Luận văn đánh giá thực hiện tiêu chí môi trường nông thôn mới tại xã Tân Kim, Phú Bình, Thái Nguyên

Luận văn đánh giá việc thực hiện tiêu chí môi trường trong xây dựng nông thôn mới tại xã Tân Kim, huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên.

• Tác giả: Phan Phu Duc
• Người hướng dẫn: Professor. Tran Ngoc Ngoan
• Trường học: Thai Nguyen University of Agriculture and Forestry
• Chuyên ngành: Environmental Science and Management
• Đề tài: Đánh Giá Tiêu Chí Môi Trường Trong Xây Dựng Nông Thôn Mới Tại Xã Tân Kim, Phú Bình, Thái Nguyên
• Loại tài liệu: thesis
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Thai Nguyen

Mục lục chi tiết

• ACKNOWLEDGEMENT
• 1. PART I: RESEARCH QUESTIONS AND HYPOTHESIS
• 1.1. The basis for New Rural Reconstruction
• 1.2. The environmental situation in the world and Viet Nam
• 1.3. Current status of the rural environment in Vietnam
• 1.4. New rural and environmental criteria in Phu Binh district, Thai Nguyen province
• 1.5. Investigation methods, secondary data collection
• 1.6. Sampling method and sample analysis
• 1.7. Method of synthesis and data processing
• 1.8. The overview of Tan Kim commune, Phu Binh district, Thai Nguyen province
• 1.8.1. Social – economy conditions
• 1.8.2. Environment status of Tan Kim commune, Phu Binh district, Thai Nguyen province
• 1.8.2.1. Clean water supply
• 1.8.2.2. Environmental hygiene and the management of local authorities
• 1.8.2.3. Awareness of people about environment
• 2. DISCUSSION AND CONCLUSION
• 2.1. The difficulties exist in the implementation of environmental criteria of the New Rural Reconstruction in Tan Kim commune, Phu Binh district, Thai Nguyen province
• REFERENCES

Tóm tắt

I. Giới thiệu

Bài viết này tập trung vào việc đánh giá tiêu chí môi trường trong xây dựng nông thôn mới tại xã Tân Kim, huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên. Mục tiêu chính là xác định các nguồn ô nhiễm và mức độ ô nhiễm, từ đó đề xuất các giải pháp nhằm đạt được tiêu chí môi trường trong chương trình xây dựng nông thôn mới. Nghiên cứu chỉ ra rằng 100% hộ gia đình sử dụng nước không đảm bảo vệ sinh, chủ yếu từ giếng mở, và chỉ có 23,5% hộ gia đình sử dụng nhà tiêu hợp vệ sinh. Tình trạng ô nhiễm môi trường do chất thải rắn là một vấn đề nghiêm trọng cần được giải quyết bởi chính quyền địa phương.

1.1. Tình hình môi trường tại xã Tân Kim

Tình hình môi trường tại xã Tân Kim đang gặp nhiều khó khăn. Nguồn nước sinh hoạt chủ yếu từ giếng mở không đảm bảo vệ sinh, dẫn đến nguy cơ cao về các bệnh truyền nhiễm. Việc quản lý chất thải rắn chưa được thực hiện hiệu quả, gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng. Theo nghiên cứu, các yếu tố như cơ chế chính sách, nhận thức của cộng đồng và điều kiện kinh tế ảnh hưởng lớn đến chất lượng môi trường. Cần có các biện pháp cải thiện chất lượng nước và xây dựng các công trình vệ sinh hợp vệ sinh để nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân.

II. Đánh giá tiêu chí môi trường

Tiêu chí môi trường trong chương trình xây dựng nông thôn mới bao gồm 5 tiêu chí chính. Đầu tiên, 90% hộ gia đình cần sử dụng nước sạch, trong đó 50% hộ gia đình phải sử dụng nước đạt tiêu chuẩn quốc gia. Thứ hai, 90% cơ sở sản xuất và kinh doanh phải đạt tiêu chuẩn môi trường. Thứ ba, cảnh quan môi trường phải được duy trì sạch đẹp, không có hoạt động gây ô nhiễm. Thứ tư, quy hoạch và quản lý nghĩa trang phải được thực hiện theo kế hoạch. Cuối cùng, chất thải và nước thải phải được thu gom và xử lý theo quy định. Việc thực hiện các tiêu chí này gặp nhiều khó khăn, đặc biệt là tiêu chí 17 về môi trường.

2.1. Các khó khăn trong việc thực hiện tiêu chí môi trường

Việc thực hiện tiêu chí môi trường tại xã Tân Kim gặp nhiều trở ngại. Một trong những khó khăn lớn nhất là thiếu nhận thức của người dân về tầm quan trọng của việc bảo vệ môi trường. Ngoài ra, cơ chế chính sách chưa đủ mạnh để thúc đẩy các hoạt động bảo vệ môi trường. Kinh phí đầu tư cho các dự án môi trường còn hạn chế, dẫn đến việc không thể triển khai các giải pháp hiệu quả. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa chính quyền địa phương và cộng đồng để nâng cao nhận thức và thực hiện các biện pháp bảo vệ môi trường.

