CHƯƠNG I THIẾT KẾ CHIẾU SÁNG BẰNG DIALUX 1.TỔNG QUAN VỀ THIẾT KẾ CHIẾU SÁNG: Ngày nay, vấn đề chiếu sáng không đơn thuần là cung cấp ánh sáng để đạt độ sáng theo yêu cầu mà nó còn mang tính chất mỹ quan và tinh tế. Trong bất kỳ nhà máy, xí nghiệp hay công trình cao ốc nào, ngoài ánh sáng tự nhiên còn phải dùng ánh sáng nhân tạo. Phổ biến hiện nay là dùng đèn điện để chiếu sáng nhân tạo vì chiếu sáng điện có những ưu điểm sau: thiết bị đơn giản, sử dụng thuận tiện, giá thành rẻ, tạo được ánh sáng gần giống ánh sáng tự nhiên, dễ dàng tạo ra ánh sáng có màu sắc theo ý muốn. Các yêu cầu cần thiết khi thiết kế chiếu sáng cho xí nghiệp: Không bị loá mắt.
Không loá do phản xạ. Phải có độ rọi đồng đều. Phải tạo được ánh sáng giống ánh sáng ban ngày. Phải tạo ra được ánh sáng theo yêu cầu của từng khu vực.
Nhiệm vụ: Xác định độ rọi (lx) cho từng phân xưởng. Xác định số lượng bóng đèn, phân bố đèn. Chọn dây dẫn, thiết bị, sơ đồ đi dây của hệ thống chiếu sáng. Bảng tổng kết chiếu sáng toàn xí nghiệp 1.
Các dạng chiếu sáng: Chiếu sáng chung: Chiếu sáng toàn bộ diện tích cần chiếu sáng bằng cách bố trí ánh sáng đồng đều tạo nên độ rọi đồng đều trên toàn bộ diện tích cần chiếu sáng. Chiếu sáng riêng biệt hay cục bộ: Chiếu sáng ở những nơi cần có độ rọi cao mới làm việc được hay chiếu sáng ở những nơi mà chiếu sáng chung không tạo đủ độ rọi cần thiết. ĐỒ ÁN MÔN HỌC CUNG CẤP ĐIỆN Page 4 SV: GVHD: Các chế độ làm việc của hệ thống chiếu sáng: Khi hệ thống điện ổn định ta có chiếu sáng làm việc : dùng để đảm bảo sự làm việc, hoạt động bình thường của người và phương tiện vận chuyển khi không có hoặc thiếu ánh sáng tự nhiên. Khi mất điện hoặc xảy ra hoả hoạn ta có chiếu sáng sự cố: tạo môi trường ánh sáng an toàn trong Hệ thống chiếu sáng sự cố có thể làm việc đồng thời với hệ thống chiếu sáng làm việc hoặc hệ thống chiếu sáng sự cố phải được đưa vào hoạt động tự động khi hệ thống chiếu sáng làm việc bị mất điện.
Chọn độ rọi: Khi chọn độ rọi, cần chú ý các yếu tố chính sau đây: Kích thước vật cần phân biệt khi nhìn. Độ tương phản giữa vật và nền: Khi độ chói của nền và vật khác nhau ít, độ tương phản nhỏ (khoảng 0,2) Khi độ chói của nền và vật khác nhau ở mức độ trung bình, độ tương phản trung bình (từ 0,2 đến 0,5). Khi độ chói của nền và vật khác nhau rõ rệt, độ tương phản lớn (khoảng 0,5). Mức độ sáng của nền Nền xem như tối khi hệ số phản xạ của nền < 0,3 Nền xem như sáng khi hệ số phản xạ của nền > 0,3 Khi dùng đèn huỳnh quang, không nên chọn độ rọi < 75 lux vì nếu thế sẽ tạo cho ta ánh sáng có cảm giác mờ tối.
Khi xác định tiêu chuẩn độ rọi trong tính toán chiếu sáng cần phải lấy theo các chỉ số trong thang độ rọi. Sau khi chọn độ rọi tiêu chuẩn theo bảng, khi tính toán chiếu sáng cần phải nhân thêm hệ số dự trữ Kdt , tính độ già cỗi của bóng đèn, bụi bẩn hay bề mặt phát sáng bị cũ. Tính chất phản xạ ánh sáng bị giảm theo thời gian, hệ số dự trữ K dt phụ thuộc vào chu kỳ làm vệ sinh đèn. ĐỒ ÁN MÔN HỌC CUNG CẤP ĐIỆN Page 5 SV: GVHD: 1.KHÁI QUÁT PHẦN MỀM DIALUX: Dialux là một phần mềm thiết kế chiếu sáng chuyên nghiệp được sử dụng phổ biến hiện nay.
