CHƯƠNG 1. GIỚI THIỆU CHUNG VỀ XE NÂNG HÀNG 1. Giới thiệu chung. Hiện nay trong các ngành công nghiệp không chỉ riêng xây dựng mới cần đến thiết bị nâng hạ mà còn rất nhiều các ngành khác có nhu cầu về vận chuyển, nâng hạ hàng hóa.
Chức năng chính của chúng là dùng để nâng hạ các hàng hóa, đồ vật có tải trọng nặng mà sức người không làm được hoặc sức người làm được nhưng phải cần nhiều người mà hiệu quả công việc không cao. Chính vì vậy mà chúng được ra đời để thay thế sức người giúp tăng năng suất lao động và làm những việc mà con người không làm được như nâng hạ hàng hóa có tải trọng lớn, làm việc thường xuyên không biết mệt mỏi…. Chúng được sử dụng rộng rãi trong ngành Công nghiệp như trong các nhà xưởng, kho, bến bãi, trong các công trình xây dựng. Chúng bao gồm những sản phẩm có thể nâng và hạ bất cứ một đồ vật hay hàng hóa Thiết bị nâng hạ là một loại máy công tác thuộc nhóm máy nâng vận chuyển, dùng để thay đổi vị trí của đối tượng công tác nhờ thiết bị mang vật trực tiếp như móc treo hoặc thiết bị mang vật gián tiếp như nam châm điện, băng tải, gầu ngoạm,.
Phân loại các thiết bị nâng chuyển. Dựa vào chuyển động chính của máy nâng, thì máy nâng vận chuyển được chia làm 2 nhóm sau: - Máy vận chuyển theo chu kỳ (máy nâng). Đặc điểm gồm có: Hoạt động có tính chất chu kỳ (luôn phiên giữa thời kỳ làm việc và thời kỳ nghỉ) của cơ cấu máy. Phần chủ yếu của máy vận chuyển theo chu kỳ là máy trục.
Vận chuyển vật nặng theo hướng thẳng đứng và một số chuyển động khác trong mặt phẳng ngang, trong đó cơ cấu nâng hạ là cơ cấu chủ yếu. Chúng có thể làm việc trong nhà hoặc ngoài trời. 1: Xe nâng hoạt động ngoài trời. SVTH: Hồ Lâm Khang GVHD: Ths.
Ngô Tấn Thống 1 Thiết kế xe nâng hàng kiểu đứng trọng tải 3 tấn Phân loại: Theo công dụng phân ra làm 3 nhóm lớn: 1. Máy trục đơn giản: là máy có một chuyển động chủ yếu là nâng hạ (kích, tời, palang,…). Máy trục thông dụng: là các loại máy có từ 2 chuyển động trở lên (cần trục, cần cẩu, cầu trục,…). Máy trục đặc chủng: là các loại máy trục đặc biệt dùng riêng theo yêu cầu nào đó (thang máy, máy trục bến cảng,…).
+ Theo đặc tính di chuyển phân thành các loại như: kích, kích trục vít, kích thanh răng, thang máy, cần trục cố định, cần trục di động, cần trục nổi,… - Máy vận chuyển liên tục: Đặc điểm: Vật phẩm được di chuyển thành dòng liên tục và ổn định. Có thể bốc dỡ tải ngay trong quá trình vận chuyển. + Phân loại: Máy vận chuyển liên tục có bộ phận kéo: băng tải, xích,… Máy vận chuyển liên tục không có bộ phận kéo: vít tải, hệ thống đường lăn, ống dẫn,… Hình 1. 2: Thang máy vận chuyển hàng trong nhà máy.
Khái quát về xe nâng hàng. Khái quát chung. Xe nâng hàng là loại xe chuyên dùng phục vụ vào việc vận chuyển, bốc xếp, nâng hạ hàng hóa và được thiết kế dựa trên xe cơ sở có bổ sung thêm các thiết bị nâng hạ. SVTH: Hồ Lâm Khang GVHD: Ths.
