Nghiên cứu điểm gãy cấu trúc trong mối quan hệ tỷ giá và lãi suất thực tại Đại học Kinh tế TP. ...

Khám phá luận văn thạc sĩ về điểm gãy cấu trúc trong mối quan hệ giữa tỷ giá thực và lãi suất thực, phân tích và ứng dụng trong kinh tế.

• Tác giả: Vũ Phan Anh
• Người hướng dẫn: PGS. TS Nguyễn Thị Liên Hoa
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Tp. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài Chính - Ngân Hàng
• Đề tài: Điểm Gãy Cấu Trúc Giữa Tỷ Giá Và Lãi Suất Thực
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Tp. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU
• 1.1. Sự cần thiết của nghiên cứu
• 1.2. Mục tiêu, phương pháp nghiên cứu
• 1.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.4. Những đóng góp mới của luận án
• 1.5. Bố cục của luận án
• 2. CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU VỀ MỐI QUAN HỆ GIỮA TỶ GIÁ THỰC VÀ LÃI SUẤT THỰC
• 2.1. Các nghiên cứu chưa có được bằng chứng thuyết phục khẳng định mối quan hệ giữa tỷ giá thực và lãi suất thực
• 2.1.1. Nghiên cứu của Campell và Clarida (1987)
• 2.1.2. Nghiên cứu của Messe và Rogoff (1988)
• 2.1.3. Nghiên cứu của Edison & Pauls (1993)
• 2.1.4. Nghiên cứu của Perron (1989)
• 2.2. Các nghiên cứu có được bằng chứng thuyết phục về mối quan hệ giữa tỷ giá thực và lãi suất thực
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Xây dựng mô hình
• 3.2. Mô tả dữ liệu nghiên cứu
• 3.2.1. Tỷ giá hối đoái thực
• 3.2.2. Lãi suất thực tiền nghiệm
• 3.2.3. Lãi suất thực hậu nghiệm (Ex post)
• 3.3. Phương pháp thực nghiệm
• 3.3.1. Kiểm định tính dừng chuỗi dữ liệu
• 3.3.1.1. Hướng tiếp cận truyền thống
• 3.3.1.2. Hướng tiếp cận mới có xem xét đến điểm gãy cấu trúc
• 3.3.2. Kiểm định đồng liên kết
• 3.3.2.1. Hướng tiếp cận truyền thống
• 3.3.2.2. Hướng tiếp cận mới theo đề xuất của Saikkonen và Lütkepohl
• 3.3.3. Mô hình vector hiệu chỉnh sai số VECM
• 3.3.4. Kiểm định tính ổn định mô hình
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. Kết quả nghiên cứu thực nghiệm trong trường hợp Việt Nam – Mỹ
• 4.1.1. Kết quả kiểm định tính dừng chuỗi dữ liệu
• 4.1.1.1. Kết quả kiểm định tính dừng theo phương pháp truyền thống
• 4.1.1.2. Kết quả kiểm định tính dừng có xem xét điểm gãy cấu trúc
• 4.1.2. Kiểm định đồng liên kết
• 4.1.2.1. Kết quả kiểm định đồng liên kết Johansen
• 4.1.2.2. Kết quả kiểm định đồng liên kết S&L
• 4.1.3. Ước lượng mối quan hệ dài hạn giữa tỷ giá thực USD/VND và lãi suất thực giữa hai quốc gia Việt Nam – Mỹ
• 4.1.4. Mô hình ước lượng VECM
• 4.1.5. Kiểm định tính ổn định mô hình
• 4.2. Mở rộng nghiên cứu mối quan hệ tỷ giá thực và lãi suất thực giữa Mỹ và các quốc gia Châu Á khác
• 4.2.1. Kiểm định nghiệm đơn vị
• 4.2.1.1. Kiểm định ADF
• 4.2.1.2. Kiểm định DF-GLS
• 4.2.2. Kiểm định đồng liên kết
• 4.2.2.1. Kiểm định đồng liên kết Johansen
• 4.2.2.2. Kiểm định đồng liên kết S&L
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN
• 5.1. Tóm tắt kết quả nghiên cứu
• 5.2. Hạn chế của nghiên cứu và kiến nghị
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về điểm gãy cấu trúc giữa tỷ giá và lãi suất thực

Điểm gãy cấu trúc trong mối quan hệ giữa tỷ giá và lãi suất thực là một khái niệm quan trọng trong kinh tế học. Nghiên cứu này nhằm làm rõ mối quan hệ phức tạp giữa hai yếu tố này, đặc biệt trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam. Việc hiểu rõ điểm gãy cấu trúc giúp các nhà quản lý và nhà đầu tư đưa ra quyết định chính xác hơn trong việc điều hành chính sách tiền tệ và đầu tư.

