Nghiên cứu xây dựng giải pháp đảm bảo an toàn dữ liệu cho tổng công ty mạng lưới unitel tại tỉnh attapeu nước chdcnd lào

Tài liệu nghiên cứu Nghiên cứu xây dựng giải pháp đảm bảo an toàn dữ liệu cho tổng công ty mạng lưới unitel tại tỉnh, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên

• Tác giả: Khampheng Chanthaloth
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Đình Lầu
• Trường học: Đại học Đà Nẵng
• Chuyên ngành: Công nghệ thông tin
• Đề tài: Giải Pháp Đảm Bảo An Toàn Dữ Liệu Cho Tổng Công Ty Mạng Lưới Unitel Tại Attapeu, Lào
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Đà Nẵng

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 0.2. Mục đích nghiên cứu
• 0.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 0.4. Phương pháp nghiên cứu
• 0.5. Phương pháp thực nghiệm
• 0.6. Bố cục luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: KHUNG QUẢN LÝ DỮ LIỆU
• 1.1. KHÁI NIỆM CHUNG VỀ QUẢN LÝ DỮ LIỆU
• 1.1.1. Định nghĩa thông tin và dữ liệu
• 1.1.2. Quản lý dữ liệu
• 1.1.3. Quản trị dữ liệu
• 1.1.4. Phân biệt quản lý và quản trị dữ liệu
• 1.1.5. Lợi ích và tầm quan trọng của quản lý dữ liệu
• 1.1.6. Nguyên tắc quản lý dữ liệu
• 1.1.7. Các lĩnh vực trọng tâm chính cần được đề cập trong quản lý dữ liệu
• 1.1.8. An ninh dữ liệu và quản lý rủi ro
• 1.1.9. Các bước cơ bản để thực hiện quản lý dữ liệu
• 1.2. KHUNG QUẢN LÝ DỮ LIỆU
• 1.3. KHUNG QUẢN LÝ DỮ LIỆU VIỄN THÔNG CHO TCT MẠNG LƯỚI UNITEL TẠI TỈNH ATTAPEU - LÀO
• 1.4. KẾT CHƯƠNG
• 2. CHƯƠNG 2: QUẢN LÝ AN TOÀN THÔNG TIN TRONG DOANH NGHIỆP
• 2.1. ĐỊNH NGHĨA AN TOÀN THÔNG TIN
• 2.2. CÁC PHƯƠNG PHÁP QUẢN LÝ AN TOÀN THÔNG TIN
• 2.2.1. Tiêu chuẩn quản lý an toàn thông tin ISO27001:2013
• 2.2.2. Phương pháp tiếp cận PCDA
• 2.2.3. Phương pháp quản lý rủi ro
• 2.3. KHUNG QUẢN LÝ AN TOÀN THÔNG TIN
• 2.4. KẾT CHƯƠNG
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP NÂNG CAO NĂNG LỰC QUẢN LÝ AN TOÀN THÔNG TIN DỮ LIỆU VIỄN THÔNG
• 3.1. PHƯƠNG PHÁP QUẢN LÝ RỦI RO
• 3.1.1. Nguyên lý quản lý rủi ro cho tổ chức
• 3.1.2. Mô hình tổ chức và phương pháp quản lý rủi ro
• 3.1.3. Quy trình quản lý rủi ro
• 3.1.4. Thực hiện đánh giá rủi ro cho hệ thống dữ liệu viễn thông và xây dựng kế hoạch xử lý rủi ro
• 3.2. QUẢN LÝ AN TOÀN VẬN HÀNH
• 3.3. QUẢN LÝ TÍNH LIỀN MẠCH, LIÊN TỤC KINH DOANH
• 3.4. KẾT CHƯƠNG
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Giải Pháp Đảm Bảo An Toàn Dữ Liệu Tại Unitel

Trong bối cảnh công nghệ thông tin phát triển mạnh mẽ, việc đảm bảo an toàn dữ liệu cho Tổng Công Ty Mạng Lưới Unitel tại Attapeu, Lào trở thành một nhiệm vụ cấp thiết. Dữ liệu không chỉ là tài sản quý giá mà còn là yếu tố quyết định đến sự thành công của tổ chức. Việc xây dựng giải pháp an toàn dữ liệu không chỉ giúp bảo vệ thông tin mà còn nâng cao uy tín và sự tin cậy từ phía khách hàng.

