Giải pháp mở rộng hoạt động cho vay khách hàng cá nhân tại ngân hàng công thương việt nam chi nhánh bắc đà nẵng

Hoạt động cho vay khách hàng cá nhân VietinBank đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy tăng trưởng tín dụng và đáp… 51 trang · Đại học Đà Nẵng · 2022.

• Tác giả: Nguyễn Thanh Hiếu
• Người hướng dẫn: ThS. Đỗ Hoàng Hải
• Trường học: Đại học Đà Nẵng
• Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
• Đề tài: Giải Pháp Mở Rộng Hoạt Động Cho Vay Khách Hàng Cá Nhân Tại VietinBank Bắc Đà Nẵng
• Loại tài liệu: báo cáo thực tập tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Kon Tum

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HOẠT ĐỘNG CHO VAY KHÁCH HÀNG CÁ NHÂN TẠI CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1. NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ CHO VAY
• 1.1.1. Khái niệm cho vay
• 1.1.2. Đặc trưng của cho vay
• 1.1.3. Phân loại cho vay
• 1.1.4. Phân loại theo thời hạn cho vay
• 1.1.5. Phân loại dựa theo mức độ tín nhiệm của khách hàng
• 1.1.6. Phân loại theo phương thức cho vay
• 1.2. HOẠT ĐỘNG CHO VAY KHÁCH HÀNG CÁ NHÂN TẠI CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.2.1. Khái niệm về cho vay khách hàng cá nhân
• 1.2.2. Phân loại cho vay khách hàng cá nhân
• 1.3. CÁC CHỈ TIÊU ĐÁNH GIÁ MỞ RỘNG HOẠT ĐỘNG CHO VAY KHÁCH HÀNG CÁ NHÂN
• 1.3.1. Khái niệm về mở rộng cho vay khách hàng cá nhân
• 1.3.2. Chỉ tiêu đánh giá mở rộng hoạt động tín dụng trên cơ sở kiểm soát mức rủi ro và bảo đảm khả năng sinh lời
• 1.4. CÁC HOẠT ĐỘNG NGÂN HÀNG CƠ BẢN CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.4.1. Hoạt động huy động vốn
• 1.4.2. Hoạt động cấp tín dụng
• 1.4.3. Hoạt động dịch vụ thanh toán và ngân quỹ
• 1.4.4. Các hoạt động khác
• 1.5. VAI TRÒ VÀ CHỨC NĂNG CỦA NHTM ĐỐI VỚI NỀN KINH TẾ
• 1.5.1. Vai trò của NHTM đối với nền kinh tế
• 1.5.2. Chức năng của NHTM đối với nền kinh tế
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG CHO VAY KHÁCH HÀNG CÁ NHÂN TẠI NGÂN HÀNG TMCP CÔNG THƯƠNG VIỆT NAM - CHI NHÁNH BẮC ĐÀ NẴNG
• 2.1. TỔNG QUAN VỀ NGÂN HÀNG TMCP CÔNG THƯƠNG VIỆT NAM
• 2.1.1. Giới thiệu chung
• 2.1.2. Sơ đồ cơ cấu tổ chức
• 2.1.3. Chức năng chung của các phòng ban
• 2.1.4. Nhiệm vụ của từng phòng ban
• 2.1.5. Sản phẩm dịch vụ
• 2.1.6. Mạng lưới giao dịch
• 2.1.7. Nguồn nhân lực
• 2.1.8. Nguồn lực tài chính
• 2.2. THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG CHO VAY KHÁCH HÀNG CÁ NHÂN TẠI NGÂN HÀNG TMCP CÔNG THƯƠNG CHI NHÁNH BẮC ĐÀ NẴNG
• 2.2.1. Phân tích hoạt động cho vay khách hàng cá nhân tại Ngân hàng VietinBank chi nhánh Bắc Đà Nẵng
• 2.2.2. Đặc thù kinh tế - xã hội tại Đà Nẵng
• 2.3. THÀNH TỰU, HẠN CHẾ
• 2.3.1. Nguyên nhân hạn chế
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP MỞ RỘNG HOẠT ĐỘNG CHO VAY KHÁCH HÀNG CÁ NHÂN TẠI NGÂN HÀNG TMCP CÔNG THƯƠNG VIỆT NAM - CHI NHÁNH BẮC ĐÀ NẴNG
• 3.1. NHỮNG GIẢI PHÁP NGÂN HÀNG TMCP CÔNG THƯƠNG VIỆT NAM - CHI NHÁNH BẮC ĐÀ NẴNG THỰC HIỆN NHẰM MỞ RỘNG HOẠT ĐỘNG CHO VAY KHÁCH HÀNG CÁ NHÂN
• 3.1.1. Tăng cường công tác huy động vốn
• 3.1.2. Phát triển mạng lưới khách hàng
• 3.1.3. Điều chỉnh quy chế cho vay phù hợp
• 3.1.4. Mở rộng điều kiện về tài sản đảm bảo
• 3.1.5. Áp dụng lãi suất linh hoạt cho từng đối tượng khách hàng
• 3.1.6. Tăng cường kiểm tra giám sát khoản vay
• 3.1.7. Giải pháp về nguồn nhân lực
• 3.1.8. Tăng cường công tác quảng cáo, tiếp thị, chăm sóc khách hàng
• 3.1.9. Phát triển kênh phân phối trực tiếp
• 3.1.10. Đổi mới chính sách khuyến khích với các đơn vị liên kết nhằm khai thác hiệu quả các mối liên kết này
• 3.1.11. Đa dạng hoá các hình thức bảo đảm và tăng tỷ trọng cho vay trung, dài hạn
• 3.1.12. Tăng cường các biện pháp kiểm soát rủi ro tín dụng nhằm giảm rủi ro tín dụng trong cho vay KHCN theo định hướng
• 3.2. ĐỀ XUẤT NGHIÊN CỨU VÀ TRIỂN KHAI HOẠT ĐỘNG CHO VAY TIÊU DÙNG VÀ SẢN XUẤT KINH DOANH
• 3.2.1. Kế hoạch mở rộng nhóm nghiên cứu thị trường
• 3.2.2. Kế hoạch mở rộng phát triển tín dụng kết hợp quảng bá dịch vụ ở địa bàn phía Bắc Đà Nẵng
• 3.3. Kiến nghị với NHTMCP Công thương Việt Nam – Chi nhánh Bắc Đà Nẵng
• 3.3.1. Xây dựng hệ thống thông tin tín dụng
• 3.3.2. Xây dựng và hoàn thiện hệ thống văn bản liên quan đến tín dụng xanh
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Hoạt Động Cho Vay Khách Hàng Cá Nhân VietinBank