1.1. Định nghĩa điểm gãy cấu trúc trong kinh tế

Điểm gãy cấu trúc là thời điểm mà mối quan hệ giữa các biến kinh tế thay đổi một cách đột ngột. Trong trường hợp này, nó liên quan đến sự thay đổi trong mối quan hệ giữa tỷ giá và lãi suất thực. Sự thay đổi này có thể do các yếu tố như chính sách tiền tệ, biến động kinh tế toàn cầu, hoặc các cú sốc bất ngờ.

1.2. Tầm quan trọng của nghiên cứu điểm gãy cấu trúc

Nghiên cứu điểm gãy cấu trúc giúp xác định các yếu tố ảnh hưởng đến mối quan hệ giữa tỷ giá và lãi suất thực. Điều này không chỉ có ý nghĩa lý thuyết mà còn có ứng dụng thực tiễn trong việc xây dựng chính sách kinh tế và tài chính. Các nhà nghiên cứu có thể phát hiện ra các mô hình mới trong mối quan hệ này, từ đó đưa ra các khuyến nghị cho các nhà hoạch định chính sách.

II. Vấn đề và thách thức trong mối quan hệ giữa tỷ giá và lãi suất thực

Mối quan hệ giữa tỷ giá và lãi suất thực không phải lúc nào cũng rõ ràng. Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng có những thách thức trong việc xác định mối quan hệ này. Các yếu tố như chính sách tiền tệ, lạm phát, và các cú sốc kinh tế có thể làm thay đổi mối quan hệ này một cách bất ngờ.

2.1. Các yếu tố ảnh hưởng đến mối quan hệ

Các yếu tố như chính sách tiền tệ, lạm phát, và sự biến động của thị trường tài chính có thể ảnh hưởng đến mối quan hệ giữa tỷ giá và lãi suất thực. Sự thay đổi trong lãi suất có thể dẫn đến sự thay đổi trong tỷ giá, và ngược lại, điều này tạo ra một vòng lặp phức tạp mà các nhà nghiên cứu cần phải xem xét.

2.2. Khó khăn trong việc kiểm định mối quan hệ

Việc kiểm định mối quan hệ giữa tỷ giá và lãi suất thực gặp nhiều khó khăn do sự xuất hiện của các điểm gãy cấu trúc. Các nghiên cứu trước đây thường không xem xét đến yếu tố này, dẫn đến kết quả không chính xác. Do đó, cần có các phương pháp nghiên cứu mới để giải quyết vấn đề này.

III. Phương pháp nghiên cứu mối quan hệ giữa tỷ giá và lãi suất thực

Để nghiên cứu mối quan hệ giữa tỷ giá và lãi suất thực, các nhà nghiên cứu đã áp dụng nhiều phương pháp khác nhau. Việc sử dụng các mô hình kinh tế hiện đại giúp cải thiện độ chính xác của kết quả nghiên cứu.

3.1. Mô hình VECM trong nghiên cứu

Mô hình Vector Error Correction Model (VECM) là một trong những phương pháp được sử dụng để phân tích mối quan hệ giữa tỷ giá và lãi suất thực. Mô hình này cho phép kiểm tra sự đồng liên kết giữa các biến và xác định các yếu tố ảnh hưởng đến mối quan hệ này.

3.2. Kiểm định đồng liên kết và điểm gãy cấu trúc

Kiểm định đồng liên kết là một phần quan trọng trong nghiên cứu mối quan hệ giữa tỷ giá và lãi suất thực. Việc xem xét điểm gãy cấu trúc trong quá trình kiểm định giúp phát hiện ra các thay đổi trong mối quan hệ này, từ đó đưa ra các kết luận chính xác hơn.

IV. Kết quả nghiên cứu về mối quan hệ giữa tỷ giá và lãi suất thực

Kết quả nghiên cứu cho thấy có sự tồn tại của mối quan hệ giữa tỷ giá và lãi suất thực. Tuy nhiên, mối quan hệ này không phải lúc nào cũng ổn định và có thể thay đổi theo thời gian.

4.1. Kết quả từ nghiên cứu thực nghiệm

Nghiên cứu thực nghiệm cho thấy rằng có sự đồng liên kết giữa tỷ giá và lãi suất thực trong một số giai đoạn nhất định. Tuy nhiên, sự xuất hiện của các điểm gãy cấu trúc đã làm thay đổi mối quan hệ này, dẫn đến những kết quả không nhất quán.