1.1. Tầm Quan Trọng Của An Toàn Dữ Liệu Trong Doanh Nghiệp

An toàn dữ liệu là yếu tố sống còn trong việc bảo vệ thông tin nhạy cảm của tổ chức. Việc không đảm bảo an toàn có thể dẫn đến mất mát dữ liệu, ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh và uy tín của doanh nghiệp.

1.2. Các Nguyên Tắc Cơ Bản Trong Quản Lý Dữ Liệu

Quản lý dữ liệu hiệu quả bao gồm việc xác định rõ các quy trình, chính sách và công nghệ cần thiết để bảo vệ dữ liệu. Điều này giúp tổ chức duy trì tính toàn vẹn và bảo mật thông tin.

II. Những Thách Thức Trong Việc Đảm Bảo An Toàn Dữ Liệu Tại Unitel

Tổng Công Ty Mạng Lưới Unitel đang đối mặt với nhiều thách thức trong việc quản lý và bảo vệ dữ liệu. Những vấn đề này không chỉ đến từ công nghệ mà còn từ con người và quy trình làm việc. Việc nhận diện và giải quyết các thách thức này là rất quan trọng để đảm bảo an toàn dữ liệu.

2.1. Rủi Ro Từ Các Cuộc Tấn Công Mạng

Các cuộc tấn công mạng ngày càng tinh vi, đe dọa đến an toàn dữ liệu của tổ chức. Việc không có biện pháp phòng ngừa hiệu quả có thể dẫn đến mất mát thông tin nghiêm trọng.

2.2. Thiếu Hụt Về Nhân Lực Chuyên Môn

Sự thiếu hụt nhân lực có chuyên môn trong lĩnh vực an toàn thông tin là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến việc quản lý dữ liệu không hiệu quả. Đào tạo và phát triển nguồn nhân lực là cần thiết để nâng cao năng lực bảo mật.

III. Phương Pháp Quản Lý An Toàn Dữ Liệu Hiệu Quả Tại Unitel

Để đảm bảo an toàn dữ liệu, Tổng Công Ty Mạng Lưới Unitel cần áp dụng các phương pháp quản lý hiện đại. Những phương pháp này không chỉ giúp bảo vệ dữ liệu mà còn nâng cao hiệu quả hoạt động của tổ chức.

3.1. Áp Dụng Tiêu Chuẩn ISO 27001 2013

Tiêu chuẩn ISO 27001:2013 cung cấp khung quản lý an toàn thông tin toàn diện, giúp tổ chức thiết lập và duy trì hệ thống quản lý an toàn thông tin hiệu quả.

3.2. Xây Dựng Chính Sách Bảo Mật Dữ Liệu

Chính sách bảo mật dữ liệu rõ ràng và cụ thể sẽ giúp tổ chức xác định các quy trình và trách nhiệm trong việc bảo vệ thông tin nhạy cảm.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Các Giải Pháp An Toàn Dữ Liệu Tại Unitel

Việc triển khai các giải pháp an toàn dữ liệu tại Tổng Công Ty Mạng Lưới Unitel đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Những ứng dụng này không chỉ giúp bảo vệ dữ liệu mà còn nâng cao hiệu quả hoạt động của tổ chức.

4.1. Đánh Giá Hiệu Quả Của Các Giải Pháp Đã Triển Khai

Đánh giá hiệu quả của các giải pháp an toàn dữ liệu giúp tổ chức nhận diện được những điểm mạnh và điểm yếu trong hệ thống bảo mật hiện tại.

4.2. Tăng Cường Đào Tạo Nhân Sự Về An Toàn Dữ Liệu

Đào tạo nhân sự về an toàn dữ liệu là một trong những yếu tố quan trọng giúp nâng cao nhận thức và kỹ năng bảo mật thông tin trong tổ chức.

V. Kết Luận Về Giải Pháp Đảm Bảo An Toàn Dữ Liệu Tại Unitel

Giải pháp đảm bảo an toàn dữ liệu cho Tổng Công Ty Mạng Lưới Unitel tại Attapeu, Lào là một quá trình liên tục và cần sự cam kết từ tất cả các cấp trong tổ chức. Việc áp dụng các phương pháp quản lý hiện đại sẽ giúp tổ chức bảo vệ thông tin hiệu quả hơn.

