Về nợ quá hạn
• 3.3.2. Nhóm giải pháp khách hàng
• 3.3.2.1. Xây dựng chiến lược khách hàng
• 3.3.2.2. Cung cấp dịch vụ mới để tăng khả năng cạnh tranh
• 3.3.3. Nhóm giải pháp phòng ngừa rủi ro
• 3.3.3.1. Tăng cường quản lý món vay
• 3.3.3.2. Tăng cường số lượng và chất lượng cán bộ tín dụng
• 3.3.4. Nhóm giải pháp khác
• 3.3.4.1. Đối với Ngân hàng Nhà Nước
• 3.3.4.2. Đối với Ngân hàng TMCP Phương Nam
• 3.3.4.3. Đối với Ngân hàng TMCP Phương Nam – CN Nhà Bè – PGD Chợ Lớn
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Hoạt Động Tín Dụng Ngân Hàng Phương Nam

Ngân hàng thương mại (NHTM) đóng vai trò then chốt trong nền kinh tế, hoạt động như một trung gian tài chính. NHTM nhận tiền gửi và cung cấp tín dụng, đầu tư, tác động đến mọi lĩnh vực kinh tế - xã hội. Hoạt động tín dụng là nghiệp vụ kinh doanh cốt lõi, tạo ra lợi nhuận lớn nhất cho ngân hàng, chiếm khoảng 2/3 lợi tức. Tuy nhiên, nghiệp vụ này cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro tín dụng, đòi hỏi quản lý chặt chẽ để đảm bảo an toàn vốn và hiệu quả hoạt động. Theo Nghị định 59/2009/NĐ-CP, NHTM là ngân hàng thực hiện toàn bộ hoạt động ngân hàng và các hoạt động kinh doanh khác liên quan vì mục tiêu lợi nhuận.

1.1. Chức năng trung gian tín dụng của ngân hàng

NHTM đóng vai trò trung gian, kết nối người có vốn và người cần vốn. Ngân hàng huy động vốn nhàn rỗi và cung cấp tín dụng cho nền kinh tế. Chức năng này mang lại lợi ích cho người gửi tiền, người vay và ngân hàng, đồng thời thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Người gửi tiền có lãi, người vay có vốn, ngân hàng có lợi nhuận từ chênh lệch lãi suất. Chức năng này biến vốn nhàn rỗi thành vốn hoạt động, kích thích luân chuyển vốn.

1.2. Chức năng trung gian thanh toán và tạo tiền

NHTM thực hiện thanh toán theo yêu cầu của khách hàng, đóng vai trò "thủ quỹ" cho doanh nghiệp và cá nhân. Chức năng này giúp tiết kiệm chi phí, thời gian và đảm bảo an toàn thanh toán. Đồng thời, NHTM có khả năng tạo ra tiền tín dụng thông qua hoạt động cho vay và nhận tiền gửi. Quá trình này làm tăng phương tiện thanh toán trong nền kinh tế, đáp ứng nhu cầu chi trả của xã hội. Chức năng này chỉ ra mối quan hệ giữa tín dụng ngân hàng và lưu thông tiền tệ.

II. Thách Thức Quản Lý Rủi Ro Tín Dụng Ngân Hàng Phương Nam

Hoạt động tín dụng mang lại lợi nhuận cao nhưng cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro tín dụng. Các rủi ro này có thể xuất phát từ nhiều yếu tố, dẫn đến việc không trả được nợ, ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh của ngân hàng. Việc quản lý rủi ro tín dụng hiệu quả là yếu tố then chốt để đảm bảo an toàn vốn và duy trì sự ổn định của ngân hàng. Các ngân hàng cần có biện pháp phòng ngừa và giảm thiểu rủi ro để bảo vệ lợi ích của mình và khách hàng.

2.1. Các loại rủi ro tín dụng và nguyên nhân

Rủi ro tín dụng có nhiều loại, bao gồm rủi ro do khách hàng không trả được nợ, rủi ro do biến động kinh tế, rủi ro do chính sách thay đổi. Nguyên nhân có thể do khách hàng gặp khó khăn tài chính, do thẩm định tín dụng không chính xác, do quản lý tín dụng lỏng lẻo. Việc xác định rõ các loại rủi ro và nguyên nhân là bước quan trọng để có biện pháp phòng ngừa hiệu quả.

2.2. Biện pháp hạn chế rủi ro tín dụng hiệu quả

Để hạn chế rủi ro tín dụng, ngân hàng cần tăng cường thẩm định tín dụng, quản lý chặt chẽ quá trình giải ngân và thu hồi nợ. Cần xây dựng hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ, đa dạng hóa danh mục tín dụng và tăng cường kiểm tra, giám sát hoạt động tín dụng. Đồng thời, cần có chính sách dự phòng rủi ro phù hợp để đối phó với các tình huống xấu xảy ra.

2.3. Chỉ tiêu đánh giá chất lượng tín dụng ngân hàng

Chất lượng tín dụng của ngân hàng được đánh giá dựa trên các chỉ tiêu định tính và định lượng. Chỉ tiêu định tính bao gồm quy trình tín dụng, năng lực cán bộ tín dụng, chính sách rủi ro. Chỉ tiêu định lượng bao gồm tỷ lệ nợ xấu, tỷ lệ nợ quá hạn, tỷ lệ dự phòng rủi ro. Việc theo dõi và phân tích các chỉ tiêu này giúp ngân hàng đánh giá được hiệu quả hoạt động tín dụng và có biện pháp điều chỉnh kịp thời.

III. Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Hoạt Động Tín Dụng Phương Nam

Để nâng cao hiệu quả hoạt động tín dụng tại Ngân hàng TMCP Phương Nam, cần có các giải pháp đồng bộ về tài chính, khách hàng và quản lý rủi ro. Các giải pháp này cần tập trung vào việc tăng cường huy động vốn, mở rộng tín dụng có chọn lọc, nâng cao chất lượng thẩm định tín dụng và quản lý rủi ro hiệu quả. Đồng thời, cần chú trọng đến việc xây dựng chiến lược khách hàng phù hợp và cung cấp các dịch vụ tín dụng đa dạng, đáp ứng nhu cầu của thị trường.