III. Giải pháp cải thiện chất lượng môi trường

Để cải thiện chất lượng môi trường tại xã Tân Kim, cần thực hiện một số giải pháp cụ thể. Đầu tiên, cần nâng cao nhận thức của người dân về bảo vệ môi trường thông qua các chương trình giáo dục và tuyên truyền. Thứ hai, chính quyền địa phương cần xây dựng các chính sách khuyến khích đầu tư vào cơ sở hạ tầng môi trường, như hệ thống cấp nước sạch và xử lý chất thải. Thứ ba, cần có các chương trình hỗ trợ kỹ thuật cho người dân trong việc xây dựng các công trình vệ sinh hợp vệ sinh. Cuối cùng, việc tăng cường quản lý và giám sát môi trường là rất cần thiết để đảm bảo các tiêu chí môi trường được thực hiện hiệu quả.

3.1. Đề xuất các biện pháp cụ thể

Các biện pháp cụ thể để cải thiện chất lượng môi trường bao gồm: xây dựng hệ thống cấp nước sạch cho 100% hộ gia đình, triển khai các chương trình thu gom và xử lý chất thải rắn, và tổ chức các hoạt động cộng đồng nhằm nâng cao nhận thức về bảo vệ môi trường. Cần có sự tham gia tích cực của người dân trong việc thực hiện các giải pháp này. Chính quyền địa phương cũng cần tạo điều kiện thuận lợi cho người dân trong việc tiếp cận các nguồn lực và hỗ trợ kỹ thuật.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh hơn 69,4% dân số Việt Nam sinh sống tại khu vực nông thôn và ngành nông nghiệp đóng góp tỷ trọng nền tảng cho sự phát triển kinh tế, bài toán ô nhiễm môi trường nông thôn đang trở thành thách thức cấp bách. Tại xã Tân Kim, huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên với tổng diện tích tự nhiên 2.167,77 ha và quy mô dân số 7.146 người phân bổ trên 17 xóm, quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế cùng sự gia tăng mạnh mẽ của hoạt động chăn nuôi với tổng đàn lợn đạt 9.011 con và đàn trâu bò 1.376 con đang tạo ra áp lực sinh thái nghiêm trọng.

Vấn đề cốt lõi đặt ra là việc triển khai Chương trình Mục tiêu Quốc gia về Xây dựng Nông thôn mới tại địa phương gặp điểm nghẽn lớn nhất ở Tiêu chí số 17 về Môi trường theo Quyết định số 491/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ. Mục tiêu cụ thể của công trình nghiên cứu là: xác định nguồn gốc và lượng chất thải phát sinh; đánh giá mức độ ô nhiễm các thành phần môi trường nước, đất, không khí; đồng thời đề xuất hệ thống giải pháp đồng bộ nhằm tháo gỡ khó khăn cho từng chỉ tiêu thành phần.

Phạm vi nghiên cứu được thực hiện toàn diện trên địa bàn xã Tân Kim trong giai đoạn 2011–2015, định hướng chiến lược đến năm 2020. Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn quan trọng, cung cấp hệ thống luận cứ khoa học để chính quyền địa phương chuyển đổi cơ cấu cấp nước sinh hoạt, nâng tỷ lệ hộ sử dụng nước sạch đạt chuẩn từ 0% lên trên 50%, đồng thời thiết lập mạng lưới quản lý chất thải rắn nhằm kéo giảm lượng rác thải từ mức 1,3 kg/người/ngày về định mức tiêu chuẩn 0,7 kg/người/ngày, tạo đòn bẩy hoàn thành toàn bộ 19 tiêu chí nông thôn mới.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên sự giao thoa của hai khung lý thuyết nền tảng trong khoa học quản lý:

Thứ nhất là Lý thuyết Phát triển Bền vững (Sustainable Development) trong nông nghiệp nông thôn, định vị sự cân bằng tối ưu giữa ba trụ cột: tăng trưởng kinh tế, công bằng xã hội và bảo toàn chất lượng môi trường sống cho các thế hệ tương lai.

Thứ hai là Mô hình Quản lý Tổng hợp Chất thải Rắn (Integrated Solid Waste Management - ISWM) theo định hướng Nghị định số 59/2007/NĐ-CP, kết hợp các giải pháp giảm thiểu tại nguồn, tái chế và xử lý an toàn.

Nghiên cứu vận dụng khung đánh giá Bộ tiêu chí Quốc gia về Nông thôn mới giai đoạn 2010–2020 theo Quyết định số 491/QĐ-TTg và Quyết định số 800/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ.