4.2. Ứng dụng thực tiễn của kết quả nghiên cứu

Kết quả nghiên cứu có thể được áp dụng trong việc xây dựng chính sách tiền tệ và tài chính. Các nhà hoạch định chính sách có thể sử dụng thông tin này để điều chỉnh lãi suất nhằm ổn định tỷ giá và ngược lại.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của nghiên cứu

Nghiên cứu về mối quan hệ giữa tỷ giá và lãi suất thực vẫn còn nhiều tiềm năng để phát triển. Các nhà nghiên cứu cần tiếp tục khám phá các yếu tố ảnh hưởng đến mối quan hệ này và áp dụng các phương pháp mới để cải thiện độ chính xác của kết quả.

5.1. Tóm tắt kết quả nghiên cứu

Kết quả nghiên cứu đã chỉ ra rằng có sự tồn tại của mối quan hệ giữa tỷ giá và lãi suất thực, nhưng mối quan hệ này có thể thay đổi theo thời gian. Việc xem xét điểm gãy cấu trúc là rất quan trọng trong việc hiểu rõ mối quan hệ này.

5.2. Hướng nghiên cứu trong tương lai

Trong tương lai, cần có thêm nhiều nghiên cứu để làm rõ hơn về mối quan hệ giữa tỷ giá và lãi suất thực. Các nhà nghiên cứu có thể áp dụng các mô hình mới và dữ liệu thời gian dài hơn để cải thiện độ chính xác của kết quả.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh nền kinh tế mở hiện nay, lãi suất được xem là công cụ quan trọng trong quản lý kinh tế vĩ mô, ảnh hưởng không chỉ trong nước mà còn tác động đến các quốc gia khác thông qua mối quan hệ cung cầu tiền tệ và phân bổ nguồn vốn đầu tư. Mối quan hệ giữa tỷ giá thực và lãi suất thực là chủ đề được quan tâm sâu sắc, dựa trên lý thuyết ngang giá lãi suất không phòng ngừa (UIP) và hiệu ứng Fisher quốc tế (IFE), cho rằng tỷ giá hối đoái sẽ biến động theo chênh lệch lãi suất giữa hai quốc gia. Tuy nhiên, các nghiên cứu trước đây chưa cung cấp bằng chứng thuyết phục về mối quan hệ này, đặc biệt là trong các nền kinh tế đang phát triển như Việt Nam.

Luận văn tập trung kiểm định mối quan hệ dài hạn giữa tỷ giá thực và lãi suất thực giữa Việt Nam và Mỹ trong giai đoạn từ tháng 01/1996 đến tháng 07/2015, đồng thời mở rộng nghiên cứu sang các quốc gia châu Á gồm Singapore, Thái Lan, Hàn Quốc, Philippines và Malaysia. Nghiên cứu sử dụng dữ liệu tỷ giá hối đoái, lãi suất danh nghĩa và chỉ số giá tiêu dùng (CPI) thu thập từ Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF). Mục tiêu chính là xác định sự tồn tại mối quan hệ đồng liên kết giữa các biến này, đồng thời đánh giá tác động của điểm gãy cấu trúc trong chuỗi dữ liệu đến kết quả kiểm định.

Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp bằng chứng thực nghiệm cho lý thuyết UIP và IFE tại các quốc gia đang phát triển, giúp các nhà hoạch định chính sách và nhà đầu tư hiểu rõ hơn về cơ chế vận hành của thị trường ngoại hối và lãi suất, từ đó đưa ra các quyết định phù hợp nhằm ổn định kinh tế vĩ mô và thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên hai lý thuyết kinh tế chính:

• Lý thuyết ngang giá lãi suất không phòng ngừa (UIP): Phát biểu rằng tỷ giá hối đoái danh nghĩa sẽ thay đổi tương ứng với chênh lệch lãi suất danh nghĩa giữa hai quốc gia, nhằm cân bằng lợi suất đầu tư trong và ngoài nước. Công thức cơ bản thể hiện mối quan hệ giữa tỷ giá thực và lãi suất thực như sau:

$$ q_t = \alpha r_t + \alpha^* r_t^* + \text{constant} + u_t $$

trong đó $q_t$ là tỷ giá hối đoái thực, $r_t$ và $r_t^*$ lần lượt là lãi suất thực trong nước và nước ngoài.

• Hiệu ứng Fisher quốc tế (IFE): Giải thích mối quan hệ giữa lãi suất danh nghĩa, lãi suất thực và lạm phát kỳ vọng, cho rằng lãi suất danh nghĩa bằng tổng của lãi suất thực và lạm phát kỳ vọng.

Các khái niệm chính bao gồm: tỷ giá hối đoái thực, lãi suất thực tiền nghiệm (ex ante), lãi suất thực hậu nghiệm (ex post), điểm gãy cấu trúc trong chuỗi dữ liệu, và mối quan hệ đồng liên kết.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng dữ liệu tháng từ tháng 01/1996 đến tháng 07/2015 cho Việt Nam và Mỹ, mở rộng đến các quốc gia châu Á từ tháng 01/1994 đến tháng 07/2015. Dữ liệu bao gồm tỷ giá danh nghĩa, chỉ số CPI và lãi suất danh nghĩa, thu thập từ cơ sở dữ liệu IMF.

