Luận văn thạc sĩ về các yếu tố tác động đến di cư việc làm của người dân tại Việt Nam - Huỳnh ...

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu các yếu tố tác động đến di cư việc làm của người dân tại việt nam, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện pháp hoàn thiện trong lĩnh vực .

• Tác giả: Huỳnh Hiền Hải
• Người hướng dẫn: TS. Lê Ngọc Uyển
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế TP.HCM
• Chuyên ngành: Kinh tế Phát triển
• Đề tài: Di Cư Việc Làm Tại Việt Nam: Các Yếu Tố Tác Động
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: TP.Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỤC LỤC
• PHẦN MỞ ĐẦU
• 1.1. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
• 1.2. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 1.3. Ý NGHĨA THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI
• 1.4. KẾT CẤU CỦA ĐỀ TÀI
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN
• 1.1. LÝ THUYẾT LIÊN QUAN
• 1.1.1. Những vấn đề cơ bản về di cư
• 1.1.2. Mô hình Harris – Todaro
• 1.1.3. Lý thuyết về di cư của Everett S.
• 1.2. NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN
• 1.2.1. Nghiên cứu “Từ nông thôn ra thành phố, tác động kinh tế - xã hội của việc di cư tại Việt Nam” (2011) của Lê Bạch Dương và Nguyễn Thanh Liêm
• 1.2.2. Nghiên cứu về “Giới tính, di cư và xu hướng nghề nghiệp ở Malaysia” (2011) của Arpita Chatto Padhyay
• 1.2.3. “Di cư việc làm ở các nước đang phát triển: Trường hợp của Paraguay và Argentina” (2003) của Emilio A. Parrado sử dụng mô hình
• 1.3. KẾT LUẬN CHƯƠNG I
• 2. CHƯƠNG II: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. TỔNG QUAN DI CƯ Ở VIỆT NAM
• 2.1.1. Di cư giữa các vùng
• 2.1.2. Di cư giữa các tỉnh
• 2.1.3. Luồng di cư thành thị - nông thôn
• 2.1.4. Di cư theo giới tính, tuổi và tình trạng hôn nhân
• 2.1.5. Đặc điểm của di cư tại Việt Nam giai đoạn 1989-2009
• 2.2. PHƯƠNG PHÁP
• 2.3. KHUNG PHÂN TÍCH
• 2.4. KẾT LUẬN CHƯƠNG II
• 3. CHƯƠNG III: KẾT QUẢ, KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• 3.1. THỐNG KÊ MÔ TẢ
• 3.2. KẾT QUẢ HỒI QUY
• 3.3. HẠN CHẾ CỦA ĐỀ TÀI
• 3.4. KẾT LUẬN CHƯƠNG III
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về di cư việc làm tại Việt Nam Các yếu tố tác động

Di cư việc làm tại Việt Nam đang trở thành một hiện tượng phổ biến trong bối cảnh kinh tế phát triển nhanh chóng. Nhiều người dân từ nông thôn di chuyển đến thành phố lớn để tìm kiếm cơ hội việc làm tốt hơn. Hiện tượng này không chỉ ảnh hưởng đến cá nhân mà còn tác động đến toàn bộ nền kinh tế và xã hội. Các yếu tố tác động đến di cư việc làm bao gồm tuổi tác, giới tính, trình độ học vấn và tình trạng hôn nhân. Những yếu tố này cần được phân tích kỹ lưỡng để hiểu rõ hơn về xu hướng di cư hiện nay.

1.1. Di cư việc làm Khái niệm và đặc điểm

Di cư việc làm được hiểu là sự di chuyển của người lao động từ nơi này đến nơi khác nhằm tìm kiếm việc làm. Đặc điểm của di cư việc làm tại Việt Nam thường liên quan đến sự chuyển đổi từ nông thôn ra thành phố, nơi có nhiều cơ hội việc làm hơn. Theo thống kê, tỷ lệ di cư của người trẻ tuổi chiếm ưu thế, cho thấy sự năng động trong lực lượng lao động.

1.2. Tình hình di cư việc làm tại Việt Nam hiện nay

Tình hình di cư việc làm tại Việt Nam đang có nhiều biến chuyển. Các tỉnh thành như Hà Nội, TP.HCM, và Đà Nẵng là những điểm đến phổ biến. Sự gia tăng di cư không chỉ đến từ nhu cầu việc làm mà còn từ các yếu tố xã hội như chất lượng cuộc sống và cơ hội phát triển cá nhân.

