Luận văn thạc sĩ đánh giá tác động môi trường của thủy điện đông khùa sau 3 năm hoạt động 2016 2018 tại tỉnh sơn la

Luận văn thạc sĩ đánh giá tác động môi trường thủy điện Đông Khùa sau 3 năm hoạt động (2016-2018) tại tỉnh Sơn La, phân tích hiệu quả và hạn chế.

• Tác giả: Phạm Thị Mai Phương
• Người hướng dẫn: TS. Ngô Duy Bách
• Trường học: Trường Đại học Lâm Nghiệp
• Chuyên ngành: Khoa học Môi trường
• Đề tài: Đánh giá tác động môi trường của Thủy điện Đông Khùa sau 3 năm hoạt động (2016 - 2018) tại tỉnh Sơn La
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC TỪ VÀ KÝ HIỆU VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC CÁC HÌNH
• ĐẶT VẤN ĐỀ
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 1.1. Tổng quan về đánh giá tác động môi trường
• 1.1.1. Đánh giá tác động môi trường (ĐTM)
• 1.1.2. Lịch sử nghiên cứu về đánh giá tác động môi trường
• 1.1.3. Vai trò của đánh giá tác động môi trường
• 1.1.4. Căn cứ pháp luật và kỹ thuật của việc thực hiện ĐTM
• 1.1.5. Nội dung của ĐTM
• 1.1.6. Các phương pháp lập ĐTM
• 1.2. Tổng quan ngành công nghiệp thủy điện tại Việt Nam
• 1.2.1. Một số nét về thủy điện tỉnh Sơn La
• 2. CHƯƠNG 2: MỤC TIÊU NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Mục tiêu nghiên cứu
• 2.1.1. Mục tiêu chung
• 2.1.2. Mục tiêu cụ thể
• 2.2. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 2.2.1. Đối tượng nghiên cứu
• 2.2.2. Phạm vi nghiên cứu
• 2.3. Nội dung nghiên cứu
• 2.3.1. Phân tích hiện trạng hoạt động quản lý và vận hành của nhà máy thủy điện Đông Khùa
• 2.3.2. Xác định được các nguồn phát sinh chất thải, khối lượng và thành phần của yếu tố gây ảnh hưởng tới môi trường trong giai đoạn vận hành của nhà máy
• 2.3.3. Đánh giá tác động của nhà máy thuỷ điện Đông Khùa đối với môi trường nước mặt, không khí và môi trường kinh tế - xã hội
• 2.3.4. Đề xuất biện pháp giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường và biện pháp khắc phục các tác động đó
• 2.4. Phương pháp nghiên cứu
• 2.4.1. Phân tích hiện trạng hoạt động quản lý và vận hành của nhà máy thủy điện Đông Khùa
• 2.4.2. Xác định được các nguồn phát sinh chất thải, khối lượng và thành phần của yếu tố gây ảnh hưởng tới môi trường trong giai đoạn vận hành của nhà máy
• 2.4.3. Đánh giá tác động tiêu cực do hoạt động của nhà máy thuỷ điện Đông Khùa đối với môi trường nước mặt, không khí và môi trường kinh tế - xã hội
• 2.4.4. Phương pháp đề xuất giải pháp giảm thiểu tác động do hoạt động của nhà máy thủy điện Đông Khùa
• 3. CHƯƠNG 3: ĐIỀU KIỆN MÔI TRƯỜNG TỰ NHIÊN VÀ KINH TẾ - XÃ HỘI KHU VỰC THỰC HIỆN ĐỀ TÀI
• 3.1. Điều kiện môi trường tự nhiên khu vực nhà máy
• 3.1.1. Vị trí địa lý
• 3.1.2. Địa hình địa mạo
• 3.1.3. Điều kiện khí tượng
• 3.1.4. Điều kiện thủy văn
• 3.2. Điều kiện kinh tế - xã hội
• 3.2.1. Điều kiện về kinh tế
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. Hiện trạng hoạt động và quản lý vận hành của nhà máy thủy điện Đông Khùa
• 4.1.1. Khái quát chung về nhà máy thủy điện Đông Khùa
• 4.1.2. Tình hình thực hiện công tác quản lý và giám chất lượng môi trường tại Nhà máy thủy điện
• 4.2. Nguồn phát sinh chất thải, khối lượng và thành phần các yếu tố ảnh hưởng
• 4.2.1. Hoạt động của hồ chứa
• 4.2.2. Vận hành nhà máy thủy điện
• 4.3. Tác động môi trường trong giai đoạn hoạt động từ năm 2016 - 2018 của nhà máy thủy điện Đông Khùa
• 4.3.1. Tác động liên quan đến chất thải
• 4.3.2. Nguồn tác động không liên quan đến chất thải
• 4.3.3. Tác động đến kinh tế xã hội
• 4.3.4. Tác động đến tổng hợp đến kinh tế - xã hội - môi trường
• 4.4. Đề xuất biện pháp phòng ngừa, giảm thiểu tác động tiêu cực và phòng ngừa, ứng phó, sự cố của nhà máy
• 4.4.1. Các biện pháp giảm thiểu đối với nguồn gây ô nhiễm có liên quan đến chất thải
• 4.4.2. Các biện pháp giảm thiểu đối với nguồn gây ô nhiễm có liên quan đến chất thải
• 4.4.3. Chương trình giám sát và quan trắc môi trường định kỳ
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về đánh giá tác động môi trường