Phương pháp phân tích gồm:

• Kiểm định tính dừng chuỗi dữ liệu: Sử dụng các kiểm định Augmented Dickey-Fuller (ADF), Dickey-Fuller Generalized Least Squares (DF-GLS) và kiểm định Saikkonen & Lütkepohl (S&L) có xét đến điểm gãy cấu trúc nhằm xác định bậc dừng của chuỗi dữ liệu.

• Kiểm định đồng liên kết: Áp dụng kiểm định Johansen Trace Test truyền thống và kiểm định Saikkonen & Lütkepohl để phát hiện mối quan hệ cân bằng dài hạn giữa tỷ giá thực và lãi suất thực, đồng thời đánh giá ảnh hưởng của điểm gãy cấu trúc.

• Mô hình Vector Điều chỉnh Sai số (VECM): Sử dụng để ước lượng mối quan hệ dài hạn và ngắn hạn giữa các biến, kiểm tra tính ổn định của mô hình.

Quy trình nghiên cứu gồm 5 bước chính: kiểm định tính dừng, kiểm định đồng liên kết cho Việt Nam – Mỹ, hồi quy mô hình VECM, kiểm định tính dừng và đồng liên kết cho các quốc gia mở rộng.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tính dừng của chuỗi dữ liệu: Kết quả kiểm định ADF và DF-GLS cho thấy hầu hết chuỗi tỷ giá thực USD/VND, lãi suất thực Việt Nam và Mỹ không dừng ở chuỗi gốc nhưng dừng ở chuỗi sai phân bậc một (I(1)). Kiểm định S&L có xét đến điểm gãy cấu trúc xác nhận chuỗi dữ liệu đều là chuỗi I(1) với các điểm gãy cấu trúc quan trọng như tháng 02/2011 cho tỷ giá USD/VND, tháng 06/2008 cho lãi suất thực Việt Nam và tháng 12/2008 – 01/2009 cho lãi suất thực Mỹ.

2. Kiểm định đồng liên kết truyền thống (Johansen): Không tìm thấy bằng chứng về mối quan hệ đồng liên kết giữa tỷ giá thực và lãi suất thực giữa Việt Nam và Mỹ, với giá trị thống kê không vượt qua mức ý nghĩa 10%.

3. Kiểm định đồng liên kết có xét đến điểm gãy cấu trúc (S&L): Khi đưa biến giả đại diện cho điểm gãy cấu trúc vào mô hình, kết quả cho thấy tồn tại mối quan hệ đồng liên kết dài hạn có ý nghĩa thống kê ở mức 5% giữa tỷ giá thực và lãi suất thực Việt Nam – Mỹ, cả với lãi suất thực tiền nghiệm và hậu nghiệm.

4. Mô hình VECM: Hồi quy mô hình VECM cho thấy sự thay đổi trong lãi suất thực giải thích một phần biến động tỷ giá thực USD/VND trong dài hạn, đồng thời các kiểm định Tau và Eigenvalue xác nhận tính ổn định của mô hình.

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy việc không xét đến điểm gãy cấu trúc trong chuỗi dữ liệu có thể dẫn đến kết luận sai lệch về mối quan hệ đồng liên kết giữa tỷ giá thực và lãi suất thực. Việc xem xét điểm gãy cấu trúc giúp phát hiện mối quan hệ dài hạn rõ ràng hơn, phù hợp với đề xuất của Perron (1989) và các nghiên cứu gần đây. Các điểm gãy cấu trúc được xác định trùng khớp với các sự kiện kinh tế vĩ mô quan trọng như biến động tỷ giá mạnh năm 2011 tại Việt Nam, cuộc đua lãi suất năm 2008 và khủng hoảng tài chính toàn cầu 2008-2009 tại Mỹ.

So sánh với các nghiên cứu quốc tế, kết quả này củng cố thêm bằng chứng thực nghiệm về mối quan hệ trong dài hạn giữa tỷ giá thực và lãi suất thực, đặc biệt trong bối cảnh các nền kinh tế đang phát triển có nhiều biến động và rủi ro. Việc mở rộng nghiên cứu sang các quốc gia châu Á cũng cho thấy xu hướng tương tự, khẳng định tính phổ quát của mối quan hệ này khi được phân tích kỹ lưỡng.