II. Các yếu tố tác động đến di cư việc làm tại Việt Nam

Nhiều yếu tố tác động đến quyết định di cư việc làm của người dân tại Việt Nam. Những yếu tố này có thể được phân loại thành yếu tố cá nhân và yếu tố môi trường. Yếu tố cá nhân bao gồm tuổi tác, giới tính, trình độ học vấn, trong khi yếu tố môi trường liên quan đến chính sách di cư và tình hình kinh tế địa phương.

2.1. Yếu tố cá nhân Tuổi tác và giới tính

Tuổi tác và giới tính là hai yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến di cư việc làm. Theo nghiên cứu, người trẻ tuổi có xu hướng di cư nhiều hơn do họ dễ dàng thích nghi với môi trường mới. Ngoài ra, tỷ lệ di cư của nữ giới cũng đang gia tăng, cho thấy sự thay đổi trong vai trò của phụ nữ trong thị trường lao động.

2.2. Yếu tố môi trường Chính sách và kinh tế

Chính sách di cư và tình hình kinh tế địa phương cũng đóng vai trò quan trọng trong quyết định di cư việc làm. Các chính sách hỗ trợ di cư, như cải thiện hạ tầng và tạo điều kiện thuận lợi cho người lao động, có thể thúc đẩy di cư. Ngược lại, tình hình kinh tế khó khăn có thể làm giảm động lực di cư.

III. Thách thức trong di cư việc làm tại Việt Nam

Mặc dù di cư việc làm mang lại nhiều cơ hội, nhưng cũng đi kèm với nhiều thách thức. Những thách thức này bao gồm sự thiếu hụt thông tin về thị trường lao động, khó khăn trong việc thích nghi với môi trường mới, và các vấn đề xã hội phát sinh từ di cư.

3.1. Thiếu thông tin về thị trường lao động

Nhiều người di cư không có đủ thông tin về cơ hội việc làm tại nơi đến, dẫn đến việc chọn lựa công việc không phù hợp. Điều này có thể ảnh hưởng đến thu nhập và chất lượng cuộc sống của họ.

3.2. Khó khăn trong việc thích nghi

Việc thích nghi với môi trường sống và làm việc mới là một thách thức lớn đối với người di cư. Họ có thể gặp khó khăn trong việc hòa nhập với cộng đồng và tìm kiếm các dịch vụ hỗ trợ cần thiết.

IV. Phương pháp giải quyết vấn đề di cư việc làm

Để giải quyết các vấn đề liên quan đến di cư việc làm, cần có các phương pháp và giải pháp cụ thể. Các giải pháp này bao gồm cải thiện chính sách di cư, tăng cường thông tin về thị trường lao động, và hỗ trợ người di cư trong việc thích nghi với môi trường mới.

4.1. Cải thiện chính sách di cư

Cần có các chính sách hỗ trợ di cư rõ ràng và hiệu quả, giúp người lao động dễ dàng tiếp cận thông tin và cơ hội việc làm. Các chương trình đào tạo nghề cũng cần được triển khai để nâng cao kỹ năng cho người di cư.

4.2. Tăng cường thông tin về thị trường lao động

Cung cấp thông tin đầy đủ và chính xác về thị trường lao động sẽ giúp người di cư đưa ra quyết định đúng đắn hơn. Các cơ quan chức năng cần phối hợp để xây dựng hệ thống thông tin hiệu quả.

V. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về di cư việc làm

Nghiên cứu về di cư việc làm tại Việt Nam đã chỉ ra rằng có nhiều yếu tố tác động đến quyết định di cư của người dân. Các kết quả nghiên cứu này có thể được ứng dụng trong việc xây dựng chính sách và chương trình hỗ trợ người di cư.

5.1. Kết quả nghiên cứu từ dữ liệu khảo sát

Dữ liệu khảo sát cho thấy rằng người di cư thường có trình độ học vấn cao hơn và có xu hướng tìm kiếm việc làm tại các thành phố lớn. Điều này cho thấy sự cần thiết phải cải thiện chính sách hỗ trợ cho nhóm đối tượng này.

5.2. Ứng dụng kết quả nghiên cứu vào thực tiễn

Kết quả nghiên cứu có thể được sử dụng để xây dựng các chương trình đào tạo nghề và hỗ trợ việc làm cho người di cư, từ đó nâng cao chất lượng cuộc sống và giảm thiểu các vấn đề xã hội phát sinh từ di cư.

VI. Kết luận và tương lai của di cư việc làm tại Việt Nam

Di cư việc làm tại Việt Nam sẽ tiếp tục diễn ra trong bối cảnh kinh tế phát triển. Tuy nhiên, cần có các chính sách và giải pháp hiệu quả để quản lý và hỗ trợ người di cư, nhằm đảm bảo lợi ích cho cả người di cư và cộng đồng nơi họ đến.

