CHƯƠNG I : TỔNG QUAN VỀ AN TOÀN - AN NINH MẠNG I.1 An toàn mạng là gì ? Mục tiêu của việc kết nối mạng là để nhiều người sử dụng, từ những vị trí địa lý khác nhau có thể sử dụng chung tài nguyên, trao đổi thông tin với nhau. Do đặc điểm nhiều người sử dụng lại phân tán về mặt vật lý nên việc bảo vệ các tài nguyên thông tin trên mạng tránh sự mất mát, xâm phạm là cần thiết và cấp bách. An toàn mạng có thể hiểu là cách bảo vệ, đảm bảo an toàn cho tất cả các thành phần mạng bao gồm : dữ liệu, thiết bị, cơ sở hạ tầng mạng và đảm bảo mọi tài nguyên mạng được sử dụng tương ứng với một chính sách hoạt động được ấn định và với chỉ những người có thẩm quyền tương ứng. An toàn mạng bao gồm : Xác định chính sách, các khả năng nguy cơ xâm phạm mạng, các sự cố rủi ro đối với thiết bị, dữ liệu trên mạng để có các giải pháp phù hợp đảm bảo an toàn mạng.
Đánh giá nguy cơ tấn công của các Hacker đến mạng, sự phát tán virus…Phải nhận thấy an toàn mạng là một trong những vấn đề cực kỳ quan trọng trong các hoạt động, giao dịch điện tử và trong việc khai thác sử dụng các tài nguyên mạng. Một thách thức đối với an toàn mạng là xác định chính xác cấp độ an toàn cần thiết cho việc điều khiển hệ thống và các thành phần mạng. Đánh giá các nguy cơ, các lỗ hỏng khiến mạng có thể bị xâm phạm thông qua cách tiếp cận có cấu trúc. Xác định những nguy cơ ăn cắp, phá hoại máy tính, thiết bị, nguy cơ virus, bọ gián điệp, nguy cơ xoá, phá hoại CSDL, ăn cắp mật khẩu,…nguy cơ đối với sự hoạt động của hệ thống như nghẽn mạng, nhiễu điện tử.
Khi đánh giá được hết những nguy cơ ảnh hưởng tới an ninh mạng thì mới có thể có được những biện pháp tốt nhất để đảm bảo an ninh mạng. Sử dụng hiệu quả các công cụ bảo mật (ví dụ như Firewall) và những biện pháp, chính sách cụ thể chặt chẽ. Về bản chất có thể phân loại vi phạm thành các vi phạm thụ động và vi phạm chủ động. Thụ động và chủ động được hiểu theo nghĩa có can thiệp vào nội dung và luồng thông tin có bị trao đổi hay không.
Vi phạm thụ động chỉ nhằm mục đích nắm bắt được -4- LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com thông tin. Vi phạm chủ động là thực hiện sự biến đổi, xoá bỏ hoặc thêm thông tin ngoại lai để làm sai lệch thông tin gốc nhằm mục đích phá hoại. Các hành động vi phạm thụ động thường khó có thể phát hiện nhưng có thể ngăn chặn hiệu quả. Trái lại, vi phạm chủ động rất dễ phát hiện nhưng lại khó ngăn chặn.2 Các đặc trưng kỹ thuật của an toàn mạng 1.
Tính xác thực (Authentification): Kiểm tra tính xác thực của một thực thể giao tiếp trên mạng. Một thực thể có thể là một người sử dụng, một chương trình máy tính, hoặc một thiết bị phần cứng. Các hoạt động kiểm tra tính xác thực được đánh giá là quan trọng nhất trong các hoạt động của một phương thức bảo mật. Một hệ thống thông thường phải thực hiện kiểm tra tính xác thực của một thực thể trước khi thực thể đó thực hiện kết nối với hệ thống.