3.1. Nhóm giải pháp tài chính để tăng trưởng tín dụng

Cần đẩy mạnh công tác huy động vốn từ nhiều nguồn khác nhau, bao gồm tiền gửi tiết kiệm, phát hành trái phiếu và vay vốn từ các tổ chức tài chính khác. Sử dụng nguồn vốn huy động hiệu quả cho đầu tư phát triển, tập trung vào các lĩnh vực có tiềm năng tăng trưởng cao. Tăng doanh số cho vay, đặc biệt là cho vay đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ, các dự án có tính khả thi cao.

3.2. Nhóm giải pháp khách hàng để mở rộng thị phần

Xây dựng chiến lược khách hàng phù hợp với từng phân khúc thị trường, tập trung vào việc thu hút và giữ chân khách hàng tiềm năng. Cung cấp các dịch vụ tín dụng mới, đa dạng, đáp ứng nhu cầu của khách hàng. Nâng cao chất lượng dịch vụ, tạo sự khác biệt so với các đối thủ cạnh tranh. Tăng cường hoạt động marketing và quảng bá sản phẩm tín dụng.

3.3. Nhóm giải pháp phòng ngừa rủi ro tín dụng

Tăng cường quản lý món vay, từ khâu thẩm định đến giải ngân và thu hồi nợ. Nâng cao chất lượng thẩm định tín dụng, đảm bảo tính chính xác và khách quan. Tăng cường số lượng và chất lượng cán bộ tín dụng, đào tạo nghiệp vụ thường xuyên. Xây dựng hệ thống cảnh báo sớm rủi ro tín dụng và có biện pháp xử lý kịp thời.

IV. Ứng Dụng Công Nghệ Số Trong Hoạt Động Tín Dụng Phương Nam

Trong bối cảnh chuyển đổi số, việc ứng dụng công nghệ trong tín dụng là yếu tố then chốt để nâng cao hiệu quả hoạt động và năng lực cạnh tranh. Ngân hàng TMCP Phương Nam cần đẩy mạnh ứng dụng các giải pháp công nghệ như digital lending, eKYC, credit scoring và phần mềm quản lý tín dụng. Điều này giúp tự động hóa quy trình, giảm thiểu chi phí, tăng cường bảo mật và nâng cao trải nghiệm khách hàng.

4.1. Triển khai hệ thống chấm điểm tín dụng Credit Scoring

Xây dựng và triển khai hệ thống credit scoring để đánh giá rủi ro tín dụng khách hàng một cách nhanh chóng và chính xác. Sử dụng dữ liệu từ nhiều nguồn khác nhau để xây dựng mô hình chấm điểm phù hợp với đặc điểm của thị trường Việt Nam. Tích hợp hệ thống credit scoring vào quy trình tín dụng để tự động hóa việc ra quyết định cho vay.

4.2. Ứng dụng eKYC trong quy trình xác minh khách hàng

Áp dụng giải pháp eKYC (Electronic Know Your Customer) để xác minh danh tính khách hàng trực tuyến, giúp tiết kiệm thời gian và chi phí. Sử dụng công nghệ nhận diện khuôn mặt và xác thực giấy tờ tùy thân để đảm bảo tính chính xác và bảo mật. Tích hợp eKYC vào quy trình mở tài khoản và đăng ký dịch vụ tín dụng trực tuyến.

4.3. Phát triển nền tảng cho vay trực tuyến Digital Lending

Xây dựng nền tảng digital lending cho phép khách hàng đăng ký vay vốn trực tuyến, từ đó giúp tiếp cận khách hàng dễ dàng hơn. Tự động hóa quy trình thẩm định và phê duyệt khoản vay, giảm thiểu thời gian chờ đợi cho khách hàng. Cung cấp các sản phẩm tín dụng linh hoạt, phù hợp với nhu cầu của từng đối tượng khách hàng.

V. Tăng Cường Năng Lực Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng Ngân Hàng

Quản trị rủi ro tín dụng hiệu quả là yếu tố then chốt để đảm bảo an toàn và ổn định cho Ngân hàng TMCP Phương Nam. Cần xây dựng mô hình quản lý tín dụng toàn diện, tuân thủ các chuẩn mực quốc tế như Basel II và Basel III. Đồng thời, cần tăng cường kiểm tra, kiểm soát nội bộ và đào tạo nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ tín dụng.

5.1. Xây dựng hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ IRB

Phát triển hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ (Internal Ratings-Based - IRB) để đánh giá rủi ro tín dụng một cách chính xác và khách quan. Sử dụng dữ liệu lịch sử và thông tin tài chính của khách hàng để xây dựng mô hình xếp hạng phù hợp. Áp dụng hệ thống IRB để quản lý danh mục tín dụng và phân bổ vốn hiệu quả.

5.2. Tuân thủ các chuẩn mực Basel II và Basel III

Đảm bảo tuân thủ các yêu cầu về vốn và quản lý rủi ro theo chuẩn mực Basel II và Basel III. Xây dựng hệ thống đo lường và quản lý rủi ro phù hợp với quy mô và hoạt động của ngân hàng. Tăng cường minh bạch thông tin và báo cáo về tình hình rủi ro tín dụng.

5.3. Đào tạo và nâng cao năng lực cán bộ tín dụng

Tổ chức các khóa đào tạo nghiệp vụ tín dụng thường xuyên cho cán bộ, giúp họ nắm vững kiến thức và kỹ năng cần thiết. Nâng cao năng lực thẩm định tín dụng, quản lý rủi ro và chăm sóc khách hàng. Xây dựng đội ngũ cán bộ tín dụng chuyên nghiệp, có đạo đức nghề nghiệp cao.