Nó giúp việc thiết kế chiếu sáng trở nên đơn giản và nhanh chóng, với độ chính xác cao. Dialux cho phép ta tính toán chiếu sáng với nhiều cách khác nhau: Tính toán nhanh cho 1 căn phòng với công cụ Wizard. Tính toán cụ thể 1 căn phòng với hình dạng đặc biệt với các thông số đầu vào là: kích thước phòng; vị trí, kích thước các đồ vật; hệ số phản xạ của các bề mặt; hệ số suy giảm của đèn; lựa chọn loại đèn; độ rọi trung bình yêu cầu. Tính toán chiếu sáng cho 1 căn phòng với ảnh hưởng của ánh sáng và các vật dụng ở bên ngoài căn phòng.
Tính toán chiếu sáng cho đường xá. Ngoài ra, Dialux còn cung cấp cho người sử dụng 1 thư viện khá phong phú về các đồ vật trong nhà, các cửa sổ , cửa chính, các kiểu sàn nhà, cột… Dialux cho phép các nhà sản xuất cung cấp thông số các thiết bị chiếu sáng thông qua một file cài đặt. Sau đó các thông số này được sử dung như 1 thư viện đính kèm cho Dialux. Thông số đầu vào của phần mềm Dialux: Kích thước và hình dạng căn phòng, cũng như dạng của nền, trần, cột… Hệ số phản xạ và màu sắc của trần, tường, sàn.
Môi trường khu vực tính toán là sạch hay nhiều bụi. Độ cao treo đèn, độ cao làm việc. Vị trí bố trí thiết bị, đồ vật trong phòng cùng hệ số phàn xạ. Vị trí cửa sổ, cửa chính, và độ trong suốt (nếu có tính ảnh hưởng của ánh sáng bên ngoài).
Lựa chọn loại bóng đèn trong thư viện mà nhà sản xuất bóng đèn hỗ trợ cho Dialux. Ta có thể chỉnh sửa các thông số của đèn (công suất, quang thông…) Lựa chọn kiểu treo đèn (1 dãy, nhiều dãy, tròn, chéo, chiếu hội tụ…). Độ rọi trung bình yêu cầu. Hệ số suy giảm của đèn.
ĐỒ ÁN MÔN HỌC CUNG CẤP ĐIỆN Page 6 SV: GVHD: Các giá trị xuất của Dialux được lưu dưới dạng File PDF: Bảng báo cáo về độ rọi. Các đường đẳng rọi. Biểu đồ phân bố độ rọi Ảnh 3D mô phỏng ánh sáng thực tế. Trình diễn dưới dạng clip thực trạng căn phòng sau khi chiếu sáng.THIẾT KẾ CHIẾU SÁNG XÍ NGHIỆP BẰNG PHẦN MỀM DIALUX Chọn hệ số phản xạ quy ước cho xí nghiệp: - Trần: hệ số phản xạ trần: tr =0,7.
- Tường: hệ số phản xạ tường: tg =0,5 - Sàn: hệ số phản xạ sàn : s =0,2 Chia nhỏ từng vùng chiếu sáng để tính toán, ta được các vùng như sau: 1. Phân xưởng điện phân:(70 27 4,7) Độ rọi yêu cầu 200 lux (1) Hình 1. Hình vẽ mô tả đường đẳng rọi và cách bố trí đèn 1 (?) (Tiêu chuẩn quốc qia TCVN 7114-1:2008) ĐỒ ÁN MÔN HỌC CUNG CẤP ĐIỆN Page 7 SV: GVHD: Bảng 1. Thông số tính toán chiếu sáng Độ phản xạ Độ rọi tb Độ rọi min Độ rọi max Bề mặt chiếu sáng u0 (%) Eav(lx) Emin (lx) Emax(lx) Không gian làm việc _ 218 57 461 0,261 Sàn 20 210 58 402 0,275 Trần 70 41 29 48 0,705 Tường 50 73 33 203 _ Sử dụng một loại đèn: PHILIPS FCH48 4 PL-L55W HFP M2_830 Hình1.2: Minh họa bộ đèn: PHILIPS FCH48 4 PL-L55W HFP M2_830 Số lượng bộ đèn là: 36 ĐỒ ÁN MÔN HỌC CUNG CẤP ĐIỆN Page 8 SV: GVHD: Quang thông bộ đèn là: 19200 lm.