Đánh giá tác động môi trường (ĐTM) là một quá trình quan trọng nhằm dự báo các tác động của các dự án phát triển đến môi trường. Đặc biệt, trong bối cảnh phát triển mạnh mẽ của ngành công nghiệp, việc thực hiện ĐTM trở nên cần thiết hơn bao giờ hết. Theo quy định của pháp luật Việt Nam, ĐTM được xác định là việc phân tích và dự báo các tác động môi trường của các dự án đầu tư. Điều này không chỉ giúp bảo vệ môi trường mà còn đảm bảo sự phát triển bền vững cho các dự án. Việc thực hiện ĐTM đã được quy định trong Luật Bảo vệ môi trường 2014, nhấn mạnh vai trò của nó trong việc bảo vệ tài nguyên thiên nhiên và môi trường sống của con người.

1.1. Lịch sử nghiên cứu về đánh giá tác động môi trường

Lịch sử của ĐTM bắt đầu từ năm 1969 với Đạo luật Chính sách môi trường của Mỹ (NEPA). Từ đó, nhiều quốc gia đã áp dụng mô hình này để đánh giá tác động của các dự án lớn đến môi trường. Tại Việt Nam, ĐTM được đưa vào thực hiện từ những năm 1980, với sự quan tâm từ các nhà khoa học và các tổ chức quốc tế. Luật Bảo vệ môi trường 1993 đã chính thức quy định về ĐTM, tạo nền tảng cho việc thực hiện các báo cáo ĐTM cho các dự án đầu tư. Qua các giai đoạn, ĐTM đã được hoàn thiện và cập nhật theo xu hướng phát triển của xã hội và công nghệ.

II. Tác động môi trường của thủy điện Đông Khùa

Thủy điện Đông Khùa, sau 3 năm hoạt động từ 2016 đến 2018, đã có những tác động đáng kể đến môi trường tại tỉnh Sơn La. Các tác động này bao gồm sự thay đổi chất lượng nước, không khí và ảnh hưởng đến đời sống kinh tế - xã hội của người dân. Việc vận hành nhà máy đã dẫn đến sự biến đổi của hệ sinh thái xung quanh, đặc biệt là trong việc quản lý tài nguyên nước. Theo báo cáo, chất lượng nước mặt đã bị ảnh hưởng bởi các chất thải từ quá trình sản xuất điện. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc thực hiện các biện pháp bảo vệ môi trường và giảm thiểu tác động tiêu cực từ hoạt động của nhà máy.