VI. Đề Xuất Giải Pháp Phát Triển Bền Vững Tín Dụng Phương Nam

Để phát triển bền vững hoạt động tín dụng, Ngân hàng TMCP Phương Nam cần chú trọng đến trách nhiệm xã hội và tuân thủ quy định pháp luật. Cần xây dựng văn hóa quản trị rủi ro mạnh mẽ, đảm bảo an toàn vốn và phát triển các sản phẩm tín dụng xanh, hỗ trợ các dự án thân thiện với môi trường.

6.1. Xây dựng văn hóa quản trị rủi ro tín dụng

Tạo dựng văn hóa quản trị rủi ro trong toàn ngân hàng, từ cấp quản lý đến nhân viên. Khuyến khích sự chủ động và trách nhiệm trong việc nhận diện, đánh giá và quản lý rủi ro tín dụng. Xây dựng hệ thống khen thưởng và kỷ luật rõ ràng để đảm bảo tuân thủ quy trình và quy định.

6.2. Phát triển sản phẩm tín dụng xanh và bền vững

Nghiên cứu và phát triển các sản phẩm tín dụng xanh, hỗ trợ các dự án năng lượng tái tạo, tiết kiệm năng lượng và bảo vệ môi trường. Ưu đãi lãi suất và điều kiện vay cho các doanh nghiệp có hoạt động sản xuất kinh doanh thân thiện với môi trường. Góp phần vào sự phát triển bền vững của cộng đồng và xã hội.

6.3. Tuân thủ quy định pháp luật về hoạt động tín dụng

Đảm bảo tuân thủ đầy đủ các quy định pháp luật về hoạt động tín dụng do Ngân hàng Nhà nước ban hành. Cập nhật thường xuyên các thay đổi trong quy định pháp luật và có biện pháp điều chỉnh kịp thời. Xây dựng hệ thống kiểm soát nội bộ hiệu quả để đảm bảo tuân thủ quy định và phòng ngừa rủi ro pháp lý.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong hệ thống tài chính, ngân hàng thương mại giữ vai trò trung gian tài chính quan trọng, thực hiện chức năng huy động vốn nhàn rỗi trong xã hội và phân phối vốn cho các chủ thể kinh tế thông qua hoạt động cấp tín dụng và đầu tư. Nghiệp vụ tín dụng là hoạt động kinh doanh chủ yếu, đóng góp từ 70% đến 80% (hoặc chiếm khoảng 2/3) thu nhập từ tiền lãi cho toàn hệ thống ngân hàng. Tuy nhiên, đây cũng là lĩnh vực tiềm ẩn nhiều rủi ro xuất phát từ cả phía khách hàng lẫn thị trường, tác động trực tiếp đến khả năng thanh khoản và kết quả kinh doanh của các tổ chức tín dụng. Xuất phát từ thực tiễn hoạt động ngân hàng trong giai đoạn 2012 – 2014, tác giả Đỗ Thị Thu Ngà đã thực hiện khóa luận tốt nghiệp: "Giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động tín dụng tại Ngân hàng Thương Mại Cổ Phần Phương Nam – Chi nhánh Nhà Bè – Phòng Giao Dịch Chợ Lớn".

Mục tiêu nghiên cứu:

1. Nghiên cứu và làm rõ thực trạng hoạt động tín dụng tại Ngân hàng TMCP Phương Nam – Chi nhánh Nhà Bè – Phòng Giao Dịch Chợ Lớn trong giai đoạn 2012 – 2014.
2. Đánh giá xu hướng phát triển, những kết quả đạt được cũng như các hạn chế còn tồn tại trong công tác quản lý nguồn vốn, doanh số cho vay, thu nợ và nợ quá hạn tại đơn vị.
3. Đề xuất hệ thống các giải pháp và kiến nghị có tính ứng dụng nhằm góp phần nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạt động tín dụng tại Phòng Giao Dịch Chợ Lớn.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động tín dụng, thực trạng cấp tín dụng và các biện pháp nâng cao hiệu quả hoạt động tín dụng tại đơn vị thực tập.
• Phạm vi không gian: Ngân hàng TMCP Phương Nam – Chi nhánh Nhà Bè – Phòng Giao Dịch Chợ Lớn (địa chỉ: 46 Lê Quang Sung, Phường 2, Quận 6, TP. Hồ Chí Minh).
• Phạm vi thời gian: Thu thập và phân tích dữ liệu hoạt động kinh doanh và số liệu tín dụng trong giai đoạn 3 năm, từ năm 2012 đến năm 2014. Thời gian thực tập thực tế của sinh viên diễn ra từ ngày 13/04/2015 đến ngày 02/06/2015.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận thiết lập hệ thống lý luận dựa trên các quy định pháp luật hiện hành và các nguyên lý kinh tế học tiền tệ - ngân hàng:

• Cơ sở pháp lý:
  • Luật Các Tổ chức tín dụng số 07/1997/QXH (Quốc hội khóa X thông qua ngày 12/02/1997, có hiệu lực ngày 01/10/1998), trọng tâm là Điều 20 (hoạt động tín dụng) và Điều 49 (các hình thức cấp tín dụng).
  • Nghị định số 59/2009/NĐ-CP của Chính phủ về tổ chức và hoạt động của ngân hàng thương mại.
  • Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam về kinh doanh tiền tệ và cung ứng dịch vụ thanh toán.
  • Quy chế cho vay của Tổ chức Tín dụng đối với khách hàng ban hành kèm theo Quyết định số 1627/2000/QĐ-NHNN ngày 31/12/2001 của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước.
• Khung lý thuyết chuyên ngành:
  • Ba chức năng nền tảng của NHTM: chức năng trung gian tín dụng, chức năng trung gian thanh toán và chức năng tạo tiền ghi sổ.
  • Hệ thống nghiệp vụ ngân hàng: Nghiệp vụ tài sản Nợ (vốn điều lệ, các quỹ dự trữ, vốn huy động, vốn đi vay, vốn tiếp nhận và vốn khác); Nghiệp vụ tài sản Có (dự trữ sơ cấp/thứ cấp, cấp tín dụng, đầu tư tài chính và tài sản Có khác); Nghiệp vụ trung gian (thanh toán hộ, đại lý, bảo quản tài sản, kinh doanh ngoại tệ, tư vấn).
  • Phân loại tín dụng: Theo thời hạn (ngắn hạn đến 12 tháng, trung hạn từ trên 12 đến 60 tháng, dài hạn trên 60 tháng); theo mục đích (sản xuất kinh doanh công thương nghiệp, bất động sản, nông nghiệp, xuất nhập khẩu, tiêu dùng cá nhân); theo bảo đảm (có bảo đảm bằng thế chấp, cầm cố, bảo lãnh, tài sản hình thành từ vốn vay; không có bảo đảm); theo phương thức cho vay (từng lần, theo hạn mức, chiết khấu giấy tờ có giá, theo dự án đầu tư, hợp vốn, trả góp, hạn mức dự phòng, thẻ tín dụng, thấu chi).
  • Hệ thống chỉ tiêu đánh giá chất lượng tín dụng: Chỉ tiêu định tính (tuân thủ mục đích và hoàn trả gốc/lãi) và nhóm chỉ tiêu định lượng (Tỷ lệ nợ quá hạn/Tổng dư nợ, Tỷ lệ nợ quá hạn khê đọng từ 6–12 tháng, Tỷ lệ nợ khó đòi trên 1 năm, Vốn huy động/Tổng nguồn vốn, Hiệu suất sử dụng vốn vay = Tổng dư nợ/Tổng vốn huy động, Vòng quay vốn tín dụng = Tổng doanh số thu nợ/Dư nợ bình quân, Hệ số thu nợ = Doanh số thu nợ/Doanh số cho vay, và Chỉ tiêu lợi nhuận).

Phương pháp nghiên cứu: Tác giả sử dụng kết hợp ba phương pháp phân tích kinh tế định lượng và định tính truyền thống:

• Phương pháp phân tích số liệu: Tính toán số tuyệt đối, số tương đối (tỷ trọng, tỷ lệ tăng trưởng) để làm rõ biến động của các khoản mục doanh thu, chi phí, nguồn vốn và các chỉ số tín dụng.
• Phương pháp so sánh: So sánh chuỗi số liệu giữa các năm 2013/2012 và 2014/2013 để xác định xu hướng phát triển và sự dịch chuyển cơ cấu tài chính.
• Phương pháp tổng hợp: Hệ thống hóa thông tin thực tiễn, quy trình nghiệp vụ nội bộ và các văn bản điều hành để đưa ra đánh giá tổng thể.

Nguồn dữ liệu: Dữ liệu sử dụng trong khóa luận được trích xuất từ Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh giai đoạn 2012 – 2014 và số liệu tổng hợp định kỳ từ Phòng Kế toán - Ngân quỹ, Phòng Tín dụng của Ngân hàng TMCP Phương Nam – Chi nhánh Nhà Bè – Phòng Giao Dịch Chợ Lớn.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về ngân hàng thương mại, tín dụng ngân hàng thương mại

Chương này khái quát bản chất của ngân hàng thương mại và vai trò điều hòa tiền tệ trong nền kinh tế thị trường. Tác giả đi sâu phân tích nghiệp vụ tín dụng qua các nội dung:

• Bản chất và phân loại tín dụng: Làm rõ nguyên tắc hoàn trả bắt buộc cả gốc và lãi, các tiêu chí phân định khoản vay (thời hạn, hình thái, phương thức giải ngân và phương thức hoàn trả).
• Quy trình tín dụng chuẩn: Mô tả 7 bước cơ bản từ tiếp nhận hồ sơ, thẩm định điều kiện khách hàng, xét duyệt, ký kết hợp đồng bảo đảm và hợp đồng tín dụng, giải ngân, kiểm tra theo dõi sau vay, đến thu hồi nợ và thanh lý hợp đồng.
• Bảo đảm tiền vay và quản trị rủi ro: Phân biệt các hình thức thế chấp, cầm cố, bảo lãnh; phân loại rủi ro tín dụng (rủi ro giao dịch gồm rủi ro lựa chọn, rủi ro đảm bảo, rủi ro nghiệp vụ; rủi ro danh mục gồm rủi ro nội tại, rủi ro tập trung) và các nguyên nhân chủ quan/khách quan; đưa ra các biện pháp phòng ngừa như thẩm định tư cách khách hàng, tránh dồn vốn, phân tán danh mục và kiểm soát tín dụng.

Chương 2: Thực trạng hoạt động tín dụng tại Ngân hàng TMCP Phương Nam – CN Nhà Bè – PGD Chợ Lớn

Chương 2 trình bày tổng quan về hệ thống Ngân hàng TMCP Phương Nam (thành lập năm 1993, vốn điều lệ hơn 3.212 tỷ đồng, tổng tài sản hơn 72.000 tỷ đồng, mạng lưới hơn 142 đơn vị) và lịch sử phát triển của PGD Chợ Lớn (thành lập 06/2007, đổi tên từ Chi nhánh Chợ Lớn thành Phòng Giao Dịch Chợ Lớn từ ngày 16/02/2012). Tác giả làm rõ cơ cấu điều hành của PGD gồm Ban Giám đốc, Phòng Tín dụng, Phòng Kế toán – Ngân quỹ và Bộ phận Hành chánh.

Quy trình cấp tín dụng thực tế tại PGD Chợ Lớn được mô tả qua 7 bước nghiệp vụ chi tiết:

1. Tiếp xúc khách hàng, lắng nghe nhu cầu, tư vấn gói sản phẩm phù hợp.
2. Hướng dẫn lập hồ sơ (giấy đề nghị vay, phương án trả nợ, phiếu yêu cầu định giá) và trình Giám đốc phân công nhân viên tín dụng phụ trách.
3. Thẩm định hồ sơ pháp lý, hoạt động kinh doanh, thẩm định thực tế tại cơ sở, kiểm tra thông tin Trung tâm Thông tin tín dụng (CIC) và phối hợp định giá tài sản thế chấp qua Công ty Quản lý nợ và Khai thác tài sản.
4. Lập tờ trình thẩm định trình Trưởng phòng Kinh doanh và Ban Giám đốc để triệu tập Hội đồng tín dụng.
5. Hội đồng tín dụng họp xét duyệt cho vay.
6. Thông báo kết quả cho khách hàng, lập hợp đồng thế chấp, hợp đồng tín dụng, khế ước nhận nợ, công chứng và đăng ký giao dịch bảo đảm.
7. Niêm phong, bàn giao và lưu trữ bản chính hồ sơ tài sản thế chấp vào kho quỹ của ngân hàng.

