Đánh Giá Thực Trạng Công Tác Xây Dựng Cơ Sở Dữ Liệu Địa Chính Thành Phố Vĩnh Yên, Tỉnh Vĩnh Phúc

Luận văn đánh giá thực trạng công tác xây dựng cơ sở dữ liệu địa chính tại thành phố Vĩnh Yên, tỉnh Vĩnh Phúc, phân tích hiệu quả và đề xuất giải pháp hoàn thiện.

• Tác giả: Nguyễn Thị Thanh Nhàn
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Trường Xuân
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Quản lý đất đai
• Đề tài: Đánh Giá Thực Trạng Công Tác Xây Dựng Cơ Sở Dữ Liệu Địa Chính Thành Phố Vĩnh Yên, Tỉnh Vĩnh Phúc
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.1. Cơ sở khoa học của đề tài
• 1.2. Cơ sở pháp lý của đề tài
• 1.2.1. Các văn bản cấp Trung ương
• 1.2.2. Các văn bản cấp tỉnh
• 1.3. Khái quát về hồ sơ địa chính
• 1.3.1. Khái niệm hệ thống hồ sơ địa chính
• 1.3.2. Bản đồ địa chính
• 1.3.3. Sổ mục kê đất đai
• 2. ĐỐI TƯỢNG, PHẠM VI, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 2.1.1. Đối tượng nghiên cứu
• 2.1.2. Phạm vi nghiên cứu
• 2.2. Nội dung nghiên cứu
• 2.3. Khái quát điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội thành phố Vĩnh Yên, tỉnh Vĩnh Phúc
• 2.4. Thực trạng công tác xây dựng cơ sở dữ liệu địa chính trên địa bàn thành phố Vĩnh Yên
• 2.5. Giải pháp xây dựng cơ sở dữ liệu địa chính trên địa bàn thành phố Vĩnh Yên
• 2.5.1. Phương pháp nghiên cứu
• 2.5.1.1. Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp
• 2.5.1.2. Phương pháp điều tra, thu thập số liệu sơ cấp
• 2.5.1.3. Phương pháp thống kê xử lý số liệu
• 3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đặc điểm của khu vực nghiên cứu
• 3.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 3.1.2. Vị trí địa lý
• 3.1.3. Đặc điểm địa hình
• 3.1.4. Đặc điểm địa chất khoáng sản
• 3.1.5. Đặc điểm khí hậu và thủy văn
• 3.1.6. Tài nguyên đất
• 3.1.7. Đặc điểm kinh tế xã hội
• 3.1.7.1. Lao động, việc làm
• 3.1.7.2. Thực trạng phát triển đô thị và các khu dân cư nông thôn
• 3.1.7.3. Thực trạng phát triển cơ sở hạ tầng
• 3.1.7.4. Hiện trạng phát triển các ngành kinh tế
• 3.1.7.5. Đánh giá chung về đặc điểm tự nhiên, kinh tế, xã hội của khu vực nghiên cứu
• 3.1.7.5.1. Những yếu tố thuận lợi
• 3.1.7.5.2. Những khó khăn hạn chế
• 3.2. Thực trạng công tác xây dựng cơ sở dữ liệu địa chính trên địa bàn thành phố Vĩnh Yên
• 3.2.1. Thực trạng công tác lập, quản lý, chỉnh lý hồ sơ địa chính trên địa bàn thành phố Vĩnh Yên
• 3.2.2. Thực trạng công tác thành lập bản đồ địa chính
• 3.2.3. Thực trạng công tác tổ chức kê khai đăng ký, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất
• 3.2.4. Thực trạng công tác lập, quản lý và lưu trữ các sổ của hồ sơ địa chính trên địa bàn thành phố Vĩnh Yên
• 3.2.5. Tình hình cập nhật, chỉnh lý biến động hồ sơ địa chính
• 3.2.6. Tình hình tổ chức lực lượng cán bộ chuyên môn và đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ công tác xây dựng cơ sở dữ liệu địa chính
• 3.2.6.1. Tình hình tổ chức lực lượng cán bộ chuyên môn
• 3.2.6.2. Thực trạng đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị làm việc
• 3.2.7. Về quy trình thực hiện tại địa phương
• 3.2.8. Đánh giá chung
• 3.3. Giải pháp xây dựng cơ sở dữ liệu địa chính thành phố Vĩnh Yên
• 3.3.1. Giải pháp về quy trình thực hiện
• 3.3.2. Giải pháp về công nghệ
• 3.3.2.1. Giải pháp chuyển đổi hệ tọa độ
• 3.3.2.2. Giải pháp về phần mềm xây dựng cơ sở dữ liệu địa chính
• 3.3.3. Giải pháp về đầu tư cơ sở vật chất, hạ tầng kỹ thuật công nghệ thông tin và phát triển nguồn nhân lực
• 3.3.3.1. Về trụ sở làm việc
• 3.3.3.2. Về hạ tầng kỹ thuật công nghệ thông tin
• 3.3.3.3. Về nhân lực thực hiện
• 4. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• 4.1. Kiến nghị
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tính cấp thiết của đề tài

