CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI 1. LÝ DO LỰA CHỌN ĐỀ TÀI Ngày nay công nghệ thông tin đang ngày càng phát triển nhanh chóng , kéo theo đó là hệ thống mạng và các phần mềm cũng gia tăng về số lượng trong quy mô rộng và cả về chắc lượng phần mềm theo chiều sâu. Nhưng cũng từ đó đã nảy sinh ra nhiều vấn đề về lỗi hỏng hóc phần mềm không đáng có gây ra các ảnh hưởng nghiêm trọng đến xã hội , kinh tế, …Những lỗi này có thể do tự bản thân phần mềm bị hỏng do không kiểm duyệt kỹ lưỡng trước khi đưa cho người dùng cuối hay cũng có thể do người cố tình phá hoại nhằm đánh cắp thông tin như mã số tài khoản ngân hàng , số điện thoại , danh bạ ,tin nhắn,… những vấn đề nan giải và cấp thiết này càng có xu hướng mở rộng trong các năm gần đây , điển hình như sự cố máy tính Y2K năm 2000 làm tê liệt nhiều hệ thống máy tính lớn hay càng có nhiều loại virus phá hoại mới xuất hiện , tấn công vào các lỗ hổng bảo mật phần mềm làm tê liệt nhiều hệ thống phần mềm và phần cứng .Từ đây ta dễ dàng nhận ra là mặc dù phần mềm phát triển ngày càng phức tạp nhưng vấn đề chất lượng vẫn là một dấu hỏi lớn cần xem xét cẩn thận. Do đó yêu cầu đặt ra là cần công tác kiểm thử phần mềm thật kỹ lưỡng nhằm chặn các lỗi hỏng hóc còn tiềm tàng trong phần mềm mà ta chưa kịp nhận ra.
Tuy nhiên vì phần mềm ngày càng lớn , hàng nghìn module , có thể do cả một công ty hàng nghìn người phát triển vì vậy để kiểm thử được một phần mềm lớn như vậy sẽ tốn rất nhiều công sức và thời gian nếu làm thủ công , chưa kể đến chất lượng kiểm thử sẽ không cao và thật chính xác phù hợp theo yêu cầu. Theo nhiều tính toán thì công việc kiểm thử vai trò hết sức quan trọng trong quy trình phát triển phần mềm , nó đóng góp tới 40% tổng toàn bộ chi phí cho việc sản xuất phần mềm. Vì vậy cần có các hệ thống kiểm thử phần mềm một cách tự động cho phép ta thực hiện các công việc một cách nhanh chóng và an toàn , chính xác cao. Và đó là lí do em lựa chọn đề tài này để nghiên cứu , tìm hiểu và đề ra các giải pháp mới để cải tiến các quy trình kiểm thử như hiện nay sao cho có năng suất cao nhất.
6 CHƯƠNG 2: PHẦN MỀM LÀ GÌ ? TỔNG QUAN VỀ QUI TRÌNH PHÁT TRIỂN PHẦN MỀM 2. KHÁI NIỆM Phần mềm hay còn được gọi là Software. Phần mềm thường được sử dụng để hướng dẫn, cho phép người dùng có thể tương tác với các phần cứng của máy tính hoặc thực hiện nhiều tác vụ có liên quan tới công việc, hoạt động của máy tính. Phần mềm – Software bao gồm một tập hợp những câu lệnh được lập trình từ 1 hay nhiều ngôn ngữ lập trình khác nhau theo một trật tự nhất định.
Điều này nhằm giúp máy tính hiểu được và thực hiện các chức năng hay một vấn đề nào đó. Độ phức tạp của mỗi phần mềm máy tính là khác nhau. Bởi vậy, bạn muốn thiết kế phần mềm máy tính như mong muốn thì cần phải sử dụng các phương tiện cơ bản như thuật toán, lưu đồ, sơ đồ khối, mã giả… Sau đó, các mẫu này sẽ được mã hóa bằng các ngôn ngữ lập trình và được trình dịch để chuyển thành các khối lệnh hay và những tệp khả thi. Từ những khối lệnh và tệp khả thi sẽ được tập hợp lại và tạo thành một Software.