Các khái niệm chuyên ngành cốt lõi được làm rõ bao gồm:

• Xây dựng Nông thôn mới (New Rural Reconstruction);
• Tiêu chí Môi trường số 17 (bao gồm 5 chỉ tiêu thành phần: tỷ lệ hộ dùng nước sạch/hợp vệ sinh, tỷ lệ cơ sở sản xuất kinh doanh đạt chuẩn môi trường từ 90% trở lên, cảnh quan đường làng ngõ xóm xanh - sạch - đẹp, quy hoạch nghĩa trang nhân dân, và hệ thống thu gom xử lý chất thải - nước thải);
• Ô nhiễm Môi trường Nông thôn;
• Phân loại rác tại nguồn với cơ cấu đặc thù: rác hữu cơ dễ phân hủy chiếm khoảng 60%, rác khó phân hủy chiếm 25% và rác tái chế chiếm 15%.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp đồng bộ các phương pháp thu thập dữ liệu sơ cấp và thứ cấp:

• Cỡ mẫu và phương pháp chọn mẫu: Tiến hành điều tra bảng hỏi xã hội học trên cỡ mẫu 102 hộ gia đình đại diện trên toàn bộ 17 xóm của xã Tân Kim. Phương pháp chọn mẫu phân tầng kết hợp ngẫu nhiên có chủ đích được áp dụng, phân loại các hộ theo các nhóm mức thu nhập (giàu, khá, trung bình, nghèo) và gắn với các hoạt động kinh tế đặc thù như trồng trọt, chăn nuôi gia súc quy mô gia trại.
• Phương pháp lấy mẫu và phân tích môi trường: Tiến hành lấy 7 mẫu nước sinh hoạt đại diện trên địa bàn xã, bao gồm 3 mẫu nước giếng đào (ký hiệu N1, N5, N7) và 4 mẫu nước giếng khoan (ký hiệu N2, N3, N4, N6) tại các tầng chứa nước có độ sâu khác nhau từ 4 mét đến 50 mét.
• Lý do lựa chọn phương pháp phân tích: Các mẫu nước được bảo quản và phân tích tại Phòng Thí nghiệm Khoa Môi trường - Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên dựa trên 7 chỉ tiêu hóa lý trọng yếu: pH, độ cứng tổng số, hàm lượng Sắt (Fe), Mangan (Mn), Kẽm (Zn), Nitrat (NO3-) và Tổng chất rắn hòa tan (TDS). Đây là những thông số chỉ thị chính xác nguy cơ nhiễm bẩn từ hoạt động canh tác nông nghiệp sử dụng phân bón hóa học và sự thẩm thấu của nước thải sinh hoạt chưa qua xử lý, đối chiếu trực tiếp với Quy chuẩn Kỹ thuật Quốc gia về chất lượng nước ăn uống sinh hoạt QCVN 01:2009/BYT và QCVN 09:2008/BTNMT.
• Dữ liệu thứ cấp và mốc thời gian: Thu thập chuỗi số liệu thống kê kinh tế - xã hội, quy hoạch sử dụng đất và báo cáo môi trường của UBND xã Tân Kim và Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Phú Bình giai đoạn 2010–2014; toàn bộ quá trình điều tra thực địa và xử lý dữ liệu hoàn thành vào tháng 01/2015.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Kết quả điều tra thực nghiệm và khảo sát thực địa đã chỉ ra những tồn tại lớn trong việc thực hiện Tiêu chí số 17 tại xã Tân Kim:

Thứ nhất, về nguồn nước sinh hoạt, 100% hộ dân trên địa bàn xã chưa được tiếp cận với hệ thống cấp nước máy tập trung. Cơ cấu sử dụng nước cho thấy 71,6% hộ gia đình (73/102 hộ) phụ thuộc hoàn toàn vào giếng khoan, 7,8% hộ dùng giếng đào và 20,6% hộ sử dụng song song cả hai nguồn. Dù cảm quan của 96,1% người dân đánh giá nước bình thường, tỷ lệ hộ gia đình lắp đặt thiết bị lọc nước chỉ đạt 7,9% (8/102 hộ), còn lại 92,1% hộ đang sử dụng trực tiếp nguồn nước thô chưa qua xử lý.

Thứ hai, kết quả phân tích hóa lý 7 mẫu nước ngầm cho thấy chất lượng nước hiện tại cơ bản nằm trong ngưỡng cho phép của QCVN 01:2009/BYT:

• Chỉ số pH dao động ổn định từ 6,22 đến 6,23;
• Độ cứng tổng số cao nhất ở mẫu N5 đạt 5,75 mg/L CaCO3, thấp hơn tiêu chuẩn cho phép 52,17 lần;
• Hàm lượng Sắt (Fe) trong các mẫu đạt từ không phát hiện đến 0,05 mg/L (thấp hơn quy chuẩn 0,3 mg/L);
• Hàm lượng Nitrat (NO3-) dao động từ 2,1 đến 11,8 mg/L (ngưỡng an toàn là 50 mg/L);
• Hàm lượng Tổng chất rắn hòa tan (TDS) cao nhất tại mẫu N5 đạt 210 mg/L, thấp hơn quy chuẩn 4,76 lần.