6.1. Tương lai của di cư việc làm

Dự báo rằng di cư việc làm sẽ tiếp tục gia tăng trong những năm tới, đặc biệt là trong bối cảnh đô thị hóa và phát triển kinh tế. Cần có sự chuẩn bị và điều chỉnh chính sách kịp thời để đáp ứng nhu cầu này.

6.2. Đề xuất chính sách cho di cư việc làm

Các chính sách cần tập trung vào việc hỗ trợ người di cư trong việc tìm kiếm việc làm, cải thiện điều kiện sống và tạo cơ hội phát triển bền vững cho họ tại nơi cư trú mới.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Hiện tượng di cư việc làm tại Việt Nam đang diễn ra với quy mô lớn và có nhiều biến động phức tạp trong bối cảnh phát triển kinh tế - xã hội. Theo Điều tra biến động dân số và kế hoạch hóa gia đình năm 2010, tỷ suất di cư thuần dương cao nhất thuộc về các tỉnh như Bình Dương, Đà Nẵng, Thành phố Hồ Chí Minh, Đồng Nai và Hà Nội, trong khi các tỉnh như Cà Mau, Hà Giang, Vĩnh Long lại có tỷ suất di cư thuần âm. Tỷ lệ người di cư chủ yếu là nhóm tuổi trẻ, đặc biệt là nữ giới chiếm tỷ lệ cao hơn nam giới, phản ánh xu hướng "nữ hóa di cư" ngày càng rõ nét. Mục tiêu nghiên cứu nhằm phân tích các yếu tố cá nhân và điều kiện sống của hộ gia đình tác động đến quyết định di cư việc làm của người dân Việt Nam, dựa trên dữ liệu Khảo sát mức sống hộ gia đình năm 2010 với mẫu gồm 1.221 người di cư và 1.221 người không di cư. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào di cư nội địa, loại trừ di cư quốc tế, nhằm cung cấp cơ sở khoa học cho việc hoạch định chính sách quản lý dân số, thị trường lao động và phát triển hạ tầng đô thị. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc hiểu rõ động lực di cư, từ đó góp phần cân bằng cung cầu lao động và giảm thiểu các vấn đề xã hội phát sinh tại các khu vực có dòng di cư lớn.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết và mô hình di cư kinh điển, bao gồm:

• Mô hình Harris – Todaro: Giải thích quyết định di cư dựa trên sự khác biệt về thu nhập kỳ vọng giữa khu vực nông thôn và đô thị. Mô hình cho rằng người lao động sẽ di cư nếu thu nhập kỳ vọng ở đô thị cao hơn nông thôn, bất chấp tỷ lệ thất nghiệp ở đô thị có thể cao.

• Lý thuyết di cư của Everett S. Lee: Phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến di cư gồm nhân tố tại nơi xuất phát, nơi đến, trở ngại trung gian và các yếu tố cá nhân. Mô hình nhấn mạnh chi phí tinh thần và vật chất trong quá trình di cư.

• Lý thuyết di cư của E.G. Ravenstein: Đưa ra các quy luật di cư như phần lớn di chuyển trong khoảng cách ngắn, nữ giới di cư nhiều hơn nam giới trong khoảng cách ngắn, và di cư thường có dòng ngược bù đắp.

Các khái niệm chính được sử dụng gồm: di cư thuần túy, tỷ suất xuất cư, tỷ suất nhập cư, tỷ suất di cư thuần, và tỷ suất tổng di cư. Ngoài ra, các yếu tố cá nhân như tuổi, giới tính, tình trạng hôn nhân, trình độ học vấn, cùng các điều kiện sống của hộ gia đình như quy mô hộ, diện tích nhà ở, thu nhập thuần được xem xét tác động đến quyết định di cư việc làm.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng dữ liệu từ Bộ Dữ liệu Khảo sát Mức sống hộ gia đình năm 2010 do Tổng cục Thống kê cung cấp. Mẫu nghiên cứu gồm 2.442 cá nhân, trong đó 1.221 người di cư việc làm (đi làm ăn xa hoặc giúp việc) và 1.221 người không di cư được chọn ngẫu nhiên từ tổng số 37.012 người cư trú trong hộ. Phương pháp chọn mẫu là lấy mẫu ngẫu nhiên đơn giản từ danh sách người không di cư, đảm bảo tính đại diện.