Về tình hình kinh doanh tổng thể và cơ cấu vốn giai đoạn 2012 – 2014 tại PGD Chợ Lớn:

• Doanh thu năm 2012 đạt 32.294 triệu đồng; năm 2013 giảm xuống 31.229 triệu đồng (-3,30%); đến năm 2014 tăng mạnh lên 43.448 triệu đồng (+39,13% so với 2013).
• Chi phí hoạt động tăng liên tục: năm 2012 là 23.419 triệu đồng; năm 2013 là 25.192 triệu đồng (+7,57%); năm 2014 tăng lên 35.505 triệu đồng (+40,94%) do chi phí mua sắm thiết bị, sửa chữa tài sản cố định và mở rộng mặt bằng.
• Lợi nhuận năm 2012 đạt 8.875 triệu đồng; năm 2013 giảm còn 6.037 triệu đồng (-31,98%); năm 2014 phục hồi đạt 7.943 triệu đồng (+31,57% so với 2013).
• Tổng nguồn vốn tăng đều từ 251.948 triệu đồng (năm 2012) lên 270.357 triệu đồng (năm 2013, +7,31%) và đạt 296.048 triệu đồng (năm 2014, +9,50%). Cơ cấu nguồn vốn có sự chuyển biến tích cực: Tỷ trọng vốn huy động tại chỗ tăng từ 47,75% (120.312 triệu đồng năm 2012) lên 50,88% (150.628 triệu đồng năm 2014), giúp giảm tỷ trọng vốn điều chuyển từ Hội sở/Chi nhánh cấp trên từ 54,84% (năm 2013) xuống còn 49,12% (năm 2014).

Chương 3: Nhận xét, giải pháp và kiến nghị

Dựa trên phân tích thực trạng, chương 3 tổng kết các thuận lợi, khó khăn và đưa ra 4 nhóm giải pháp nâng cao hiệu quả tín dụng:

• Nhóm giải pháp tài chính: Đẩy mạnh huy động vốn qua đa dạng hóa kỳ hạn và lãi suất linh hoạt; tận dụng tối đa vốn huy động cho đầu tư phát triển; gia tăng doanh số cho vay an toàn; kiểm soát quy mô dư nợ và thiết lập các biện pháp đôn đốc thu hồi nhằm hạ thấp tỷ lệ nợ quá hạn.
• Nhóm giải pháp khách hàng: Xây dựng chiến lược phân loại khách hàng mục tiêu; phát triển các gói sản phẩm dịch vụ tài chính hiện đại (Internet Banking, Mobile Banking, Phone Banking, thanh toán quốc tế) để nâng cao năng lực cạnh tranh.
• Nhóm giải pháp phòng ngừa rủi ro: Giám sát chặt chẽ mục đích sử dụng vốn vay sau giải ngân; nâng cao cả về số lượng và chất lượng chuyên môn, đạo đức nghề nghiệp của đội ngũ nhân viên tín dụng.
• Nhóm giải pháp và kiến nghị khác: Kiến nghị Ngân hàng Nhà nước hoàn thiện khung pháp lý và thông tin CIC; kiến nghị Ngân hàng TMCP Phương Nam hỗ trợ cơ chế ủy quyền và công nghệ; kiến nghị nội bộ PGD Chợ Lớn hoàn thiện công tác quản trị điều hành.

---

Kết quả và đóng góp

Số liệu thực nghiệm tổng hợp

Chỉ tiêu tài chính / Nguồn vốn	Năm 2012 (Triệu đồng)	Năm 2013 (Triệu đồng)	Năm 2014 (Triệu đồng)	So sánh 2013/2012 (%)	So sánh 2014/2013 (%)
1. Tổng doanh thu	32.294	31.229	43.448	-3,30%	+39,13%
- Thu từ hoạt động kinh doanh	31.730	-	-	-	+38,35%
- Thu từ dịch vụ	588	348	681	-40,82%	+95,69%
- Thu khác	422	297	453	-29,62%	+52,53%
2. Tổng chi phí	23.419	25.192	35.505	+7,57%	+40,94%
3. Lợi nhuận trước thuế	8.875	6.037	7.943	-31,98%	+31,57%
4. Tổng nguồn vốn	251.948	270.357	296.048	+7,31%	+9,50%
- Vốn huy động tại chỗ	120.312 (47,75%)	122.089 (45,16%)	150.628 (50,88%)	+1,48%	+23,38%
- Vốn điều chuyển nội bộ	131.636 (52,25%)	148.268 (54,84%)	145.420 (49,12%)	+12,63%	-1,92%

Đóng góp thực tiễn của đề tài

1. Phản ánh chi tiết thực trạng tài chính cấp cơ sở: Đề tài cung cấp chuỗi dữ liệu thực tế về doanh thu, chi phí, lợi nhuận và biến động cơ cấu nguồn vốn tại một phòng giao dịch ngân hàng thương mại đô thị trong giai đoạn tái cơ cấu hệ thống ngân hàng (2012 – 2014).
2. Hệ thống hóa quy trình cấp tín dụng cụ thể: Ghi nhận quy trình thực tế 7 bước với các biểu mẫu, thẩm quyền phê duyệt của Hội đồng tín dụng và quy định bảo quản tài sản thế chấp nghiêm ngặt tại đơn vị.
3. Đề xuất hệ thống giải pháp đồng bộ: Kết hợp giữa giải pháp tài chính (cân đối vốn huy động và vốn điều chuyển), giải pháp phát triển khách hàng và giải pháp quản trị rủi ro nhân sự tại địa bàn Quận 6, TP.HCM.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế về phạm vi không gian và thời gian: Nghiên cứu chỉ giới hạn dữ liệu tại Phòng Giao Dịch Chợ Lớn (trực thuộc Chi nhánh Nhà Bè của Ngân hàng TMCP Phương Nam) trong mốc thời gian từ năm 2012 đến năm 2014, chưa bao quát toàn bộ hoạt động của toàn chi nhánh hay toàn hệ thống Southern Bank.
• Hạn chế về phương pháp phân tích: Đề tài chủ yếu áp dụng phương pháp thống kê mô tả, so sánh cơ học và bảng biểu tỷ trọng, chưa ứng dụng các mô hình kinh tế lượng để kiểm định mức độ tác động của các nhân tố vĩ mô và vi mô đến rủi ro tín dụng.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng nghiên cứu hoạt động tín dụng trong giai đoạn sau năm 2015, đánh giá tác động của quá trình tái cấu trúc, sáp nhập ngân hàng đối với chất lượng tài sản có và hiệu quả quản lý rủi ro nợ xấu.

