BỘ GIAO THÔNG VẬN TẢI TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIAO THÔNG VẬN TẢI TP.HCM KHOA ĐIỆN-ĐIỆN TỬ VIỄN THÔNG ---------------------- NGUYỄN ĐẠT ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP MẠNG CẢM BIẾN KHÔNG DÂY CỠ NHỎ HỒ CHÍ MINH, 2011 BỘ GIAO THÔNG VẬN TẢI TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIAO THÔNG VẬN TẢI TP.HCM KHOA ĐIỆN-ĐIỆN TỬ VIỄN THÔNG ---------------------- NGUYỄN ĐẠT ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP MẠNG CẢM BIẾN KHÔNG DÂY CỠ NHỎ Chuyên ngành: Điện Tử Viễn Thông Mã số sinh viên: DV06014 GVHD: Th.S Ong Mẫu Dũng HỒ CHÍ MINH, 2011 LÔØI CAÛM ÔN Vôùi khoaûng thôøi gian năm naêm ngoài treân gheá giaûng ñöôøng, vaø ñaëc bieät laø hôn boán thaùng laøm luaän vaên toát nghieäp vöøa qua, chuùng em ñaõ tröôûng thaønh raát nhieàu trong vieäc nghieân cöùu cuõng nhö trong reøn luyeän nhaân caùch baûn thaân. Ñeå coù ñöôïc nhöõng ñieàu naøy,chuùng em xin göûi lôøi caûm ôn chaân thaønh nhaát ñeá n taát caû caùc quyù thaày coâ trong tröôøng Ñaïi hoïc GTVT TP Hồ Chí Minh, vaø ñaëc bieät laø caùc thaày coâ trong Khoa Ñieän- Ñieän Töû Viễn Thông, nhöõn g ngöôøi ñaõ giuùp ñôõ vaø dìu daét chuùn g em raát nhieàu treân con ñöôøng trôû thaønh moät kyõ sö, moät trí thöùc treû trong töông lai. Em cuõng xin göûi lôøi caûm ôn chaân thaønh vaø saâu saéc nhaát ñeán thaày Ong Mẫu Dũng ñaõ taän tình höôùng daãn vaø chæ baûo cho em trong thôøi gian laøm luaän vaên vöøa qua. Cuoái cuøng, em xin caûm ôn gia ñình vaø baïn beø luoân taïo ñieàu kieän thuaän lôïi, ñoäng vieân vaø giuùp ñôõ em trong suoát thôøi gian hoïc taäp, cuõng nhö quaù trình nghieân cöùu, hoaøn thaønh luaän vaên naøy.
TpHCM, ngaøy 10 thaùng 10 naêm 2011 Sinh vieân Nguyeãn Đạt LÔØI MÔÛ ÑAÀU Ngaøy nay nhôø tieán boä vöôït baäc trong khoa hoïc vaø coâng ngheä, maïng caûm bieán ñaõ trôû thaønh ñeà taøi nghieân cöùu noùng boûng vaø nhaän ñöôïc söï tieán boä ñaùng keå trong vaøi naêm qua. Maïng caûm bieán laø maïng voâ tuyeán bao goàm caùc thieát bò caûm bieán ñöôïc phaân boá moät caùch ngaãu nhieân trong khoâng gian, nhaèm quan saùt caù c hieän töôïng vaät lyù, hay ñieàu kieän moâi tröôøng nhö nhieät ñoä, aâm thanh, söï chaá n ñoäng, aùp suaát, söï chuyeån ñoäng, oâ nhieãm ôû caù c vò trí khaùc nhau. Caùc con caûm bieán laø caùc thieát bò ñieän töû nhoû, thoâng thöôøng ñöôïc trang bò boä thu phaùt voâ tuyeán hoaëc caùc thieát bò khoâng daây khaùc, moät boä vi xöû lyù nhoû vaø moät nguoàn naêng löôïng. Caùc con caûm bieán naøy coù khaû naêng thu thaäp, xöû lyù vaø truyeàn thoâng thoâng tin ñeán caù c nuùt khaùc vaø ra theá giôùi beân ngoaøi.
