lời mở đầu và phần kết luận, kiến nghị. Khóa luận gồm 3 chương: Chƣơng 1: Những vấn đề chung về chất lƣợng cho vay đối với hộ sản xuất nông nghiệp của NHTM Chƣơng 2: Thực trạng về chất lƣợng cho vay đối với hộ sản xuất nông nghiệp tại NHNo & PTNT huyện Nhƣ Thanh Chƣơng 3: Một số giải pháp nâng cao chất lƣợng cho vay đối với hộ sản xuất nông nghiệp của NHNo & PTNT huyện Nhƣ Thanh 5 CHƢƠNG 1 NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ CHẤT LƢỢNG CHO VAY ĐỐI VỚI HỘ SẢN XUẤT NÔNG NGHIỆP CỦA NHTM 1.1 Cho vay hộ sản xuất nông nghiệp của NHTM 1.1 Quan điểm về hộ sản xuất nông nghiệp Hộ sản xuất xác định là một đơn vị kinh tế tự chủ, được nhà nước giao đất quản lý và sử dụng vào sản xuất kinh doanh và được phép kinh doanh trên một số lĩnh vực nhất định do nhà nước quy định. Hộ sản xuất nông nghiệp là hộ sản xuất nhưng sinh sống bằng nghề nông. Trong quan hệ kinh tế, quan hệ dân sự: Những hộ gia đình mà các thành viên có tài sản chung để hoạt động kinh tế chung trong quan hệ sử dụng đất, trong sản xuất nông, lâm, ngư nghiệp, là chủ thể trong các quan hệ dân sự đó.
Những hộ gia đình mà đất được giao cho hộ cũng là chủ thể trong quan hệ dân sự liên quan đến đất ở đó.2 Vai trò của tín dụng ngân hàng đối với phát triển hộ sản xuất nông nghiệp Tín dụng ngân hàng có vai trò vô cùng quan trọng đối với các thành phần kinh tế. Đối với hộ sản xuất nông nghiệp cũng vậy.Để tiến hành sản xuất kinh doanh thì các hộ sản xuất thiếu vốn để phát triển sản xuất hàng hoá.Vì vậy nếu Nhà nước không có sự giúp đỡ về vốn đến từng hộ sản xuất nông nghiệp thì họ không có đủ điều kiện đầu tư phát triển sản xuất hàng hoá và tình trạng phân hoá giàu nghèo cùng với tình trạng cho vay nặng lãi sẽ tăng lên ở nông thôn. Để tạo vốn cho hộ sản xuất nông nghiệp, có thể kết hợp nhiều biện pháp khác nhau, trong đó có biện pháp cơ bản là cho vay trực tiếp hoặc thông qua tổ đến từng hộ sản xuất.Vai trò của tín dụng ngân hàng đối với hộ sản xuất nông nghiệp thể hiện ở những điểm sau: -Tín dụng ngân hàng cung cấp vốn cho từng hộ sản xuất nông nghiệp Trên cơ sở nhu cầu vay vốn, ngân hàng cung cấp vốn cho từng hộ sản xuất, giúp họ tận dụng khai thác mọi tiềm năng đất đai, lao động và tài nguyên thiên nhiên từ đó cho ra đời ngày càng nhiều hơn, phong phú hơn hàng hoá để 6 cung cấp cho sản xuất, tiêu dùng, cho xuất khẩu và đáp ứng nhu cầu lương thực, thực phẩm cho toàn xã hội -Tín dụng ngân hàng tạo điều kiện duy trì các ngành nghề truyền thống, phát triển các nghề mới nhằm giải quyết công ăn việc làm, góp phần xây dựng nông thôn giàu đẹp và văn minh Dựa vào lợi thế so sánh giữa các vùng, các địa phương khi có nhu cầu vốn đầu tư người dân đã khôi phục, duy trì và phát triển các ngành nghề truyền thống, ngành nghề mới thu hút nhiều lao động, tạo công ăn việc làm, góp phần xây dựng nông thôn giàu đẹp và văn minh -Tín dụng ngân hàng là công cụ tài trợ và phát triển cơ sở hạ tầng nông thôn, tạo điều kiện cho từng hộ sản xuất tiếp cận với công nghệ mới vào sản xuất kinh doanh Tín dụng ngân hàng không những tham gia vào quá trình cho vay ngắn, trung dài hạn nhằm xây dụng cơ sở vật chất kĩ thuật tiên tiến phục vụ cho quá trình sản xuất và đời sống nông thôn như xây sựng mạng lưới điện, trạm bơm, hệ thống thuỷ lợi, đường xá, cải tiến công cụ lao động, đầu tư cho dịch vụ phục vụ sản xuất và sinh hoạt. -Tín dụng ngân hàng hạn chế cho vay nặng lãi trong nông thôn.