Ngô Tấn Thống 2 Thiết kế xe nâng hàng kiểu đứng trọng tải 3 tấn Đây là loại xe đang được rất nhiều các cơ sở sản xuất lựa chọn trong thời gian gần đây. Dòng xe có khả năng di chuyển hàng hoá một cách dễ dàng, giúp nâng cao năng suất lên mức tối đa. Là chiếc xe có khả năng nâng hạ và vận chuyển các loại hàng kiện, hàng bao gói, hàng hòm, container nhỏ và các cấu kiện bê tông có trọng lượng tương đối lớn. Ngoài ra, nó còn có thể lắp các thiết bị kẹp hàng để vận chuyển các loại hàng ống dài.
Đôi khi chúng cũng có thể nâng và vận chuyển các loại vật liệu rời nhưng vật liệu phải được bọc hoặc đóng trong các thùng chứa. Nguồn động lực có thể sử dụng cho xe nâng hàng có thể là động cơ, ắc quy, hệ thống thuỷ lực…Trong xây dựng thường sử dụng loại xe nâng hàng tự hành với nguồn động lực là động cơ đốt trong, bộ di chuyển có kết cấu tương tự như ô tô nhưng có kích thước bao nhỏ hơn ô tô. Đặc điểm cơ bản của các dòng xe nâng hàng đó chính là: có tính cơ động cao, có nhiều chức năng như: nâng hạ, bốc xếp, khả năng quay vận chuyển hàng. Xe nâng hàng được sử dụng trong rất nhiều bến cảng, kho bãi, nhà ga, đường sắt hay các kho hàng.
Ngày nay xe nâng hàng đã được nghiên cứu và sản xuất ra loại xe có tải trọng lên tới 46 tấn và một số dòng sản phẩm xe nâng chui container. Xe nâng vận chuyển bằng tay. 3: Xe nâng hàng bằng tay. SVTH: Hồ Lâm Khang GVHD: Ths.
Ngô Tấn Thống 3 Thiết kế xe nâng hàng kiểu đứng trọng tải 3 tấn Xe nâng hạ bằng tay là loại xe dùng thủ công để di chuyển hàng hoá, gồm các loại xe nâng tay, xe đẩy tay hoặc có thể vừa di chuyển hàng hoá vừa nâng hàng hoá lên cao. Tải trọng nâng và chiều cao nâng của dòng xe này tương đối thấp. Do đó được thiết kế tương đối đơn giản, dễ dàng sử dụng. Xe nâng hạ bằng tay có 2 dạng cơ bản: * Xe nâng tay thấp: có chiều cao nâng tối đa là 200mm, chủ yếu nâng các loại hàng hoá có khối lượng từ 2 – 5 tấn.
* Xe nâng tay cao: có thể nâng cao tối đa lên tới 3.5 mét, tải trọng nâng từ 400kg đến 3 tấn. Loại xe này thường được sử dụng để nâng hạ và di chuyển các loại hàng hoá trong kho có thiết kế nhỏ hẹp, trong xe tải, xe container,… Lợi thế lớn nhất của các dòng xe nâng tay đó chính là: + Có khả năng chịu tải trọng cao lên tới 5 tấn. + Khả năng di chuyển hàng hoá nhanh trong các kho hàng hẹp giúp nâng cao năng suất công việc, có thể làm việc liên tục trong thời gian dài. + Sử dụng nhanh chóng, dễ dàng, an toàn và tiện lợi.
+ Tiết kiệm thời gian và công sức cho doanh nghiệp. + Thiết kế đơn giản giúp cho chiếc xe có thể tiết kiệm được chi phí bảo trì và bảo dưỡng. Bên cạnh đó thì chiếc xe này cũng có những nhược điểm nhất định: + Chiếc xe không có khả năng nâng hàng hoá lên cao với số lượng lớn. + Hoạt động dựa trên sự điều khiển của con người do vậy sẽ tốn tương đối nhiều sức lực.
Xe nâng hạ bằng điện. 4: Xe nâng điện. Là loại xe dùng ắc quy hoặc cắm điện trực tiếp để thay thế cho sức người để di chuyển và nâng hạ hàng hoá. SVTH: Hồ Lâm Khang GVHD: Ths.