---

Giá trị tham khảo

• Đối tượng tham khảo: Sinh viên chuyên ngành Tài chính – Ngân hàng, Kế toán – Kiểm toán làm khóa luận tốt nghiệp về đề tài tín dụng, nâng cao chất lượng cho vay hoặc phân tích hoạt động kinh doanh tại các chi nhánh/phòng giao dịch ngân hàng thương mại.
• Nội dung giá trị nhất:
  • Khung lý thuyết và công thức tính toán các chỉ tiêu định lượng đánh giá tín dụng (vòng quay vốn tín dụng, hệ số thu nợ, tỷ lệ nợ quá hạn khê đọng/khó đòi).
  • Quy trình 7 bước cấp tín dụng và trình tự thẩm định, công chứng, lưu trữ hồ sơ tài sản thế chấp thực tế tại ngân hàng.
  • Phương pháp lập bảng biểu so sánh tăng trưởng doanh thu, chi phí, nguồn vốn huy động và vốn điều chuyển.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Địa bàn và thời gian thực hiện nghiên cứu của khóa luận là khi nào?

Khóa luận nghiên cứu tại Ngân hàng TMCP Phương Nam – Chi nhánh Nhà Bè – Phòng Giao Dịch Chợ Lớn (địa chỉ 46 Lê Quang Sung, Phường 2, Quận 6, TP.HCM) với dữ liệu kinh doanh giai đoạn 2012 – 2014 và thời gian thực tập từ 13/04/2015 đến 02/06/2015.

2. Kết quả lợi nhuận của PGD Chợ Lớn biến động như thế nào qua 3 năm (2012 – 2014)?

Lợi nhuận năm 2012 đạt 8.875 triệu đồng; năm 2013 giảm 31,98% xuống còn 6.037 triệu đồng do tốc độ tăng chi phí lớn hơn doanh thu; năm 2014 lợi nhuận tăng trở lại 31,57%, đạt 7.943 triệu đồng nhờ doanh thu tăng trưởng mạnh (+39,13%).

3. Cơ cấu nguồn vốn của PGD Chợ Lớn gồm những thành phần nào và thay đổi ra sao trong năm 2014?

Nguồn vốn gồm hai bộ phận: Vốn huy động và Vốn điều chuyển. Năm 2012 và 2013, vốn điều chuyển chiếm tỷ trọng cao hơn (lần lượt 52,25% và 54,84%). Đến năm 2014, vốn huy động tăng 23,38% lên 150.628 triệu đồng, chiếm ưu thế với 50,88% tổng nguồn vốn, giúp giảm tỷ trọng vốn điều chuyển xuống còn 49,12%.

4. Quy trình cấp tín dụng thực tế tại PGD Chợ Lớn gồm bao nhiêu bước?

Quy trình gồm 7 bước cụ thể: (1) Tiếp xúc và tư vấn khách hàng; (2) Hướng dẫn lập hồ sơ và Giám đốc phân công cán bộ thẩm định; (3) Thẩm định thực tế, kiểm tra CIC và định giá tài sản thế chấp; (4) Lập tờ trình qua Trưởng phòng Kinh doanh để họp Hội đồng tín dụng; (5) Hội đồng tín dụng xét duyệt; (6) Ký kết hợp đồng tín dụng, hợp đồng thế chấp, công chứng và đăng ký giao dịch bảo đảm; (7) Lưu trữ, niêm phong hồ sơ tài sản thế chấp vào kho quỹ.

5. Tiêu chuẩn đánh giá tỷ lệ nợ quá hạn theo quy định của Ngân hàng Nhà nước được nêu trong văn bản là gì?

Theo tài liệu viện dẫn trong khóa luận, tỷ lệ nợ quá hạn trên tổng dư nợ $\ge 7%$ bị xem là ngân hàng yếu kém; nếu chỉ số này $\le 5%$ thì ngân hàng được đánh giá có nghiệp vụ tín dụng tốt và chất lượng cho vay cao.

---

Kết luận

Khóa luận của tác giả Đỗ Thị Thu Ngà đã phản ánh toàn diện thực trạng hoạt động kinh doanh và cấp tín dụng tại Phòng Giao Dịch Chợ Lớn thuộc Ngân hàng TMCP Phương Nam giai đoạn 2012 – 2014. Qua việc phân tích các chỉ tiêu doanh thu, chi phí, lợi nhuận và cơ cấu nguồn vốn, tác giả đã chỉ ra sự chuyển biến tích cực trong công tác huy động vốn tại chỗ và phục hồi tăng trưởng lợi nhuận trong năm 2014. Các giải pháp được đề xuất tập trung vào việc hoàn thiện quy trình thẩm định, quản lý sau vay và kiểm soát rủi ro, mang lại giá trị thực tiễn đối với công tác quản trị tín dụng tại các phòng giao dịch ngân hàng thương mại.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI, TÍN DỤNG NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1. Lý luận về ngân hàng thương mại 1. Khái niệm Nghị định số 59/2009/NĐ-CP của Chính phủ về tổ chức và hoạt động của NHTM, có nêu rõ: Ngân hàng thương mại là ngân hàng được thực hiện toàn bộ hoạt động ngân hàng và các hoạt động kinh doanh khác có liên quan vì mục tiêu lợi nhuận theo quy định của Luật Các Tổ chức tín dụng và các quy định khác của pháp luật. Theo Luật Ngân hàng Nhà nước: Hoạt động ngân hàng là hoạt động kinh doanh tiền tệ và dịch vụ ngân hàng với nội dung thường xuyên là nhận tiền gửi, sử dụng số tiền này để cấp tín dụng và cung ứng dịch vụ thanh toán.