Thứ ba, cơ sở hạ tầng thoát nước và xử lý nước thải vô cùng sơ sài. Chỉ có 15,7% hộ gia đình có rãnh thoát nước có nắp đậy, trong khi 63,7% là rãnh hở và 20,6% hộ hoàn toàn không có rãnh thoát nước. Nước thải sinh hoạt và chăn nuôi được xả trực tiếp ra rãnh công cộng (41,2%), ao hồ tự nhiên (20,6%) và đất vườn xung quanh (38,2%).

Thứ tư, công tác quản lý chất thải rắn và vệ sinh cá nhân ở mức báo động. Lượng rác thải sinh hoạt phát sinh trung bình đạt 1,3 kg/người/ngày, cao gấp 1,86 lần so với tiêu chuẩn nông thôn (0,7 kg/người/ngày). Toàn xã chưa có bãi rác tập trung hay tổ thu gom chuyên trách, 100% lượng rác được người dân tự xử lý bằng cách đốt hoặc chôn lấp tùy tiện. Tỷ lệ hộ sử dụng nhà tiêu tự hoại hợp vệ sinh chỉ đạt 23,5%, còn lại 76,5% hộ vẫn sử dụng nhà tiêu hai ngăn tiềm ẩn nguy cơ gây ô nhiễm đất và mạch nước ngầm.

Thảo luận kết quả

Thực trạng chậm đạt Tiêu chí 17 tại xã Tân Kim xuất phát từ nhiều nguyên nhân khách quan và chủ quan. Nguyên nhân tài chính đóng vai trò chi phối khi nguồn vốn Chương trình Xây dựng Nông thôn mới chủ yếu được dồn cho hạ tầng giao thông và điện lưới, trong khi chi phí xây dựng một trạm cấp nước sạch tập trung đòi hỏi mức đầu tư khoảng 3 tỷ đồng/trạm. Nền tảng kinh tế hộ gia đình còn thấp với tỷ lệ hộ nghèo năm 2010 là 18,5%, khiến việc tự đầu tư công trình vệ sinh tự hoại đạt chuẩn gặp nhiều hạn chế.

Về mặt nhận thức xã hội, có tới 76,5% người dân tiếp nhận thông tin môi trường qua truyền hình trung ương, trong khi các hoạt động truyền thông và tập huấn tại địa phương chỉ chiếm tỷ lệ rất thấp (sách báo dưới 10%), dẫn tới thói quen xả thải bừa bãi và lạm dụng thuốc bảo vệ thực vật trên diện tích 396 ha đất trồng trọt.

So sánh với bức tranh chung của huyện Phú Bình, nơi có 232 trang trại và hơn 500 gia trại chăn nuôi nhưng chỉ có 2 xã và 1 thị trấn tổ chức được đội ngũ thu gom rác, xã Tân Kim nằm trong nhóm 18 xã hoàn toàn bỏ ngỏ khâu xử lý chất thải rắn.

Để trực quan hóa các dữ liệu nghiên cứu này, các biểu đồ và bảng phân tích đóng vai trò đặc biệt quan trọng:

• Biểu đồ tròn thể hiện rõ nét tỷ lệ chênh lệch giữa nguồn nước giếng khoan (71,6%) và tỷ lệ hộ có hệ thống lọc nước (7,9%);
• Biểu đồ cột chồng so sánh nồng độ các ion kim loại Fe, Mn, Zn, NO3- của 7 mẫu nước với giới hạn quy chuẩn QCVN 01:2009/BYT minh chứng mức độ an toàn hóa lý hiện thời nhưng cảnh báo nguy cơ tiềm tàng;
• Bảng tổng hợp liên hoàn giữa loại hình nhà tiêu và phương thức xả nước thải phản ánh chính xác mối tương quan giữa sự thiếu hụt hạ tầng và nguy cơ suy thoái môi trường đất.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả phân tích thực trạng, 4 nhóm giải pháp hành động cụ thể được xây dựng nhằm hoàn thành Tiêu chí số 17:

1. Quy hoạch và xây dựng hệ thống cấp nước sạch tập trung liên thôn: UBND huyện Phú Bình cùng Trung tâm Nước sạch và Vệ sinh Môi trường Nông thôn tỉnh Thái Nguyên phê duyệt dự án xây dựng 2 trạm cấp nước sạch tập trung với tổng mức đầu tư 6 tỷ đồng (3 tỷ đồng/trạm). Mục tiêu đến năm 2018 nâng tỷ lệ hộ dân sử dụng nước sạch đạt quy chuẩn kỹ thuật quốc gia lên tối thiểu 60%, xóa bỏ tình trạng 100% hộ dân dùng nước ngầm chưa qua kiểm soát.
2. Thành lập Hợp tác xã Vệ sinh Môi trường và quy hoạch bãi xử lý chất thải rắn: UBND xã Tân Kim phối hợp cùng Hội Nông dân và Đoàn Thanh niên thành lập tổ dịch vụ thu gom rác thải định kỳ 2 lần/tuần cho 17 xóm; đồng thời quy hoạch điểm trung chuyển và bãi chôn lấp rác thải hợp vệ sinh quy mô tập trung đạt chuẩn VNS 6696:2004. Phấn đấu đến hết năm 2017 đạt tỷ lệ thu gom rác thải sinh hoạt trên 85%, giảm thiểu lượng rác phát thải tự do từ 1,3 kg/người/ngày xuống mức chuẩn 0,7 kg/người/ngày.
3. Mở rộng tín dụng ưu đãi hỗ trợ lắp đặt hầm Biogas và nhà tiêu tự hoại: Ngân hàng Chính sách Xã hội huyện Phú Bình phối hợp với Phòng Tài nguyên và Môi trường giải ngân gói vay ưu đãi cho các hộ chăn nuôi quy mô trên 20 con lợn để xây dựng hầm Biogas composite xử lý chất thải hữu cơ; đồng thời hỗ trợ kỹ thuật nâng tỷ lệ nhà tiêu hợp vệ sinh từ 23,5% lên trên 75% trong giai đoạn 2016–2020.
4. Quy hoạch chi tiết và chỉnh trang hệ thống 10 nghĩa trang nhân dân: Ban Chỉ đạo Xây dựng Nông thôn mới xã Tân Kim tiến hành cắm mốc quy hoạch, xây dựng tường rào bảo vệ, trồng dải cây xanh cách ly và thiết lập đường giao thông nội bộ cho toàn bộ 10 khu nghĩa trang nhân dân hiện có (tổng diện tích 6 ha). Ban hành quy chế quản lý nghĩa trang, chấm dứt hoàn toàn tình trạng mai táng tự phát phân tán ngoài đồng ruộng trước năm 2016.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang giá trị ứng dụng cao cho nhiều nhóm đối tượng chuyên môn:

1. Cán bộ quản lý Nhà nước và Ban Chỉ đạo Xây dựng Nông thôn mới cấp cơ sở: Giúp các nhà hoạch định chính sách cấp huyện và xã nắm vững phương pháp đánh giá thực chứng 5 chỉ tiêu thành phần của Tiêu chí 17, từ đó xây dựng kế hoạch phân bổ ngân sách đầu tư công hạ tầng môi trường chính xác và hiệu quả.
2. Học viên cao học và nhà nghiên cứu chuyên ngành Khoa học Môi trường và Quản lý Đất đai: Cung cấp khung phương pháp luận điều tra xã hội học phân tầng (102 hộ) kết hợp quan trắc 7 chỉ tiêu chất lượng nước ngầm đối chiếu QCVN, làm tài liệu tham khảo chất lượng cho các đề tài nghiên cứu về suy thoái môi trường nông thôn trung du miền núi.
3. Các tổ chức phi chính phủ và cơ quan phát triển cộng đồng nông thôn: Vận dụng bộ dữ liệu thực tế về khoảng trống hạ tầng vệ sinh (76,5% hộ dùng nhà tiêu chưa chuẩn, 63,7% rãnh thoát nước hở) để thiết kế các dự án viện trợ kỹ thuật về nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn bền vững.
4. Doanh nghiệp cung ứng giải pháp xử lý môi trường và thiết bị lọc nước: Khai thác dữ liệu phân tích thị trường tiềm năng tại địa phương (92,1% hộ chưa có hệ thống lọc nước, hàng nghìn gia trại chưa có bể Biogas) để phát triển các sản phẩm máy lọc nước và vật liệu xử lý nước thải giá rẻ phù hợp với thu nhập của người dân nông thôn.

Câu hỏi thường gặp

Vì sao Tiêu chí số 17 về môi trường là tiêu chí khó hoàn thành nhất trong 19 tiêu chí nông thôn mới tại xã Tân Kim?

Tiêu chí 17 đòi hỏi vốn đầu tư lớn và sự chuyển biến căn bản về ý thức cộng đồng. Tại xã Tân Kim, lượng rác sinh hoạt phát sinh lên đến 1,3 kg/người/ngày chưa có hệ thống thu gom, 76,5% hộ dùng nhà tiêu 2 ngăn thô sơ và tỷ lệ hộ nghèo còn 18,5%, khiến việc hoàn thiện đồng bộ 5 chỉ tiêu thành phần gặp trở ngại lớn về kinh phí và tập quán sinh hoạt.

Chất lượng nguồn nước giếng khoan và giếng đào của người dân xã Tân Kim hiện nay ra sao?

Kết quả phân tích 7 mẫu nước tại Đại học Nông Lâm Thái Nguyên cho thấy các chỉ tiêu hóa lý như pH (6,22–6,23), Fe (cao nhất 0,05 mg/L), NO3- (cao nhất 11,8 mg/L) đều nằm trong giới hạn cho phép của QCVN 01:2009/BYT. Tuy nhiên, nguy cơ ô nhiễm vi sinh rất cao do 84,3% hộ chưa có rãnh thoát nước kín và nước thải chăn nuôi thẩm thấu tự do vào lòng đất.

Thực trạng ô nhiễm từ chất thải chăn nuôi tại địa phương đang ở mức độ nào?