2.1. Tác động đến chất lượng nước

Chất lượng nước tại khu vực xung quanh thủy điện Đông Khùa đã có sự suy giảm rõ rệt. Các chỉ số như nồng độ oxy hòa tan, độ pH và các chất ô nhiễm khác đã vượt ngưỡng cho phép. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến hệ sinh thái nước mà còn tác động đến sinh kế của người dân địa phương. Việc giám sát chất lượng nước cần được thực hiện định kỳ để đảm bảo rằng các biện pháp khắc phục được triển khai kịp thời.

2.2. Tác động đến không khí

Hoạt động của thủy điện Đông Khùa cũng đã gây ra ô nhiễm không khí, chủ yếu từ các hoạt động xây dựng và vận hành. Nồng độ bụi và khí thải từ các phương tiện giao thông và máy móc đã tăng lên, ảnh hưởng đến sức khỏe của người dân trong khu vực. Cần có các biện pháp kiểm soát ô nhiễm không khí, bao gồm việc sử dụng công nghệ sạch và cải thiện quy trình vận hành.

III. Đề xuất biện pháp giảm thiểu tác động

Để giảm thiểu tác động tiêu cực từ hoạt động của thủy điện Đông Khùa, cần thực hiện một số biện pháp cụ thể. Đầu tiên, việc nâng cao công tác quản lý chất thải là rất quan trọng. Các chất thải phát sinh từ quá trình sản xuất cần được xử lý đúng cách trước khi thải ra môi trường. Thứ hai, cần có các chương trình giám sát môi trường định kỳ để theo dõi chất lượng nước và không khí. Cuối cùng, việc tuyên truyền và nâng cao nhận thức cho cộng đồng về bảo vệ môi trường cũng là một yếu tố quan trọng trong việc giảm thiểu tác động từ hoạt động của nhà máy.

3.1. Quản lý chất thải

Quản lý chất thải hiệu quả là một trong những biện pháp quan trọng nhất để bảo vệ môi trường. Cần thiết lập hệ thống thu gom và xử lý chất thải hợp lý, đảm bảo rằng các chất thải không gây ô nhiễm cho môi trường xung quanh. Việc áp dụng công nghệ xử lý chất thải tiên tiến sẽ giúp giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường.

3.2. Giám sát môi trường

Chương trình giám sát môi trường định kỳ cần được triển khai để theo dõi các chỉ số chất lượng nước và không khí. Việc này không chỉ giúp phát hiện sớm các vấn đề môi trường mà còn tạo cơ sở cho việc điều chỉnh các biện pháp quản lý môi trường một cách kịp thời và hiệu quả.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Nhu cầu tiêu thụ điện năng tại Việt Nam trong những năm đầu thế kỷ 21 ghi nhận tốc độ tăng trưởng nhanh với mức bình quân 13%/năm. Để đáp ứng áp lực phụ tải với độ chênh lệch công suất giờ cao điểm và thấp điểm vượt quá 2 lần, việc phát triển các công trình năng lượng tái tạo, đặc biệt là hệ thống thủy điện vừa và nhỏ, đóng vai trò chiến lược. Tại tỉnh Sơn La, quy hoạch địa phương đã phê duyệt 65 dự án thủy điện vừa và nhỏ, trong đó có 47 công trình đi vào phát điện với tổng công suất lắp máy đạt 502,9 MW và tổng vốn đầu tư trên 12.000 tỷ đồng. Tuy nhiên, hoạt động của các hồ đập dâng và nhà máy phát điện luôn tiềm ẩn nhiều nguy cơ làm biến đổi chất lượng nước, chế độ thủy văn và môi trường sống của cộng đồng địa phương.