Trong bối cảnh hiện nay, việc quản lý đất đai trở thành một yêu cầu cấp thiết nhằm tối ưu hóa việc sử dụng quỹ đất. Cơ sở dữ liệu địa chính là công cụ quan trọng giúp Nhà nước thực hiện chức năng quản lý đất đai hiệu quả. Việc xây dựng cơ sở dữ liệu địa chính tại thành phố Vĩnh Yên, tỉnh Vĩnh Phúc cần được chú trọng, đặc biệt trong giai đoạn đô thị hóa mạnh mẽ. Hệ thống hồ sơ địa chính hiện tại chưa đáp ứng được yêu cầu quản lý, dẫn đến nhiều khó khăn trong công tác quản lý đất đai. Do đó, việc đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp xây dựng cơ sở dữ liệu địa chính là cần thiết.

II. Mục đích và yêu cầu của đề tài

Mục đích chính của đề tài là đánh giá hiện trạng cơ sở dữ liệu địa chính tại thành phố Vĩnh Yên. Đề tài cũng hướng đến việc đề xuất các giải pháp nhằm xây dựng cơ sở dữ liệu địa chính phù hợp với yêu cầu quản lý nhà nước về đất đai. Yêu cầu của đề tài bao gồm việc cập nhật đầy đủ các văn bản pháp lý liên quan, xây dựng mô hình cơ sở dữ liệu địa chính có khả năng đáp ứng tốt yêu cầu quản lý, và đảm bảo tính khả thi của các đề xuất. Điều này không chỉ giúp nâng cao hiệu quả quản lý đất đai mà còn góp phần vào sự phát triển bền vững của địa phương.

III. Thực trạng công tác xây dựng cơ sở dữ liệu địa chính

Thực trạng công tác xây dựng cơ sở dữ liệu địa chính tại thành phố Vĩnh Yên cho thấy nhiều bất cập. Hệ thống hồ sơ địa chính chưa được cập nhật thường xuyên, dẫn đến việc quản lý đất đai gặp khó khăn. Các hoạt động như lập bản đồ địa chính, đăng ký đất đai và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất chưa được thực hiện đồng bộ. Nguyên nhân chủ yếu là do nhận thức về cơ sở dữ liệu địa chính chưa đầy đủ, cùng với việc đầu tư chưa đồng bộ và quy trình thực hiện chưa phù hợp. Điều này đòi hỏi cần có những giải pháp cụ thể để cải thiện tình hình.

IV. Giải pháp xây dựng cơ sở dữ liệu địa chính

Để xây dựng cơ sở dữ liệu địa chính hiệu quả, cần thực hiện một số giải pháp như cải thiện quy trình thực hiện, áp dụng công nghệ thông tin hiện đại và đầu tư cơ sở vật chất. Việc chuyển đổi hệ tọa độ và lựa chọn phần mềm phù hợp cũng là những yếu tố quan trọng. Đặc biệt, cần chú trọng đến việc phát triển nguồn nhân lực để đảm bảo công tác xây dựng cơ sở dữ liệu địa chính được thực hiện một cách chuyên nghiệp và hiệu quả. Các giải pháp này không chỉ giúp nâng cao chất lượng quản lý đất đai mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho việc khai thác và sử dụng thông tin đất đai.