Cơ chế kiểm tra tính xác thực của các phương thức bảo mật dựa vào 3 mô hình chính sau : Đối tượng cần kiểm tra cần phải cung cấp những thông tin trước, ví dụ như password, hoặc mã số thông số cá nhân PIN. Kiểm tra dựa vào mô hình những thông tin đã có, đối tượng kiểm tra cần phải thể hiện những thông tin mà chúng sở hữu, ví dụ như Private Key, hoặc số thẻ tín dụng. Kiểm tra dựa vào mô hình những thông tin xác định tính duy nhất, đối tượng kiểm tra cần phải có những thông tin để định danh tính duy nhất của mình, ví dụ như thông qua giọng nói, dấu vân tay, chữ ký,… Có thể phân loại bảo mật trên VPN theo các cách sau : mật khẩu truyền thống hay mật khẩu một lần; xác thực thông qua các giao thức (PAP, CHAP,.) hay phần cứng (các loại thẻ card: smart card, token card, PC card), nhận diện sinh trắc học (dấu vân tay, giọng nói, quét võng mạc…). Tính khả dụng (Availability): Tính khả dụng là đặc tính mà thông tin trên mạng được các thực thể hợp pháp tiếp cận và sử dụng theo yêu cầu khi cần thiết bất cứ khi nào, trong hoàn cảnh nào.
Tính khả dụng nói chung dùng tỉ lệ giữa thời gian hệ thống được sử dụng bình thường với thời gian quá trình hoạt động để đánh giá. Tính khả dụng cần đáp ứng những yêu cầu sau : Nhận biết và phân biệt thực thể, khống chế tiếp cận (bao gồm cả -5- LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com việc khống chế tự tiếp cận và khống chế tiếp cận cưỡng bức ), khống chế lưu lượng (chống tắc nghẽn), khống chế chọn đường (cho phép chọn đường nhánh, mạch nối ổn định, tin cậy), giám sát tung tích (tất cả các sự kiện phát sinh trong hệ thống được lưu giữ để phân tích nguyên nhân, kịp thời dùng các biện pháp tương ứng). Tính bảo mật (Confidentialy): Tính bảo mật là đặc tính tin tức không bị tiết lộ cho các thực thể hay quá trình không đuợc uỷ quyền biết hoặc không để cho các đối tượng xấu lợi dụng. Thông tin chỉ cho phép thực thể được uỷ quyền sử dụng.
Kỹ thuật bảo mật thường là phòng ngừa dò la thu thập, phòng ngừa bức xạ, tăng cường bảo mật thông tin (dưới sự khống chế của khoá mật mã), bảo mật vật lý (sử dụng các phương pháp vật lý để đảm bảo tin tức không bị tiết lộ). Tính toàn vẹn (Integrity): Là đặc tính khi thông tin trên mạng chưa được uỷ quyền thì không thể tiến hành được, tức là thông tin trên mạng khi đang lưu giữ hoặc trong quá trình truyền dẫn đảm bảo không bị xoá bỏ, sửa đổi, giả mạo, làm dối loạn trật tự, phát lại, xen vào một cách ngẫu nhiên hoặc cố ý và những sự phá hoại khác. Những nhân tố chủ yếu ảnh hưởng tới sự toàn vẹn thông tin trên mạng gồm : sự cố thiết bị, sai mã, bị tác động của con người, virus máy tính. Một số phương pháp bảo đảm tính toàn vẹn thông tin trên mạng : - Giao thức an toàn có thể kiểm tra thông tin bị sao chép, sửa đổi hay sao chép,.
Nếu phát hiện thì thông tin đó sẽ bị vô hiệu hoá. - Phương pháp phát hiện sai và sửa sai. Phương pháp sửa sai mã hoá đơn giản nhất và thường dùng là phép kiểm tra chẵn lẻ. - Biện pháp kiểm tra mật mã ngăn ngừa hành vi xuyên tạc và cản trở truyền tin.