Hoạt động cho vay khách hàng cá nhân VietinBank đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy tăng trưởng tín dụng và đáp ứng nhu cầu tài chính đa dạng của người dân. Đây là một trong những mảng kinh doanh cốt lõi của VietinBank, mang lại nguồn thu ổn định và góp phần vào sự phát triển kinh tế - xã hội. Trong bối cảnh thị trường cạnh tranh, việc mở rộng hoạt động cho vay VietinBank đối với phân khúc khách hàng cá nhân trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. VietinBank không ngừng nỗ lực đa dạng hóa các sản phẩm cho vay VietinBank Bắc Đà Nẵng, nâng cao chất lượng dịch vụ và tối ưu hóa quy trình để đáp ứng tốt hơn nhu cầu của khách hàng. Theo báo cáo của VietinBank, doanh thu từ hoạt động cho vay khách hàng cá nhân chiếm một tỷ trọng đáng kể trong tổng doanh thu của ngân hàng, cho thấy tiềm năng phát triển lớn mạnh của mảng này. Việc nghiên cứu và triển khai các giải pháp tài chính cá nhân VietinBank hiệu quả sẽ giúp VietinBank củng cố vị thế trên thị trường và đáp ứng kỳ vọng của khách hàng.

1.1. Tầm quan trọng của hoạt động cho vay KHCN

Hoạt động cho vay khách hàng cá nhân đóng vai trò là huyết mạch của nền kinh tế, cung cấp nguồn vốn thiết yếu cho tiêu dùng và đầu tư. Đối với VietinBank, đây là mảng kinh doanh then chốt, tạo ra nguồn thu ổn định và bền vững. Việc đẩy mạnh hoạt động cho vay KHCN góp phần thực hiện các mục tiêu kinh tế vĩ mô, thúc đẩy tăng trưởng và tạo công ăn việc làm. Hơn nữa, việc đáp ứng nhu cầu vay vốn của người dân giúp nâng cao chất lượng cuộc sống và giảm thiểu tình trạng tín dụng đen.

1.2. Thực trạng cho vay khách hàng cá nhân tại VietinBank

Hiện nay, VietinBank cung cấp đa dạng các sản phẩm cho vay cho khách hàng cá nhân, bao gồm vay tiêu dùng, vay mua nhà, vay mua xe, vay kinh doanh. Tuy nhiên, thị phần cho vay KHCN của VietinBank vẫn còn tiềm năng phát triển hơn nữa. Cần có những giải pháp hiệu quả để tăng cường khả năng tiếp cận vốn cho người dân và nâng cao năng lực cạnh tranh của VietinBank trên thị trường.

II. Phân Tích Thách Thức Khi Mở Rộng Cho Vay VietinBank

Việc mở rộng hoạt động cho vay VietinBank cho khách hàng cá nhân không phải là một quá trình dễ dàng. Nhiều thách thức đang đặt ra, đòi hỏi VietinBank phải có những giải pháp linh hoạt và sáng tạo. Rủi ro tín dụng là một trong những vấn đề lớn nhất, đặc biệt trong bối cảnh kinh tế còn nhiều biến động. Bên cạnh đó, sự cạnh tranh gay gắt từ các ngân hàng khác và các công ty tài chính cũng gây áp lực lên VietinBank. Ngoài ra, quy trình vay vốn phức tạp và thủ tục rườm rà cũng là một rào cản đối với nhiều khách hàng cá nhân VietinBank. Để vượt qua những thách thức này, VietinBank cần tập trung vào việc nâng cao chất lượng thẩm định tín dụng, đa dạng hóa sản phẩm cho vay, đơn giản hóa quy trình và tăng cường tiếp cận khách hàng vay vốn VietinBank.

2.1. Nhận diện rủi ro tín dụng khi cho vay KHCN

Rủi ro tín dụng là một trong những thách thức lớn nhất khi mở rộng hoạt động cho vay cho khách hàng cá nhân. Việc thẩm định khả năng trả nợ của khách hàng trở nên phức tạp hơn do thông tin tài chính thường không đầy đủ và minh bạch. Cần có những công cụ và quy trình thẩm định hiệu quả để đánh giá chính xác rủi ro tín dụng VietinBank và đưa ra quyết định cho vay phù hợp.

2.2. Cạnh tranh từ các tổ chức tín dụng khác tại Đà Nẵng

Thị trường tài chính tại Đà Nẵng ngày càng trở nên cạnh tranh với sự tham gia của nhiều ngân hàng và công ty tài chính. VietinBank cần có những chiến lược khác biệt để thu hút và giữ chân khách hàng cá nhân. Việc phát triển các sản phẩm cho vay độc đáo, cung cấp dịch vụ tốt và xây dựng mối quan hệ bền vững với khách hàng là yếu tố then chốt.

2.3. Quy trình và thủ tục vay vốn rườm rà

Quy trình và thủ tục vay vốn phức tạp có thể là một rào cản đối với nhiều khách hàng cá nhân. VietinBank cần đơn giản hóa quy trình, giảm thiểu thủ tục và tăng cường ứng dụng công nghệ để giúp khách hàng dễ dàng tiếp cận nguồn vốn. Việc cung cấp thông tin rõ ràng và hỗ trợ tận tình cho khách hàng cũng rất quan trọng.