V. Kết luận và kiến nghị

Kết luận từ nghiên cứu cho thấy việc xây dựng cơ sở dữ liệu địa chính tại thành phố Vĩnh Yên là một nhiệm vụ cấp thiết. Đề xuất các kiến nghị nhằm cải thiện tình hình hiện tại, bao gồm việc hoàn thiện hệ thống hồ sơ địa chính, tăng cường công tác đào tạo nhân lực và đầu tư công nghệ thông tin. Những kiến nghị này sẽ góp phần nâng cao hiệu quả quản lý đất đai, đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững của địa phương. Việc thực hiện các giải pháp này không chỉ mang lại lợi ích cho thành phố Vĩnh Yên mà còn có thể áp dụng cho các địa phương khác trong cả nước.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa tại Việt Nam, quản lý đất đai hiệu quả trở thành yêu cầu cấp thiết nhằm sử dụng quỹ đất hợp lý, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội. Thành phố Vĩnh Yên, tỉnh Vĩnh Phúc, với diện tích tự nhiên 5.081,27 ha và dân số khoảng 108 nghìn người năm 2012, đang trải qua quá trình đô thị hóa nhanh chóng, tạo ra nhiều biến động về đất đai. Từ năm 2005 đến 2012, diện tích đất nông nghiệp giảm 437,01 ha, trong khi đất phi nông nghiệp tăng 465,15 ha, chủ yếu chuyển sang đất ở và đất sản xuất kinh doanh. Tuy nhiên, công tác xây dựng cơ sở dữ liệu địa chính tại đây còn nhiều bất cập, chưa đáp ứng yêu cầu quản lý hiện đại.

Mục tiêu nghiên cứu là đánh giá thực trạng công tác xây dựng cơ sở dữ liệu địa chính tại thành phố Vĩnh Yên trong giai đoạn 2012-2013, từ đó đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý đất đai. Nghiên cứu tập trung vào việc phân tích hệ thống hồ sơ địa chính, cơ sở vật chất, nhân lực, quy trình thực hiện và phần mềm ứng dụng. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc hỗ trợ chính quyền địa phương xây dựng hệ thống quản lý đất đai hiện đại, góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng đất, giảm thiểu tranh chấp và tăng cường minh bạch trong quản lý.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình quản lý đất đai hiện đại, trong đó có:

• Hệ thống hồ sơ địa chính: Bao gồm bản đồ địa chính, sổ địa chính, sổ mục kê đất đai, sổ theo dõi biến động đất đai và bản lưu giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Hệ thống này cung cấp thông tin không gian và thuộc tính về đất đai, là cơ sở pháp lý cho quản lý nhà nước.

• Cơ sở dữ liệu địa chính: Là tập hợp dữ liệu số hóa từ hồ sơ địa chính, bao gồm dữ liệu bản đồ và dữ liệu thuộc tính, được quản lý trên máy tính nhằm phục vụ công tác quản lý đất đai hiện đại.

• Mô hình quản lý WALIS của Úc và kinh nghiệm xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai tại Thụy Điển được tham khảo để đề xuất cải tiến phù hợp với điều kiện Việt Nam, nhấn mạnh nguyên tắc thông tin là tài sản có giá trị, thu thập một lần sử dụng nhiều lần, và chia sẻ dữ liệu hiệu quả.

Các khái niệm chính bao gồm: quyền sử dụng đất, biến động đất đai, chuẩn dữ liệu địa chính, quy trình xây dựng cơ sở dữ liệu địa chính, và phần mềm quản lý đất đai.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp kết hợp thu thập số liệu thứ cấp và sơ cấp:

• Nguồn dữ liệu thứ cấp: Tổng hợp từ các văn bản pháp luật, báo cáo của Bộ Tài nguyên và Môi trường, Sở Tài nguyên và Môi trường Vĩnh Phúc, các tài liệu nghiên cứu liên quan đến quản lý đất đai và xây dựng cơ sở dữ liệu địa chính.

• Thu thập số liệu sơ cấp: Điều tra trực tiếp bằng phiếu khảo sát với 60 cán bộ chuyên môn thuộc Văn phòng Đăng ký quyền sử dụng đất (VPĐK) tỉnh Vĩnh Phúc, VPĐK thành phố Vĩnh Yên và cán bộ địa chính xã, phường. Nội dung khảo sát tập trung vào thực trạng cơ sở vật chất, nhân lực, quy trình thực hiện và lựa chọn phần mềm.

• Phân tích số liệu: Sử dụng phần mềm Excel và các công cụ thống kê để xử lý, trình bày dữ liệu qua bảng biểu và đồ thị nhằm đánh giá thực trạng và rút ra kết luận.