5.1. Tương Lai Của An Toàn Dữ Liệu Tại Unitel

Tương lai của an toàn dữ liệu tại Unitel phụ thuộc vào khả năng thích ứng với các công nghệ mới và sự phát triển của các phương pháp bảo mật.

5.2. Khuyến Nghị Để Nâng Cao An Toàn Dữ Liệu

Khuyến nghị cho tổ chức là cần thường xuyên cập nhật các chính sách và quy trình bảo mật, đồng thời đầu tư vào công nghệ mới để nâng cao khả năng bảo vệ dữ liệu.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh chuyển đổi số và phát triển mạnh mẽ của công nghệ thông tin, dữ liệu được xem là tài sản quan trọng hàng đầu của các tổ chức, đặc biệt trong lĩnh vực viễn thông. Tại Tổng công ty Mạng lưới Unitel, tỉnh Attapeu, nước CHDCND Lào, việc quản lý và đảm bảo an toàn dữ liệu viễn thông đang đối mặt với nhiều thách thức như dữ liệu phân tán, quản lý chưa tập trung và thiếu các giải pháp tổng thể về an toàn thông tin. Theo ước tính, hơn 80% sự cố an toàn thông tin xuất phát từ yếu tố quản lý và con người, trong khi các hoạt động nâng cao nhận thức về an toàn thông tin chưa được chú trọng đúng mức. Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là xây dựng giải pháp đảm bảo an toàn dữ liệu viễn thông, tập trung vào nâng cao năng lực quản lý an toàn thông tin cho Tổng công ty mạng lưới Unitel tại Attapeu. Phạm vi nghiên cứu bao gồm các hoạt động quản lý rủi ro, vận hành khai thác và nâng cao tính liên tục của hệ thống công nghệ thông tin và viễn thông trong giai đoạn năm 2022-2023. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao chất lượng dữ liệu, giảm thiểu rủi ro sự cố, đồng thời tăng cường độ tin cậy và bảo mật thông tin, góp phần thúc đẩy sự phát triển bền vững của tổ chức.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên hai khung lý thuyết chính: Khung quản lý dữ liệu DAMA và tiêu chuẩn quản lý an toàn thông tin ISO 27001:2013. Khung DAMA tập trung vào các thành phần quản lý dữ liệu như quản trị dữ liệu, kiến trúc dữ liệu, lưu trữ và vận hành, bảo mật dữ liệu, tích hợp dữ liệu, quản lý tài liệu và chất lượng dữ liệu. Trong đó, quản trị dữ liệu đóng vai trò trung tâm, đảm bảo tính nhất quán và cân bằng giữa các chức năng quản lý dữ liệu. Tiêu chuẩn ISO 27001:2013 cung cấp mô hình hệ thống quản lý an toàn thông tin (ISMS) với quy trình PDCA (Lập kế hoạch - Thực hiện - Kiểm tra - Hành động), giúp tổ chức thiết lập, vận hành, giám sát và cải tiến liên tục hệ thống bảo mật thông tin. Các khái niệm chính bao gồm an toàn thông tin với ba thuộc tính cốt lõi: tính bảo mật, tính toàn vẹn và tính sẵn sàng; quản lý rủi ro an toàn thông tin; và các biện pháp kiểm soát an ninh theo tiêu chuẩn quốc tế.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp kết hợp giữa khảo sát thực trạng, phân tích tài liệu và thực nghiệm triển khai giải pháp. Nguồn dữ liệu chính bao gồm kết quả khảo sát đánh giá hiện trạng quản lý dữ liệu và an toàn thông tin tại Tổng công ty mạng lưới Unitel, các tài liệu pháp luật và tiêu chuẩn quốc tế liên quan. Cỡ mẫu khảo sát gồm các cán bộ quản lý và nhân viên kỹ thuật trong các phòng ban chức năng của đơn vị. Phương pháp chọn mẫu là chọn mẫu thuận tiện và mẫu có chủ đích nhằm đảm bảo thu thập được thông tin đa chiều. Phân tích dữ liệu sử dụng phương pháp định tính và định lượng, bao gồm đánh giá điểm mạnh, điểm yếu, phân tích rủi ro và xây dựng mô hình quản lý. Timeline nghiên cứu kéo dài trong khoảng 12 tháng, từ khảo sát hiện trạng, xây dựng khung quản lý, triển khai thực nghiệm đến đánh giá kết quả và đề xuất giải pháp.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Hiện trạng quản lý dữ liệu phân tán và chưa tập trung: Khảo sát cho thấy dữ liệu viễn thông tại Unitel được lưu trữ và quản lý rải rác tại nhiều phòng ban, gây khó khăn trong việc thu thập và làm sạch dữ liệu, chiếm tới khoảng 70% thời gian dự án dữ liệu.

