HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM NGUYỄN VĂN ĐỊNH ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG GIẾT MỔ VÀ TÌNH TRẠNG NHIỄM VI KHUẨN TRONG THỊT LỢN TẠI MỘT SỐ CƠ SỞ GIẾT MỔ TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN VĂN LÂM, TỈNH HƯNG YÊN Chuyên ngành: Thú y Mã số: 60 64 01 01 Người hướng dẫn khoa học: TS. Dương Văn Nhiệm NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2016 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan: luận văn “Đánh giá thực trạng giết mổ và tình trạng nhiễm vi khuẩn trong thịt lợn tại một số cơ sở giết mổ trên địa bàn huyện Văn Lâm, tỉnh Hưng Yên” là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Những số liệu, kết quả nghiên cứu nêu trong luận văn này là trung thực, khách quan và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ trong quá trình thực hiện luận văn này đã được cám ơn và các thông tin trích dẫn trong luận văn đều được chỉ rõ nguồn gốc.
Hà Nội, ngày 11 tháng 11 năm 2016 Tác giả luận văn Nguyễn Văn Định i LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình. Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc đến người hướng dẫn khoa học là TS. Dương Văn Nhiệm- Học viện Nông nghiệp Việt Nam, đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng cảm ơn chân thành tới Ban Giám đốc Học viện, Ban Quản lý đào tạo, Bộ môn Thú y Cộng đồng, Khoa Thú y- Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn.
Tôi xin chân thành cảm ơn lãnh đạo và cán bộ Trung tâm Kiểm tra Vệ sinh thú y TWI, tập thể cán bộ Trạm thú y Văn Lâm, các chủ cơ sở giết mổ lợn trên địa bàn huyện Văn Lâm đã tạo mọi điều kiện thuận lợi để tôi thực hiện và hoàn thành đề tài. Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn. Hà Nội, ngày 11 tháng 11 năm 2016 Tác giả luận văn Nguyễn Văn Định ii MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục.
iii Danh mục chữ viết tắt. vi Danh mục bảng. vii Danh mục hình. viii Trích yếu luận văn.
ix Thesis abstract. Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài.
Ý nghĩa khoa học. Ý nghĩa thực tiễn. Tổng quan tài liệu. Giết mổ gia súc.
Khái niệm về giết mổ. Điều kiện đối với cơ sở giết mổ lợn. Điều kiện giết mổ gia súc. Quá trình giết mổ gia súc.
Kiểm tra trước và sau giết mổ gia súc. Tầm quan trọng của việc giết mổ đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm. Sự hư hỏng thịt. Tình hình nghiên cứu ngộ độc thực phẩm ở Việt Nam.
Khái quát về ngộ độc thực phẩm. Tình hình ngộ độc thực phẩm tại Việt Nam. Một số nghiên cứu về ô nhiễm vi sinh vật trong thịt tại Việt Nam. Một số vi khuẩn thường gặp trong ô nhiễm thịt động vật.
Tập đoàn vi khuẩn hiếu khí. Vi khuẩn Escherichia coli. Vi khuẩn Salmonella. Nội dung và phƣơng pháp nghiên cứu.
Đối tượng, địa điểm nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu. Địa điểm nghiên cứu. Địa điểm phân tích mẫu.
Thời gian thực hiện đề tài. Mẫu nghiên cứu. Thiết bị, dụng cụ. Môi trường chính dùng để phân tích một số chỉ tiêu vi khuẩn trong thịt.
Phương pháp nghiên cứu. Điều tra thống kê, thu thập số liệu. Lấy mẫu thịt. Phương pháp phân tích các chỉ tiêu vi khuẩn.
phương pháp xử lý số liệu. Kết quả và thảo luận. Thực trạng hoạt động giết mổ và điều kiện vệ sinh thú y tại các cơ sở giết mổ lợn trên địa bàn huyện văn lâm, tỉnh hưng yên. Tình hình phân bố các cơ sở giết mổ và thực trạng giết mổ lợn trên địa bàn huyện Văn Lâm, tỉnh Hưng Yên.
Kết quả điều tra việc chấp hành pháp luật của các cơ cở giết mổ lợn. Kết quả điều tra về ý thức chấp hành pháp luật của người tham gia giết mổ lợn. Kết quả điều tra điều kiện cơ sở vật chất và vệ sinh thú y trong giết mổ lợn. Kết quả kiểm tra một số chỉ tiêu vi khuẩn trên mẫu thịt tại một số cơ sở giết mổ lợn trên địa bàn huyện văn lâm, tỉnh hưng yên.
Kết quả kiểm tra tổng số vi khuẩn hiếu khí. Kết quả xác định số lượng vi khuẩn E.coli trong thịt lợn. Kết quả kiểm tra vi khuẩn Salmonella trong thịt lợn. Tổng hợp kết quả kiểm tra mẫu đạt cả 3 chỉ tiêu vi khuẩn trong thịt.
Khuyến nghị một số giải pháp khắc phục. Kết luận và đề nghị. 59 Tài liệu tham khảo. 64 v DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT ATTP : An toàn thực phẩm BHLĐ : Bảo hộ lao động CFU : Colony Forming Unit C.
perfringens : Clostridium perfringens E. coli : Escherichia coli HACCP : Hazard Analysis and Critical Control Point (Phân tích mối nguy và các điểm kiểm soát tới hạn) ISO : International Standardization Organization (Tổ chức Tiêu chuẩn Quốc tế) KSGM : Kiểm soát giết mổ PCR : Polymerase Chain Reaction Sta. aureus : Staphylococcus aureus TCVN : Tiêu chuẩn Việt Nam VK : Vi khuẩn VKHK : Vi khuẩn hiếu khí VSATTP : Vệ sinh an toàn thực phẩm WHO : World Health Organization (Tổ chức Y tế Thế giới) WTO : World Trade Organization (Tổ chức Thương mại Thế giới) vi DANH MỤC BẢNG Bảng 2. Thân nhiệt và tần số hô hấp bình thường ở một số loài động vật.