III. Giải Pháp Tăng Trưởng Tín Dụng Cho Vay VietinBank

Để mở rộng hoạt động cho vay hiệu quả, VietinBank cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp khác nhau. Tập trung vào phân khúc khách hàng tiềm năng, đa dạng hóa sản phẩm cho vay VietinBank Bắc Đà Nẵng để đáp ứng nhu cầu đa dạng, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ để cải thiện quy trình và nâng cao trải nghiệm khách hàng. Bên cạnh đó, tăng cường công tác marketing và chăm sóc khách hàng để xây dựng mối quan hệ gắn bó và tạo sự khác biệt so với đối thủ cạnh tranh. Theo các chuyên gia tài chính, việc kết hợp các giải pháp trên sẽ giúp VietinBank đạt được mục tiêu tăng trưởng tín dụng bền vững và củng cố vị thế trên thị trường cho vay khách hàng cá nhân VietinBank.

3.1. Nghiên cứu và phân khúc thị trường khách hàng tiềm năng

Để mở rộng hoạt động cho vay hiệu quả, VietinBank cần tiến hành nghiên cứu và phân khúc thị trường một cách kỹ lưỡng. Xác định rõ các phân khúc khách hàng tiềm năng, hiểu rõ nhu cầu và đặc điểm của từng phân khúc để đưa ra các sản phẩm cho vay phù hợp. Việc tập trung vào các phân khúc có tiềm năng tăng trưởng cao sẽ giúp VietinBank tối ưu hóa nguồn lực và đạt được hiệu quả cao nhất.

3.2. Đa dạng hóa sản phẩm cho vay cá nhân VietinBank

Việc cung cấp đa dạng các sản phẩm cho vay là yếu tố quan trọng để thu hút và đáp ứng nhu cầu của nhiều đối tượng khách hàng khác nhau. VietinBank cần liên tục nghiên cứu và phát triển các sản phẩm cho vay mới, phù hợp với xu hướng thị trường và nhu cầu của khách hàng. Các sản phẩm có thể bao gồm vay tiêu dùng, vay mua nhà, vay mua xe, vay kinh doanh, vay du học, v.v.

3.3. Tăng cường ứng dụng công nghệ trong quy trình cho vay

Ứng dụng công nghệ là chìa khóa để cải thiện quy trình cho vay, giảm thiểu thời gian và chi phí, đồng thời nâng cao trải nghiệm khách hàng. VietinBank cần đầu tư vào các giải pháp công nghệ như eKYC, chấm điểm tín dụng tự động, và các nền tảng cho vay trực tuyến để giúp khách hàng dễ dàng tiếp cận nguồn vốn và quản lý khoản vay.

IV. Tối Ưu Quy Trình Thẩm Định Vay Vốn VietinBank Đà Nẵng

Quy trình thẩm định tín dụng đóng vai trò then chốt trong việc quản lý rủi ro và đảm bảo chất lượng tín dụng. VietinBank cần liên tục cải tiến và tối ưu hóa quy trình thẩm định để đưa ra quyết định cho vay chính xác và kịp thời. Việc áp dụng các mô hình chấm điểm tín dụng tiên tiến, sử dụng dữ liệu lớn và phân tích thông tin một cách hiệu quả sẽ giúp nâng cao chất lượng thẩm định. Bên cạnh đó, đào tạo và nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ thẩm định cũng rất quan trọng. Quy trình thẩm định hiệu quả sẽ giúp VietinBank giảm thiểu rủi ro tín dụng và tăng cường khả năng mở rộng hoạt động cho vay an toàn và bền vững.

4.1. Áp dụng mô hình chấm điểm tín dụng hiện đại

Mô hình chấm điểm tín dụng giúp đánh giá khách quan và nhanh chóng khả năng trả nợ của khách hàng. VietinBank cần áp dụng các mô hình chấm điểm tín dụng tiên tiến, được xây dựng dựa trên dữ liệu lịch sử và các yếu tố kinh tế - xã hội. Việc sử dụng mô hình chấm điểm tín dụng giúp giảm thiểu sự chủ quan và đảm bảo tính nhất quán trong quá trình thẩm định.

4.2. Nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ thẩm định tín dụng

Đội ngũ cán bộ thẩm định tín dụng đóng vai trò quan trọng trong việc đánh giá và quản lý rủi ro. VietinBank cần đầu tư vào đào tạo và nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ thẩm định, giúp họ nắm vững kiến thức chuyên môn và kỹ năng phân tích, đánh giá. Cán bộ thẩm định cần có khả năng nhận diện các dấu hiệu rủi ro và đưa ra các quyết định cho vay phù hợp.

4.3. Sử dụng dữ liệu lớn trong thẩm định rủi ro tín dụng

Dữ liệu lớn cung cấp nguồn thông tin phong phú và đa dạng, giúp đánh giá chính xác hơn khả năng trả nợ của khách hàng. VietinBank cần khai thác và sử dụng hiệu quả dữ liệu lớn từ nhiều nguồn khác nhau, bao gồm thông tin tín dụng, thông tin giao dịch, thông tin mạng xã hội, v.v. Việc phân tích dữ liệu lớn giúp phát hiện các dấu hiệu rủi ro tiềm ẩn và đưa ra các quyết định cho vay phù hợp.

V. Ứng Dụng Kết Quả Nghiên Cứu Tại VietinBank Bắc Đà Nẵng

Các giải pháp được đề xuất trong nghiên cứu cần được triển khai một cách bài bản và có hệ thống tại VietinBank chi nhánh Bắc Đà Nẵng. Trước hết, cần xây dựng kế hoạch chi tiết, xác định rõ mục tiêu, nguồn lực và trách nhiệm của từng bộ phận. Tiếp theo, cần đào tạo và trang bị cho đội ngũ cán bộ nhân viên những kiến thức và kỹ năng cần thiết để triển khai các giải pháp một cách hiệu quả. Quá trình triển khai cần được theo dõi và đánh giá thường xuyên để kịp thời điều chỉnh và khắc phục các vấn đề phát sinh. Cuối cùng, cần đo lường và đánh giá hiệu quả của các giải pháp để rút ra những bài học kinh nghiệm và tiếp tục cải tiến.