Thực tế công tác quản lý môi trường hiện nay cho thấy hoạt động đánh giá tác động môi trường (ĐTM) hậu kiểm sau khi dự án đi vào vận hành thường ít được quan tâm so với giai đoạn lập dự án ban đầu. Luận văn tập trung nghiên cứu chuyên sâu nhằm đánh giá hiện trạng và diễn biến môi trường của Nhà máy thủy điện Đông Khùa sau 3 năm vận hành thực tế (giai đoạn 2016 - 2018). Mục tiêu cụ thể là xác định chính xác các nguồn thải, định lượng mức độ phát thải vào môi trường không khí, nước mặt, đồng thời đánh giá tác động kinh tế - xã hội tổng hợp. Phạm vi nghiên cứu được thực hiện trọng điểm tại xã Tú Nang, huyện Yên Châu, tỉnh Sơn La trong khung thời gian khảo sát từ tháng 10/2018 đến tháng 03/2019. Kết quả nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn quan trọng, cung cấp cơ sở khoa học và bộ chỉ số kiểm soát giúp nâng cao hiệu quả vận hành an toàn sinh thái cho các nhà máy thủy điện khu vực miền núi Tây Bắc.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý thuyết đánh giá tác động môi trường quốc tế khởi nguồn từ Đạo luật Chính sách Môi trường Quốc gia của Mỹ năm 1969 và hướng dẫn kỹ thuật của Chương trình Môi trường Liên Hợp Quốc UNEP năm 1998. Khung lý thuyết ĐTM bao gồm ba trụ cột cốt lõi: Kiểm kê hiện trạng môi trường (EI), Đánh giá tác động môi trường (EIA) và Báo cáo tường trình tác động môi trường (EIS). Các nguyên lý này cho phép nhận diện, dự báo và lượng hóa biến đổi của các thành phần môi trường tự nhiên cũng như nhân văn phát sinh từ hoạt động công nghiệp.

Về mặt pháp lý tại Việt Nam, luận văn áp dụng trực tiếp các quy định của Luật Bảo vệ Môi trường 2014 số 55/2014/QH13, Nghị định số 18/2015/NĐ-CP và Thông tư số 27/2015/TT-BTNMT về quy hoạch bảo vệ môi trường và đánh giá tác động môi trường. Hệ thống khái niệm chính được vận dụng bao gồm: tải lượng chất ô nhiễm, dòng chảy môi trường hạ lưu, khả năng tự làm sạch của nguồn nước mặt, và quản lý chất thải nguy hại theo Thông tư số 36/2015/TT-BTNMT. Việc kết hợp chặt chẽ giữa lý thuyết ĐTM hiện đại và hệ thống tiêu chuẩn kỹ thuật quốc gia tạo nên khung phân tích vững chắc cho toàn bộ đề tài.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu tích hợp nguồn dữ liệu thứ cấp từ chuỗi số liệu thủy văn trạm Thác Mộc giai đoạn 1959 - 1981, Niên giám thống kê tỉnh Sơn La năm 2017 cùng các báo cáo quan trắc định kỳ của nhà máy. Dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua quá trình khảo sát thực địa và lấy mẫu phân tích trong giai đoạn từ tháng 11/2018 đến tháng 12/2018.

Cỡ mẫu quan trắc môi trường bao gồm 05 vị trí mẫu không khí (tại tổ máy phát điện, cổng nhà máy, cuối hướng gió khuôn viên và 2 điểm khu dân cư cách 500m), 05 vị trí mẫu nước mặt trên suối Đông Khùa (từ thượng lưu cách đập 500m đến hạ lưu cách 1.000m) và 01 mẫu nước thải sinh hoạt sau xử lý. Phương pháp chọn mẫu nước mặt là phương pháp lấy mẫu tổ hợp với 3 điểm thành phần tại mỗi vị trí (cách bờ 50cm ở độ sâu 5cm, giữa dòng ở độ sâu 5cm và độ sâu 20cm) theo tiêu chuẩn TCVN 5992:1995. Cỡ mẫu điều tra xã hội học được thực hiện trên 30 hộ dân sinh sống tại thượng lưu và hạ lưu đập cùng 4 cán bộ kỹ thuật của nhà máy theo phương pháp chọn mẫu phân tầng ngẫu nhiên. Lý do lựa chọn phương pháp này nhằm đảm bảo tính đại diện cao về không gian dòng chảy, đồng thời các mẫu phân tích trong phòng thí nghiệm được kiểm soát nghiêm ngặt theo các tiêu chuẩn TCVN 5067:1995 đối với bụi và TCVN 6001-1:2008 đối với nhu cầu oxy sinh hóa.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Kết quả phân tích chất lượng môi trường không khí cho thấy nồng độ bụi tổng số, hàm lượng khí SO2, CO và NO2 tại khu vực xung quanh nhà máy và khu dân cư cách 500m đều nằm trong ngưỡng giới hạn cho phép của QCVN 05:2013/BTNMT. Tuy nhiên, tại khu vực nhà xưởng phát điện, mức áp suất âm thanh cục bộ đo được dao động từ 78 đến 82 dBA, tiệm cận ngưỡng giới hạn quy định về tiếng ồn lao động, đòi hỏi công nhân vận hành phải đeo thiết bị bảo hộ liên tục.