Và giúp phần mềm máy tính vừa tạo sẽ được hoàn hảo hơn thì các bạn cần chỉnh sửa, điều chỉnh từ khâu thiết kế cho tới khâu thành phẩm cho tới khi nào ưng ý thì thôi. Tùy vào cách bạn thiết kế, các ngôn ngữ lập trình được sử dụng và cách viết mã nguồn mà một phần mềm có thể tương thích với một hoặc nhiều hệ điều hành. Phần mềm đóng một vai trò rất quan trọng, nếu không có chúng thì mọi hoạt động của máy tính đều trở nên vô nghĩa. Một ví dụ điển hình nhất đó là nếu không có các phần mềm trình duyệt như Coccoc, Chrome… thì người dùng không thể truy cập vào các website để tìm kiếm thông tin.
PHÂN LOẠI PHẦN MỀM Phần mềm máy tính được chia thành 3 loại đó là phần mềm hệ thống, phần mềm ứng dụng và phần mềm lập trình: Phần mềm hệ thống: Đây là phần mềm chính đảm bảo hoạt động của máy tính. Nó bao gồm như hệ điều hành, BIOS và tất cả các phần mềm hỗ trợ ứng dụng khác. Phần mềm ứng dụng: Là tập hợp những chương trình được thiết kế để đảm nhận một chức năng cụ thể và cho phép người dùng thao tác và làm việc trực tiếp với hệ thống. Chẳng hạn như phần mềm quản lý bán hàng MONA Ecommerce, Phần mềm quản lý tiệm vàng MONA Jelwery,… Mỗi phần mềm ứng dụng này đều được lập trình với bộ tính năng phục vụ cho việc quản lý và phát triển một loại hình kinh doanh cụ thể.
Phần mềm lập trình: Đây là một tập hợp các công cụ giúp các lập trình viên viết phần mềm hay các chương trình khác. Nó giúp tạo, gỡ rối và bảo trì các phần mềm, chương trình hay ứng dụng. Software này thì người dùng không được cấp quyền sử dụng. QUI TRÌNH PHÁT TRIỂN PHẦN MỀM 2.
TỔNG QUAN Cũng như mọi ngành sản xuất khác, qui trình là một trong những yếu tố cực kỳ quan trong đem lại sự thành công cho các nhà sản xuất phần mềm, nó giúp cho mọi thành viên 8 trong dự án từ người cũ đến người mới , trong hay ngoài công ty đề có thể xử lý đồng bộ công việc tương ứng vị trí của mình thông qua cách thức chung của công ty , hay ít nhất ở cấp độ dự án. Có thể nói quy trình phát triển , xây dựng phần mềm Rational Unified Process (RUP) là một phương pháp phát triển phần mềm có cấu trúc, được tạo ra bởi công ty Rational Software, hiện thuộc về IBM có nhiều ưu điểm trong phát triển phần mềm, giúp nâng cao hiệu quả và chất lượng của dự án. Vậy qui trình là gì ? Qui trình có thể hiểu là phương pháp thực hiện hoặc sản xuất ra sản phẩm. Tương tự như vậy, RUP chính là phương pháp phát triển hay sản xuất ra sản phẩm phần mềm.
Thông thường một qui trình bao gồm những giai đoạn cơ bản sau : Giai đoạn khởi đầu (Inception) : Giai đoạn này tập trung vào việc tìm hiểu phạm vi ban đầu của dự án, xác định mục tiêu của dự án và thiết lập khả năng tồn tại của hệ thống. Nhóm phát triển cộng tác với các bên liên quan để xác định và nắm bắt các yêu cầu cấp cao, xác định rủi ro và phát triển kế hoạch dự án ban đầu cũng như ước tính chi phí. Sản phẩm chính của giai đoạn này là thiết lập tầm nhìn 9 cho dự án, bao gồm mô tả cấp cao về các tính năng của hệ thống, các cột mốc quan trọng và tiêu chí thành công. Giai đoạn lập kế hoạch (Elaboration) : Trong giai đoạn này, nhóm phát triển tinh chỉnh kiến trúc và yêu cầu của hệ thống, kết hợp phản hồi từ giai đoạn khởi động.