Công suất của bộ đèn là: 226 W Quang thông tổng cho vùng này là: 681200 lm Công suất tổng là: 8136 W Hình 1. Hình ảnh 3D cho vùng không gian phân xưởng điện phân 1. Phân xưởng Rơn gen :(27 19 4,7) Độ rọi yêu cầu 300 lux (2) Hình 1. Hình vẽ mô tả đường đẳng rọi và cách bố trí đèn 2 (?) (Tiêu chuẩn quốc qia TCVN 7114-1:2008) ĐỒ ÁN MÔN HỌC CUNG CẤP ĐIỆN Page 9 SV: GVHD: Bảng 1.
Thông số tính toán chiếu sáng Độ phản xạ Độ rọi tb Độ rọi min Độ rọi max Bề mặt chiếu sáng u0 (%) Eav(lx) Emin (lx) Emax(lx) Không gian làm việc _ 332 154 467 0,463 Sàn 20 309 138 395 0,446 Trần 70 60 45 68 0,761 Tường 50 112 49 201 _ Sử dụng một loại đèn: PHILIPS FCH48 4 PL-L55W HFP M2_830 (hình bộ đèn minh họa như mục 1.1) Số lượng bộ đèn là: 15 Quang thông bộ đèn là: 19200 lm. Công suất của bộ đèn là: 226 W Quang thông tổng cho vùng này là: 288000 lm Công suất tổng là: 3390 W Hình 1. Hình ảnh 3D cho vùng không gian phân xưởng Rơn gen ĐỒ ÁN MÔN HỌC CUNG CẤP ĐIỆN Page 10 SV: GVHD: 1. Phân xưởng đúc 1:(27 13 4,7) Độ rọi yêu cầu 300 lux (3) Hình 1.
Hình vẽ mô tả đường đẳng rọi và cách bố trí đèn Bảng 1. Thông số tính toán chiếu sáng Độ phản xạ Độ rọi tb Độ rọi min Độ rọi max Bề mặt chiếu sáng u0 (%) Eav(lx) Emin (lx) Emax(lx) Không gian làm việc _ 371 177 527 0,478 3 (?) (Tiêu chuẩn quốc qia TCVN 7114-1-:2008) ĐỒ ÁN MÔN HỌC CUNG CẤP ĐIỆN Page 11 SV: GVHD: Sàn 20 341 163 482 0,478 Trần 70 67 51 73 0,764 Tường 50 133 57 244 _ Sử dụng một loại đèn: PHILIPS FCH48 4 PL-L55W HFP M2_830 ( Hình vẽ bộ đèn minh họa như mục 1.1) Số lượng bộ đèn là: 12 Quang thông bộ đèn là: 19200 lm. Công suất của bộ đèn là: 226 W Quang thông tổng cho vùng này là: 230400 lm Công suất tổng là: 2712 W Hình 1. Hình ảnh 3D cho vùng không gian phân xưởng đúc 1 1.
Phân xưởng oxyt nhôm:(26 9 4,7) Độ rọi yêu cầu 200 lux (4) Hình 1. Hình vẽ mô tả đường đẳng rọi và cách bố trí đèn 4 (?) (Tiêu chuẩn quốc qia TCVN 7114-1:2008) ĐỒ ÁN MÔN HỌC CUNG CẤP ĐIỆN Page 12 SV: GVHD: Bảng 1. Thông số tính toán chiếu sáng Độ phản xạ Độ rọi tb Độ rọi min Độ rọi max Bề mặt chiếu sáng u0 (%) Eav(lx) Emin (lx) Emax(lx) Không gian làm việc _ 271 103 463 0,282 Sàn 20 242 100 441 0,414 Trần 70 47 35 53 0,763 Tường 50 93 39 209 _ Sử dụng một loại đèn: PHILIPS FCH48 4 PL-L55W HFP M2_830 (Hình bộ đèn minh họa như mục 1.1 ĐỒ ÁN MÔN HỌC CUNG CẤP ĐIỆN Page 13 SV: GVHD: Số lượng bộ đèn là: 6 Quang thông bộ đèn là: 19200 lm. Công suất của bộ đèn là: 226 W Quang thông tổng cho vùng này là: 115200 lm Công suất tổng là: 1356 W Hình1.
Hình ảnh 3D cho vùng không gian phân xưởng oxyt nhôm 1. Phân xưởng khí nén:(10,5 9 4,7) Độ rọi yêu cầu 150 lux (5) Hình 1. Hình vẽ mô tả đường đẳng rọi và cách bố trí đèn 5 (?) (Tiêu chuẩn quốc qia TCVN 7114-1:2008) ĐỒ ÁN MÔN HỌC CUNG CẤP ĐIỆN Page 14 SV: GVHD: Bảng 1.