• Timeline nghiên cứu: Nghiên cứu tập trung trong giai đoạn 2012-2013, phù hợp với thời điểm thu thập dữ liệu và đánh giá thực trạng xây dựng cơ sở dữ liệu địa chính tại địa phương.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Thực trạng sử dụng đất và biến động đất đai: Năm 2012, diện tích đất nông nghiệp chiếm 43,86% tổng diện tích, đất phi nông nghiệp chiếm 55,12%, đất chưa sử dụng chiếm 1,01%. Giai đoạn 2005-2012, đất nông nghiệp giảm 437,01 ha, đất phi nông nghiệp tăng 465,15 ha, trong đó đất ở tăng 171,07 ha, đất sản xuất kinh doanh tăng 153,38 ha.

2. Cơ sở vật chất và nhân lực: Hệ thống VPĐK tỉnh và thành phố được thành lập đầy đủ nhưng thiếu cán bộ chuyên môn, đặc biệt là kỹ thuật công nghệ thông tin. Cán bộ địa chính xã, phường thường chỉ có một người, gây áp lực công việc lớn và thiếu ổn định do luân chuyển.

3. Quy trình xây dựng cơ sở dữ liệu địa chính: Hai quy trình chính được áp dụng theo Thông tư 04/2013/TT-BTNMT, tuy nhiên việc thực hiện còn nhiều khó khăn do phức tạp trong cấp đổi, cấp lại giấy chứng nhận và sự đa dạng tài liệu bản đồ. Quy trình chưa hoàn toàn phù hợp với thực tế địa phương.

4. Phần mềm ứng dụng: Phần mềm VILIS 1.0 được sử dụng tại một số phường nhưng gặp hạn chế về khả năng lưu trữ và lỗi kỹ thuật. Các phần mềm khác như Famis - CaddB và CILIS cũng có nhiều hạn chế về tính năng và khả năng cập nhật theo pháp luật mới.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của những tồn tại là do nhận thức chưa đầy đủ về vai trò của cơ sở dữ liệu địa chính, nguồn lực đầu tư chưa đồng bộ, và quy trình thực hiện chưa phù hợp với điều kiện thực tế. So với các mô hình quản lý đất đai hiện đại như WALIS (Úc) hay hệ thống dữ liệu đất đai Thụy Điển, Vĩnh Yên còn thiếu sự tích hợp dữ liệu, cập nhật thường xuyên và chia sẻ thông tin minh bạch.

Việc thiếu cán bộ kỹ thuật và phần mềm chưa tối ưu làm giảm hiệu quả khai thác dữ liệu, ảnh hưởng đến công tác cấp giấy chứng nhận và quản lý biến động đất đai. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ biến động diện tích đất theo loại sử dụng và bảng thống kê số lượng cán bộ, trang thiết bị hiện có để minh họa rõ hơn thực trạng.

Kết quả nghiên cứu nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu địa chính đồng bộ, hiện đại, có khả năng cập nhật liên tục và hỗ trợ công tác quản lý đất đai hiệu quả, góp phần giảm thiểu tranh chấp và nâng cao minh bạch trong quản lý.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện quy trình xây dựng cơ sở dữ liệu địa chính: Đề nghị UBND thành phố Vĩnh Yên phối hợp với Sở Tài nguyên và Môi trường rà soát, điều chỉnh quy trình phù hợp với thực tế địa phương, giảm thiểu thủ tục phức tạp, rút ngắn thời gian cấp đổi, cấp lại giấy chứng nhận. Thời gian thực hiện: 6-12 tháng.

2. Đầu tư nâng cấp phần mềm quản lý đất đai: Lựa chọn và triển khai phần mềm quản lý cơ sở dữ liệu địa chính hiện đại, có khả năng lưu trữ lớn, tích hợp dữ liệu không gian và thuộc tính, hỗ trợ cập nhật biến động liên tục. Chủ thể thực hiện: Sở Tài nguyên và Môi trường phối hợp với các đơn vị công nghệ thông tin. Thời gian: 12 tháng.

3. Tăng cường đào tạo và bổ sung nhân lực chuyên môn: Tổ chức các khóa đào tạo nâng cao năng lực công nghệ thông tin và quản lý đất đai cho cán bộ VPĐK tỉnh, thành phố và cán bộ địa chính xã, phường. Bổ sung nhân lực kỹ thuật để đảm bảo vận hành hệ thống hiệu quả. Thời gian: liên tục, ưu tiên trong 1-2 năm tới.