Phân tích dữ liệu được thực hiện bằng phần mềm SPSS 16, sử dụng mô hình hồi quy Binary Logistic để ước lượng xác suất di cư việc làm dựa trên các biến độc lập. Biến phụ thuộc là biến nhị phân (di cư = 1, không di cư = 0). Các biến độc lập bao gồm: giới tính (Sex), tuổi (Old), tình trạng hôn nhân (HN1, HN2, HN3), trình độ học vấn (Edu), quy mô hộ gia đình (Num), diện tích nhà ở (Hou), và thu nhập thuần của hộ (Inc). Mô hình được xây dựng nhằm đánh giá tác động riêng biệt của từng yếu tố đến khả năng di cư việc làm của cá nhân.

Timeline nghiên cứu tập trung vào dữ liệu năm 2010, phản ánh bức tranh di cư việc làm trong giai đoạn gần đây, phù hợp với bối cảnh phát triển kinh tế xã hội Việt Nam thời kỳ đó.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tỷ lệ di cư việc làm cân bằng trong mẫu nghiên cứu: Trong tổng số 2.442 cá nhân, tỷ lệ người di cư việc làm và không di cư đều chiếm 50%, cho thấy sự phân bố cân bằng trong mẫu.

2. Tuổi trung bình của người di cư là 28,55 tuổi: Đây là nhóm tuổi lao động chính, phù hợp với đặc điểm chọn lọc tuổi tác trong di cư. Người trẻ có xu hướng di cư cao hơn, phản ánh tính năng động và khả năng thích nghi với môi trường mới.

3. Trình độ học vấn trung bình gần đạt cấp THCS (1,8754 trên thang 0-7): Người có trình độ học vấn cao hơn có tỷ suất di cư cao hơn, đặc biệt nhóm tốt nghiệp THPT có tỷ suất di cư lên đến 27,7‰, trong đó nữ giới có tỷ suất di cư cao hơn nam giới (33,1‰ so với 22,8‰).

4. Quy mô hộ gia đình trung bình là 4,87 thành viên, diện tích nhà ở trung bình 74,37 m²: Các hộ có quy mô lớn và diện tích nhà ở rộng hơn có xu hướng giảm khả năng di cư việc làm, do có điều kiện sống ổn định hơn.

5. Thu nhập thuần trung bình của hộ là khoảng 70 triệu đồng/năm: Thu nhập cao hơn làm tăng khả năng di cư việc làm, do người dân có nguồn lực tài chính để di chuyển và tìm kiếm cơ hội việc làm tốt hơn.

6. Kết quả hồi quy Binary Logistic cho thấy các yếu tố tuổi, giới tính, trình độ học vấn, tình trạng hôn nhân và thu nhập thuần có ảnh hưởng có ý nghĩa thống kê đến quyết định di cư việc làm. Cụ thể, giới tính nam, độ tuổi trẻ, trình độ học vấn cao, chưa có gia đình và thu nhập thuần cao làm tăng xác suất di cư việc làm.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu phù hợp với mô hình Harris – Todaro khi thu nhập kỳ vọng và cơ hội việc làm tại các đô thị lớn như Đông Nam Bộ, Thành phố Hồ Chí Minh, Bình Dương là lực hút mạnh mẽ đối với người lao động trẻ tuổi. Hiện tượng "nữ hóa di cư" được xác nhận qua tỷ suất di cư của nữ giới cao hơn nam giới, tương đồng với các nghiên cứu trong khu vực và quốc tế.

Việc trình độ học vấn cao làm tăng khả năng di cư việc làm phản ánh nhu cầu tìm kiếm công việc phù hợp với năng lực và thu nhập tốt hơn, đồng thời phù hợp với lý thuyết về chọn lọc di cư theo trình độ. Quy mô hộ gia đình và diện tích nhà ở là những yếu tố ổn định xã hội, làm giảm động lực di cư do người dân có điều kiện sống tốt hơn.

So sánh với nghiên cứu của Lê Bạch Dương và Nguyễn Thanh Liêm (2011), nghiên cứu này bổ sung bằng phương pháp hồi quy kinh tế lượng, giúp định lượng tác động của từng yếu tố. Kết quả cũng tương đồng với nghiên cứu của Emilio A. Parrado về ảnh hưởng của trình độ học vấn và điều kiện kinh tế đến di cư việc làm.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tỷ suất di cư theo nhóm tuổi và giới tính, bảng hồi quy Logistic với các hệ số ước lượng và mức ý nghĩa, giúp minh họa rõ ràng các tác động của yếu tố cá nhân và điều kiện sống đến di cư việc làm.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường đào tạo nghề và nâng cao trình độ học vấn cho lao động trẻ: Đẩy mạnh các chương trình đào tạo kỹ năng phù hợp với nhu cầu thị trường lao động tại các khu vực đô thị và công nghiệp trong vòng 3-5 năm tới, do các cá nhân có trình độ học vấn cao có xu hướng di cư việc làm cao hơn.