Với tổng đàn 9.011 con lợn và 1.376 con trâu bò, hoạt động chăn nuôi phát sinh khối lượng phân và nước thải rất lớn. Do phần lớn các gia trại chưa có hầm Biogas đạt chuẩn, nước thải giàu hợp chất hữu cơ và mầm bệnh bị xả trực tiếp ra rãnh công cộng (41,2%) và ao hồ (20,6%), làm phát sinh mùi hôi khó chịu và làm suy giảm chất lượng nước mặt.

Giải pháp căn cơ nào để xử lý lượng rác thải sinh hoạt 1,3 kg/người/ngày tại xã Tân Kim?

Giải pháp tối ưu là áp dụng mô hình phân loại rác tại nguồn: tận dụng 60% rác hữu cơ để ủ phân vi sinh phục vụ 396 ha rau màu, đồng thời thành lập tổ thu gom rác chuyên trách cấp xã để vận chuyển 40% lượng rác vô cơ và tái chế còn lại về bãi xử lý tập trung đạt chuẩn VNS 6696:2004.

Nguyên nhân chính khiến tỷ lệ hộ gia đình lắp đặt máy lọc nước tại địa phương chỉ đạt 7,9% là gì?

Nguyên nhân bắt nguồn từ việc 96,1% người dân đánh giá chất lượng nước bằng cảm quan mắt thường thấy trong và 100% thấy mùi vị bình thường nên chủ quan cho rằng nước hoàn toàn sạch. Thêm vào đó, giá thành các thiết bị lọc hiện đại còn tương đối cao so với thu nhập bình quân của các hộ sản xuất nông nghiệp thuần túy.

Kết luận

• Luận văn đã đánh giá toàn diện thực trạng triển khai Tiêu chí Môi trường số 17 tại xã Tân Kim, xác định rõ các rào cản cốt lõi về hạ tầng thu gom rác và tỷ lệ nhà tiêu hợp chuẩn chỉ đạt 23,5%.
• Kết quả kiểm nghiệm thực nghiệm 7 mẫu nước sinh hoạt khẳng định các chỉ số hóa lý nằm trong giới hạn QCVN 01:2009/BYT nhưng cảnh báo nguy cơ ô nhiễm cao do 84,3% hộ chưa có rãnh thoát nước an toàn.
• Lượng rác thải sinh hoạt thực tế đạt 1,3 kg/người/ngày, vượt 1,86 lần mức định mức chuẩn, chỉ rõ yêu cầu cấp bách phải hình thành ngay tổ dịch vụ vệ sinh môi trường nông thôn.
• Đề xuất hệ thống 4 nhóm giải pháp mang tính khả thi cao: xây dựng 2 trạm cấp nước sạch trị giá 6 tỷ đồng, hỗ trợ hầm Biogas chăn nuôi, chuẩn hóa 10 nghĩa trang nhân dân và đổi mới truyền thông môi trường.
• Công trình cung cấp hệ thống luận cứ khoa học thực tiễn vững chắc, đóng góp quan trọng vào quy hoạch phát triển nông thôn mới bền vững cho huyện Phú Bình và các địa bàn trung du miền núi phía Bắc giai đoạn 2015–2020.

Trong giai đoạn 2015–2017, chính quyền địa phương cần ưu tiên triển khai ngay mô hình thí điểm thu gom rác thải tại 3 xóm trung tâm (Xuân Lại, Bạch Thạch, Tràng Đài) và xúc tiến nguồn vốn đầu tư hạ tầng cấp nước. Các cấp quản lý, cơ sở nghiên cứu và doanh nghiệp môi trường hãy nhanh chóng phối hợp ứng dụng các kết quả nghiên cứu này vào thực tiễn để nâng cao chất lượng môi trường sống cho cộng đồng dân cư.

Trích đoạn nội dung tài liệu

THAI NGUYEN UNIVERSITY UNIVERSITY OF AGRICULTURAL AND FORESTRY PHAN PHU DUC TOPIC TITTLE: ASSESSING ENVIRONMENTAL CRITERIA IMPLEMENTATION IN NEW RURAL CONSTRUCTION IN TAN KIM COMMUNE, PHU BINH DISTRICT, THAI NGUYEN PROVINCE BACHELOR THESIS Study Mode : Full-time Major : Environmental Science and Management Faculty : International Training and Development Center Batch : 2010-2015 Thai Nguyen, 23/ 01/2015 DOCUMENTATION PAGE WITH ABSTRACH Thai Nguyen University of Agriculture and Forestry Bachelor of Environmental Science and Degree program Management Student name Phan Phu Duc Student ID DTN1053070018 Assessing environmental criteria implementation in new Thesis Title rural construction in Tan Kim commune, Phu Binh district, Thai Nguyen province Supervisor (s) Professor. Tran Ngoc Ngoan Abstract: The research purpose was to assess the implementation of environmental criteria and to propose solutions to accomplish such criteria in New Rural Construction in Tan Kim commune. The study indicated that: 100% of households used unhygienic water according criteria, mostly from open wells and only 23.5% of households used sanitary latrines. The environmental contamination by solid wastes presents serious problem that badly needs solution by local governments.