2. Thiếu hệ thống quản lý an toàn thông tin tổng thể: Đơn vị chưa triển khai đầy đủ các giải pháp quản lý rủi ro an toàn thông tin, chỉ xử lý sự cố khi phát sinh, dẫn đến tỷ lệ sự cố an toàn thông tin hàng ngày chiếm khoảng 15% tổng số sự cố kỹ thuật.

3. Chưa có kế hoạch đảm bảo tính liên tục và dự phòng hệ thống: Các phương án dự phòng và thử nghiệm tính liên tục chưa được thực hiện định kỳ, làm tăng nguy cơ gián đoạn dịch vụ viễn thông, ảnh hưởng đến hơn 10% thời gian hoạt động hệ thống trong năm qua.

4. Nhận thức và đào tạo an toàn thông tin còn hạn chế: Hơn 80% sự cố liên quan đến yếu tố con người, tuy nhiên chưa có chương trình đào tạo nâng cao nhận thức an toàn thông tin thường xuyên cho nhân viên.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của các vấn đề trên xuất phát từ việc thiếu một khung quản lý dữ liệu và an toàn thông tin toàn diện, cũng như chưa có sự phối hợp chặt chẽ giữa các phòng ban trong tổ chức. So với các nghiên cứu trong ngành viễn thông, việc áp dụng tiêu chuẩn ISO 27001 và mô hình PDCA đã được chứng minh là hiệu quả trong việc nâng cao năng lực quản lý an toàn thông tin. Việc xây dựng khung quản lý dữ liệu viễn thông dựa trên DAMA giúp tổ chức có cái nhìn tổng thể về các hợp phần cần quản lý, từ quản trị, thu thập, lưu trữ đến phân tích và bảo mật dữ liệu. Các biểu đồ đánh giá rủi ro và bảng phân tích điểm yếu, đe dọa được sử dụng để minh họa mức độ ưu tiên xử lý rủi ro, giúp lãnh đạo có cơ sở ra quyết định. Kết quả nghiên cứu cho thấy việc triển khai các giải pháp quản lý rủi ro, vận hành và đảm bảo tính liên tục sẽ giảm thiểu đáng kể các sự cố, nâng cao độ tin cậy hệ thống và tăng cường bảo mật dữ liệu.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Xây dựng và triển khai hệ thống quản lý rủi ro an toàn thông tin: Thiết lập quy trình đánh giá, phân loại và xử lý rủi ro theo tiêu chuẩn ISO 31000:2018, áp dụng công cụ quản lý rủi ro chuyên biệt. Mục tiêu giảm tỷ lệ sự cố an toàn thông tin xuống dưới 5% trong vòng 12 tháng. Chủ thể thực hiện là phòng An ninh mạng phối hợp với các phòng ban liên quan.

2. Hoàn thiện quy trình vận hành khai thác an toàn: Xây dựng bộ quy trình vận hành chuẩn, tích hợp các biện pháp kiểm soát truy cập, mã hóa dữ liệu và giám sát liên tục. Đào tạo nhân viên vận hành về quy trình mới trong 6 tháng đầu. Chủ thể thực hiện là phòng Vận hành và phòng Đào tạo.

3. Thiết lập kế hoạch đảm bảo tính liên tục kinh doanh (BCP): Xây dựng và thử nghiệm định kỳ các phương án dự phòng, khôi phục hệ thống nhằm đảm bảo thời gian gián đoạn dịch vụ dưới 1% mỗi năm. Chủ thể thực hiện là Ban Quản lý dự án và phòng CNTT.

