Phần mở đầu Chƣơng I: Cơ sở lý thuyết về tuyển dụng và đào tạo nguồn nhân lực Ở chƣơng này, bài nghiên cứu cung cấp một số khái niệm về nguồn nhân lực, tuyển dụng và đào tạo cũng nhƣ tầm quan trọng và quy trình tuyển dụng, đào tạo trong doanh nghiệp. Chƣơng II: Phân tích và đánh giá thực trạng công tác tuyển dụng và đào tạo nguồn nhân lực tại Công ty Cổ phần Quốc tế ICO- Chi nhánh Hồ Chí Minh Ở chƣơng này, bài nghiên cứu giới thiệu chung về Công ty CP Quốc tế ICO- CN HCM, phân tích kết quả khảo s t và đ nh gi thực trạng công tác tuyển dụng và đào tạo nhân sự tại Công ty CP Quốc tế ICO - CN HCM Chƣơng III: Một số giải pháp hoàn thiện công tác tuyển dụng và đào tạo nguồn nhân lực Công Ty Cổ Phần Quốc Tế ICO - Chi Nhánh Hồ Chí Minh giai đoạn 2017-2021 Dựa trên cơ sở phƣơng hƣớng, mục tiêu hoạt động của công ty và thực trạng công tác tuyển dụng và đào tạo nhân sự của công ty tác giả sẽ đƣa ra 6 một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác tuyển dụng và đào tạo nhân sự Công Ty CP Quốc Tế ICO - Chi nhánh HCM giai đoạn 2017-2021 Kết luận Tài liệu tham khảo Phụ lục 7 CHƢƠNG I: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ TUYỂN DỤNG VÀ ĐÀO TẠO NGUỒN NHÂN LỰC 1. Khái niệm nguồn nhân lực Trong suốt quá trình phát triển của lịch sử, nguồn lực con ngƣời luôn là vấn đề quan trọng và là mối quan tâm hàng đầu của mỗi quốc gia, dân tộc vì nguồn nhân lực là yếu tố quan trọng quyết định sức mạnh của đất nƣớc. Điều này càng đƣợc thể hiện r nét hơn trong qu trình toàn cầu hóa hiện nay, khi nền kinh tế dựa nhiều vào tri thức sẽ tạo ra nhiều cơ hội phát triển, góp phần quan trọng trong việc duy trì đƣợc tốc độ tăng trƣởng kinh tế cao và sử dụng hiệu quả nguồn lực kinh tê.
Khái niệm nguồn nhân lực hiện nay không còn xa lạ với nền kinh tế nƣớc ta. Cho đến nay quan niệm về vấn đề này vẫn còn đƣợc định nghĩa theo nhiều cách khác nhau. Có thể nêu lên một số quan niệm nhƣ sau: Theo gi o sƣ Phạm Minh Hạc (2001), nguồn nhân lực cần phải hiểu là tổng thể các tiềm năng lao động của một nƣớc hay một địa phƣơng sẵn sàng tham gia một công việc nào đ. “Nguồn nhân lực là tổng thể những tiềm năng của con ngƣời trƣớc hết & cơ bản nhất là tiềm năng lao động), gồm: thể lực, trí lực, nhân cách của con ngƣời nhằm đ p ứng yêu cầu của một tổ chức hoặc một cơ cấu kinh tế - xã hội nhất định.” (Võ Xuân Tiến, 2010, trang 264) Theo Tiến sĩ Nguyễn Thanh Hội (2013, trang 10) khái niệm “ nguồn nhân lực bao gồm tất cả các tiềm năng của con ngƣời trong một tổ chức hay xã hội ( kể cả những thành viên trong ban lãnh đạo của doanh nghiệp) tức là tất cả các thành viên của doanh nghiệp sử dụng kiến thức, khả năng, hành vi ứng xử và giá trị đạo đức để thành lập, duy trì và phát triển doanh nghiệp”.