4. Đầu tư cơ sở vật chất và hạ tầng kỹ thuật: Nâng cấp trang thiết bị làm việc, máy tính, hệ thống mạng và cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin tại các đơn vị quản lý đất đai để đảm bảo vận hành phần mềm và lưu trữ dữ liệu an toàn, ổn định. Chủ thể: UBND thành phố và Sở Tài nguyên và Môi trường. Thời gian: 12-18 tháng.

5. Xây dựng cơ chế phối hợp và chia sẻ dữ liệu: Thiết lập cơ chế phối hợp giữa các cấp quản lý, các phòng ban liên quan để cập nhật, chỉnh lý biến động đất đai kịp thời, đồng thời công khai thông tin phù hợp để tăng cường minh bạch và giám sát của người dân. Thời gian: 6 tháng.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý đất đai tại các cấp tỉnh, thành phố, xã, phường: Nghiên cứu giúp hiểu rõ thực trạng, quy trình và giải pháp xây dựng cơ sở dữ liệu địa chính, từ đó nâng cao hiệu quả công tác quản lý đất đai.

2. Các nhà hoạch định chính sách và cơ quan quản lý nhà nước về tài nguyên môi trường: Cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn để xây dựng chính sách, quy định phù hợp với yêu cầu hiện đại hóa quản lý đất đai.

3. Chuyên gia công nghệ thông tin trong lĩnh vực GIS và quản lý dữ liệu địa chính: Tham khảo các yêu cầu kỹ thuật, quy trình và phần mềm đang áp dụng, từ đó phát triển hoặc cải tiến các giải pháp công nghệ phù hợp.

4. Các nhà nghiên cứu, sinh viên chuyên ngành quản lý đất đai, tài nguyên môi trường: Tài liệu tham khảo quý giá về phương pháp nghiên cứu, phân tích thực trạng và đề xuất giải pháp trong lĩnh vực xây dựng cơ sở dữ liệu địa chính.

Câu hỏi thường gặp

1. Cơ sở dữ liệu địa chính là gì và tại sao quan trọng?
   Cơ sở dữ liệu địa chính là tập hợp dữ liệu số hóa về bản đồ và thuộc tính đất đai, phục vụ quản lý đất đai hiện đại. Nó giúp cập nhật biến động đất đai, hỗ trợ cấp giấy chứng nhận và giảm tranh chấp. Ví dụ, tại Vĩnh Yên, việc thiếu cơ sở dữ liệu đồng bộ gây khó khăn trong quản lý và cấp giấy chứng nhận.

2. Những khó khăn chính trong xây dựng cơ sở dữ liệu địa chính tại Vĩnh Yên là gì?
   Khó khăn gồm thiếu nhân lực kỹ thuật, phần mềm chưa tối ưu, quy trình phức tạp và nguồn lực đầu tư hạn chế. Điều này làm chậm tiến độ cập nhật dữ liệu và ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý.

3. Phần mềm nào được sử dụng để xây dựng cơ sở dữ liệu địa chính?
   Các phần mềm như VILIS 1.0, Famis - CaddB, CILIS từng được sử dụng nhưng có hạn chế về lưu trữ và tính năng. Hiện nay, cần lựa chọn phần mềm hiện đại hơn, tích hợp GIS và quản lý dữ liệu lớn để đáp ứng yêu cầu.

4. Làm thế nào để nâng cao năng lực cán bộ trong công tác xây dựng cơ sở dữ liệu địa chính?
   Tổ chức đào tạo chuyên sâu về công nghệ thông tin, GIS và quản lý đất đai, đồng thời bổ sung nhân lực kỹ thuật chuyên môn. Ví dụ, các khóa đào tạo tại Sở Tài nguyên và Môi trường Vĩnh Phúc đã được đề xuất nhằm nâng cao năng lực.

5. Quy trình xây dựng cơ sở dữ liệu địa chính gồm những bước nào?
   Theo Thông tư 04/2013/TT-BTNMT, quy trình gồm 10 bước từ chuẩn bị, thu thập tài liệu, xây dựng dữ liệu không gian và thuộc tính, quét giấy tờ pháp lý, hoàn thiện dữ liệu, xây dựng metadata, thử nghiệm, đánh giá chất lượng đến đóng gói và giao nộp sản phẩm. Việc áp dụng cần linh hoạt phù hợp với điều kiện địa phương.