4. Tăng cường đào tạo và nâng cao nhận thức an toàn thông tin: Triển khai chương trình đào tạo định kỳ, truyền thông nội bộ về an toàn thông tin cho toàn bộ nhân viên, đặc biệt là các bộ phận liên quan trực tiếp đến dữ liệu. Mục tiêu đạt 100% nhân viên tham gia đào tạo hàng năm. Chủ thể thực hiện là phòng Nhân sự và phòng An ninh mạng.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Lãnh đạo và quản lý doanh nghiệp viễn thông: Giúp hiểu rõ tầm quan trọng của quản lý dữ liệu và an toàn thông tin, từ đó xây dựng chiến lược và chính sách phù hợp.

2. Chuyên viên công nghệ thông tin và an ninh mạng: Cung cấp kiến thức chuyên sâu về khung quản lý dữ liệu và các giải pháp an toàn thông tin theo tiêu chuẩn quốc tế, hỗ trợ triển khai thực tế.

3. Nhà nghiên cứu và sinh viên ngành công nghệ thông tin: Là tài liệu tham khảo quý giá về phương pháp nghiên cứu, xây dựng khung quản lý và áp dụng tiêu chuẩn ISO 27001 trong môi trường viễn thông.

4. Các tổ chức, doanh nghiệp có hệ thống dữ liệu phức tạp: Tham khảo mô hình quản lý dữ liệu và an toàn thông tin để áp dụng, nâng cao hiệu quả quản lý và bảo vệ tài sản dữ liệu.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao quản lý dữ liệu lại quan trọng trong viễn thông?
   Quản lý dữ liệu giúp đảm bảo dữ liệu được thu thập, lưu trữ và sử dụng hiệu quả, nâng cao chất lượng phân tích và ra quyết định, đồng thời giảm thiểu rủi ro mất mát hoặc lộ thông tin quan trọng.

2. Tiêu chuẩn ISO 27001:2013 có vai trò gì trong quản lý an toàn thông tin?
   ISO 27001:2013 cung cấp khung hệ thống quản lý an toàn thông tin (ISMS) giúp tổ chức thiết lập, vận hành và cải tiến liên tục các biện pháp bảo vệ thông tin, giảm thiểu rủi ro bảo mật.

3. Phương pháp PDCA được áp dụng như thế nào trong nghiên cứu?
   PDCA là chu trình Lập kế hoạch - Thực hiện - Kiểm tra - Hành động, được sử dụng để triển khai và giám sát hệ thống quản lý an toàn thông tin, đảm bảo cải tiến liên tục và hiệu quả.

4. Làm thế nào để đánh giá rủi ro an toàn thông tin hiệu quả?
   Đánh giá rủi ro dựa trên việc nhận diện tài sản, điểm yếu, đe dọa và xác định mức độ ảnh hưởng, tần suất xảy ra, từ đó ưu tiên xử lý các rủi ro có mức độ nghiêm trọng cao.

5. Giải pháp nào giúp nâng cao nhận thức an toàn thông tin cho nhân viên?
   Triển khai chương trình đào tạo định kỳ, truyền thông nội bộ, xây dựng văn hóa an toàn thông tin và đánh giá hiệu quả qua các bài kiểm tra, khảo sát nhận thức.

Kết luận

• Luận văn đã xây dựng thành công khung quản lý dữ liệu viễn thông phù hợp với đặc thù của Tổng công ty mạng lưới Unitel tại Attapeu, tập trung vào hợp phần quản lý an toàn thông tin.
• Áp dụng tiêu chuẩn ISO 27001:2013 và mô hình PDCA giúp tổ chức thiết lập hệ thống quản lý an toàn thông tin hiệu quả, giảm thiểu rủi ro và nâng cao tính liên tục của hệ thống.
• Ba giải pháp chính được đề xuất gồm quản lý rủi ro, quản lý vận hành và đảm bảo tính liên tục kinh doanh, cùng với chương trình đào tạo nâng cao nhận thức an toàn thông tin.
• Kết quả triển khai thực nghiệm cho thấy giảm tỷ lệ sự cố an toàn thông tin, tăng cường bảo mật và nâng cao độ tin cậy hệ thống viễn thông.
• Các bước tiếp theo bao gồm mở rộng triển khai toàn diện các hợp phần quản lý dữ liệu, đánh giá định kỳ và cập nhật giải pháp phù hợp với sự phát triển công nghệ và yêu cầu tổ chức.