5.1. Xây dựng kế hoạch triển khai chi tiết và cụ thể

Kế hoạch triển khai cần xác định rõ mục tiêu, nguồn lực, thời gian và trách nhiệm của từng bộ phận. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ phận liên quan để đảm bảo quá trình triển khai diễn ra suôn sẻ và hiệu quả.

5.2. Đào tạo nhân viên về sản phẩm và quy trình mới

Đội ngũ cán bộ nhân viên cần được trang bị đầy đủ kiến thức và kỹ năng về các sản phẩm cho vay mới và quy trình thẩm định mới. Cần tổ chức các khóa đào tạo, hội thảo và buổi hướng dẫn để giúp nhân viên nắm vững các thông tin cần thiết.

VI. Triển Vọng Và Đề Xuất Phát Triển Cho Vay VietinBank

Hoạt động cho vay khách hàng cá nhân tại VietinBank có nhiều triển vọng phát triển trong tương lai. Với sự tăng trưởng của nền kinh tế, nhu cầu vay vốn của người dân ngày càng tăng cao. VietinBank cần tiếp tục đổi mới và cải tiến để đáp ứng tốt hơn nhu cầu của thị trường. Việc ứng dụng công nghệ, đa dạng hóa sản phẩm, nâng cao chất lượng dịch vụ và quản lý rủi ro hiệu quả sẽ giúp VietinBank củng cố vị thế trên thị trường và đạt được những thành công lớn hơn. Theo các chuyên gia, VietinBank có tiềm năng trở thành một trong những ngân hàng hàng đầu trong lĩnh vực cho vay khách hàng cá nhân tại Việt Nam.

6.1. Phát triển các sản phẩm cho vay xanh

VietinBank cần phát triển các sản phẩm cho vay xanh, hướng đến các dự án thân thiện với môi trường và góp phần vào sự phát triển bền vững. Điều này không chỉ đáp ứng xu hướng của thị trường mà còn giúp VietinBank khẳng định trách nhiệm xã hội và nâng cao uy tín.

6.2. Mở rộng hợp tác với các đối tác chiến lược

VietinBank có thể mở rộng hợp tác với các đối tác chiến lược như các công ty bất động sản, các nhà sản xuất ô tô, các tổ chức giáo dục, v.v. để cung cấp các sản phẩm cho vay ưu đãi cho khách hàng của đối tác. Điều này giúp VietinBank tiếp cận được nhiều khách hàng tiềm năng và tăng cường khả năng cạnh tranh.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Sau giai đoạn nới lỏng các biện pháp phòng chống dịch bệnh, nền kinh tế Việt Nam bước vào giai đoạn phục hồi với mức tăng trưởng GDP năm 2021 ước đạt 6,52% (tăng 2,58% so với năm 2020). Trong bối cảnh các doanh nghiệp có xu hướng tăng cường huy động vốn qua các kênh thị trường vốn như cổ phiếu, trái phiếu và giảm dần sự phụ thuộc vào vốn vay ngân hàng, hệ thống ngân hàng thương mại đã chủ động chuyển dịch cơ cấu hoạt động. Hoạt động cung cấp dịch vụ cho khách hàng cá nhân (KHCN) trở thành định hướng chiến lược trọng tâm, đóng góp từ 35% đến 60% tổng doanh thu của các tổ chức tín dụng.

Mặc dù hoạt động cho vay mang lại nguồn thu nhập lớn nhất cho các ngân hàng, việc mở rộng phân khúc KHCN trước đây gặp nhiều rào cản như hạn chế về công nghệ, rủi ro tín dụng phân tán và tỷ trọng cho vay cá nhân còn thấp so với tiềm năng. Nhằm giải quyết các thách thức thực tế tại địa bàn, đề tài "Giải pháp mở rộng hoạt động cho vay khách hàng cá nhân tại Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam – Chi nhánh Bắc Đà Nẵng" được thực hiện nhằm đáp ứng các mục tiêu và nhiệm vụ cụ thể:

1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận về hoạt động cho vay đối với khách hàng cá nhân của các ngân hàng thương mại.
2. Phân tích, phản ánh thực trạng hoạt động cho vay khách hàng cá nhân tại Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam (VietinBank) – Chi nhánh Bắc Đà Nẵng giai đoạn 2018 – 2021.
3. Đánh giá những thành tựu đạt được, chỉ ra tồn tại, hạn chế và nguyên nhân; từ đó đề xuất hệ thống giải pháp mở rộng quy mô và nâng cao chất lượng hoạt động cho vay khách hàng cá nhân tại chi nhánh.

• Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động cho vay đối với khách hàng cá nhân tại VietinBank – Chi nhánh Bắc Đà Nẵng.
• Phạm vi không gian: Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam – Chi nhánh Bắc Đà Nẵng.
• Phạm vi thời gian: Dữ liệu và số liệu thực tế được thu thập, phân tích trong giai đoạn 4 năm, từ năm 2018 đến năm 2021.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung lý thuyết của báo cáo được xây dựng dựa trên các văn bản quy phạm pháp luật của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và các tài liệu chuyên ngành ngân hàng:

• Cơ sở pháp lý: Thông tư số 39/2016/TT-NHNN ngày 30/12/2016 của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam quy định về hoạt động cho vay của tổ chức tín dụng đối với khách hàng; Chỉ thị số 03/CT-NHNN ngày 24/3/2015 của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước về thúc đẩy tăng trưởng tín dụng xanh và quản lý rủi ro môi trường - xã hội trong hoạt động cấp tín dụng.
• Tài liệu học thuật tham khảo: Giáo trình và tài liệu nghiên cứu của Bùi Diệu Anh và Lê Thị Hiệp Thương (2011) về Nghiệp vụ tín dụng ngân hàng, tài liệu ngân hàng thương mại của David Cox (1997) và Nguyễn Minh Kiều.