2. Phát triển hạ tầng và chính sách hỗ trợ cho người di cư tại các đô thị lớn: Cải thiện nhà ở, giao thông, y tế và giáo dục cho người di cư nhằm giảm áp lực xã hội và nâng cao chất lượng cuộc sống, đặc biệt tại các tỉnh có tỷ suất nhập cư cao như Bình Dương, Thành phố Hồ Chí Minh, trong vòng 2-4 năm.

3. Xây dựng chính sách hỗ trợ ổn định đời sống tại các vùng nông thôn có tỷ suất xuất cư cao: Tăng cường đầu tư phát triển kinh tế nông thôn, tạo việc làm và nâng cao thu nhập nhằm giảm lực đẩy di cư, tập trung vào các tỉnh như Cà Mau, Hà Giang, Vĩnh Long trong 5 năm tới.

4. Tăng cường quản lý và hỗ trợ đối tượng di cư nữ: Xây dựng các chương trình hỗ trợ về an toàn lao động, chăm sóc sức khỏe và giáo dục cho lao động nữ di cư, nhằm giảm thiểu rủi ro xã hội và nâng cao hiệu quả lao động trong vòng 3 năm.

5. Khuyến khích phát triển khu vực kinh tế phi chính thức có tổ chức tại đô thị: Hỗ trợ người lao động di cư tham gia vào các hoạt động kinh tế phi chính thức có tổ chức để giảm thiểu thất nghiệp và tăng thu nhập ổn định, thực hiện trong 3-5 năm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà hoạch định chính sách và cơ quan quản lý nhà nước: Sử dụng kết quả nghiên cứu để xây dựng các chính sách phát triển thị trường lao động, quản lý di cư và phát triển đô thị bền vững.

2. Các tổ chức nghiên cứu và học thuật trong lĩnh vực kinh tế phát triển và xã hội học: Tham khảo phương pháp và kết quả để phát triển các nghiên cứu sâu hơn về di cư và tác động kinh tế xã hội.

3. Doanh nghiệp và nhà tuyển dụng tại các khu công nghiệp, đô thị lớn: Hiểu rõ đặc điểm và động lực di cư của lao động để xây dựng chiến lược tuyển dụng và giữ chân nhân sự hiệu quả.

4. Các tổ chức phi chính phủ và cơ quan hỗ trợ người lao động di cư: Dựa trên các khuyến nghị để thiết kế các chương trình hỗ trợ, đào tạo và bảo vệ quyền lợi cho người di cư, đặc biệt là lao động nữ.

Câu hỏi thường gặp

1. Di cư việc làm là gì và tại sao nó quan trọng?
   Di cư việc làm là sự di chuyển của người dân từ nơi cư trú hiện tại đến nơi khác nhằm tìm kiếm hoặc thay đổi công việc. Hiện tượng này quan trọng vì ảnh hưởng đến phân bố lao động, phát triển kinh tế và các vấn đề xã hội tại cả nơi đi và nơi đến.

2. Những yếu tố cá nhân nào ảnh hưởng đến quyết định di cư việc làm?
   Tuổi trẻ, giới tính (nam hoặc nữ), trình độ học vấn cao, tình trạng hôn nhân chưa có gia đình và thu nhập hộ gia đình là những yếu tố chính làm tăng khả năng di cư việc làm, theo kết quả hồi quy Logistic.

3. Tại sao tỷ lệ di cư nữ lại cao hơn nam giới?
   Nguyên nhân bao gồm sự gia tăng cơ hội việc làm cho phụ nữ tại các khu công nghiệp, sự giảm cầu lao động trong nông nghiệp và các yếu tố xã hội khác như mong muốn cải thiện điều kiện sống và thu nhập.

4. Di cư có tác động tích cực và tiêu cực như thế nào đến nơi đến?
   Tích cực gồm điều tiết cung cầu lao động, thúc đẩy phát triển kinh tế và đô thị hóa. Tiêu cực là áp lực lên hạ tầng, môi trường, an ninh trật tự và các vấn đề xã hội như tệ nạn.

5. Làm thế nào để chính sách hỗ trợ người di cư hiệu quả?
   Cần kết hợp phát triển hạ tầng, đào tạo nghề, hỗ trợ xã hội và quản lý di cư hợp lý, đồng thời chú trọng đến nhóm lao động nữ và người trẻ để nâng cao chất lượng cuộc sống và hiệu quả lao động.