Khi xem xét khái niệm về nguồn nhân lực, tác giả nhận thấy rằng nguồn nhân lực có thể hiểu theo hai nghĩa: Theo nghĩa rộng, nguồn nhân lực là nguồn lực con ngƣời, là tổng thể tiềm năng của con ngƣời. 8 Theo nghĩa hẹp hơn, nguồn nhân lực đƣợc là dân số trong độ tuổi có khả năng lao động, sẵn sàng tham gia lao động. Vậy nguồn nhân lực hiểu theo nghĩa này sẽ bao gồm: số ngƣời đang làm việc, ngƣời thất nghiệp, và lao động dự phòng. Theo quan niệm của tác giả, nguồn nhân lực đƣợc hiểu chung nhất là tổng thể tiềm năng của con ngƣời bao gồm thể lực, trí lực, hành vi ứng xử, đạo đức tham gia vào qu trình lao động (thành lập, duy trì và phát triển) nhằm đ p ứng yêu cầu của tổ chức.
Vậy trong doanh nghiệp, nguồn nhân lực là tổng thể số ngƣời lao động trong doanh nghiệp, đƣợc xem xét dựa trên số lƣợng và chất lƣợng ngƣời lao động. Tuyển dụng nhân sự 1. Khái niệm về tuyển dụng và tầm quan trọng của tuyển dụng nhân sự 1. Khái niệm về tuyển dụng nhân sự “Tuyển dụng nhân sự là quá trình thu hút các cá nhân trong và ngoài tổ chức c đủ tiêu chuẩn thích hợp tham gia dự tuyển để lựa chọn ra những ứng viên đầy đủ điều kiện đ p ứng đƣợc yêu cầu của tổ chức.
Sau đó định hƣớng, hƣớng dẫn nhân viên mới hòa nhập với môi trƣờng của tổ chức’’ Phạm Đức Thành, 2006, trang168) Tuyển dụng nhân sự gồm hai quá trình: - Tuyển mộ: là quá trình thu hút, tìm kiếm, động viên ngƣời có trình độ phù hợp với yêu cầu của tổ chức tham gia dự tuyển cho vị trí công việc đ. - Tuyển chọn: là quá trình đ nh gi , lựa chọn ngƣời phù hợp với yêu cầu công việc trong số những ứng viên. Ngày nay, với sự phát triển của khoa học, công nghệ, xã hội mà nhà tuyển dụng có nhiều cách thức tuyển dụng ngƣời lao động phù hợp với các vị trí trong công ty. Theo Trần Kim Dung (2015) thì tuyển dụng có nhiều hình thức, tuy nhiên có thể đƣợc chia thành hai hình thức chính sau: 9 - Tuyển dụng nội bộ doanh nghiệp.
Đây là hình thức tuyển dụng mà ứng viên chính là nhân viên trong công ty. Hình thức tuyển dụng này giúp nhà quản trị tiết kiệm đƣợc thời gian cũng nhƣ c c chi phí ph t sinh kh c. Ngoài ra, nhà quản trị có thể đ nh gi năng lực ứng viên tốt hơn do ứng viên này đã c thời gian làm việc, rèn luyện, thử thách tại công ty. ng viên từ nội bộ cũng sẽ hòa nhập, thích nghi và phát triển công việc tại vị trí mới tốt hơn do đã quen thuộc với văn h a, con ngƣời và hoạt động trong công ty.
Tuyển dụng nội bộ cũng là c ch khen thƣởng cho sự cống hiến của nhân viên trong công ty, khích lệ họ làm việc tốt hơn và gắn bó lâu dài với công ty. - Tuyển dụng ứng viên từ bên ngoài. Các nhà tuyển dụng có thể tuyển dụng thông qua: (1) thông qua quảng cáo, 2 thông qua văn phòng dịch vụ lao động, (3) tuyển dụng từ c c trƣờng trung học, cao đẳng, đại học (4) các hình thức kh c nhƣ giới thiệu từ chính quyền, thông qua Internet. Hình thức tuyển dụng này mang lại nguồn ứng viên lớn, đa dạng, có nhiều ý tƣởng mới, ngoài ra chi phí tuyển dụng cấp quản lý thƣờng thấp hơn so với việc đào tạo nhân viên từ nội bộ doanh nghiệp.
Tầm quan trọng của tuyển dụng nhân sự Tuyển dụng là một công tác góp phần tạo dựng nên sự thành công của doanh nghiệp. Tìm kiếm ngƣời phù hợp với doanh nghiệp, sử dụng đúng và phát huy khả năng của c nhân đ và trong công việc là cơ sở đầu tiên trong việc hình thành và phát triển một doanh nghiệp mạnh. Tuyển dụng hiệu quả mang lại những lợi ích sau: + Xây dựng đƣợc nguồn nhân lực đ p ứng đƣợc yêu cầu công việc, phù hợp với văn h a và mục tiêu phát triển của công ty, giúp nâng cao hiệu quả công việc, khẳng định đƣợc thƣơng hiệu của doanh nghiệp mình. + Tuyển dụng đƣợc những ứng viên phù hợp, giúp tiết kiệm chi phí đào tạo nhân viên.