Tác giả sử dụng các phương pháp nghiên cứu sau:

• Phương pháp thu thập và phân tích dữ liệu thứ cấp: Tổng hợp số liệu tài chính, kết quả kinh doanh, cơ cấu dư nợ và phân loại nợ từ các báo cáo nội bộ của VietinBank – Chi nhánh Bắc Đà Nẵng giai đoạn 2018 – 2021, kết hợp các thông tin thống kê kinh tế - xã hội trên địa bàn thành phố Đà Nẵng.
• Phương pháp thống kê, so sánh và phân tích chỉ số tài chính: Đánh giá tốc độ tăng trưởng, tỷ trọng và chất lượng tín dụng thông qua hệ thống công thức chuẩn hóa:

Tên chỉ tiêu	Công thức tính	Ý nghĩa đánh giá
Tỷ lệ tăng trưởng dư nợ (%)	$\frac{\text{Dư nợ năm nay} - \text{Dư nợ năm trước}}{\text{Dư nợ năm trước}} \times 100%$	Đo lường mức độ mở rộng quy mô tín dụng qua các năm.
Tỷ lệ tăng trưởng doanh số cho vay (%)	$\frac{\text{DSCV năm nay} - \text{DSCV năm trước}}{\text{DSCV năm trước}} \times 100%$	Đánh giá khả năng tìm kiếm khách hàng và luân chuyển vốn cho vay mới.
Tỷ lệ thu lãi (%)	$\frac{\text{Tổng lãi đã thu trong năm}}{\text{Tổng lãi phải thu trong năm}} \times 100%$	Đánh giá hiệu quả công tác đôn đốc thu hồi lãi và kế hoạch tài chính.
Hệ số thu nợ (%)	$\frac{\text{Doanh số thu nợ}}{\text{Doanh số cho vay}} \times 100%$	Phản ánh khả năng thu hồi vốn trên tổng doanh số đã giải ngân.
Tỷ lệ nợ quá hạn (%)	$\frac{\text{Nợ quá hạn}}{\text{Tổng dư nợ}} \times 100%$	Đánh giá mức độ an toàn và chất lượng quản lý nợ vay.
Tỷ lệ nợ xấu (%)	$\frac{\text{Tổng nợ xấu (Nhóm 3, 4, 5)}}{\text{Tổng dư nợ}} \times 100%$	Đo lường thực chất rủi ro tín dụng tại ngân hàng.
Vòng quay vốn tín dụng (vòng)	$\frac{\text{Doanh số thu nợ}}{\text{Dư nợ bình quân}}$	Đo lường tốc độ luân chuyển vốn và hiệu quả thu hồi nợ.

• Phương pháp quan sát và khảo sát thực tế: Quá trình thực tập trực tiếp gần 3 tháng tại VietinBank – Chi nhánh Bắc Đà Nẵng, kết hợp tìm hiểu thực tế nhu cầu vay vốn của người dân tại các khu vực đô thị và nông thôn trên địa bàn thành phố Đà Nẵng.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về hoạt động cho vay khách hàng cá nhân tại các Ngân hàng Thương mại

Chương này làm rõ bản chất của cho vay như một hình thức cấp tín dụng bằng tiền tệ có tính chất hoàn trả gốc và lãi. Tác giả phân tích các đặc trưng cơ bản của hoạt động cho vay: mang hình thái giá trị tiền tệ, bản chất ứng trước chứa đựng rủi ro cao, đối tượng phong phú và phương thức đa dạng.

Hệ thống phân loại cho vay được phân tích toàn diện:

• Theo thời hạn: Cho vay ngắn hạn (đến 1 năm), trung hạn (trên 1 năm đến 5 năm), dài hạn (trên 5 năm).
• Theo mức độ tín nhiệm: Cho vay có bảo đảm bằng tài sản (cầm cố, thế chấp, tài sản hình thành từ vốn vay, bảo lãnh bên thứ ba) và cho vay không có bảo đảm bằng tài sản (cho vay tín chấp).
• Theo phương thức cho vay: Cho vay từng lần, cho vay theo hạn mức tín dụng, cho vay theo dự án đầu tư, cho vay hợp vốn, cho vay trả góp, cho vay theo hạn mức tín dụng dự phòng, cho vay qua thẻ tín dụng và cho vay theo hạn mức thấu chi.

Đối với phân khúc khách hàng cá nhân, chương 1 đi sâu vào hai nhóm sản phẩm chính:

1. Cho vay sản xuất kinh doanh: Cho vay tiểu thương (bổ sung vốn lưu động, sửa chữa sạp/quầy hàng), cho vay tiểu thủ công nghiệp (mua sắm thiết bị, máy móc) và cho vay hộ nông dân.
2. Cho vay tiêu dùng: Cho vay sinh hoạt - tiêu dùng (mua nhà, sửa nhà, mua sắm ô tô, đồ gia dụng) và cho vay hỗ trợ tiêu dùng (thấu chi, thẻ tín dụng, cho vay trả góp).

Bên cạnh đó, chương 1 cũng làm rõ vai trò của ngân hàng thương mại đối với nền kinh tế (cung cấp vốn, cầu nối doanh nghiệp với thị trường, công cụ điều tiết vĩ mô, hội nhập tài chính quốc tế) cùng 3 chức năng cốt lõi: trung gian tín dụng, trung gian thanh toán và chức năng "tạo tiền" (tiền ghi sổ).

Chương 2: Thực trạng hoạt động cho vay khách hàng cá nhân tại Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam - Chi nhánh Bắc Đà Nẵng

Chương 2 trình bày quá trình phát triển của VietinBank – Chi nhánh Bắc Đà Nẵng qua các mốc lịch sử:

• Tháng 3/1985: Thành lập Ngân hàng Nhà nước Việt Nam - Khu vực Hoà Khánh.
• Tháng 8/1988: Chuyển đổi thành Ngân hàng Công thương Khu vực Hoà Khánh trực thuộc Ngân hàng Công thương Tỉnh Quảng Nam - Đà Nẵng.
• Tháng 3/1997: Đổi tên thành Ngân hàng Công thương (Incombank) - Chi nhánh Liên Chiểu (Chi nhánh cấp II).
• Tháng 1/2007: Nâng cấp thành Chi nhánh cấp I trực thuộc Trụ sở chính VietinBank.
• Tháng 8/2009: Chuyển đổi cổ phần hóa thành Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam - Chi nhánh Liên Chiểu.
• Ngày 01/10/2010: Chính thức đổi tên thành Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam - Chi nhánh Bắc Đà Nẵng.