Kết luận

• Nghiên cứu đã xác định rõ các yếu tố cá nhân và điều kiện sống của hộ gia đình ảnh hưởng đến quyết định di cư việc làm tại Việt Nam, với dữ liệu năm 2010 làm cơ sở phân tích.
• Tuổi trẻ, giới tính nữ, trình độ học vấn cao, tình trạng chưa có gia đình và thu nhập hộ gia đình là những nhân tố làm tăng xác suất di cư việc làm.
• Di cư việc làm góp phần điều tiết thị trường lao động, thúc đẩy phát triển kinh tế đô thị nhưng cũng đặt ra thách thức về quản lý xã hội và hạ tầng.
• Các đề xuất chính sách tập trung vào đào tạo nghề, phát triển hạ tầng, hỗ trợ người di cư và ổn định đời sống nông thôn nhằm cân bằng dòng di cư.
• Bước tiếp theo là triển khai các giải pháp đề xuất, đồng thời mở rộng nghiên cứu cập nhật dữ liệu mới để theo dõi xu hướng di cư việc làm trong bối cảnh kinh tế xã hội hiện đại.

Hành động ngay hôm nay: Các nhà quản lý và nghiên cứu cần phối hợp triển khai các chính sách hỗ trợ người di cư, đồng thời tiếp tục theo dõi và phân tích dữ liệu để điều chỉnh kịp thời, đảm bảo phát triển bền vững nguồn nhân lực quốc gia.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HCM ------------------- HUỲNH HIỀN HẢI CÁC YẾU TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN DI CƯ VIỆC LÀM CỦA NGƯỜI DÂN TẠI VIỆT NAM LUẬN VĂN THẠC SỸ KINH TẾ TP.HỒ CHÍ MINH - Năm 2013 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HCM ------------------- HUỲNH HIỀN HẢI CÁC YẾU TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN DI CƯ VIỆC LÀM CỦA NGƯỜI DÂN TẠI VIỆT NAM Chuyên ngành: Kinh tế Phát triển Mã số: 60310105 LUẬN VĂN THẠC SỸ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS. LÊ NGỌC UYỂN TP.HỒ CHÍ MINH - Năm 2013 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] i LỜI CAM ĐOAN Luận văn “Các yếu tố tác động đến di cư việc làm của người dân tại Việt Nam” được chính tôi thực hiện, dựa trên kiến thức được học từ các môn học của nhiều thầy/cô, từ cơ sở nghiên cứu các lý thuyết liên quan, kế thừa, phát huy những điểm tốt và khai thác những điểm mới từ nhiều nghiên cứu trong và ngoài nước, sử dụng Bộ dữ liệu Điều tra Mức sống Hộ gia đình 2010 của Tổng cục Thống kê. Luận văn được chính tôi thực hiện dưới sự hướng dẫn của TS. Lê Ngọc Uyển, không phải là một luận văn sao chép của tác giả khác. Tôi xin cam kết những điều nêu trên đây là đúng sự thật và tôi hoàn toàn chịu trách nhiệm về nội dung có trong luận văn này. Tôi xin chân thành cảm ơn sự hướng dẫn của TS. Lê Ngọc Uyển, quý Thầy/Cô trong khoa Kinh tế, Trường Đại học Kinh tế TP.HCM, Trường Đại học Lao động – Xã hội (CSII) nơi tôi công tác, bạn bè và người thân đã giúp đỡ tôi hoàn thành luận văn này.HCM, ngày 03 tháng 10 năm 2013 Tác giả HUỲNH HIỀN HẢI TIEU LUAN MOI download : [e-mail] ii MỤC LỤC PHẦN MỞ ĐẦU . 1 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU:. 2 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU: . 2 Ý NGHĨA THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI .3 KẾT CẤU CỦA ĐỀ TÀI .3 Chương I: CƠ SỞ LÝ LUẬN: . LÝ THUYẾT LIÊN QUAN . Những vấn đề cơ bản về di cư . Mô hình Harris – Todaro . Lý thuyết về di cư của Everett S. NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN . Nghiên cứu “Từ nông thôn ra thành phố, tác động kinh tế - xã hội của việc di cư tại Việt Nam” (2011) của Lê Bạch Dương và Nguyễn Thanh Liêm. Nghiên cứu về “Giới tính, di cư và xu hướng nghề nghiệp ở Malaysia” (2011) của Arpita Chatto Padhyay . “Di cư việc làm ở các nước đang phát triển: Trường hợp của Paraguay và Argentina” (2003) của Emilio A. Parrado sử dụng mô hình. 22 KẾT LUẬN CHƯƠNG I . 