Tình trạng cho vay nặng lãi ở nông thôn đã tồn tại từ lâu và có tác động rất lớn đến sản xuất và đời sống của người dân. Đồng vốn tín dụng đã thâm nhập sâu đến từng hộ gia đình giúp họ hạn chế nhiều nạn cho vay nặng lãi, tạo điều kiện cho kinh tế hộ vươn lên. -Tín dụng ngân hàng giúp hộ sản xuất làm quen và từng bước thực hiện chế độ hạch toán kinh tế, sử dụng vốn vay có hiệu quả. Trong sản xuất hàng hoá để đảm bảo cho sự tồn tại và phát triển của mình thì bất cứ một đơn vị sản xuất kinh doanh nào cũng phải tiến hành hạch toán kinh tế để sản phẩm của mình được thị trường chấp nhận và kinh doanh có lãi.
Các hộ được vay vốn ngân hàng phải thực hiện nguyên tắc hoàn trả lãi cho ngân hàng đầy đủ và đúng hạn cả gốc và lãi. Do đó các hộ đòi hỏi phải tính toán hiệu 7 quả, sử dụng vốn vay đúng mục đích để sau khi trả gốc và lãi cho ngân hàng thì các hộ vẫn còn thu nhập của mình. -Tín dụng ngân hàng giúp hộ sản xuất nông nghiệp tiếp cận và mở rộng sản xuất hàng hoá. Khi chưa có tín dụng ngân hàng, sản xuất của các hộ gia đình chủ yếu là tự cung tự cấp.
Tín dụng ngân hàng cung cấp, bổ sung vốn cho hộ sản xuất nông nghiệp, để rồi một phần của hộ sẽ trở thành hàng hoá, đồng thời thông qua thị trường họ có thể định hướng cho sản xuất của mình sao cho sản phẩm sản xuất ra đáp ứng được nhu cầu đa dạng của người mua. Để đáp ứng được ngày càng đa dạng các nhu cầu đó buộc hộ sản xuất phải mở rộng quy mô sản xuất, tìm mọi biện pháp để nâng cao chất lượng sản phẩm để tiêu thụ nhanh với lợi nhuận cao. Như vậy nhờ có tín dụng ngân hàng mà tính chất sản xuất hàng hoá ngày càng tăng lên trong cách nghĩ, cách làm của người nông dân.3 Đặc điểm cho vay hộ sản xuất của NHTM Hộ sản xuất nông nghiệp là đơn vị sản xuất cơ bản, sản xuất rất ổn định, là phương tiện tuyệt vời để tăng trưởng sản phẩm nông nghiệp. Hộ sản xuất nông nghiệp có đặc trưng riêng biệt, không giống những đơn vị kinh tế khác, cũng vì thế mà hộ sản xuất nông nghiệp là đơn vị kinh tế khá đặc biệt.Trong cấu trúc nội tại của hộ sản xuất nông nghiệp, các thành viên của hộ gắn bó với nhau trước tiên bằng quan hệ hôn nhân và huyết thống tạo nên sự thống nhất chặt chẽ giữa việc sở hữu, quản lý và sử dụng các yếu tố sản xuất; thống nhất giữa quá trình sản xuất, trao đổi, phân phối và sử dụng tiêu dùng trong một đơn vị kinh tế.