- Chữ ký điện tử : bảo đảm tính xác thực của thông tin. - Yêu cầu cơ quan quản lý hoặc trung gian chứng minh chân thực của thông tin. Tính khống chế (Accountlability): Là đặc tính về năng lực khống chế truyền bá và nội dung vốn có của tin tức trên mạng. Tính không thể chối cãi (Nonreputation): Trong quá trình giao lưu tin tức trên mạng, xác nhận tính chân thực đồng nhất của những thực thể tham gia, tức là tất cả các -6- LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com thực thể tham gia không thể chối bỏ hoặc phủ nhận những thao tác và cam kết đã được thực hiện.3 Đánh giá về sự đe doạ, các điểm yếu của hệ thống và các kiểu tấn công.1 Đánh giá về sự đe doạ Về cơ bản có 4 nối đe doạ đến vấn đề bảo mật mạng như sau : - Đe doạ không có cấu trúc (Unstructured threats) - Đe doạ có cấu trúc (Structured threats) - Đe doạ từ bên ngoài (External threats) - Đe doạ từ bên trong (Internal threats) 1) Đe doạ không có cấu trúc Những mối đe doạ thuộc dạng này được tạo ra bởi những hacker không lành nghề, họ thật sự không có kinh nghiệm.
Những người này ham hiểu biết và muốn download dữ liệu từ mạng Internet về. Họ thật sự bị thúc đẩy khi nhìn thấy những gì mà họ có thể tạo ra. 2) Đe doạ có cấu trúc Hacker tạo ra dạng này tinh tế hơn dạng unstructured rất nhiều. Họ có kỹ thuật và sự hiểu biết về cấu trúc hệ thống mạng.
Họ thành thạo trong việc làm thế nào để khai thác những điểm yếu trong mạng. Họ tạo ra một hệ thống có “cấu trúc” về phương thức xâm nhập sâu vào trong hệ thống mạng. Cả hai dạng có cấu trúc và không có cấu trúc đều thông qua Internet để thực hiện tấn công mạng. 3) Đe doạ từ bên ngoài Xuất phát từ Internet, những người này tìm thấy lỗ hổng trong hệ thống mạng từ bên ngoài.
Khi các công ty bắt đầu quảng bá sự có mặt của họ trên Internet thì cũng là lúc các hacker rà soát để tìm kiếm điểm yếu, đánh cắp dữ liệu và phá huỷ hệ thống mạng. 4) Đe doạ từ bên trong -7- LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Mối đe doạ này thật sự rất nguy hiểm bởi vì nó xuất phát từ ngay trong chính nội bộ, điển hình là nhân viên hoặc bản thân những người quản trị. Họ có thể thực hiện việc tấn công một cách nhanh gọn và dễ dàng vì họ am hiểu cấu trúc cũng như biết rõ điểm yếu của hệ thống mạng.2 Các lỗ hỏng và điểm yếu của mạng 1. Các lỗ hỏng của mạng Các lỗ hỏng bảo mật hệ thống là các điểm yếu có thể tạo ra sự ngưng trệ của dịch vụ, thêm quyền đối với người sử dụng hoặc cho phép các truy nhập không hợp lệ vào hệ thống.
Các lỗ hỏng tồn tại trong các dịch vụ như : Sendmail, Web,.và trong hệ điều hành mạng như trong WindowsNT, Windows95, Unix hoặc trong các ứng dụng Các lỗ hỏng bảo mật trên một hệ thống được chia như sau : Lỗ hỏng loại C: Cho phép thực hiện các phương thức tấn công theo kiểu từ chối dịch vụ DoS (Dinal of Services). Mức độ nguy hiểm thấp, chỉ ảnh hưởng chất lượng dịch vụ, có thể làm ngưng trệ, gián đoạn hệ thống, không phá hỏng dữ liệu hoặc chiếm quyền truy nhập. DoS là hình thức thức tấn công sử dụng giao thức ở tầng Internet trong bộ giao thức TCP/IP để làm hệ thống ngưng trệ dẫn đến tình trạng từ chối người sử dụng hợp pháp truy nhập hay sử dụng hệ thống. Một số lượng lớn các gói tin được gửi tới server trong khoảng thời gian liên tục làm cho hệ thống trở nên quá tải, kết quả là server đáp ứng chậm hoặc không thể đáp ứng các yêu cầu từ client gửi tới.