Hành động ngay hôm nay: Các đơn vị viễn thông và tổ chức quản lý dữ liệu nên áp dụng các giải pháp quản lý an toàn thông tin toàn diện để bảo vệ tài sản dữ liệu, nâng cao hiệu quả hoạt động và đảm bảo sự phát triển bền vững trong kỷ nguyên số.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1. KHUNG QUẢN LÝ DỮ LIỆU Chương này giúp ta hiểu được các định nghĩa về thông tin dữ liệu và quản lý dữ liệu. Ngoài ra, khung quản lý dữ liệu còn giúp tạo ra một môi trường làm việc chuyên nghiệp và tiên tiến hơn cho các nhân viên liên quan đến việc quản lý dữ liệu. Việc đào tạo và áp dụng các quy trình và chính sách cũng sẽ giúp nâng cao năng lực và kỹ năng của nhân viên, từ đó cải thiện chất lượng và hiệu quả của công việc.

QUẢN LÝ AN TOÀN THÔNG TIN TRONG DOANH NGHIỆP Chương này giới thiệu chi tết về kiến thức an ninh an toàn thông tin và cách thức quản lý về thông tin. Quản lý an toàn thông tin trong doanh nghiệp là một yêu cầu quan trọng để đảm bảo tính toàn vẹn, sự bảo mật và khả năng truy cập của thông tin quan trọng trong doanh nghiệp. Đây là một hoạt động liên tục và đòi hỏ. GIẢI PHÁP NÂNG CAO NĂNG LỰC QUẢN LÝ AN TOÀN THÔNG TIN DỮ LIỆU VIỄN THÔNG Trong chương này sẽ áp dụng các kiến thức được tìm hiểu ở hai chương và tiến hành đưa ra giải pháp về quản lý an toàn thông tin viễn thông.

Giải pháp nâng cao năng lực quản lý an toàn thông tin dữ liệu viễn thông là một quá trình liên tục để đảm bảo tính toàn vẹn, sự bảo mật và khả năng truy cập thông tin của dữ liệu viễn thông. Điều này là cần thiết trong bối cảnh mạng lưới viễn thông ngày càng phát triển và trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống của mọi người. KHUNG QUẢN LÝ DỮ LIỆU 1.1 KHÁI NIỆM CHUNG VỀ QUẢN LÝ DỮ LIỆU 1.1 Định nghĩa thông tin và dữ liệu Ngày nay, nhiều tổ chức nhận ra rằng dữ liệu là tài sản vô cùng quan trọng của doanh nghiệp. Dữ liệu và thông tin có thể cung cấp cái nhìn sâu sắc về khách hàng, sản phẩm và dịch vụ của họ qua đó giúp doanh nghiệp đổi mới và đạt được mục tiêu chiến lược [1][3].

Mặc dù thừa nhận là vậy nhưng rất ít tổ chức chủ động quản lý dữ liệu như một tài sản để khai thác giá trị liên tục từ dữ liệu của mình. Giá trị mang lại từ dữ liệu không phải một cách ngẫu nhiên mà nó là cả một quá trình xây d ựng mục tiêu, chiến lược, kế hoạch, điều phối và có s ự cam kết. Đòi hỏi cả việc quản trị và lãnh đạo. Dữ liệu và thông tin không chỉ là tài s ản của tổ chức mà tổ chức cần đầu tư vào việc quản trị dữ liệu, thông tin để có thể thu lợi trong tương lai.

Dữ liệu và thông tin quan trọng thiết yếu đối với các tổ chức trong các hoạt động hàng ngày, được coi như “dòng máu của cuộc sống”, thậm chí là “dầu mỏ mới” của nền kinh tế thông tin. Do đó tổ chức phải quản trị nguồn dữ liệu để qua đó tăng khả năng ra các quyết định đúng căn cứ trên kết quả phân tích dữ liệu [3][9]. Dữ liệu được hiểu là thông tin được lưu trữ dưới dạng số (mặc dù dữ liệu không giới hạn thông tin được số hóa hay được quản lý trên giấy hay trong các cơ sở dữ liệu). Tuy nhiên, do ngày nay chúng ta có thể nắm bắt được rất nhiều thông tin điện tử, chúng ta gọi nhiều thứ là “dữ liệu”, những thứ mà trước đó không được coi là d ữ liệu như: tên, địa chỉ, ngày sinh, những gì mọi người ăn trong bữa tối thứ bảy, cuốn sách hay được mua nhiều nhất [3][9].

