Chương 1: Cơ sở lý luận về nâng cao chất lƣợng tín dụng trong cho vay trung dài hạn của ngân hàng thƣơng mại Chương 2: Thực trạng nâng cao chất lƣợng tín dụng trong cho vay trung dài hạn tại Vietcombank Đắk Lắk Chương 3: Giải pháp nâng cao chất lƣợng tín dụng trong cho vay trung dài hạn tại Vietcombank Đắk Lắk 6. Tổng quan tài liệu nghiên cứu Từ trƣớc đến nay đã có một số đề tài nghiên cứu của một số tác giả đề cập đến vấn đề chất lƣợng tín dụng, hoạt động cho vay trung dài hạn của các ngân hàng thƣơng mại, cũng nhƣ đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao chất lƣợng tín dụng trong cho vay trung dài hạn của ngân hàng thƣơng mại, có thể kể đến một số luận văn đã bảo vệ nhƣ sau: - Đề tài: “Giải pháp nâng cao chất lượng tín dụng trung và dài hạn tại Chi nhánh Ngân hàng TMCP Đầu tư và phát triển Hà Nam”, tác giả Phạm Anh Tuấn, Luận văn Thạc sỹ Quản trị kinh doanh, 2012, Trƣờng Đại học Kinh tế quốc dân. Tác giả đã xây dựng đƣợc một cơ sở lý luận gọn nhẹ nhƣng rất logic, thể hiện đƣợc những nội dung cơ bản và chi tiết hoá những vấn đề của hoạt Luan van 4 động cho vay của NHTM. Đề tài cũng đã nêu lên đƣợc kinh nghiệm thành công trong nâng cao chất lƣợng tín dụng trung và dài hạn trên thế giới và bài học rút ra cho NHTM Việt Nam.
Tuy nhiên, điểm hạn chế của đề tài này là tác giả chỉ nêu các nhân tố ảnh hƣởng đến hoạt động cho vay trung và dài hạn của NHTM nhƣng không phân tích thực trạng của các nhân tố ảnh hƣởng trên. Các phƣơng pháp nghiên cứu đƣợc tác giả sử dụng là phƣơng pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử, kết hợp sử dụng các phƣơng pháp thống kê, phƣơng pháp so sánh tổng hợp. - Đề tài: “Giải pháp nhằm nâng cao chất lượng tín dụng trung và dài hạn tại Sở giao dịch I - Ngân hàng Công thương Việt Nam”, tác giả Cao Trƣờng Sơn, Luận văn Thạc sỹ Quản trị kinh doanh, 2013, Học viện Ngân hàng. Tác giả đã xây dựng đƣợc cơ sở lý luận về hoạt động cho vay của NHTM nói chung và cho vay trung dài hạn nói riêng, nêu ra những mặt đạt đƣợc và những hạn chế trong cho vay trung và dài hạn hiện nay của NHTM.
Từ đó tác giả đã đề xuất hệ thống giải pháp nhằm nâng cao chất lƣợng tín dụng trung và dài hạn của NHTM. Tác giả nghiên cứu đề tài dựa trên phƣơng pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử, kết hợp sử dụng các phƣơng pháp thống kê, phƣơng pháp so sánh tổng hợp. Tuy nhiên, điểm hạn chế của đề tài này là tác giả sử dụng các phƣơng pháp phân tích chủ yếu dựa vào phƣơng pháp phân tích các chỉ tiêu định tính, các chỉ tiêu định lƣợng còn chƣa đầy đủ, do đó số liệu nghiên cứu để so sánh còn nhiều hạn chế. - Đề tài: “Các giải pháp nhằm mở trộng và nâng cao chất lượng tín dụng tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Ngoại thương Việt Nam trong quá trình hội nhập”, tác giả Đỗ Minh Điệp, Luận văn Thạc sỹ Quản trị kinh doanh, 2013, Trƣờng Đại học Kinh tế TP.