Dữ liệu có thể được trình bày qua các biểu đồ biến động tỷ giá thực và lãi suất thực, bảng kết quả kiểm định nghiệm đơn vị và đồng liên kết, cũng như đồ thị hệ số hồi quy mô hình VECM để minh họa rõ ràng hơn các phát hiện.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Áp dụng kiểm định có xét đến điểm gãy cấu trúc trong phân tích kinh tế vĩ mô: Các cơ quan quản lý và nhà nghiên cứu nên sử dụng phương pháp kiểm định hiện đại như Saikkonen & Lütkepohl để đánh giá chính xác mối quan hệ giữa các biến kinh tế, đặc biệt trong các chuỗi dữ liệu dài và có biến động lớn.

2. Tăng cường giám sát và điều chỉnh chính sách tỷ giá và lãi suất: Dựa trên mối quan hệ đồng liên kết đã được xác định, Ngân hàng Nhà nước và các cơ quan liên quan cần phối hợp điều chỉnh chính sách lãi suất và tỷ giá nhằm ổn định thị trường ngoại hối và kiểm soát lạm phát hiệu quả trong ngắn và dài hạn.

3. Mở rộng nghiên cứu và cập nhật dữ liệu liên tục: Các nghiên cứu tiếp theo nên mở rộng phạm vi quốc gia và cập nhật dữ liệu mới để theo dõi sự biến đổi của mối quan hệ này trong bối cảnh kinh tế toàn cầu thay đổi nhanh chóng, đồng thời xem xét các yếu tố rủi ro khác như biến động chính trị, thương mại quốc tế.

4. Đào tạo và nâng cao năng lực phân tích kinh tế lượng: Các tổ chức nghiên cứu và trường đại học cần tăng cường đào tạo về các phương pháp kinh tế lượng hiện đại, giúp các nhà phân tích và chuyên gia có thể áp dụng chính xác các kỹ thuật kiểm định phức tạp, nâng cao chất lượng nghiên cứu và dự báo kinh tế.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà hoạch định chính sách kinh tế: Luận văn cung cấp cơ sở khoa học để thiết kế chính sách tiền tệ và tỷ giá phù hợp, giúp ổn định kinh tế vĩ mô và kiểm soát lạm phát.

2. Các nhà nghiên cứu và học giả kinh tế: Tài liệu là nguồn tham khảo quý giá về phương pháp kiểm định đồng liên kết có xét đến điểm gãy cấu trúc, mở rộng hiểu biết về mối quan hệ giữa tỷ giá và lãi suất trong nền kinh tế mở.

3. Doanh nghiệp và nhà đầu tư: Hiểu rõ mối quan hệ giữa tỷ giá và lãi suất giúp doanh nghiệp và nhà đầu tư đưa ra quyết định tài chính, quản lý rủi ro tỷ giá và lãi suất hiệu quả hơn.

4. Sinh viên và học viên cao học chuyên ngành Tài chính – Ngân hàng: Luận văn là tài liệu học thuật tham khảo về mô hình kinh tế lượng, phương pháp phân tích chuỗi thời gian và ứng dụng thực tiễn trong lĩnh vực tài chính quốc tế.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao cần xem xét điểm gãy cấu trúc trong phân tích chuỗi thời gian?
   Điểm gãy cấu trúc phản ánh các sự kiện kinh tế lớn làm thay đổi tính chất chuỗi dữ liệu, nếu không xét đến sẽ dẫn đến kết quả kiểm định sai lệch, như bỏ sót mối quan hệ đồng liên kết thực sự.

2. Phương pháp kiểm định Saikkonen & Lütkepohl khác gì so với kiểm định truyền thống?
   Phương pháp này bổ sung biến giả đại diện cho điểm gãy cấu trúc, giúp kiểm định chính xác hơn trong trường hợp chuỗi dữ liệu có sự thay đổi đột ngột, nâng cao độ tin cậy của kết quả.

3. Lãi suất thực tiền nghiệm và hậu nghiệm khác nhau như thế nào?
   Lãi suất thực tiền nghiệm dựa trên kỳ vọng lạm phát tương lai, còn lãi suất thực hậu nghiệm tính dựa trên lạm phát thực tế đã xảy ra, cả hai đều được sử dụng để phân tích mối quan hệ với tỷ giá thực.

4. Mối quan hệ đồng liên kết có ý nghĩa gì trong kinh tế?
   Mối quan hệ đồng liên kết cho thấy các biến kinh tế có sự cân bằng dài hạn, dù biến động ngắn hạn có thể khác nhau, giúp dự báo và điều chỉnh chính sách hiệu quả hơn.

5. Tại sao kết quả kiểm định truyền thống không tìm thấy mối quan hệ đồng liên kết?
   Do không xét đến điểm gãy cấu trúc và các đặc điểm phi tuyến của chuỗi dữ liệu, kiểm định truyền thống có thể bỏ qua các mối quan hệ thực sự tồn tại trong dữ liệu kinh tế phức tạp.