Coâng ngheä ñieàu khieån vaø caûm bieán coù tieàm naêng raát lôùn, khoâng chæ trong khoa hoïc nghieân cöùu maø quan troïng hôn chuùng ñöôïc söû duïng roäng raõi lieân quan ñeán baûo veä caùc coâng trình troïng yeáu, chaêm soù c söù c khoûe, baûo veä moâi tröôøng, nhaø töï ñoäng hay ñieàu khieån giao thoâng…Vôùi muïc tieâu giaûm giaù thaønh vaø naâng cao hieäu quaû trong coâng nghieäp thöông maïi, maïng caûm bieán khoâng daây seõ mang ñeán söï tieän nghi vaø caùc öùng duïng thieát thöïc naâng cao chaát löôïng cuoäc soáng cho con ngöôøi. Trong noäi dung taøi lieäu naøy em trình baøy veà toång quan veà maïng caûm bieán khoâ ng daây, giôùi thieäu moät vaøi giao thöùc ñaëc tröng vaø quaù trình ñònh tuyeán trong maïng caûm bieán khoâng daây. Ñeå tìm hieåu kó hôn, chuùng em nghieân cöùu moät chuaån cuï theå laø Zigbee 802.4 vaø moâ phoûng thaønh coâng quaù trình ñònh tuyeán trong maïng maéc löôùi cuûa Zigbee. Chöông trình moâ phoûng ñöôïc vieát baèng ngoân ngöõ Visual C vaø chaïy moâ phoûng treân Matlab.
Luaän vaên toát nghieäp MUÏC LUÏC DANH SAÙCH HÌNH VEÕ. DANH SAÙCH BAÛNG BIEÅU. DANH SAÙCH CAÙC TÖØ VIEÁT TAÉT. Chöông 1: MAÏNG CAÛM BIEÁN KHOÂNG DAÂY.1 TOÅNG QUAN VEÀ MAÏNG CAÛM BIEÁN .3 Caáu hình vaø ñaëc tröng cuûa maïng caûm bieán khoâng daây .4 Moät soá chuaån cuûa maïng caûm bieán khoâng daây .5 ÖÙng duïng cuûa maïng caûm bieán khoâng daây .2 GIAO THÖÙC ÑAËC TRÖNG CUÛA MAÏNG CAÛM BIEÁN .2 Giao thöùc ñoàng boä thôøi gian .3 Giao thöùc vò trí .3 ÑÒNH TUYEÁN TRONG MAÏNG CAÛM BIEÁN KHOÂNG DAÂY .2 Thaùch thöùc trong vaán ñeà ñònh tuyeán .3 Caùc vaán ñeà veà thieát keá giao thöùc ñònh tuyeán .4 Phaân loaïi vaø so saùnh caùc giao thöùc ñònh tuyeán .5 Giao thöùc trung taâm döõ lieäu .6 Giao thöùc phaân caáp .7 Giao thöùc döïa treân vò trí.
Chöông 2: CHUAÅN KEÁT NOÁI KHOÂNG DAÂY ZIGBEE/802.1 TOÅNG QUAN VEÀ MAÏNG WPAN.1 Khaùi nieäm veà maïng WPAN .2 Söï phaùt trieån cuûa maïng WPAN .3 Phaân loaïi caùc chuaån maïng WPAN.4 Khaùi quaùt veà ZigBee/802.1 Moâ hình giao thöùc cuûa ZigBee/802.2 Taàng vaät lyù cuûa ZigBee/802.3 Taàng ñieàu khieån döõ lieäu ZigBee/802.4 Taàng maïng cuûa ZigBee/802.5 Taàng öùng duï ng cuûa ZigBee/802. i Luaän vaên toát nghieäp .3 CAÙC THUAÄT TOAÙN ÑÒNH TUYEÁN CUÛA ZIGBEE/802.1 Thuaät toaùn ñònh tuyeán theo yeâu caà u AODV(Ad-hoc On Demand Distance Vector).2 Thuaät toaùn hình caây. Chöông 3: XBEE vaø XBEE- PRO OEM RF MODULES.3 HOAÏT ÑOÄNG TRUYEÀN CUÛA XBEE vaø XBEE-PRO MODULES .1 Truyeàn noái tieáp .2 Luoàn g döõ lieäu noái tieáp .3 Caùch thöùc truyeàn döõ lieäu.4 Caùc cheá ñoä hoaït ñoä ng cuûa Xbee .4 THIEÁT LAÄP MAÏNG ZIGBEE VÔÙI XBEE vaø XBEE-PRO MODULES.1 Thoân g tin veà maïng ZigBee .2 Khôûi ñaàu cuûa moät ZigBee coordinator .3 Söï tham gia cuûa moät router .4 Keát noái cuûa moät end device .5 Keát noái maïng ZigBee. Chöông 4: MOÂ PHOÛNG THUAÄT TOAÙN ÑÒNH TUYEÁN TRONG MAÏNG MESH CUÛA ZIGBEE/802.4 BAÈNG PHAÀN MEÀM MATLAB VAØ VISUAL C .1 THIEÁT LAÄP MOÂ PHOÛNG .2 KEÁT QUAÛ MOÂ PHOÛNG.