Several factors, such as policy mechanism, public awareness, people’s consciousness, and economic conditions of the locality and households, production and business activities affect the local environment. The present research proposed some solutions to overcome polluted situations, enhancing clean water supply and sanitary construction works in order to improve people’s life quality. Clean water, environmental criteria, environmental Keywords pollution Number of pages 52 Date of submission 23/01/2015 ACKNOWLEDGEMENT I have taken efforts in this research. However, it would not have been possible without the kind support and help of many individuals and organizations.

I would like to extend the sincer thanks to all of them. First and foremost, I wish to express my sincere thanks to the boards of Thai Nguyen University of Agriculture and Forestry, Laboratory and teachers of Faculty of Natural Resource and Faculty of Environment for providing me all the necessary facilities to complete this research. In particular, I take this opportunity to express my profound gratitude and deep regards to my principal research advisor Prof. Tran Ngoc Ngoan who guided me wholeheartedly when we implement this research.

Furthermore, I would also like to express my thanks for People’s Committee of Tan Kim Comme as well as the departments have dedicated help and create the best conditions for me to complete this research. Finally, a special thanks to our family, our friends who helped me a lot in finalizing this research within the limited time frame. Sincerely, Thai Nguyen, 23/01/2015 Student Phan Phu Duc TABLE OF CONTENT LIST OF FIGURES……………………………………………………………….2 LIST OF TABLES………………………………………………………………….3 LIST OF ABBREVIATIONS………………………………………………………4 PART I. Research questions and hypothesis.

The basis for New Rural Reconstruction. The environmental situation in the world and Viet Nam. Current status of the rural environment in Vietnam. New rural and environmental criteria in Phu Binh district, Thai Nguyen provinece.

Investigation methods, secondary data collection. Sampling method and sample analysis. Method of synthesis and data processing. The overviewof tan kim commune, phu binh district, thai nguyen province.

Social – economy conditions. Environment status of tan kim commune, phu binh district, thai nguyen province. Clean water supply. Environmental hygiene and the management of local authorities.

Awareness of people about environment. DISCUSSION AND CONCLUSION. The difficulties exist in the implementation of environmental criteria of the New Rural Reconstruction in Tan Kim commune, Phu Binh district, Thai Nguyen province.48 REFERENCES……………………………………………………………………50 LIST OF FIGURES Figure 4. Tan Kim commune.

Sources of drinking water of the people. The assessment of local people on water quality in Tan Kim. Comparison of Zn, NO3-, Fe, Mn with NTR. The utilization of water purification system in households in Tan Kim commune.

The situation of households used the sewer system. Sources supply informations about environment.43 2 LIST OF TABLES Table 3. Methods of analysis indicators. Results of food production, livestock, fisheries in 2010.

Sources of drinking water of the people. Quality of domestic water in Tan Kim. Results of the analysis sample wells. The utilization of water purification systems in Tan Kim.

The utilization of sewerage system. Receiving sewage place of local people. The latrine type in Tan Kim commune. Sources supply informations about environment .42 3 LIST OF ABBREVIATIONS CP Government CPPH National Political Publishing House MARD Ministry of Agriculture and Rural Development MOH Ministry of Health MONRE Ministry of Natural Resources and Environment PCTK People Committee of Tan Kim commnune QD Dispatch TDS Total Dissolved Solids VNS Viet Nam Standard 4 PART I.

Research rationale Today, human are aspiring towards a goal of socio-economic development to significantly enhance the quality of life for people in the harmonious combination between material conditions and spiritual condition, between the high life and beautiful life, both safe and sustainable for everyone, for this generation and posterity forever. Vietnam's words: performing "rich people, strong country, social justice, democracy and civilization". To achieve this good goal, need to find the basic motivation of the development. As economist Adam Smit said: "Earth is the mother, the father is labor." Vietnam is known as a country with agriculture contributed 80% of the economy, the labor force concentrated in rural areas.

Specifically, there are more than 69, 4% of the population live in rural areas (nearly 61 million people, according to the Census of Population and Housing 2011). With the increasing pace of urbanization, the difference between income and life of living in urban areas and rural areas is increasing. Besides, the growth rate between different rural areas is not fair, especially in the mountainous areas. That led to the rise of environmental issues intertwined nature in many places, many areas has become pressing issues.

The reason mainly due to the improper use of fertilizers, plant protection agents, with the lack of awareness of environmental protection: discharge of domestic waste, indiscriminate breeding. These issues have been and will be a lasting impact on the ecosystem of agriculture and rural areas. 5 Tan Kim is a mountainous commune located at the North of Phu Binh district, with the natural area about 2,167. At the end of 2010, beginning of 2011, the population of Tan Kim commune about 7,146 people (PCTK 2012).