Kết luận

• Luận văn đã xác định được mối quan hệ đồng liên kết dài hạn giữa tỷ giá thực và lãi suất thực giữa Việt Nam và Mỹ khi xét đến điểm gãy cấu trúc trong chuỗi dữ liệu.
• Kết quả kiểm định truyền thống không đủ mạnh để phát hiện mối quan hệ này, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc áp dụng phương pháp kiểm định hiện đại.
• Mô hình VECM được sử dụng hiệu quả để ước lượng và kiểm tra tính ổn định của mối quan hệ dài hạn.
• Nghiên cứu mở rộng sang các quốc gia châu Á cũng cho thấy xu hướng tương tự, góp phần củng cố lý thuyết kinh tế vĩ mô trong bối cảnh toàn cầu hóa.
• Đề xuất các bước tiếp theo bao gồm mở rộng phạm vi nghiên cứu, cập nhật dữ liệu mới và ứng dụng kết quả vào hoạch định chính sách tiền tệ và tỷ giá.

Các nhà nghiên cứu và nhà hoạch định chính sách nên áp dụng các phương pháp kiểm định có xét đến điểm gãy cấu trúc để nâng cao độ chính xác trong phân tích kinh tế vĩ mô, đồng thời tiếp tục theo dõi và cập nhật các biến động kinh tế để điều chỉnh chính sách kịp thời.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH VŨ PHAN ANH ĐIỂM GÃY CẤU TRÚC TRONG MỐI QUAN HỆ GIỮA TỶ GIÁ THỰC VÀ LÃI SUẤT THỰC LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ Tp. Hồ Chí Minh – Năm 2016 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH VŨ PHAN ANH ĐIỂM GÃY CẤU TRÚC TRONG MỐI QUAN HỆ GIỮA TỶ GIÁ THỰC VÀ LÃI SUẤT THỰC Chuyên ngành: Tài Chính - Ngân Hàng Mã số: 60340201 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC PGS. TS Nguyễn Thị Liên Hoa Tp. Hồ Chí Minh – Năm 2016 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận văn thạc sĩ “Điểm gãy cấu trúc trong mối quan hệ giữa tỷ giá hối đoái thực và lãi suất thực” là công trình nghiên cứu của cá nhân dưới sự hướng dẫn của PGS. Nguyễn Thị Liên Hoa. Các thông tin, số liệu sử dụng trong bài luận văn là trung thực, có nguồn gốc trích dẫn rõ ràng. Kết quả của nghiên cứu trong luận văn này là trung thực và chưa từng được công bố trong bất kỳ công trình nào khác. Hồ Chí Minh, tháng năm Người viết Vũ Phan Anh TIEU LUAN MOI download : [e-mail] MỤC LỤC Trang phụ bìa Lời cam đoan Mục lục Danh mục các từ viết tắt Danh mục các bảng biểu Danh mục các hình vẽ đồ thị CHƢƠNG 1: GIỚI THIỆU . Sự cần thiết của nghiên cứu . Mục tiêu, phương pháp nghiên cứu. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu . Những đóng góp mới của luận án . Bố cục của luận án . 3 CHƢƠNG 2: TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU VỀ MỐI QUAN HỆ GIỮA TỶ GIÁ THỰC VÀ LÃI SUẤT THỰC . Các nghiên cứu chưa có được bằng chứng thuyết phục khẳng định mối quan hệ giữa tỷ giá thực và lãi suất thực. Nghiên cứu của Campell và Clarida (1987) . Nghiên cứu của Messe và Rogoff (1988) . Nghiên cứu của Edison & Pauls (1993) . Nghiên cứu của Perron (1989) . Các nghiên cứu có được bằng chứng thuyết phục về mối quan hệ giữa tỷ giá thực – lãi suất thực. Nghiên cứu của Edison, H. Nghiên cứu của Nakagawa, H. Nghiên cứu của Kanas, A. Nghiên cứu của Joseph P. Byrne và Jun Nagayasu. 13 CHƢƠNG 3: PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Xây dựng mô hình. Mô tả dữ liệu nghiên cứu . Tỷ giá hối đoái thực . Lãi suất thực tiền nghiệm. Lãi suất thực hậu nghiệm (Ex post) . 