Tuỳ theo tính chất và mục tiêu hoạt động, các loại hình ngân hàng thương mại gồm: Ngân hàng thương mại Nhà nước, Ngân hàng thương mại cổ phần, Ngân hàng thương mại liên doanh, Ngân hàng thương mại 100% vốn nước ngoài. Đặc điểm - Là doanh nghiệp hoạt động kinh doanh trong lĩnh vực tiền tệ vì mục tiêu lợi nhuận. - Hoạt động kinh doanh của ngân hàng liên quan đến nhiều đối tượng khách hàng mà những khách hàng này hoạt động trên những lĩnh vực khác nhau. Do đó, ngân hàng có thể phân tán rủi ro trong đầu tư và chịu nhiều rủi ro về sự đa dạng cũng như mức độ.

- Hoạt động ngân hàng chịu nhiều sự kiểm tra, kiểm soát chặt chẽ của Nhà nước và pháp luật. - Sự tồn tại của NHTM phụ thuộc nhiều vào sự tin tưởng của khách hàng. - Các NHTM chịu ảnh hưởng dây chuyền với nhau. Chức năng trung gian tín dụng Khi thực hiện chức năng trung gian tín dụng, ngân hàng thương mại đóng vai trò là “cầu nối” giữa người dư thừa vốn và người có nhu cầu về vốn.

Thông qua việc huy động các khoản vốn tiền tệ tạm thời nhàn rỗi trong nền kinh tế, ngân hàng thương mại hình thành nên quỹ cho vay để cung cấp tín dụng cho nền kinh tế. Với 3 c chức năng này, ngân hàng thương mại vừa đóng vai trò là người đi vay vừa đóng vai trò là người cho vay. Với chức năng trung gian tín dụng, ngân hàng thương mại đã góp phần tạo lợi ích cho tất cả các bên tham gia: người gửi tiền, ngân hàng và người đi vay, đồng thời thúc đẩy sự phát triển của nền kinh tế. • Đối với người gửi tiền, họ thu được lợi từ khoản vốn tạm thời nhàn rỗi của mình dưới hình thức lãi tiền gửi mà ngân hàng trả cho họ.

Hơn nữa, ngân hàng còn đảm bảo cho họ sự an toàn về khoản tiền gửi và cung cấp các dịch vụ thanh toán tiện lợi. • Đối với người đi vay, họ sẽ thoả mãn được nhu cầu vốn để kinh doanh, chi tiêu, thanh toán mà không phải phí nhiều thời gian cho việc tìm kiếm nơi cung ứng vốn tiện lợi, chắc chắn và hợp pháp. • Đối với ngân hàng thương mại, họ sẽ tìm kiếm được lợi nhuận cho bản thân mình từ chênh lệch giữa lãi suất cho vay và lãi suất tiền gửi hoặc hoa hồng môi giới. Lợi nhuận này chính là cơ sở để tồn tại và phát triển của ngân hàng thương mại.

• Đối với nền kinh tế, chức năng này có vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế vì nó đáp ứng nhu cầu vốn để đảm bảo quá trình tái sản xuất được thực hiện liên tục và để mở rộng quy mô sản xuất. Với chức năng này, ngân hàng thương mại đã biến vốn nhàn rỗi không hoạt động thành vốn hoạt động, kích thích quá trình luân chuyển vốn, thúc đẩy sản xuất kinh doanh phát triển. Chức năng trung gian tín dụng được xem là chức năng quan trọng nhất của ngân hàng thương mại vì nó phản ánh bản chất của ngân hàng thương mại là đi vay để cho vay, nó quyết định sự tồn tại và phát triển của ngân hàng. Đồng thời nó cũng là cơ sở để thực hiện các chức năng khác.

Chức năng trung gian thanh toán Ngân hàng thương mại làm trung gian thanh toán khi nó thực hiện thanh toán theo yêu cầu của khách hàng như trích tiền từ tài khoản tiền gửi của họ để thanh toán tiền hàng hoá, dịch vụ hoặc nhập vào tài khoản tiền gửi của khách hàng tiền thu bán hàng và các khoản thu khác theo lệnh của họ. Ở đây ngân hàng thương mại đóng vai trò là người “thủ quỹ” cho các doanh nghiệp và cá nhân bởi ngân hàng là người giữ tài khoản của họ. 4 c Ngân hàng thương mại thực hiện chức năng trung gian thanh toán trên cơ sở thực hiện chức năng trung gian tín dụng vì tiền đề để khách hàng thực hiện thanh toán qua ngân hàng chính là một phần tiền gửi trước đó. Việc các ngân hàng thương mại thực hiện chức năng trung gian thanh toán có ý nghĩa rất to lớn đối với toàn bộ nền kinh tế.

Với chức năng này, các ngân hàng thương mại cung cấp cho khách hàng nhiều phương tiện thanh toán thuận lợi. Nhờ đó, các chủ thể kinh tế sẽ tiết kiệm được rất nhiều chi phí, thời gian đi tới gặp chủ nợ, người phải thanh toán và lại đảm bảo được việc thanh toán an toàn. Qua đó, chức năng này thúc đẩy lưu thông hàng hoá, đẩy nhanh tốc độ thanh toán, tốc độ lưu chuyển vốn, từ đó góp phần phát triển kinh tế. Đồng thời, việc thanh toán không dùng tiền mặt qua ngân hàng đã giảm được lượng tiền mặt trong lưu thông, dẫn đến tiết kiệm chi phí lưu thông tiền mặt như chi phí in ấn, đếm nhận, bảo quản tiền.