Giai đoạn này bao gồm việc phân tích chi tiết hơn các yêu cầu hệ thống, tạo ra các mô hình ca sử dụng và xác định các rủi ro tiềm ẩn cũng như các chiến lược giảm thiểu. Các nhóm cũng bắt đầu phát triển nguyên mẫu hệ thống để xác nhận và thử nghiệm sớm. Mục tiêu chính của giai đoạn xây dựng là thiết lập một kiến trúc ổn định và một kế hoạch tinh tế cho dự án, do đó làm giảm sự không chắc chắn và rủi ro trong tương lai.Kiểm thử phần mềm (Validation/Testing): để bảo đảm phần mềm sản xuất ra đáp ứng những “đòi hỏi” được chỉ ra trong “Đặc tả yêu cầu”. Giai đoạn xây dựng (Construction) : Giai đoạn xây dựng là nơi diễn ra phần lớn sự phát triển của hệ thống.
Tại đây, nhóm phát triển xây dựng các thành phần phần mềm, bổ sung dần dần chức năng cũng như thực hiện tích hợp và thử nghiệm liên tục trong suốt quá trình lặp lại. Cập nhật tài liệu và kết hợp phản hồi của các bên liên quan là những nhiệm vụ thiết yếu trong giai đoạn này. Giai đoạn xây dựng kết thúc với việc triển khai hệ thống có đầy đủ tính năng, được kiểm tra kỹ lưỡng và sẵn sàng triển khai. Giai đoạn chuyển khai (Transition) : Giai đoạn cuối cùng của vòng đời RUP tập trung vào việc triển khai hệ thống hoàn chỉnh và đảm bảo quá trình chuyển đổi suôn sẻ tới cộng đồng người dùng.
Điều này liên quan đến việc đào tạo người dùng, giải quyết mọi vấn đề và xác thực hiệu suất hệ thống theo các tiêu chí thành công đã được thiết lập. Nhóm phát triển làm việc chặt chẽ với các bên liên quan trong giai đoạn này để đảm bảo đáp ứng nhu cầu của họ và mọi cải tiến hoặc yêu cầu bổ sung đều được giải quyết. Tùy theo mô hình phát triển phần mềm, các nhóm công việc được triển khai theo những cách khác nhau.Để sản xuất cùng một sản phẩm phần mềm người ta có thể dùng các mô hình khác nhau.Tuy nhiên không phải tất cả các mô hình đều thích hợp cho mọi ứng dụng. Ưu điểm 10 Linh hoạt và thích ứng: RUP cho phép các nhóm phát triển điều chỉnh quy trình dựa trên nhu cầu cụ thể của dự án và tổ chức, giúp tăng tính linh hoạt trong việc đáp ứng các thay đổi trong yêu cầu.
Quy trình lặp lại và gia tăng: Việc phát triển theo chu kỳ lặp (iterative) và gia tăng (incremental) cho phép các nhóm phát triển đưa ra phiên bản phần mềm sớm hơn và cải tiến liên tục dựa trên phản hồi từ người dùng. Quản lý rủi ro hiệu quả: RUP nhấn mạnh việc xác định và quản lý rủi ro trong suốt quá trình phát triển, giúp giảm thiểu khả năng xảy ra các vấn đề nghiêm trọng trong giai đoạn cuối. Định nghĩa vai trò rõ ràng: Quy trình này xác định rõ ràng các vai trò và trách nhiệm trong đội ngũ phát triển, từ đó tăng cường sự phối hợp và giao tiếp giữa các thành viên. Tài liệu chi tiết và hướng dẫn: RUP cung cấp tài liệu hướng dẫn rõ ràng cho từng giai đoạn phát triển, giúp đảm bảo rằng mọi người trong nhóm đều hiểu các quy trình và tiêu chuẩn cần tuân thủ.