24 Chương II: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU . TỔNG QUAN DI CƯ Ở VIỆT NAM . Di cư giữa các vùng. Di cư giữa các tỉnh . Luồng di cư thành thị - nông thôn . Di cư theo giới tính, tuổi và tình trạng hôn nhân . Đặc điểm của di cư tại Việt Nam giai đoạn 1989-2009 . PHƯƠNG PHÁP . KHUNG PHÂN TÍCH . 40 KẾT LUẬN CHƯƠNG II . 41 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] iii CHƯƠNG III: KẾT QUẢ, KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ . THỐNG KÊ MÔ TẢ . KẾT QUẢ HỒI QUY . HẠN CHẾ CỦA ĐỀ TÀI . 62 KẾT LUẬN CHƯƠNG III . 63 TÀI LIỆU THAM KHẢO . 66 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] iv DANH MỤC BẢNG BIỂU, HÌNH VẼ Hình 1.1: Mô hình về di dân của Everett S. Di cư giữa các vùng trong điều tra biến động dân số & kế hoạch hóa gia đình 1/4/2010…………………………………………………………. Nơi thực tế thường trú tại 1/4/2009 và 1/4/2010 chia theo các vùng kinh tế xã hội……………………………………………………………………………. Tỷ suất di cư thuần túy giữa các tỉnh……………. Nơi thực tế thường trú tại 1/4/2009 và 1/4/2010 chia theo thành thị/nông thôn ……………………………………………………………. Tỷ suất nhập cư chia theo thành thị/nông thôn 2007-2010…….1: Tỷ suất di cư đặc trưng theo tuổi và giới tính, 2010…………………. Tỷ suất di cư của dân số từ 5 tuổi trở lên trong 12 tháng trước thời điểm điều tra theo giới tính và trình độ học vấn, 2010………………………………………. Tỷ suất di cư của dân số từ 15 tuổi trở lên trong 12 tháng trước thời điểm điều tra chia theo giới tính và tình trạng hôn nhân, 2010……….1: Khung phân tích về di cư việc làm…………………………….40 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 1 PHẦN MỞ ĐẦU ĐẶT VẤN ĐỀ: Cùng với sự năng động của nền kinh tế và sự đa dạng của đời sống dân cư, quá trình vận động của dân cư nước ta đang diễn ra nhanh chóng trên phạm vi cả nước, cùng với quá trình đô thị hóa là sự mở rộng hoặc phát triển mới các đô thị, các vùng nông thôn bị thu hẹp, bên cạnh đó là sự dịch chuyển của người dân giữa các vùng. Người dân có thể di cư từ nông thôn ra thành thị, thành thị này đến thành thị khác, nông thôn này đến nông thôn khác, và có thể di cư một lần hay nhiều lần trong đời. Hiện tượng di cư luôn chiếm nhiều mối quan tâm của các nhà kinh tế cũng như xã hội học do các vấn đền nảy sinh kèm theo. Di cư kéo theo nguồn cung lao động giảm đi ở nơi người di cư ra đi và tăng lên ở nơi họ chuyển đến. Bên cạnh sự thay đổi lực lượng lao động chân tay, di cư còn kéo theo sự di chuyển của lượng chất xám, nhân lực trí tuệ từ khu vực này đến khu vực khác. Di cư giúp cân bằng hoặc giảm cầu lao động tại khu vực có người di cư đến, làm giảm chi phí lao động và góp phần tăng lợi nhuận cho người sử dụng lao động. Tuy nhiên, di cư cũng làm gia tăng các vấn đề xã hội như bất ổn về an ninh, y tế, chính trị, …Lợi ích và chi phí của hiện tượng di cư tại nơi di cư đi và nơi di cư đến luôn ở trạng thái thiên lệch. Ở nước ta thời gian qua, việc di cư cũng có nhiều sự thay đổi. Vào năm 2010, các tỉnh có tỷ suất di cư thuần dương cao nhất thuộc về Hà Nội, Đà Nẵng, thành phố Hồ Chí Minh, Bình Dương và Đồng nay thì đến năm 2012 có sự thay đổi và các tỉnh có to suất di cư thuần dương cao nhất thuộc về Lai Châu, Đà Nẵng, Đắk Nông, Bình Dương và Đồng Nai. Tỷ lệ người di cư ở các độ tuổi người trẻ trưởng thành chiếm to lệ lớn và hiện tượng nữ di cư nhiều hơn nam cũng tiếp tục được duy trì. Điều này cho thấy vấn đề di cư đang thật sự có nhiều thay đổi và chuyển biến không ngừng. Mỗi vấn đề cần được quan tâm và nghiên cứu nhiều hơn. Mỗi việc người dân di cư tại Việt Nam có thể chịu ảnh hưởng của một hoặc nhiều yếu tố khác nhau, vậy những ai và những yếu tố nào của một cá nhân hoặc từ gia TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 2 đình họ có nhiều tác động đến việc di cư đi làm việc của họ, những yếu tố nào có ảnh hưởng đến di cư việc làm? MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU: 