Về môi trường nước mặt suối Đông Khùa, các chỉ số pH dao động từ 7,2 đến 7,6; hàm lượng oxy hòa tan (DO) đạt từ 5,8 đến 6,4 mg/l; các chỉ số BOD5 và COD đều đạt chuẩn cột A2 theo QCVN 08-MT:2015/BTNMT. Dẫu vậy, tại điểm hạ lưu sau đập trong mùa kiệt (từ tháng 12 đến tháng 5 năm sau), lưu lượng dòng chảy suy giảm khoảng 25% đến 35% so với dòng chảy tự nhiên ban đầu, dẫn đến hiện tượng bồi lắng phù sa trong lòng hồ chứa với dung tích lắng đọng tăng dần qua 3 năm vận hành. Toàn bộ nước thải sinh hoạt của 40 cán bộ công nhân viên được xử lý qua hệ thống bể tự hoại 3 ngăn kết hợp trạm xử lý nước thải tập trung, đưa nồng độ chất ô nhiễm về dưới ngưỡng quy định của QCVN 14:2008/BTNMT trước khi thoát ra môi trường.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính dẫn đến sự thay đổi chất lượng nước và chế độ thủy văn xuất phát từ quy trình vận hành tích nước - phát điện luân phiên của hồ đập. Việc điều tiết nước phục vụ chạy máy trong các khung giờ cao điểm làm thay đổi vận tốc dòng chảy hạ du, thúc đẩy quá trình lắng đọng chất rắn lơ lửng trong hồ và làm giảm độ đục của nước ở khu vực sau nhà máy.

Dữ liệu quan trắc có thể được trực quan hóa sinh động thông qua biểu đồ cột so sánh nồng độ TSS và BOD5 giữa các trạm quan trắc thượng lưu và hạ lưu. Đồng thời, bảng ma trận tác động môi trường Leopold rút gọn có thể biểu diễn rõ nét mức độ tác động của 4 nguồn phát thải chính đối với hệ sinh thái thủy sinh và sinh kế nông nghiệp. So với các công trình thủy điện lớn trên địa bàn tỉnh đòi hỏi di dời hàng vạn hộ dân, thủy điện Đông Khùa giảm thiểu được hơn 90% áp lực tái định cư. Nhà máy còn đóng góp tích cực vào phát triển kinh tế địa phương, hòa chung vào thành tích nộp 357,374 tỷ đồng ngân sách và 50,73 tỷ đồng phí dịch vụ môi trường rừng của khối thủy điện nhỏ tỉnh Sơn La năm 2018.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm tối ưu hóa hiệu quả vận hành và giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường tự nhiên, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp trọng tâm:

Thứ nhất, thiết lập trạm quan trắc thủy văn tự động và kiểm soát lưu lượng xả dòng chảy môi trường. Ban Quản lý Nhà máy thủy điện Đông Khùa cần hoàn thành lắp đặt hệ thống đo lưu lượng tự động kết nối trực tuyến với cơ quan quản lý trước quý 4 năm 2019, đảm bảo duy trì liên tục lưu lượng xả đáy tối thiểu đạt từ 10% đến 15% lưu lượng dòng chảy bình quân năm trong suốt mùa kiệt.