Kết luận

• Thành phố Vĩnh Yên có điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội thuận lợi nhưng công tác xây dựng cơ sở dữ liệu địa chính còn nhiều hạn chế, ảnh hưởng đến quản lý đất đai hiệu quả.
• Thực trạng cho thấy sự thiếu đồng bộ trong quy trình, nhân lực kỹ thuật và phần mềm quản lý chưa đáp ứng yêu cầu hiện đại.
• Nghiên cứu đề xuất hoàn thiện quy trình, nâng cấp phần mềm, tăng cường đào tạo nhân lực và đầu tư cơ sở vật chất để xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu địa chính hiện đại.
• Việc xây dựng cơ sở dữ liệu địa chính đồng bộ sẽ góp phần nâng cao hiệu quả quản lý đất đai, giảm tranh chấp và minh bạch thông tin.
• Các bước tiếp theo cần tập trung triển khai các giải pháp đề xuất trong vòng 1-2 năm, đồng thời mở rộng áp dụng cho các địa phương khác trong tỉnh và khu vực.

Hành động ngay hôm nay để nâng cao hiệu quả quản lý đất đai tại Vĩnh Yên – bước đệm cho sự phát triển bền vững của thành phố!

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1. Cơ sở khoa học của đề tài Chỉ thị số 1474/CT-TTg ngày 24 tháng 8 năm 2011 của Thủ tướng Chính phủ về thực hiện một số nhiệm vụ, giải pháp cấp bách để chấn chỉnh việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất (gọi tắt là giấy chứng nhận) đã nêu: Trong thời gian qua, Chính phủ đã chỉ đạo thực hiện nhiều giải pháp để đẩy mạnh việc cấp giấy chứng nhận theo Nghị quyết số 07/2007/QH12 ngày 12 tháng 11 năm 2007 của Quốc hội về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2008; các địa phương đã tập trung chỉ đạo, đẩy mạnh thực hiện đo đạc lập bản đồ địa chính, cấp giấy chứng nhận và kết quả đạt được trong các năm qua là rất lớn. Tuy nhiên, việc đăng ký, cấp giấy chứng nhận một số loại đất còn chậm, nhất là đất chuyên dùng và đất ở đô thị; lượng giấy chứng nhận đã ký chưa trao cho người được cấp ở một số địa phương còn tồn đọng nhiều; việc xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai còn chậm, chưa thống nhất, thiếu đồng bộ, hiệu quả sử dụng chưa cao; việc cập nhật, chỉnh lý biến động hồ sơ địa chính chưa được thực hiện đầy đủ, thường xuyên theo quy định. Do vậy mà Nhà nước trong những năm qua đã ban hành một số quy định liên quan đến việc kê khai đăng ký, cấp giấy chứng nhận, lập, quản lý, chỉnh lý hồ sơ địa chính, xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai nói chung và cơ sở dữ liệu địa chính nói riêng trong hệ thống văn bản quy phạm pháp luật hiện hành.

Đây là cơ sở pháp lý để các cơ quan nhà nước có cơ sở thực hiện các nhiệm vụ của mình, đặc biệt là nhiệm vụ xây dựng cơ sở dữ liệu địa chính. Tuy nhiên, các văn bản pháp quy liên quan đến lĩnh vực xây dựng cơ sở dữ liệu địa chính còn những hạn chế như: - Đây là một lĩnh vực công tác mới, hệ thống văn bản còn chưa thực sự đồng nhất, có thời điểm chỉ quy định việc xây dựng cơ sở dữ liệu địa chính, 5 có thời điểm lại quy định việc xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai. - Hầu hết các văn bản pháp quy hiện có hầu hết đều tập trung vào quy định xây dựng cơ sở dữ liệu địa chính và các quy định này chưa mang tính chất ổn định, thường xuyên có sự thay đổi, chỉnh sửa gây lúng túng cho các địa phương trong quá trình thực hiện. - Chính quyền các cấp chưa nhận thức đầy đủ vai trò, vị trí và ý nghĩa của công tác xây dựng cơ sở dữ liệu địa chính đối với nhiệm vụ quản lý Nhà nước về đất đai.