Ngô Tấn Thống 4 Thiết kế xe nâng hàng kiểu đứng trọng tải 3 tấn Đây là dòng xe được sử dụng tương đối rộng rãi trong các kho hàng kín, kho hàng hoá sạch. Tải trọng nâng và chiều cao nâng của dòng xe này cũng tương đối lớn. Chiều cao nâng lên tới 6 mét, có thể nâng hàng hoá lên tới 5 tấn. Xe nâng hạ bằng điện cũng được chia ra thành nhiều loại như: xe nâng hạ bằng điện ngồi lái, xe nâng hạ bằng điện bán tự động… - Xe nâng hạ bằng điện có rất nhiều lợi thế.
Có thể kể đến như: Thứ nhất: về khí thải, đây là dòng xe không sinh ra khí thải trong quá trình vận hành. Một điểm cộng nếu chúng ta sử dụng chiếc xe này trong những kho hàng kín. Thứ hai: về nhiên liệu, các loại xe nâng điện sử dụng nhiên liệu rẻ hơn nhiều so với các dạng nguyên liệu khác. Ngoài ra, nhiên liệu điện cũng an toàn và sạch sẽ hơn so với xăng, dầu.
Thứ ba: về tuổi thọ, do có ít chi tiết cơ khí vận hành hơn các loại xe khác nên tuổi thọ của xe điện cũng dài hơn. Ngoài ra, do việc sử dụng và vận hành trong môi trường sạch hơn cũng giúp cho tuổi thọ của xe nâng điện cũng lâu hơn. Thứ tư: về bảo dưỡng, như đã nêu ở trên, vì có ít chi tiết cơ khí vận hành hơn nên việc bảo dưỡng xe nâng điện cũng không yêu cầu phải thường xuyên như xe nâng dầu. Thứ năm: về tiếng ồn, đây có lẽ chính là ưu điểm lớn nhất của chiếc xe nâng chạy điện, chiếc xe không gây ra tiếng ồn trong quá trình vận hành.
- Nhược điểm: Không nâng hàng lên quá cao và không nân được hàng hóa có trọng lượng lớn. Chủ yếu dựa trên sự điều khiển của con người, nếu nhiều hàng hóa phải làm lâu, sẽ gây mệt mỏi và mất sức. Xe nâng hạ bằng động cơ đốt trong. 5: Xe nâng bằng động cơ đốt trong.
SVTH: Hồ Lâm Khang GVHD: Ths. Ngô Tấn Thống 5 Thiết kế xe nâng hàng kiểu đứng trọng tải 3 tấn Xe nâng hạ bằng động cơ đốt trong là xe dùng động cơ đốt trong để thực hiện việc di chuyển và nâng hạ. Thông thường khi sử dụng loại xe này, người ta phải sử dụng nâng đỡ và di chuyển hàng hoá khối lượng lớn, tần suất cao mà các loại xe khác không thể đáp ứng được. Cấu tạo của xe chủ yếu bao gồm có động cơ chạy bằng nhiên liệu xăng, dầu diesel, gas, khung gầm, lốp xe cấu tạo như ô tô, ngoài ra còn có thêm hệ thống thuỷ lực để nâng cấp hàng hoá và một vài bộ phận khác.
Tải trọng của các dòng xe nâng chạy bằng động cơ đốt trong tương đối lớn, có thể lên đến vài trục tấn, với chiều cao nâng lên tới 6 mét. Xe nâng hạ bằng động cơ đốt trong gồm có 3 loại chính: xe nâng chạy dầu diesel, xe nâng chạy xăng, xe nâng chạy gas. Ưu điểm lớn nhất của xe nâng hàng sử dụng động cơ đốt trong đó chính là khả năng nạp nhiên liệu nhanh, có thể làm việc được trong thời gian dài, có thể làm việc được trong nhiều môi trường, điều kiện thời tiết khắc nghiệt khác nhau. Nhược điểm: Không thể xoay sở để nâng hạ hàng hóa ở những không gian làm việc hẹp.
Tuy tiếng ồn và khí thải được giảm tải nhưng vẫn chưa đem lại một môi trường làm việc an toàn cho người lao động.3 Cấu tạo về xe nâng hàng bằng Về cấu tạo, chiếc xe này gồm có một số bộ phận sau: Giá nâng hàng (1): Giá nâng hàng được cấu tạo bởi hai tấm thép uốn hình chữ nhật vát dần đầu về dàn nâng với độ dày tấm là 5mm.