18 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Phương pháp thực nghiệm . Kiểm định tính dừng chuỗi dữ liệu. Hướng tiếp cận truyền thống. Hướng tiếp cận mới có xem xét đến điểm gãy cấu trúc. Kiểm định đồng liên kết. Hướng tiếp cận truyền thống. Hướng tiếp cận mới theo đề xuất của Saikkonen và Lütkepohl. Mô hình vector hiệu chỉnh sai số VECM. 26 CHƢƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU . Kết quả nghiên cứu thực nghiệm trong trường hợp Việt Nam – Mỹ. Kết quả kiểm định tính dừng chuỗi dữ liệu. Kết quả kiểm định tính dừng theo phương pháp truyền thống. Kết quả kiểm định tính dừng có xem xét điểm gãy cấu trúc. Kiểm định đồng liên kết. Kết quả kiểm định đồng liên kết Johansen. Kết quả kiểm định đồng liên kết S&L. Ước lượng mối quan hệ dài hạn giữa tỷ giá thực USD/VND và lãi suất thực giữa hai quốc gia Việt Nam – Mỹ. Mô hình ước lượng VECM . Kiểm định tính ổn định mô hình . Mở rộng nghiên cứu mối quan hệ tỷ giá thực và lãi suất thực giữa Mỹ và các quốc gia Châu Á khác. Kiểm định nghiệm đơn vị . Kiểm định ADF. Kiểm định DF-GLS . Kiểm định đồng liên kết . Kiểm định đồng liên kết Johansen . Kiểm định đồng liên kết S&L . 55 CHƢƠNG 5: KẾT LUẬN . Tóm tắt kết quả nghiên cứu . Hạn chế của nghiên cứu và kiến nghị. 57 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT ADF Kiểm định Augmented Dickey-Fuller CPI Chỉ số giá tiêu dùng DF Kiểm định Dickey-Fuller DF-GLS Kiểm định Dickey Fuller-General Least Square IFE Hiệu ứng Fisher quốc tế OLS Phương pháp bình quân bé nhất S&L Kiểm định Saikkonen và Lutkepol UIP Lý thuyết ngang giá lãi suất không phòng ngừa VECM Mô hình vector điều chỉnh sai số TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU Bảng Tên bảng Trang Bảng 4.1 Bảng kết quả kiểm định nghiệm đơn vị ADF 28 Bảng 4.2 Bảng kết quả kiểm định nghiệm đơn vị DF-GLS 29 Bảng 4.3 Kết quả kiểm định nghiệm đơn vị S&L Test 31 Bảng 4.4 Kết quả kiểm định đồng liên kết Johansen Trace Test 36 Kết quả kiểm định đồng liên kết S&L không có điểm gãy cấu Bảng 4.5 38 trúc Kết quả kiểm định đồng liên kết S&L có xem xét đến điểm Bảng 4.6 39 gãy cấu trúc Bảng 4.7 Kết quả ước lượng mô hình VECM 44 Bảng 4.8 Kết quả kiểm định nghiệm đơn vị ADF cho nhiều quốc gia 48 Bảng 4.9 Kết quả kiểm định nghiệm đơn vị DF-GLS cho nhiều quốc gia 49 Bảng 4.10 Kết quả kiểm định nghiệm đơn vị S&L cho nhiều quốc gia 51 Bảng 4.11 Kết quả kiểm định đồng liên kết Johansen cho nhiều quốc gia 53 Kết quả kiểm định S&L có xét đến điểm gãy cấu trúc của Bảng 4.12 54 Singapore TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ, ĐỒ THỊ Bảng Tên bảng Trang Hình 4.1 Đồ thị biến động của chuỗi tỷ giá thực USD/VND 33 Hình 4.2 Đồ thị biến động của chuỗi lãi suất thực Việt Nam 34 Hình 4.3 Đồ thị biến động của chuỗi lãi suất thực Mỹ 35 Kết quả kiểm định đồng liên kết các chuỗi tỷ giá thực và lãi Hình 4.4 41 suất thực tiền nghiệm có xét đến điểm gãy cấu trúc Kiểm định đồng liên kết các chuỗi tỷ giá thực và lãi suất thực Hình 4.5 43 hậu nghiệm có xét đến các điểm gãy cấu trúc Kiểm định eigenvalue và kiểm định thống kê Tau với dữ liệu Hình 4.6 46 tiền nghiệm Kiểm định Eigenvalue và kiểm định thống kê Tau với dữ liệu Hình 4.7 47 hậu nghiệm TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 1 CHƢƠNG 1: GIỚI THIỆU 1. Sự cần thiết của nghiên cứu Ngày nay, lãi suất luôn được coi là một trong những công cụ quan trọng đối với việc quản lý và kiểm soát kinh tế vĩ mô của phần lớn các quốc gia trên thế giới. Trong nền kinh tế mở, mỗi thay đổi trong chính sách lãi suất của một nền kinh tế không chỉ ảnh hưởng tới quốc gia đó mà còn tác động đến nền kinh tế của các quốc gia khác, đặc biệt là trong mối quan hệ cung cầu tiền tệ, luân chuyển phân bổ nguồn vốn đầu tư, kinh doanh. Chính vì