+ Giảm chi phí, thời gian cho việc tuyển dụng khi đã tuyển dụng đƣợc nhân viên phù hợp với công việc, muốn gắn bó lâu dài với tổ chức. Việc này giúp 10 giảm chi phí và thời gian khi không phải tuyển dụng mới trừ khi công ty muốn mở rộng sản xuất kinh doanh. + Xu thế tuyển dụng hiện nay là sử dụng ngƣời lao động có kiến thức, kỹ năng và s ng tạo. Một khi doanh nghiệp tuyển dụng đƣợc những ứng viên đ p ứng đƣợc 3 tiêu chí trên sẽ mang đến cho doanh nghiệp một làn gió mới, những ý tƣởng sáng tạo, mới mẻ, đảm bảo doanh nghiệp không ngừng hội nhập, phát triển kịp với xu thế phát triển của kinh tế, xã hội.
Ngƣợc lại, công tác tuyển dụng không hiệu quả thậm chí mắc phải những sai lầm sẽ ảnh hƣởng không tốt đến doanh nghiệp. Trong thực tế, khi nhân viên thôi việc do không phù hợp với doanh nghiệp, thƣờng mang lại những hậu quả nhƣ: + Gây ra những thiệt hại về chi phí nhƣ: chi phí tuyển dụng, chi phí đào tạo,… + Gây lãng phí thời gian, chi phí của doanh nghiệp để tuyển dụng ngƣời mới. + Thông thƣờng, một ví trí bị thiếu ngƣời, rất khó ngay lập tức lấp đầy đƣợc, nếu đƣợc cũng gặp nhiều kh khăn để công việc đƣợc thực hiện một c ch trơn tru, sự phối hợp trong nội bộ bộ phận, với c c phòng ban kh c cũng khó thực sự thuận lợi. + Có thể khiến doanh nghiệp vƣớng vào các quan hệ ph p lý nhƣ kiện tụng, tranh chấp liên quan đến lao động.
+ Trong một số trƣờng hợp, có thể ảnh hƣởng xấu đến hình ảnh, tuy tín của doanh nghiệp. Do đ , công t c tuyển dụng là rất quan trọng. Tuyển dụng hiệu quả không những giúp doanh nghiệp thực hiện tốt hàng loạt các hoạt động khác nhƣ đào tạo, duy trì và phát triển nguồn nhân lực,… mà còn giúp hạn chế những t c động tiêu cực nêu trên, những điều này sẽ thúc đẩy doanh nghiệp ngày càng phát triển. Quy trình tuyển dụng nhân sự Tuyển dụng là công tác gồm nhiều bƣớc vì mục tiêu là chọn ra đƣợc ứng viên phù hợp với điều kiện, yêu cầu công việc.
Trong quá trình này, nhà tuyển dụng sẽ loại bỏ những ứng viên không phù hợp, không đạt các tiêu chuẩn của doanh nghiệp đặt ra, tìm ra đƣợc ứng viên tiềm năng nhất. Quy trình tuyển dụng có thể đƣợc kh i qu t theo hình 1.1 qua 10 bƣớc: Hình 1.1: Quy trình tuyển dụng Nguồn: Trần Kim Dung, 2015 Trong thực tế, phụ thuộc vào yêu cầu tuyển dụng, đặc điểm của doanh nghiệp, quan điểm của hội đồng tuyển dụng mà c c bƣớc và nội dung thực hiện có thể thay đổi linh hoạt. Bƣớc 1: Chuẩn bị tuyển dụng Trong bƣớc này, cần phải: + Thành lập Hội đồng tuyển dụng, trong đ phải x c định các thành viên, quyền hạn và trách nhiệm của các thành viên trong Hội đồng tuyển dụng. 12 + Nghiên cứu kỹ các loại văn bản, quy định của Nhà nƣớc và tổ chức, doanh nghiệp liên quan đến tuyển dụng.
+ X c định các tiêu chuẩn tuyển dụng.