Hồ Chí Minh. Đề tài này tác giả dựa trên việc hệ thống hoá cơ sở lý luận về mở rộng Luan van 5 và nâng cao chất lƣợng tín dụng của NHTM. Với các chỉ tiêu đánh giá quá trình mở rộng cho vay đi kèm với việc nâng cao chất lƣợng cho vay, tác giả đã tiến hành phân tích thực trạng cho vay của ngân hàng và đã làm sáng tỏ những tồn tại làm ảnh hƣởng đến quá trình mở rộng và nâng cao chất lƣợng cho vay tại ngân hàng. Từ đó, tác giả đã đề xuất những giải pháp để mở rộng và nâng cao chất lƣợng tín dụng tại ngân hàng.
Tuy nhiên đây là đề tài nghiên cứu trên phạm vi của cả một hệ thống ngân hàng nên tác giả cũng gặp một số hạn chế nhất định trong quá trình nghiên cứu nhƣ: chƣa làm sáng tỏ đƣợc đặc điểm nghiên cứu của từng đối tƣợng khách hàng để có chính sách hợp lý hơn trong quá trình mở rộng cho vay đi kèm với việc nâng cao chất lƣợng cho vay. Bên cạnh đó, tác giả chƣa nêu lên những giải pháp mang tính ổn định và lâu dài cho ngân hàng. Phƣơng pháp nghiên cứu đƣợc sử dụng là phƣơng pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử, kết hợp sử dụng các phƣơng pháp thống kê, phƣơng pháp so sánh tổng hợp. - Đề tài: “Thực trạng chất lượng tín dụng trung và dài hạn tại Ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn Việt Nam Chi nhánh Chợ Lớn”, tác giả Đinh Thị Thanh Huyền, Luận văn Thạc sỹ Quản trị kinh doanh, 2012, Trƣờng Đại học Kinh tế TP.
Hồ Chí Minh. Đề tài đã phân tích thực trạng chất lƣợng tín dụng trung và dài hạn đối với Ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn Việt Nam Chi nhánh Chợ Lớn, từ đó đƣa ra các giải pháp kiến nghị để nâng cao chất lƣợng hoạt động tín dụng trung dài hạn. Với mong muốn rằng những giải pháp, kiến nghị trong luận văn sẽ có giá trị với các NHTM nói chung và Ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn Việt Nam Chi nhánh Chợ Lớn nói riêng cũng nhƣ các cơ quan quản lý, qua đó có thể nâng cao hơn nữa chất lƣợng tín dụng của ngân hàng trong hoạt động cho vay trung và dài hạn. Tác giả nghiên cứu đề tài dựa trên phƣơng pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử, kết hợp sử dụng Luan van 6 các phƣơng pháp thống kê, phƣơng pháp so sánh tổng hợp.
Nhìn chung, hầu hết các luận văn nghiên cứu về vấn đề cho vay trung dài hạn của ngân hàng đều nêu ra tầm quan trọng của việc nâng cao chất lƣợng tín dụng trung và dài hạn của các NHTM trong thời kỳ hội nhập quốc tế sâu đậm, đánh giá thực trạng tín dụng trung và dài hạn của các NHTM Việt Nam, và đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao chất lƣợng hay phát triển hoạt động tín dụng trung dài hạn. Các công trình đã đƣa ra các tiêu chí đánh giá chất lƣợng tín dụng trung và dài hạn. Các phƣơng pháp sử dụng chủ yếu trong các luận văn là phƣơng pháp biện chứng, duy vật lịch sử, đồng thời kết hợp một số phƣơng pháp nhƣ phân tích, tổng hợp, giải thích, so sánh để thu thập số liệu và phân tích số liệu,… Mặc dù đã có nhiều đề tài nghiên cứu về vấn đề cho vay trung dài hạn của NHTM, tuy nhiên đề tài “Giải pháp nâng cao chất lượng tín dụng trong cho vay trung dài hạn tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Ngoại thương Việt Nam - Chi nhánh Đắk Lắk” ngoài việc kế thừa kết quả của những nghiên cứu có tính thực tiễn cao của các tác giả đi trƣớc, đề tài còn có những hƣớng phân tích mới nhằm đề xuất các giải pháp nâng cao chất lƣợng tín dụng trong cho vay trung dài hạn tại Vietcombank Đắk Lắk một cách phù hợp nhất với tình hình thực trạng. Luan van 7 CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ NÂNG CAO CHẤT LƢỢNG TÍN DỤNG TRONG CHO VAY TRUNG DÀI HẠN CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1.