Đứng trước thực tiễn trên cho thấy việc hoàn thiện cơ chế, chính sách nhằm thực hiện công tác xây dựng cơ sở dữ liệu địa chính có hiệu quả là nhiệm vụ bức thiết nhằm đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước về đất đai theo hướng chuyên nghiệp, chính xác, hiện đại. Cơ sở pháp lý của đề tài 1. Các văn bản cấp Trung ương - Thông tư số 09/2007/TT-BTNMT ngày 02 tháng 8 năm 2007 của Bộ Tài nguyên và Môi trường hướng dẫn việc lập, chỉnh lý, quản lý hồ sơ địa chính. Đây là văn bản pháp quy đầu tiên đề cập đến công tác xây dựng cơ sở dữ liệu địa chính và tại Thông tư này quy định: Khái niệm, thành phần của cơ sở dữ liệu địa chính, yêu cầu của việc xây dựng cơ sở dữ liệu địa chính, lộ trình xây dựng cơ sở dữ liệu địa chính trên phạm vi cả nước.

[1] - Thông tư 17/2010/TT-BTNMT ngày 04 tháng 10 năm 2010 của Bộ Tài nguyên và Môi trường quy định về chuẩn dữ liệu địa chính. Trong đó quy định: Kỹ thuật chuẩn dữ liệu địa chính, xây dựng, cập nhật, quản lý và khai thác sử dụng cơ sở dữ liệu địa chính. Tại Thông tư này quy định: VPĐK cấp tỉnh có nhiệm vụ: Lập và quản lý toàn bộ hồ sơ địa chính đối với tất cả các thửa đất trên địa bàn cấp tỉnh; cấp hồ sơ địa chính cho VPĐK cấp huyện và Ủy ban nhân dân xã, phường, thị trấn; xây dựng, quản lý cơ sở dữ liệu địa chính và phát triển hệ thống thông tin đất đai; rà soát việc nhập dữ liệu thuộc tính địa chính trong quá trình thực hiện thủ tục đăng ký biến động về đất đai, nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất; VPĐK cấp huyện có nhiệm vụ: Lưu trữ, quản lý và chỉnh lý toàn bộ hồ sơ địa chính và cơ sở dữ liệu thuộc tính địa chính đối với tất cả các thửa đất trên địa bàn cấp huyện. - Công văn số 1159/TCQLĐĐ - CĐKTK ngày 21 tháng 9 năm 2011 của Tổng cục quản lý đất đai về việc hướng dẫn xây dựng cơ sở dữ liệu địa chính.

Văn bản này đã hướng dẫn chi tiết một số quy trình xây dựng cơ sở dữ liệu địa chính. [14] - Thông tư số 04/2013/TT-BTNMT ngày 24 tháng 4 năm 2013 của Bộ Tài nguyên và Môi trường quy định về xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai. Đây là văn bản pháp quy mới nhất của Bộ Tài nguyên và Môi trường quy định về công tác xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai.[6] Tại Thông tư này các quy định về công tác xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai, trong đó có công tác xây dựng cơ sở dữ liệu địa chính đã đầy đủ, toàn diện, phù hợp hơn với tình hình thực tế của các địa phương, bao gồm: các quy định về quy trình xây dựng cơ sở dữ liệu địa chính, quy định về quản lý, khai thác sử dụng, cập nhật cơ sở dữ liệu đất đai. Các văn bản cấp tỉnh - Hướng dẫn số 749/TNMT-ĐKĐĐ ngày 14 tháng 7 năm 2008 của Sở Tài nguyên và Môi trường Vĩnh Phúc hướng dẫn quy trình thành lập hồ sơ địa 7 chính và quy định trách nhiệm các cấp trong công tác thành lập hồ sơ địa chính trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc.

[10] - Hướng dẫn số 840/HD-STNMT ngày 15 tháng 8 năm 2012 của Sở Tài nguyên và Môi trường Vĩnh Phúc hướng dẫn quy trình kê khai đăng ký, xây dựng cơ sở dữ liệu địa chính và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất. Khái quát về hồ sơ địa chính 1. Khái niệm hệ thống hồ sơ địa chính Hồ sơ địa chính là hệ thống các tài liệu, số liệu, bản đồ, sổ sách. chứa đựng những thông tin cần thiết về đất đai để Nhà nước thực hiện chức năng quản lý của mình.