ii Luaän vaên toát nghieäp DANH SAÙCH HÌNH VEÕ Hình 1.1 Caáu taïo cuûa 1 nuùt caûm bieán .2 Ñoàng boä beân phaùt/beân nhaän vaø beân nhaän/beân nhaän .3 Hoaït ñoäng cuûa vieäc ñoàng boä beân phaùt/beân nhaän .4 LTS multihop phaân boá .5 Ví duï veà RBS .6 Chuyeån tieáp goùi döõ lieäu vaø chuyeån ñoåi nhaõn thôøi gian .7 Moâ hình truyeàn döõ lieäu giöõa sink vaø caù c nuùt .8 Truyeàn goùi trong Flooding .9 Ba tín hieäu baét tay cuûa SPIN .10 Hoaït ñoäng cuûa SPIN .11 Hoaït ñoäng cô baûn cuûa Directed Diffusion .12 Moâ hình maïng LEACH .13 Ví duï veà löôùi aûo trong GAF .14 Söï chuyeån traïng thaùi trong GAF .15 Chuyeån tieáp ñòa lyù ñeä quy trong GEAR .1 Caáu truùc lieân keát maïng .2 Caáu truùc maïng hình sao .3 Caáu truùc maïng mesh .4 Caáu truùc maïng hình caây .5 Moâ hình giao thöùc cuûa ZigBee .6 Baêng taàn heä thoáng cuûa ZigBee .7 Sô ñoà ñieàu cheá .8 Pha cuûa soùng mang.9 Sô ñoà ñieàu cheá .10 Caáu truùc sieâu khung.11 Khoaûng thôøi gian giöõa caùc khung .12 Löu ñoà thuaät toaùn.13 Caùc moâ hình truyeàn döõ lieäu .14 Lieân laïc töø thieát bò sang thieát bò ñieàu phoái khoâng hoã trôï beacon .15 Lieân laïc töø thieát bò sang thieát bò ñieàu phoái hoã trôï beacon.16 Moâ hình truyeàn döõ lieäu hoã trôïï beacon .17 Moâ hình truyeàn döõ lieäu khoâng hoã trôï phaùt beacon.18 Khung tin maõ hoùa taàng MAC.19 Khung tin maõ hoùa taàng maïng .20 Ñònh daïng tuyeán ñöôøng ñi trong giao thöùc AODV.21 Quaù trình choïn nuùt laõnh ñaïo .22 Thieát laäp quaù trình keát noái giöõa nuùt goác vaø nuùt thaønh vieân .23 Quaù trình hình thaønh cluster ña böôùc truyeàn .24 Nuùt laõnh ñaïo (CH) ñoùng vai troø laø nuùt trung gian.25 Nuùt thaønh vieân ñoùng vai troø laø nuùt trung gian .26 CH1 ñoùng vai troø laø nuùt trung gian giöõa DD vaø CH2. iii Luaän vaên toát nghieäp Hình 2.27 CH1 vaø nuùt thaønh vieân ñoùng vai troø nuùt trung gian.28 Maïng caây ña nhaùnh vaø caùc nuùt trung gian.1 Giaûn ñoà luoàng döõ lieäu heä thoáng trong moâi tröôøng giao dieän UART .2 Goùi döõ lieäu UART 0×1F(31) khi truyeàn thoâng qua RF Module .3 Giaûn ñoà luoàng döõ lieäu beân trong .4 Cheá ñoä phaùt .5 Caùc loaïi nuùt trong maïng ZigBee cô baûn .6 Truyeàn Beacon vaø Beacon Request trong quaù trình tham gia vaøo maïng.7 Ví duï veà ñònh ñòa chæ lôùp ZigBee .8 Truyeàn döõ lieäu broadcast.9 Ví duï veà quaù trình truyeàn trong maïng Mesh .10 Truyeàn broadcast Route request khi R3 ñang coá gaén g tìm ñöôøng ñi ñeán R6 .11 Ví duï veà route reply(unicast) khi R6 göûi route reply cho R3 .12 Truyeàn döõ lieäu Unicast .1a Moâ phoûng baèng phöông phaùp hop_count vôùi 10 nuùt maïng.1b Moâ phoûng baèng phöông phaùp hop_count vôùi hao phí ñöôøng ñi cöïc tieåu .1c Moâ phoûng baèng phöông