Cơ cấu tổ chức của chi nhánh được thiết lập theo hướng phân định rõ ràng giữa bộ phận khách hàng Doanh nghiệp và bộ phận khách hàng Cá nhân (Phòng Bán lẻ), giúp nâng cao tính chuyên môn hóa trong phục vụ từng nhóm khách hàng mục tiêu.

Văn bản ghi nhận danh mục số liệu thực tế qua các bảng thống kê giai đoạn 2018 – 2021 tại chi nhánh:

• Bảng 2.1: Tình hình tài chính của VietinBank – Chi nhánh Bắc Đà Nẵng.
• Bảng 2.2: Kết quả hoạt động kinh doanh và số lượng khách hàng vay vốn từ năm 2018 đến năm 2021.
• Bảng 2.3: Tình hình dư nợ cho vay khách hàng cá nhân từ năm 2018 đến năm 2021.
• Bảng 2.4: Cơ cấu nhóm nợ của khách hàng cá nhân (từ Nhóm 1: nợ tiêu chuẩn đến Nhóm 5: nợ có khả năng mất vốn) giai đoạn 2018 – 2021.
• Bảng 2.5: Tỷ lệ trích lập dự phòng rủi ro tín dụng tại chi nhánh giai đoạn 2018 – 2021.

Qua phân tích thực trạng, tác giả chỉ ra các hạn chế chủ yếu:

• Điều kiện về tài sản thế chấp (TSTC) còn khắt khe, tỷ lệ cho vay/giá trị TSTC chưa linh hoạt dẫn đến không đáp ứng đủ nhu cầu vốn thực tế của khách hàng.
• Nhiều khách hàng có nhu cầu vay vốn nhưng không đủ điều kiện pháp lý về TSTC hoặc phương án chứng minh nguồn thu nhập trả nợ.
• Chưa thiết lập và triển khai định hướng cụ thể về chiến lược quản trị quan hệ khách hàng (CRM) đồng bộ từ cấp quản lý đến cán bộ tín dụng.
• Mạng lưới phòng giao dịch (PGD) còn thưa thớt, diện tích mặt bằng tại một số điểm giao dịch còn hạn chế và phải thuê lại, gây khó khăn cho việc tiếp cận khách hàng.

Chương 3: Giải pháp mở rộng hoạt động cho vay khách hàng cá nhân tại Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam – Chi nhánh Bắc Đà Nẵng

Chương 3 đề xuất hệ thống giải pháp nghiệp vụ và mô hình tổ chức nhằm thúc đẩy tăng trưởng tín dụng bán lẻ an toàn, bền vững:

1. Tăng cường công tác huy động vốn: Nâng cao chất lượng dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt; tự động hóa việc chuyển đổi tiền gửi không kỳ hạn vượt định mức sang tiền gửi có kỳ hạn; liên kết thu hộ tiền điện, nước, cước viễn thông; đa dạng hóa sản phẩm tiền gửi tích lũy và tiết kiệm dự thưởng.
2. Phát triển mạng lưới và phân khúc khách hàng: Chủ động tiếp cận khách hàng theo từng phân đoạn thị trường, khai thác quan hệ đối tác kinh doanh và chuỗi khách hàng vệ tinh từ các khách hàng truyền thống hiện hữu.
3. Hoàn thiện chính sách tín dụng và tài sản đảm bảo: Cải tiến quy trình thủ tục cho vay gọn nhẹ; mở rộng phạm vi cho vay tín chấp cho khách hàng có xếp hạng tín dụng cao; đa dạng hóa loại hình tài sản đảm bảo và nâng tỷ lệ cho vay trên giá trị tài sản.
4. Chính sách lãi suất linh hoạt: Thiết lập các khung lãi suất ưu đãi riêng biệt cho từng nhóm đối tượng (khách hàng lâu năm, khách hàng uy tín, khách hàng sử dụng gói dịch vụ tổng hợp).
5. Kiểm soát và quản trị rủi ro tín dụng: Tăng cường kiểm tra định kỳ (1 - 2 tháng/lần) và đột xuất; kiểm soát chặt chẽ mục đích sử dụng vốn trước, trong và sau giải ngân; định giá lại tài sản thế chấp định kỳ; ứng dụng hệ thống chấm điểm và xếp hạng tín dụng nội bộ cho KHCN.
6. Phát triển nguồn nhân lực và kênh phân phối: Tăng cường biên chế cán bộ tín dụng; đào tạo chuyên sâu về kỹ năng nghiệp vụ và đạo đức nghề nghiệp; kết hợp kênh phân phối trực tiếp với ngân hàng điện tử (Internet Banking, Mobile Banking, Home Banking); mở rộng hợp tác kinh doanh với các showroom ô tô, siêu thị, trung tâm du học, ban quản lý chợ.
7. Đề xuất 2 kế hoạch triển khai cụ thể tại địa bàn:
   • Thành lập Nhóm nghiên cứu thị trường: Quy mô 5 - 8 thành viên, trực thuộc chi nhánh, thực hiện điều tra định tính và định lượng về nhu cầu vốn, tâm lý tiêu dùng, quy hoạch địa phương và theo dõi đối thủ cạnh tranh trên địa bàn Đà Nẵng.
   • Thành lập Nhóm phát triển tín dụng địa phương: Mỗi nhóm gồm 3 - 5 thành viên (chia thành các tổ tiếp xúc 3 người) trực tiếp đến các cơ quan, tổ chức, khu dân cư đô thị và nông thôn để giới thiệu sản phẩm cho vay, đặt mục tiêu gia tăng 15% số lượng khách hàng cá nhân so với cùng kỳ.
8. Kiến nghị hệ thống thông tin tín dụng và tín dụng xanh: Xây dựng hệ thống thông tin tín dụng (TTTD) tập trung theo nguyên tắc "Hiểu biết khách hàng"; hoàn thiện quy chế cấp tín dụng xanh theo tinh thần Chỉ thị số 03/CT-NHNN nhằm đón đầu xu hướng tăng trưởng bền vững.