Số liệu báo cáo về ngộ độc thực phẩm, năm 2007-2015. Môi trường chính dùng để phân tích các chỉ tiêu vi khuẩn. Số lượng mẫu thịt lợn lấy tại các loại hình giết mổ trên địa bàn huyện Văn Lâm, tỉnh Hưng Yên. Số lượng các cơ sở giết mổ lợn trên địa bàn huyện Văn Lâm, tỉnh Hưng Yên.
Kết quả điều tra về ý thức chấp hành pháp luật của các cơ sở giết mổ lợn trên địa bàn huyện Văn Lâm, tỉnh Hưng Yên. So sánh chấp hành pháp luật của các cơ sở giết mổ tập trung và cơ sở giết mổ nhỏ lẻ. Kết quả điều tra về ý thức chấp hành pháp luật của người tham gia giết mổ lợn. So sánh việc chấp hành pháp luật của người tham gia giết mổ lợn giữa các loại hình giết mổ.
Điều kiện vệ sinh thú y đối với các cơ sở giết mổ tập trung. Mức độ ô nhiễm tổng số vi khuẩn hiếu khí trong mẫu thịt lợn. Kết quả xác định số lượng vi khuẩn E.coli trong thịt lợn. Kết quả xác định Salmonella trong thịt lợn.
So sánh mẫu đạt 3 chỉ tiêu vi khuẩn ở các loại hình giết mổ. 55 vii DANH MỤC HÌNH Hình 4. So sánh chấp hành pháp luật của cơ sở giết mổ tập trung và cơ sở giết mổ nhỏ lẻ. So sánh hai loại hình giết mổ về ý thức chấp hành pháp luật của người tham gia giết mổ.
So sánh tỷ lệ mẫu thịt đạt chỉ tiêu vi khuẩn hiếu khí ở các loại hình giết mổ. So sánh mẫu thịt đạt chỉ tiêu E. coli ở các loại hình giết mổ. So sánh mẫu thịt đạt chỉ tiêu Salmonella ở các loại hình giết mổ.
So sánh mẫu thịt đạt 3 chỉ tiêu vi khuẩn. 55 viii TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Nguyễn Văn Định Tên luận văn: Đánh giá thực trạng giết mổ và tình trạng nhiễm vi khuẩn trong thịt lợn tại một số cơ sở giết mổ trên địa bàn huyện Văn Lâm, tỉnh Hưng Yên Ngành: Thú y Mã số: 60 64 01 01 Tên cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu - Đánh giá được thực trạng giết mổ và điều kiện vệ sinh thú y trong giết mổ lợn tại huyện Văn Lâm, tỉnh Hưng Yên. - Biết được mức độ vệ sinh an toàn thực phẩm thông qua kiểm tra chỉ tiêu vi khuẩn, từ đó có cơ sở đưa ra những khuyến nghị góp phần hạn chế tình trạng ô nhiễm vi khuẩn vào thịt trong quá trình giết mổ. Phƣơng pháp nghiên cứu - Điều tra về điều kiện vệ sinh thú y trong giết mổ, ý thức chấp hành pháp luật an toàn thực phẩm bằng bảng hỏi dựng sẵn tại 41 cơ sở giết mổ và phỏng vấn 72 người tham gia giết mổ.
- Xác định các chỉ tiêu vi khuẩn trong thịt lợn theo TCVN 4884: 2005; TCVN 7924-2: 2008; và TCVN 4829: 2005. Kết quả chính và kết luận Kết quả khảo sát thực trạng giết mổ lợn và điều kiện vệ sinh thú y trong giết mổ trên địa bàn huyện Văn Lâm, tỉnh Hưng Yên cho thấy, hoạt động giết mổ lợn chủ yếu vẫn nhỏ lẻ chiếm tới 85%. Chỉ có 6 cơ sở giết mổ lợn tập trung, có 02 cơ sở giết mổ tập trung theo quy hoạch, 02 cơ sở thực hiện giết mổ trên sàn inox, các cơ sở còn lại thực hiện giết mổ diễn ra dưới nền sân xi măng hoặc tận dụng một góc khu vực chăn nuôi để giết mổ; 90% người giết mổ vẫn dùng dao cán gỗ. Ý thức chấp hành pháp luật vệ sinh an toàn thực phẩm của người tham gia giết mổ chưa cao, tỷ lệ này dao động từ 25- 43,06%, phần lớn người giết mổ chấp hành là ở loại hình giết mổ tập trung.
Kết quả kiểm tra tình trạng ô nhiễm vi khuẩn trong thịt cho thấy, các mẫu thịt đạt chỉ tiêu vi khuẩn ở các mức độ khác nhau, chỉ tiêu vi khuẩn Salmonella có tỷ lệ mẫu đạt cao nhất là 84,13%, tiếp đến là chỉ tiêu vi khuẩn hiếu khí (VKHK) có tỷ lệ mẫu đạt là 69,14%, thấp nhất là chỉ tiêu E.coli với tỷ lệ mẫu đạt là 58,73%. Có 33/63 mẫu đạt cả 03 chỉ tiêu vi khuẩn (52,38%). ix Điều kiện vệ sinh thú y trong giết mổ chưa đảm bảo, một số cơ sở giết mổ còn trốn tránh sự kiểm tra, kiểm soát của cơ quan chức năng, chính việc đó đã khiến cho tỉ lệ ô nhiễm vi khuẩn vào thịt lợn tăng cao.