Trong quá trình đó có mối liên kết chặt chẽ với các đơn vị khác và với hệ thống kinh tế quốc dân.Trong hộ sản xuất nông nghiệp gắn bó với nhau cả về vật chất lẫn tinh thần,có quyền lợi cùng hưởng, có khó khăn cùng chia sẻ. Kinh tế hộ sản xuất nông nghiệp nhìn chung là sản xuất nhỏ, mang tính tự cấp tự túc hoặc sản xuất hàng hoá với năng suất lao động thấp nhưng lại có vai trò quan trọng trong quá trình phát triển sản xuất nông nghiệp, đặc biệt là các nước đang phát triển trong đó có nước ta. Kinh tế hộ sản xuất nông nghiệp về 8 căn bản không dựa trên lao động làm thuê, vẫn tỏ rõ sức sống và hiệu quả của nó. Đến cuối thế kỉ thứ XIX trang trại gia đình đã trở thành mô hình sản xuất phổ biến nhất trong nông nghiệp thế giới.
Kinh tế hộ không thể chuyển sang sản xuất hàng hoá, không thể tiếp cận với cơ chế thị trường nếu không có sự hỗ trợ của Nhà nước và cơ chế chính sách, về vốn.4 Các hình thức cho vay hộ sản xuất nông nghiệp 1.1 Cho vay trực tiếp Đây là phương pháp cho vay phổ biến nhất và quan trọng nhất hiện nay tại các chi nhánh ngân hàng. Phương pháp cho vay trực tiếp là phương pháp mà ở đây ngân hàng cơ sở tổ chức cho khách hàng vay từ khâu đầu tiên đến khâu kết thúc một khoản vay. Ngoài việc cho hội sản xuất nông nghiệp vay vốn trực tiếp, ngân hàng nơi cho vay có thể thoả thuận với khách hàng thực hiện các hình thức vay vốn sau: -Cho vay thông qua tổ vay vốn +Tổ vay vốn do các thành viên là hộ gia đình, cá nhân tự nguyện thành lập, có nhu cầu vay vốn, cùng cư trú tại thôn, xóm (khóm, ấp). +Trình tự thành lập tổ vay vốn: Thống nhất danh sách tổ viên, bầu lãnh đạo tổ sau khi đã có đơn của các tổ viên Thông qua quy ước hoạt động Trình chính quyền cơ sở công nhận cho phép hoạt động + Thủ tục vay: Tổ viên gửi cho tổ trưởng giấy đề nghị vay vốn và các giấy tờ khác theo quy định.
Tổ trưởng nhận hồ sơ của tổ viên, tổ chức họp bình xét điều kiện vay vốn, sau đó tổng hợp danh sách tổ viên có đủ điều kiện vay vốn, đề nghị ngân hàng cho xét vay; Từng tổ viên ký hợp đồng tín dụng trực tiếp với ngân hàng tại nơi cho vay; 9 -Cho vay thông qua doanh nghiệp: Vốn vay phải trực tiếp tới tay hộ gia đình, cá nhân cần vốn sản xuất, kinh doanh. Ngân hàng nơi cho vay ký hợp đồng với doanh nghiệp làm dịch vụ vay vốn cho hộ gia đình, cá nhân trong đó có nội dung: +Thủ tục vay: tương tự hình thức cho vay thông qua tổ vay vốn. Doanh nghiệp vay trực tiếp để chuyển tải vốn cho hộ sản xuất nông nghiệp nhận khoán: doanh nghiệp phải có đủ các điều kiện vay vốn theo quy định. Doanh nghiệp vay trực tiếp và có trách nhiệm trả nợ cho ngân hàng.
Doanh nghiệp phải có hợp đồng cung ứng vật tư, tiền vốn, tiêu thụ sản phẩm cho hánản xuất nông nghịêp nhận khoán. Ưu điểm của hình thức cho vay: Mức độ rủi ro ít và người vay có đủ các điều kiện vay vốn và có đủ tài sản đảm bảo nợ vay mới được vay vốn ngân hàng. Hơn nữa khách hàng vay vốn chủ yếu là khách hàng truyền thống, có uy tín với ngân hàng nên cán bộ tín dụng có điều kiện nắm vững và sâu sắc hơn về khả năng tài chính của khách hàng cũng như các mối quan hệ xã hội khác của khách hàng.