thế mối quan hệ giữa lãi suất và tỷ giá luôn được các nhà quản lý, các chuyên gia kinh tế, các doanh nghiệp và cả các cá nhân quan tâm, theo dõi. Mối quan hệ này được phát biểu trong lý thuyết ngang giá lãi suất không phòng ngừa (UIP) và hiệu ứng Fisher quốc tế (IFE) rằng: tỷ giá giao ngay của một đồng tiền so với một đồng tiền khác sẽ thay đổi theo chênh lệch lãi suất giữa hai nước. Dựa trên lý thuyết đó, các nhà nghiên cứu như Campbell và Clarida (1987), Meese và Rogoff năm (1988) và Edison và Pauls (1993) đã cố gắng tìm ra bằng chứng thực nghiệm về mối quan hệ giữa tỷ giá thực và lãi suất thực của hai quốc gia. Tuy nhiên những nghiên cứ này chưa đưa ra được những bằng chứng rõ ràng về mối quan hệ giữa tỷ giá hối đoái thực và lãi suất thực. Năm 1989 Perron với nghiên cứu “The Great crash, the oil price shock, and the unit root hypothesis” đã chỉ ra rằng việc lựa chọn mô hình không phù hợp và việc xuất hiện các cú sốc bất thường trong chuỗi dữ liệu sẽ dẫn đến kết quả thống kê tìm được có thể bị sai lệch. Ngày nay với sự phát triển của toán kinh tế và khoa học, nhiều mô hình kinh tế được xây dựng nhằm khắc phục những nhược điểm trước kia đã giúp cho các nghiên cứu đưa ra được những kết quả kiểm định mạnh hơn. Các nghiên cứu đã được thực hiện ở nhiều quốc gia phát triển, tiêu biểu như nghiên cứu về mối quan hệ giữa tỷ giá thực và lãi suất thực Anh-Mỹ của Joseph P. Byrne và Jun Nagayasu (2010). Tuy nhiên việc chưa có nhiều những nghiên cứu tại các quốc gia đang phát triển, cùng với việc những thay đổi liên tục trong nền kinh tế Việt Nam do chịu ảnh hưởng bởi những biến động về tỷ giá và lãi suất trên thị TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 2 trường thế giới thời gian vừa qua là những nguyên nhân chính thúc đẩy tác giả tiến hành nghiên cứu thực nghiệm về mối quan hệ trong dài hạn giữa tỷ giá thực và lãi suất thực của Việt Nam - Mỹ, sau đó mở rộng nghiên cứu ra các quốc gia khác. Mục tiêu, phƣơng pháp nghiên cứu - Mục tiêu nghiên cứu: Kiểm định mối quan hệ trong dài hạn giữa tỷ giá thực và lãi suất thực của Mỹ và Việt Nam, sau đó mở rộng ra các quốc gia khác. - Phương pháp nghiên cứu: Trong bài nghiên cứu này tác giả sử dụng đồng thời hai phương pháp nghiên cứu. Một mặt sử dụng các phương pháp kiểm định không xem xét đến điểm gãy cấu trúc: kiểm định tính dừng, kiểm định đồng liên kết, kiểm định Johansen Trace test. Mặt khác sử dụng phương pháp kiểm định Saikkonen & Lütkepohl (2002) có xem xét đến điểm gãy cấu trúc. Sau khi áp dụng mô hình VECM để hồi quy hệ số trong phương trình thể hiện mối quan hệ tác giả tiến hành kiểm định tính ổn định trong dài hạn của mô hình về mối quan hệ giữa tỷ giá USD/VND và chênh lệch lãi suất Việt Nam – Mỹ. Mở rộng nghiên cứu ở nhiều quốc gia khác như: Singapore, Thái Lan, Hàn Quốc, Philippines, Malaysia. Dữ liệu nghiên cứu bao gồm: tỷ giá hối đoái, lãi suất danh nghĩa, chỉ số giá CPI được thu thập theo tháng từ cơ sở dữ liệu của Quỹ tiền tệ quốc tế (IMF). - Câu hỏi nghiên cứu:  Khi sử dụng các phương pháp kiểm định truyền thống (không xem xét đến điểm gãy cấu trúc ) giữa Việt Nam và Mỹ có tồn tại mối quan hệ trong dài hạn giữa tỷ giá thực và lãi suất thực?  Nếu phương pháp truyền thống không đưa ra được các bằng chứng thuyết phục cho mối quan hệ giữa tỷ giá thực và lãi suất thực Việt Nam – Mỹ thì khi sử dụng phương pháp kiểm định mới đồng thới có xem xét đến điểm gãy cấu trúc có tìm thấy bằng chứng thuyết phục cho mối quan hệ này không?