There is a favorable local investment for development. The socio-economy has experienced strong growth in recent years. However, along with the signs of environmental pollution, the untapped strengths effectively. An important question is how to exploit the advantages parallel with sustainable environmental protection in the commune? With these requirements, in recent years, Tan Kim undertook the “New Rural Reconstruction Programme” with 19 criteria according to the National criteria, to promote the economy development, improving material and spiritual life of people in rural areas, infrastructure socio-economic synchronize, appropriate forms of production, agricultural development associated with the development of industry and services, preserve the cultural identity, the ecological - environment protection, ensure the maintenance of security, order and social stability.

However, the performance criteria are met many obstacles, particularly the criteria 17th – environmental criteria. Derived from the actual requirements with the consenting and supporting of Professor. Tran Ngoc Ngoan, I conducted the topic: “Environment Status Assessment and Suggestions to achieve 17th criteria in National New Rural Reconstruction Programme of Tan Kim commune, Phu Binh district , Thai Nguyen Province” 1. Research’s objectives The research aims to determine the sources and levels of pollution from which set out the mitigation measurement follow the criteria 17th about environmental in the 6 National Criteria for the New Rural Reconstruction.

Specifically, the direction of topic will follow the goals: - To determine the sources and amount of waste; - To estimate the level of pollution; - To recommend solutions consistent with natural and economic conditions follow the criteria 17th. Research questions and hypothesis - Assessing the current situation, natural - economic - social of Tan Kim commune, Phu Binh district, Thai Nguyen province. - Evaluating the current status of environmental quality in Tan Kim, Phu Binh district, Thai Nguyen province. - Evaluating difficulties exist mainly in the process of implementing environmental criteria in the New Rural Reconstruction Programme in Tan Kim commune.

- Proposing measures to improve environmental quality and implement the environmental criteria in the New Rural Reconstruction Programme in Tan Kim commune. Limitations The topic that I chosen need a wide-range of knowledge and many supplying research, that is why in the short time about 3months I cannot perfectly complete my research. Definitions This study will illustrate the definition with regard to new rural, its construction, drinking water, residents and mission of buiding new rural. Concepts about environment  Environment: Environment included natural and manmade factors surrounding the human, that affect people's lives, production, survival and development of human and animals (NASRV, 2005).

 Environment pollution " Environmental pollution is changed the nature of the environment, violating Environmental Standards ". Worldwide, pollution is understood that the transfer of energy or waste into the environment that are likely to cause harm to human health, the development of organisms or degrade environmental quality. These factors include pollution of waste gases (gases), liquid (effluent), solid (solid waste) containing chemical or physical agents, biological and other forms of energy such as temperature, radiant. However, the environment can only be considered polluted if including amount, concentration or intensity of agents reached on potentially adverse impacts on humans and animals ( NASRV, 2005).

 The solid waste concept : According to Article 3, Decree No. 59/2007 ND-CP dated 09/04/2007 on the management of solid waste. - Solid waste: Solid waste were discharged from the process of production, business, services, daily activities or other activities. For example, newspapers, yard waste, used furniture, plastic, household waste and anything that people discharge into environment.

8 - Source arises: Solid waste has many different sources. They include all the human waste discharged into the environment in many different places as from households, schools, hospitals, markets. - Classification: solid wastes are divided into three main categories: biodegradable rubbish (60%), non-biodegradable rubbish (25%) and recycled rubbish (15%). Waste separation at source is one of the most important steps for waste treatment.

- Impact of Solid Waste: If not handled properly, solid waste can seriously affect the environment and human health. Solid waste can increase the spread of diseases originating from flies, mosquitoes. For example, respiratory diseases, allergies, cardiovascular, gastrointestinal, skin, eyes. The concept of sustainable development "Sustainable development is development that meets the needs of the present without compromising the satisfaction of the needs of future generations on the basis of close cooperation and harmony between growth economy, ensure social advancement and environmental protection” ( NASRV, 2005).

The concept of New Rural Reconstruction  New rural reconstruction - New rural reconstruction is revolution and big campaign make the communities in rural areas consensus building their village, family become spacious, clean and beauty; develop a comprehensive production (agriculture, industry and services); with cultural lifestyle, environment and rural security is guaranteed; income, material life, the spirit life of the people are improved. - New rural reconstruction to help farmers have faith, be positive, hardworking, unite and help each other build prosperous rural development, democracy and civilization.  The characteristics of New Rural 9 Characteristics of New Rural in period industrialization - modernization, in 2010- 2020 (SRVNGP, 2012), including: - Economic development, material life and spirit of the rural population is improving; - Rural development planning, with economic infrastructure, modern society, ecological environment protection; - Intellectual enhanced, national cultural identity is preserved and promoted; - Good security, democratic governance. - Quality of the political system is improving.

- Contents of building of new rural towards the implementation of the national criteria set forth in Decision 491 / QD-TTg dated 16/4/2009 of the Prime Minister. - Construction of new rural with the motto to promote the role of local communities is the government plays a role orientation, issued criteria, norms and social policy set, the institutional support and guidance.