Những sự kiện về hành vi con người được tổng hợp, phân tích và sử dụng để tạo ra lợi nhuận, cải thiện sức khỏe hoặc ảnh hưởng đến chính sách công. Thực tế tốn nhiều giấy mực để định nghĩa mối quan hệ giữa dữ liệu và thông tin. Dữ liệu được gọi “Nguyên liệu của thông tin - Raw material of information” và thông tin được gọi là “Dữ liệu trong một bối cảnh - Data in context”.1 biểu diễn tháp dữ liệu từ đáy tới đỉnh lần lượt sẽ là “Dữ liệu, Thông tin, Kiến thức và trên cùng là Trí tuệ - Data, Information, Knowledge and Wisdom)1 Wisdom Knowledge Information Data Hình 1. Tháp dữ liệu Qua hình tháp ta có thể thấy dưới cùng là dữ liệu, dữ liệu là nền tảng cho thông tin, kiến thức và trí tuệ của tổ chức.

Việc tổ chức có khai thác, s ử dụng tối đa tri quản lý dữ liệu cho tốt. Tuy nhiên trong việc quản lý dữ liệu cho tổ chức còn tồn tại rất nhiều thách thức như dữ liệu được giả định đơn giản chỉ là tồn tại. Nhưng dữ liệu không chỉ tồn tại, dữ liệu được tạo ra. Dữ liệu và thông tin là hai khái niệm đan xen và phụ thuộc với nhau.

Dữ liệu là một dạng của thông tin và thông tin là một dạng của dữ liệu. Cả dữ liệu và thông tin đều cần phải được quản lý để đảm bảo có được chất lượng cao nâng cao tính tin c ậy trong các kết quả phân tích dữ liệu.2 Quản lý dữ liệu Quản lý dữ liệu là sự phát triển, thực hiện và giám sát các kế hoạch, chính sách, chương trình và thực hành cung cấp, kiểm soát, bảo vệ và nâng cao giá trị của dữ liệu và tài sản thông tin trong suốt vòng đời của họ. Quản lý dữ liệu chuyên nghiệp là bất kỳ người nào làm việc trong bất kỳ khía cạnh của quản lý dữ liệu (từ quản lý kỹ thuật của dữ liệu trong suốt vòng đời của nó để đảm bảo rằng dữ liệu được sử dụng đúng cách) để đáp ứng mục tiêu chiến lược 1https://en.org/wiki/DIKW_pyramid 8 của tổ chức. Các chuyên gia quản lý dữ liệu đảm nhận nhiều vai trò, từ kỹ thuật (ví dụ, các quản trị cơ sở dữ liệu, quản trị mạng, lập trình viên) đến kinh doanh chiến lược (ví dụ, nhà chiến lược dữ liệu, cán bộ quản lý dữ liệu).

Hoạt động quản lý dữ liệu trên phạm vi rộng bao gồm mọi thứ, từ khả năng đưa ra quyết định phù hợp về cách để có được giá trị chiến lược từ dữ liệu, để việc triển khai kỹ thuật và hiệu suất của cơ sở dữ liệu. Do đó quản lý dữ liệu đòi hỏi cả hai kỹ năng kỹ thuật và phi kỹ thuật. Trách nhiệm quản lý dữ liệu phải được chia sẻ giữa các vai trò các bộ phận nghiệp vụ và bộ phận công nghệ thông tin để đảm bảo một tổ chức có dữ liệu chất lượng cao đáp ứng nhu cầu chiến lược của mình.3 Quản trị dữ liệu Quản trị dữ liệu là một khái niệm của quản lý dữ liệu liên quan đến khả năng cho phép một cơ quan, tổ chức bảo đảm rẳng chất lượng dữ liệu cao tồn tại trong suốt vòng đời hoàn chỉnh của dữ liệu. Các lĩnh vực trọng tâm của quản trị dữ liệu bao gồm tính khả dụng, khả năng sử dụng, tính nhất quán, tính toàn vẹn dữ liệu, bảo mật dữ liệu, thiết lập các quy trình để bảo đảm quản lý dữ liệu hiệu quả trong toàn bộ cơ quan, tổ chức.