phaùp naêng löôïng vôùi 10 nuùt maïng .2a Moâ phoûng baèng phöông phaùp hop_count vôùi 20 nuùt maïng.2b Moâ phoûng baèng phöông phaùp hop_count vôùi hao phí ñöôøng ñi cöïc tieåu .2c Moâ phoûng baèng phöông phaùp naêng löôïng vôùi 20 nuùt maïng .3a Moâ phoûng baèng phöông phaùp hop_count vôùi 70 nuùt maïng.3b Moâ phoûng baèng phöông phaùp hop_count vôùi hao phí ñöôøng ñi cöïc tieåu .3c Moâ phoûng baèng phöông phaùp naêng löôïng vôùi 70 nuùt maïng. iv Luaän vaên toát nghieäp DANH SAÙCH BAÛNG BIEÅU Baûng 1.1 Mieâu taû interest söû duïng caëp thuoä c tính- giaù trò .1 Baêng taàn vaø toác ñoä döõ lieäu .2 Keânh truyeàn vaø taàn soá .3 Bieán ñoåi bit thaønh giaù trò chip.4 Ñònh daïng khung PPDU .5 Ñònh daïng khung MAC.1 Baûng ñònh tuyeán theo giaûi thuaät AODV. v Luaän vaên toát nghieäp DANH SAÙCH CAÙC TÖØ VIEÁT TAÉT ID Identification ADC Analog to Digital Converter RF Radio frequency MAC Media Access Control UTC Coordinated Universal Time GPS Global Positioning System LTS Lightweight time synchronization protocol RBS Reference broadcast synchronization RSS Received signal strength TOA Time of arrival AOA Angle of arrival TDOA Time difference of arrival RSSI Receiver Signal Strength Indicator PLF Perceptive localization framework TDMA Time Division Multiple Access CDMA Code Division Multiple Access ARP Address Resolution Protocol BS BaseStation WSN Wireless Sensor Network AODV Ad hoc On demand Distance Vector API Application Programming Interface PAN Personal Area Network ST Time before Sleep vi Chöông 1: Maïng caûm bieán khoâng daây Chöông 1: MAÏNG CAÛM BIEÁN KHOÂNG DAÂY 1.
TOÅNG QUAN VEÀ MAÏNG CAÛM BIEÁN KHOÂNG DAÂY 1. Khaùi nieäm Trong nhöõng naêm gaàn ñaây, raát nhieàu maïng caûm bieán khoâng daây ñaõ vaø ñang ñöôïc phaùt trieån vaø trieån khai cho nhieàu caùc öùng duïng khaùc nhau nhö: theo doõi söï thay ñoåi cuûa moâi tröôøng, khí haäu, giaùm saùt caùc maët traän quaân söï, phaù t hieän vaø do thaùm vieäc taán coâng baèng haït nhaân, sinh hoïc vaø hoaù hoïc, chuaån ñoaùn söï hoûn g hoù c cuûa maùy moùc, thieát bò, theo daáu vaø giaùm saùt caùc baùc syõ, beänh nhaân cuõng nhö quaûn lyù thuoá c trong caùc beänh vieän, theo doõi vaø ñieàu khieån giao thoâng, caùc phöông tieän xe coä… Hôn nöõa vôùi söï tieán boä coân g ngheä gaàn ñaây vaø hoäi tuï cuûa heä thoáng caùc coâ ng ngheä nhö kyõ thuaät vi ñieän töû, coâng ngheä nano, giao tieáp khoâng daây, coâng ngheä maïch tích hôïp, vi maïch phaàn caûm bieán, xöû lyù vaø tính toaùn tín hieäu.ñaõ taïo ra nhöõng con caûm bieán coù kích thöôùc nhoû, ña chöùc naê ng, giaù thaønh thaáp, coâng suaát tieâu thuï thaáp, laøm taêng khaû naêng öùng duïng roäng raõi cuûa maïng caûm bieán khoâng daây.