Hệ thống tài liệu này được thiết lập trong quá trình đo đạc, thành lập bản đồ địa chính, đăng ký đất đai ban đầu và đăng ký biến động đất đai, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Hồ sơ địa chính bao gồm: Bản đồ địa chính, Sổ địa chính, Sổ mục kê đất đai, Sổ theo dõi biến động đất đai và bản lưu Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. [1] * Bản đồ địa chính Trong hệ thống tài liệu hồ sơ địa chính phục vụ thường xuyên cho quản lý thì bản đồ địa chính là loại tài liệu quan trọng nhất. Bởi bản đồ địa chính cung cấp các thông tin không gian đầu tiên của thửa đất như vị trí, hình dạng, ranh giới thửa đất, ranh giới nhà, tứ cận,.

Những thông tin này giúp nhà quản lý hình dung về thửa đất một cách trực quan. Bên cạnh các thông tin không gian bản đồ địa chính còn cung cấp các thông tin thuộc tính quan trọng của thửa đất và tài sản gắn liền trên đất như: loại đất, diện tích pháp lý, số hiệu thửa đất, loại nhà v.[1] * Sổ mục kê đất đai + Sổ mục kê đất đai: là sổ được lập cho từng đơn vị xã, phường, thị trấn để ghi về các thửa đất, đối tượng chiếm đất nhưng không có ranh giới khép kín trên tờ bản đồ và các thông tin có liên quan đến quá trình sử dụng đất. Sổ 8 mục kê đất đai được lập để quản lý thửa đất, tra cứu thông tin về thửa đất và phục vụ thống kê, kiểm kê đất đai. [1] + Sổ mục kê gồm các thông tin: Thửa đất gồm mã số, diện tích, loại đất, giá đất, tài sản gắn liền với đất, tên người sử dụng đất và các ghi chú về việc đo đạc thửa đất.

Đường giao thông, công trình thuỷ lợi và các công trình khác theo tuyến mà có sử dụng đất hoặc có hành lang bảo vệ an toàn gồm tên công trình và diện tích trên tờ bản đồ. Sông, ngòi, kênh, rạch, suối và các đối tượng thủy văn khác theo tuyến gồm tên đối tượng và diện tích trên tờ bản đồ. Sơ đồ thửa đất kèm theo sổ mục kê đất đai + Tất cả các trường hợp biến động phải chỉnh lý trên bản đồ địa chính thì đều phải chỉnh lý trên sổ mục kê để tạo sự thống nhất thông tin. * Sổ địa chính + Sổ địa chính là sổ được lập cho từng đơn vị xã, phường, thị trấn để ghi về người sử dụng đất, các thửa đất của người đó đang sử dụng và tình trạng sử dụng đất của người đó.

Sổ địa chính được lập để quản lý việc sử dụng đất của người sử dụng đất và để tra cứu thông tin đất đai có liên quan đến từng người sử dụng đất. [1] + Sổ địa chính gồm các thông tin: Tên và địa chỉ người sử dụng đất Thông tin về thửa đất gồm: số hiệu thửa đất, địa chỉ thửa đất, diện tích thửa đất phân theo hình thức sử dụng đất (sử dụng riêng hoặc sử dụng chung), mục đích sử dụng đất, thời hạn sử dụng đất, nguồn gốc sử dụng đất, tài sản gắn liền với đất, những hạn chế về quyền sử dụng đất, nghĩa vụ tài chính về đất đai chưa thực hiện, số phát hành và số vào sổ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Những biến động về sử dụng đất trong quá trình sử dụng đất. 9 + Sổ địa chính phải chỉnh lý trong các trường hợp sau: [1] Có thay đổi người sử dụng đất, người sử dụng đất được phép đổi tên.

Có thay đổi số hiệu, địa chỉ, diện tích thửa đất, tên đơn vị hành chính nơi có đất. Có thay đổi hình thức, mục đích, thời hạn sử dụng đất. Có thay đổi những hạn chế về quyền của người sử dụng đất. Có thay đổi về nghĩa vụ tài chính mà người sử dụng đất phải thực hiện.

Người sử dụng đất thực hiện các quyền chuyển đổi, chuyển nhượng, cho thuê, cho thuê lại, thừa kế, tặng cho; thế chấp, bảo lãnh, góp vốn bằng quyền sử dụng đất.