Kết quả và đóng góp

• Hệ thống hóa chỉ tiêu phân tích: Văn bản đã cụ thể hóa hệ thống công thức đánh giá mở rộng tín dụng bán lẻ gắn liền với các chỉ số an toàn vốn, vòng quay tín dụng và tỷ lệ nợ xấu theo quy định của Ngân hàng Nhà nước.
• Phản ánh chi tiết tiến trình lịch sử và mô hình chi nhánh: Ghi nhận đầy đủ các giai đoạn chuyển đổi mô hình từ năm 1985 đến năm 2010 của VietinBank – Chi nhánh Bắc Đà Nẵng, đồng thời phân tích cơ cấu tổ chức phân tách giữa mảng khách hàng doanh nghiệp và mảng bán lẻ.
• Đóng góp về mặt giải pháp ứng dụng:
  • Đưa ra mô hình Nhóm nghiên cứu thị trường (5 - 8 người) và Nhóm phát triển tín dụng địa phương (3 - 5 người) với chỉ tiêu định lượng cụ thể (mục tiêu nâng số lượng KHCN tăng 15%).
  • Đề xuất các giải pháp liên kết kênh bán hàng trực tiếp với các đơn vị kinh doanh tại địa phương (đại lý phân phối xe hơi, trung tâm giáo dục/du học, ban quản lý chợ).
  • Đề xuất định hướng xây dựng hạ tầng thông tin tín dụng nội bộ và triển khai sản phẩm tín dụng xanh theo định hướng của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế về phạm vi dữ liệu: Nghiên cứu tập trung phân tích số liệu thực tế trong phạm vi giai đoạn 2018 – 2021 tại một chi nhánh duy nhất (VietinBank – Chi nhánh Bắc Đà Nẵng), chưa mở rộng so sánh tương quan số liệu với toàn bộ hệ thống VietinBank hoặc các ngân hàng thương mại đối thủ cùng địa bàn.
• Rào cản nguồn lực thực thi: Việc triển khai các giải pháp đề xuất (như thành lập các nhóm nghiên cứu thị trường, nhóm phát triển tín dụng lưu động và mở rộng mạng lưới PGD) đòi hỏi chi phí đầu tư ban đầu về nhân sự và ngân sách quảng bá tương đối lớn trong bối cảnh nền kinh tế thành phố Đà Nẵng đang trong giai đoạn hồi phục sau đại dịch Covid-19.

Giá trị tham khảo

Báo cáo thực tập tốt nghiệp là tài liệu tham khảo hữu ích cho:

• Sinh viên chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng, Quản trị Kinh doanh: Tham khảo cấu trúc một báo cáo thực tập tốt nghiệp chuẩn mực, phương pháp xây dựng hệ thống chỉ tiêu đánh giá hoạt động tín dụng và cách thức phân tích số liệu thực tế tại chi nhánh ngân hàng thương mại.
• Cán bộ tín dụng và nhân viên phát triển kinh doanh ngân hàng: Tham khảo các giải pháp thực tế về phân đoạn khách hàng cá nhân, quy trình tiếp cận khách hàng trực tiếp, quản trị rủi ro khoản vay tiêu dùng/sản xuất kinh doanh và các mô hình tiếp thị sản phẩm tín dụng địa phương.

Câu hỏi thường gặp

1. Tác giả sử dụng các phương pháp nào để phân loại hoạt động cho vay trong cơ sở lý luận?

Theo văn bản, hoạt động cho vay được phân loại dựa trên:

• Đối tượng khách hàng: Khách hàng cá nhân và khách hàng doanh nghiệp.
• Thời hạn cho vay: Ngắn hạn (đến 1 năm), trung hạn (trên 1 đến 5 năm), dài hạn (trên 5 năm).
• Mức độ tín nhiệm: Cho vay có bảo đảm bằng tài sản và cho vay không có bảo đảm bằng tài sản.
• Phương thức cho vay: Từng lần, theo hạn mức tín dụng, theo dự án đầu tư, hợp vốn, trả góp, theo hạn mức tín dụng dự phòng, qua thẻ tín dụng và theo hạn mức thấu chi.
• Phương thức hoàn trả: Trả nợ một lần khi đến hạn, trả nợ nhiều lần khi đến hạn, trả nợ nhiều lần không đi kèm thời hạn.
• Loại đồng tiền: Cho vay bằng VNĐ và cho vay bằng ngoại tệ.

2. Tiền thân lịch sử của VietinBank – Chi nhánh Bắc Đà Nẵng được hình thành như thế nào?

Chi nhánh có tiền thân từ Ngân hàng Nhà nước Việt Nam - Khu vực Hoà Khánh thành lập vào tháng 3/1985. Sau đó chuyển đổi thành Ngân hàng Công thương Khu vực Hoà Khánh (tháng 8/1988), Incombank - Chi nhánh Liên Chiểu cấp II (tháng 3/1997), Incombank - Chi nhánh Liên Chiểu cấp I (tháng 1/2007), Vietinbank - Chi nhánh Liên Chiểu (tháng 8/2009), và chính thức đổi tên thành Vietinbank - Chi nhánh Bắc Đà Nẵng từ ngày 01/10/2010.

3. Đề xuất thành lập Nhóm nghiên cứu thị trường có cơ cấu và nhiệm vụ cụ thể ra sao?

Nhóm nghiên cứu thị trường được đề xuất trực thuộc VietinBank – Chi nhánh Bắc Đà Nẵng với quy mô từ 5 đến 8 thành viên. Nhiệm vụ của nhóm gồm: khảo sát định tính và định lượng về thị hiếu, tâm lý, nhu cầu vay vốn của người dân tại từng khu vực của thành phố Đà Nẵng; thu thập số liệu về đối thủ cạnh tranh; phân tích doanh thu quá khứ để dự báo tương lai; và đề xuất thiết kế sản phẩm tín dụng phù hợp.