CHẤT LƢỢNG TÍN DỤNG CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1. Tín dụng ngân hàng a. Khái niệm tín dụng ngân hàng Tín dụng là quan hệ chuyển nhƣợng quyền sử dụng một lƣợng giá trị dƣới hình thức hiện vật hay tiền tệ từ ngƣời sở hữu sang ngƣời sử dụng trong một thời hạn nhất định, sau đó hoàn trả lại với một lƣợng giá trị lớn hơn (tức chịu một khoản chi phí nhất định). Theo đó, một quan hệ đƣợc xem là quan hệ tín dụng phải thể hiện ba nội dung cơ bản: - Có sự chuyển giao quyền sử dụng giá trị từ ngƣời này sang ngƣời khác; - Sự chuyển giao này mang tính tạm thời (có thời hạn); - Khi hoàn lại lƣợng giá trị đã chuyển giao phải kèm theo một lƣợng giá trị dôi thêm gọi là lợi tức (tức chịu một khoản chi phí).
Dựa vào chủ thể tham gia trong quan hệ tín dụng, tín dụng có thể chia thành các loại: Tín dụng thƣơng mại, tín dụng ngân hàng, tín dụng Nhà nƣớc và tín dụng quốc tế. Trong đó, tín dụng ngân hàng là quan hệ tín dụng phát sinh giữa ngân hàng và khách hàng (doanh nghiệp, cá nhân). Các hình thức tín dụng ngân hàng Theo Điều 4 của Luật các tổ chức tín dụng số 47/2010/QH12: Cấp tín dụng là việc thỏa thuận để tổ chức, cá nhân sử dụng một khoản tiền hoặc cam kết cho phép sử dụng một khoản tiền theo nguyên tắc có hoàn trả bằng nghiệp vụ cho vay, chiết khấu, cho thuê tài chính, bao thanh toán, bảo lãnh ngân hàng Luan van 8 và các nghiệp vụ cấp tín dụng khác. - Cho vay: Là một hình thức cấp tín dụng, theo đó ngân hàng cho vay giao cho khách hàng một khoản tiền để sử dụng vào mục đích và thời gian nhất định theo thỏa thuận với nguyên tắc có hoàn trả cả gốc và lãi.
- Chiết khấu: Ngân hàng thƣơng mại đƣợc chiết khấu thƣơng phiếu và các giấy tờ có giá ngắn hạn khác đối với tổ chức, cá nhân và có thể tái chiết khấu các thƣơng phiếu và các giấy tờ có giá ngắn hạn khác đối với các tổ chức tín dụng khác. Theo đó khách hàng sẽ ký hậu chuyển nhƣợng quyền thụ hƣởng thƣơng phiếu cho ngân hàng để nhận lại một số tiền ít hơn số tiền ghi trên thƣơng phiếu, số ít hơn này phụ thuộc vào lãi suất chiết khấu thời hạn chiết khấu, phí hoa hồng khi chiết khấu. - Bảo lãnh: Ngân hàng thƣơng mại đƣợc bảo lãnh vay, bảo lãnh thanh toán, bảo lãnh thực hiện hợp đồng, bảo lãnh đấu thầu và các hình thức bảo lãnh ngân hàng khác bằng uy tín và bằng khả năng tài chính của mình đối với ngƣời nhận bảo lãnh. Mức bảo lãnh đối với một khách hàng và tổng mức bảo lãnh của một ngân hàng thƣơng mại không đƣợc vƣợt quá tỷ lệ so với vốn tự có của ngân hàng thƣơng mại.
- Bao thanh toán: Ngân hàng thƣơng mại đƣợc bao thanh toán trong nƣớc dựa trên quy định của pháp luật về quản lý ngoại hối, bao thanh toán xuất - nhập khẩu dựa trên hợp đồng xuất - nhập khẩu.