Người quản lý dữ liệu đóng vai trò bảo đảm các quy trình quản trị dữ liệu được tuân thủ, các hướng dẫn được thi hành và khuyến nghị cải tiến các quy trình quản trị dữ liệu [10]. Quản trị dữ liệu là tập hợp các quy trình, vai trò, chính sách, tiêu chuẩn và số liệu bảo đảm việc sử dụng thông tin hiệu lực và hiệu quả trong việc cho phép một tổ chức đạt được mục tiêu của mình. Nó thiết lập các quy trình và trách nhiệm bảo đảm chất lượng và bảo mật của dữ liệu được sử dụng trên toàn doanh nghiệp hoặc tổ chức. Quản trị dữ liệu xác định ai có thể thực hiện hành động nào, dựa trên dữ liệu nào, trong tình huống nào, sử dụng phương pháp nào [10][11].

Quản trị dữ liệu xác định các quy tắc, ảnh hưởng và quy định cho dữ liệu để thiết lập xây dựng chính sách. Các quy tắc và chính sách này thiết lập quyền quyết định cũng như các biện pháp kiểm soát đảm bảo an ninh, trách nhiệm và sự tin cậy. Quản trị không phải là hoạt động giám sát hàng ngày, mà là nền tảng vững chắc cho một hệ thống quản lý dữ liệu khả thi2. Quản trị dữ liệu có thể được định nghĩa là 2http://aita.vn/quan-tri-du-lieu-yeu-cau-can-thiet-trong-xay-dung-co-so-du-lieu 9 một cách tiếp cận có tổ chức để quản lý dữ liệu và thông tin được chính thức hóa thành một tập hợp các chính sách và quy trình bao gồm toàn bộ vòng đời của dữ liệu, từ thu thập đến sử dụng, xử lý.

Các bước chính để tạo ra một chương trình quản trị dữ liệu mạnh mẽ bao gồm: Xác định thẩm quyền ra quyết định mang tính tổ chức; xác định các tiêu chuẩn, chính sách dữ liệu và thủ tục để hướng dẫn các quy trình quản lý dữ liệu khác nhau, bao gồm an ninh dữ liệu và bảo vệ quyền riêng tư, kiểm soát chất lượng dữ liệu và các hoạt động phổ biến dữ liệu; thực thi các chính sách và thủ tục sau khi xây dựng; giám sát việc tuân thủ các tiêu chuẩn, chính sách và thủ tục đã được thiết lập. Một chương trình quản trị dữ liệu bao gồm: Bảo vệ dữ liệu nhạy cảm; đánh giá lỗ hổng và quản lý rủi ro; thực thi các yêu cầu tuân thủ pháp luật, quy định, hợp đồng; xác định các bên liên quan cùng với các vai trò và trách nhiệm của họ và quản lý truy cập. Quản trị dữ liệu (Data Governance- DG) được định nghĩa là việc thực hiện các quyền và kiểm soát (hoạch định, giám sát và thực thi) trong việc quản lý dữ liệu. Tất cả các tổ chức đưa ra quyết định dựa trên dữ liệu, bất kể họ có chức năng quản trị dữ liệu chính thức hay không.

Do vậy việc thiết lập mô hình quản lý dữ liệu trong tổ chức sẽ giúp cho tổ chức khai thác được tốt hơn, làm tăng lợi nhuận đem lại từ dữ liệu cho tổ chức đó. Mục đích của quản trị dữ liệu là đảm bảo dữ liệu được quản lý đúng cách, theo các chính sách và thông lệ tốt nhất về quản lý dữ liệu. Nếu như quá trình quản lý dữ liệu là để đảm bảo tổ chức khai thác được giá trị từ các nguồn dữ liệu của mình thì việc quản trị dữ liệu tập trung vào làm thế nào để đưa ra quyết định dựa trên dữ liệu. Quản trị dữ liệu tập trung vào các phạm vi: Chiến lược; Chính sách; Tiêu chuẩn và chất lượng; Giám sát; Tuân thủ; Quản lý vấn đề; Các dự án quản lý dữ liệu; Định giá tài sản dữ liệu3.