 Mục tiêu của nghiên cứu này là phân tích hiện tượng di cư việc làm của người dân tại Việt Nam và phân tích các yếu tố tác động đến di cư việc làm của một cá nhân Cụ thể là tìm ra mối liên hệ giữa các vấn đề tuổi, giới tính, tình trạng hôn nhân, trình độ học vấn, quy mô hộ gia đình, diện tích nhà ở của hộ, thu nhập thuần của hộ ảnh hưởng đến di cư việc làm của thành viên trong hộ. Từ đó, luận văn kiến nghị những giải pháp liên quan đến quản lý dân số, thị trường lao động, chính sách cư trú, hạ tầng đô thị hay những vấn đề về quản lý nhà nước khác, cũng như những chính sách kinh tế - xã hội có liên quan. ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU: Trong luận văn này, đối tượng nghiên cứu là di cư việc làm của người dân tại Việt Nam. Đối tượng cụ thể là từng cá nhân người dân tại Việt Nam có sự di cư việc làm hoặc không di cư việc làm để phân tích các đặc tính cá nhân hay điều kiện sống cũa hộ gia đình liên quan đến di cư việc làm của họ. PHẠM VI NGHIÊN CỨU: Nghiên cứu sử dụng dữ liệu về di cư của người dân tại Việt Nam (loại trừ di cư quốc tế ra khỏi nghiên cứu này). Đối tượng nghiên cứu là những người di cư việc làm (đi làm ăn xa và giúp việc), với những người không di cư việc làm dựa vào dữ liệu Khảo sát mức sống Hộ gia đình của Việt Nam năm 2010. Đề tài này nghiên cứu di cƣ trong phạm vi quốc gia bằng cách trích dữ liệu người di cư việc làm và dữ liệu người không di cư việc làm một cách ngẫu nhiên dựa trên bộ dữ liệu. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU: Phương pháp được sử dụng trong nghiên cứu này bao gồm phân tích mô tả các yếu tố cá nhân như giới tính, tuổi, trình độ học vấn, tình trạng hôn nhân, cũng như các TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 3 yếu tố của hộ gia đình như quy mô thành viên hộ, diện tích nhà ở, thu nhập thuần của hộ, phân tích tương quan giữa các biến độc lập với biến phụ thuộc là di cư việc làm. Bằng phần mềm SPSS 16, sử dụng hồi quy Binary Logistic và sử dụng biến phụ thuộc dạng nhị phân để ước lượng xác suất sự kiện di cư việc làm xảy ra với những thông tin biến độc lập có được từ việc xử lý bộ dữ liệu thô về Khảo sát mức sống hộ gia đình (VHLSS - RESULT OF THE VIET NAM HOUSEHOLD LIVING STANDARDS SURVEY) năm 2010 Số quan sát được lấy trực tiếp từ danh sách 1.221 người di cư đi làm ăn xa hoặc giúp việc (gọi chung là di cư việc làm), và lấy số liệu 1.221 người cư ngụ trong hộ từ 37.012 người không di chuyển khỏi hộ (không di cư) theo phương pháp đánh số thứ tự và lấy dữ liệu quan sát ngẫu nhiên để phân tích, các thông tin cần quan tâm là tuổi, giới tính, tình trạng hôn nhân, trình độ học vấn, quy mô thành viên hộ, diện tích nhà ở của hộ và thu nhập thuần của hộ Ý NGHĨA THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI Luận văn tập trung phân tích những yếu tố hành vi cá nhân và yếu tố về điều kiện sống của hộ để đánh giá tác động đến xác suất di cư việc làm, điều này có ích cho hoạt động nghiên cứu hành vi con người, xu hướng di chuyển của dân cư và những hành vi có tác động đến di cư để kịp điều chỉnh, định hướng và hoạch định phát triển nguồn lực con người, nguồn lực quan trọng nhất cho quá trình phát triển kinh tế xã hội của quốc gia. Đồng thời quan tâm điều chỉnh các chính sách liên quan.