Đối với ngân hàng thương mại, chức năng này góp phần tăng thêm lợi nhuận cho ngân hàng thông qua việc thu lệ phí thanh toán. Thêm nữa, nó lại làm tăng nguồn vốn cho vay của ngân hàng thể hiện trên số dư có trong tài khoản tiền gửi của khách hàng. Chức năng này cũng chính là cơ sở hình thành chức năng tạo tiền của ngân hàng thương mại. Chức năng tạo tiền Khi có sự phân hoá trong hệ thống ngân hàng, hình thành nên ngân hàng phát hành và các ngân hàng trung gian thì ngân hàng trung gian không còn thực hiện chức năng phát hành giấy bạc ngân hàng nữa.

Nhưng với chức năng trung gian tín dụng và trung gian thanh toán, ngân hàng thương mại có khả năng tạo ra tiền tín dụng (hay tiền ghi sổ) thể hiện trên tài khoản tiền gửi thanh toán của khách hàng tại ngân hàng thương mại. Đây chính là một bộ phận của lượng tiền được sử dụng trong các giao dịch. Ban đầu từ những khoản tiền dự trữ tăng lên, ngân hàng thương mại sử dụng để cho vay bằng chuyển khoản, sau đó những khoản tiền này sẽ được quay lại ngân hàng thương mại một phần khi những người sử dụng tiền gửi vào dưới dạng tiền gửi không kỳ hạn. Quá trình này tiễp diễn trong hệ thống ngân hàng và tạo nên một lượng tiền gửi (tức tiền tín dụng) gấp nhiều lần số dự trữ tăng thêm ban đầu.

Mức mở rộng tiền gửi phụ thuộc vào hệ số mở rộng tiền gửi. Hệ số này, đến lượt nó chịu tác động bởi các yếu tố: tỷ lệ dự trữ bắt buộc, tỷ lệ dự trữ vượt mức và tỷ lệ giữ tiền mặt so với tiền gửi thanh toán của công chúng. 5 c Với chức năng “tạo tiền”, hệ thống ngân hàng thương mại đã làm tăng phương tiện thanh toán trong nền kinh tế, đáp ứng nhu cầu thanh toán, chi trả của xã hội. Rõ ràng khái niệm về tiền hay tiền giao dịch không chỉ là tiền giấy do ngân hàng trung ương phát hành ra mà còn bao gồm một bộ phận quan trọng là lượng tiền ghi sổ do các ngân hàng thương mại tạo ra.

Chức năng này cũng chỉ ra mối quan hệ giữa tín dụng ngân hàng và lưu thông tiền tệ. Một khối lượng tín dụng mà ngân hàng thương mại cho vay ra làm tăng khả năng tạo tiền của ngân hàng thương mại, từ đó làm tăng lượng tiền cung ứng. Các chức năng của ngân hàng thương mại có mối quan hệ chặt chẽ, bổ sung, hỗ trợ cho nhau, trong đó chức năng trung gian tín dụng là chức năng cơ bản nhất, tạo cơ sở cho việc thực hiện các chức năng sau. Đồng thời khi ngân hàng thực hiện tốt chức năng trung gian thanh toán và chức năng tạo tiền lại góp phần làm tăng nguồn vốn tín dụng, mở rộng hoạt động tín dụng.

Các nghiệp vụ kinh doanh chủ yếu của ngân hàng thương mại 1. Nghiệp vụ tài sản nợ Huy động các nguồn vốn trong xã hội để hoạt động là lẽ sống quan trọng nhất của các ngân hàng thương mại. Bằng những công cụ cần thiết mà pháp luật cho phép NHTM đã huy động vốn từ các nguồn tiền trong xã hội làm nguồn vốn để cho vay đối với các thành phần kinh tế. Kết quả của nghiệp vụ này là tạo ra nguồn vốn để đáp ứng nhu cầu của nền kinh tế.

Thành phần nguồn vốn của NHTM gồm: - Vốn điều lệ: là số vốn ban đầu khi thành lập ngân hàng được ghi vào điều lệ của ngân hàng. Vốn điều lệ ít nhất phải bằng vốn pháp định do Chính phủ quy định. - Các quỹ dự trữ: là quỹ bắt buộc phải trích lập trong quá trình tồn tại và phát triển của ngân hàng. Gồm có các quỹ sau: • Quỹ dự trữ • Quỹ dự phòng rủi ro • Quỹ khen thưởng phúc lợi • Quỹ phát triển kỹ thuật nghiệp vụ - Vốn huy động: là nguồn vốn chủ yếu của NHTM, gồm có: • Tiền gửi không kỳ hạn của đơn vị, cá nhân 6 c • Tiền gửi tiết kiệm không kỳ hạn • Tiền gửi tiết kiệm có kỳ hạn • Phát hành kỳ phiếu, trái phiếu • Các khoản tiền gửi khác • Vốn đi vay: vay từ thị trường tiền tệ, vay từ Ngân hàng Trung ương.

- Vốn tiếp nhận: vốn do Nhà nước cấp hay các tổ chức tài chính uỷ thác cho ngân hàng cho vay theo mục đích chỉ định. - Vốn khác: là nguồn vốn phát sinh trong quá trình hoạt động của ngân hàng (đại lý, chuyển tiền, các dịch vụ…). Nghiệp vụ tài sản có Là nghiệp vụ phản ảnh khả năng sử dụng nguồn vốn với mục đích sinh lời của NHTM, bao gồm: Nghiệp vụ ngân quỹ (dự trữ), cho vay, đầu tư, tài sản Có khác… Trong nghiệp vụ tài sản Có thì nghiệp vụ tín dụng và đầu tư là nghiệp vụ sử dụng vốn quan trọng nhất. Đây là các nghiệp vụ cấu thành bộ phận chủ yếu và quan trọng của tài sản Có của NHTM.

- Tài sản ngân quỹ (dự trữ): Hoạt động của NHTM nhằm mục đích sinh lời.