4. Mục tiêu định lượng và quy mô tổ chức của Nhóm phát triển tín dụng địa phương là gì?

Nhóm phát triển tín dụng địa phương được thiết kế với quy mô 3 - 5 thành viên mỗi nhóm, chia thành các tổ tiếp xúc gồm 3 người trang bị đồng phục, tờ rơi để đến trực tiếp các vùng nông thôn, đô thị và cơ quan. Mục tiêu đặt ra sau khi triển khai nhóm là nâng số lượng khách hàng cá nhân tăng 15% so với cùng kỳ năm trước.

5. Văn bản đề xuất việc triển khai Tín dụng xanh dựa trên văn bản pháp lý nào của Ngân hàng Nhà nước?

Đề xuất triển khai và phát triển tín dụng xanh tại các ngân hàng thương mại được dựa trên Chỉ thị số 03/CT-NHNN ngày 24/3/2015 của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam về việc thúc đẩy tăng trưởng tín dụng xanh và quản lý rủi ro môi trường, xã hội trong hoạt động cấp tín dụng.

Kết luận

Báo cáo thực tập tốt nghiệp của tác giả Nguyễn Thanh Hiếu đã phản ánh hệ thống cơ sở lý luận và thực trạng hoạt động cho vay khách hàng cá nhân tại Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam – Chi nhánh Bắc Đà Nẵng giai đoạn 2018 – 2021. Trên cơ sở nhận diện các rào cản về mạng lưới, thủ tục và yêu cầu tài sản bảo đảm, tác giả đã đề xuất hệ thống giải pháp mở rộng tín dụng bán lẻ đồng bộ từ huy động vốn, kiểm soát rủi ro đến xây dựng mô hình nhóm nghiên cứu thị trường và tiếp thị trực tiếp. Đây là tài liệu tổng hợp thực tiễn có giá trị tham khảo rõ ràng cho công tác nghiên cứu nghiệp vụ ngân hàng thương mại và quản trị tín dụng tại các chi nhánh cơ sở.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HOẠT ĐỘNG CHO VAY KHÁCH HÀNG CÁ NHÂN TẠI CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1. NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ CHO VAY 1. Khái niệm cho vay Cho vay là một trong những dịch vụ ngân hàng truyền thông mà các ngân hàng luôn chú trọng, đặc biệt quan tâm trong quá trình hình thành và phát triển. Đây là một trong những kênh đem lại nguồn thu nhập chủ yếu cho ngân hàng.

Theo mục 1, điều 2 của Quy định về hoạt động cho vay của tổ chức tín dụng đối với khách hàng (Theo Thông tư 39/2016/TT-NHNN, của Quy định về hoạt động cho vay của tổ chức tín dụng đối với khách hàng được Thống đốc Ngân hàng Nhà nước thông qua ngày 30/12/2016) thì cho vay được định nghĩa như sau: “ Cho vay là một hình thức cấp tín dụng, theo đó, tổ chức tín dụng giao cho khách hàng sử dụng một khoản tiền đề sử dụng vào mục đích và thời gian nhất định theo thỏa thuận với nguyên tắc có hoàn trả cả gốc và lãi”. Trong đời sống hàng ngày, mọi người hay nhầm lẫn tín dụng là cho vay. Tuy nhiên, cho vay chỉ là một trong những hình thức cấp tín dụng. Chúng ta cần phân biệt sự khác nhau giữa cho vay và tín dụng một cách rõ ràng.

“Về mặt tài chính, tín dụng là quan hệ chuyển nhượng quyền sử dụng vốn từ người sở hữu sang cho người sử dụng trong một thời hạn nhất định với một khoản chi phí nhất định. Có bốn hình thức cấp tín dụng chính mà các ngân hàng thương mại được phép cấp cho khách hàng là cho vay, bảo lãnh, chiết khấu và cho thuê tài chính. Như vậy, cho vay chỉ là một trong những hình thức cấp tín dụng của các ngân hàng thương mại. Khi khách hàng cần một số tiền để đầu tư kinh doanh mua sắm, chi tiêu tiêu dùng… khách hàng có thể tìm đến ngân hàng để được vay.

Ngân hàng sẽ dựa vào một số tiêu chí nhất định đề thẩm định phương án kinh doanh của khách hàng, thẩm định phương án hoàn trả nợ gốc và vốn vay, thẩm định năng lực tài chính của đối tượng vay, thẩm định uy tín tài sản bảo đảm… Nhờ vào một số tiêu chí đó và các công việc thẩm định trên ngân hàng có cơ sở để đảm bảo một cách tương đối rằng khách hàng có khả năng trả được lãi vay và nợ gốc trong tương lai, từ đó ngân hàng sẽ ra quyết định cho vay hay không và kiểm soát chặt chẽ món vay đó trong trường hợp khách hàng được vay vốn ngân hàng. Khách hàng phải có cam kết rõ ràng về thời gian trả nợ, số tiền phải trả, mục đích sử dụng nợ bằng văn bản pháp luật. Nhờ vào hoạt động cho vay mà ngân hàng đã trở thành kênh luân chuyển trung gian giữa tiền từ nơi thiểu nhu cầu đầu tư kinh doanh sang nơi mà tiền đang rất được cần để đầu tư kinh doanh. Ngân hàng hưởng được lợi ích từ chênh lệch lãi suất cho vay và lãi suất huy động vốn, đồng thời bôi trơn guồng máy vận chuyển đồng tiền trong xã hội.

Đặc trưng của cho vay Cho vay có hình thái giá trị tín dụng và tiền tệ: Không giống như các hình thức cấp tín dụng khác, cho vay có hình thái giá trị tín dụng là tiền tệ, xuất hiện từ rất sớm, chỉ sau chiết khấu). Với hình thái tiền tệ, cho vay có nhiều lợi thế hơn so với các hình thức cấp tín dụng khác bởi vì nó có thể thỏa mãn mọi nhu cầu đa dạng của nhiều tầng lớp khác nhau trong nền kinh tế, trong xã hội.