Thứ hai, nâng cấp và chuẩn hóa quy trình phân loại, lưu giữ chất thải nguy hại. Bộ phận kỹ thuật của nhà máy cần tiến hành xây dựng kho lưu giữ chất thải nguy hại đạt chuẩn kỹ thuật theo Thông tư số 36/2015/TT-BTNMT, ký hợp đồng định kỳ 06 tháng/lần với đơn vị có tư cách pháp nhân để xử lý dứt điểm 100% dầu thải, ắc quy chì và giẻ lau dính dầu phát sinh từ các tổ máy.

Thứ ba, triển khai chương trình phủ xanh bán ngập và phục hồi thảm thực vật ven hồ. Chủ đầu tư dự án phối hợp với UBND xã Tú Nang thực hiện trồng bổ sung tối thiểu 15 ha rừng phòng hộ ven lòng hồ và khuôn viên nhà máy trong giai đoạn 2019 - 2020, góp phần giữ vững tỷ lệ trồng rừng thay thế đạt trên 95% diện tích quy hoạch.

Thứ tư, hoàn thiện quy chế phối hợp điều tiết nguồn nước tưới tiêu và cảnh báo an toàn hạ du. Ban lãnh đạo nhà máy phối hợp với Phòng Nông nghiệp huyện Yên Châu xây dựng lịch xả nước phục vụ tưới tiêu ổn định cho hơn 156 ha diện tích lúa xuân và lúa mùa của người dân xã Tú Nang, đồng thời duy trì hệ thống còi hú cảnh báo xả lũ tự động hoạt động hiệu quả 100%.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Luận văn là nguồn tài liệu tham khảo chuyên môn giá trị cho nhiều nhóm đối tượng:

Cơ quan quản lý nhà nước về môi trường: Các chuyên viên thuộc Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Sơn La và Phòng Tài nguyên Môi trường huyện Yên Châu có thể sử dụng số liệu thực chứng của đề tài để phục vụ công tác thanh tra, hậu kiểm ĐTM và hoàn thiện quy chuẩn cấp phép khai thác tài nguyên nước mặt.

Chủ đầu tư và ban điều hành các nhà máy thủy điện vừa và nhỏ: Đội ngũ kỹ sư và ban quản lý dự án có thể áp dụng trực tiếp quy trình kiểm soát chất thải nguy hại, giải pháp xử lý nước thải sinh hoạt tập trung và mô hình duy trì dòng chảy môi trường vào thực tế vận hành hàng ngày.

Học viên cao học và nghiên cứu sinh ngành Môi trường: Sinh viên, học viên thuộc chuyên ngành Khoa học Môi trường và Kỹ thuật Môi trường có thể kế thừa khung phương pháp luận nghiên cứu ĐTM sau vận hành, kỹ thuật lấy mẫu tổ hợp ngoài hiện trường và phương pháp xử lý số liệu thống kê bằng phần mềm chuyên dụng.

Các tổ chức tư vấn môi trường và phát triển cộng đồng: Các đơn vị tư vấn đánh giá tác động môi trường có thể tham khảo phương pháp điều tra xã hội học phân tầng và ma trận đánh giá tác động để xây dựng các báo cáo ĐTM chất lượng cao cho các dự án hạ tầng năng lượng.

Câu hỏi thường gặp

Luận văn sử dụng phương pháp quan trắc chất lượng nước mặt như thế nào? Nghiên cứu thiết lập mạng lưới 05 điểm quan trắc theo chuỗi dòng chảy từ thượng lưu đập đến hạ lưu cách 1.000m. Tại mỗi vị trí, tác giả tiến hành lấy mẫu tổ hợp ở 3 độ sâu và khoảng cách khác nhau theo tiêu chuẩn TCVN 5992:1995, sau đó phân tích các chỉ tiêu pH, DO, BOD5, COD trong phòng thí nghiệm và so sánh đối chiếu với QCVN 08-MT:2015/BTNMT cột A2.

Tác động lớn nhất của thủy điện Đông Khùa đến môi trường không khí là gì? Hầu hết các chỉ tiêu bụi và khí thải SO2, CO xung quanh nhà máy đều đạt tiêu chuẩn an toàn theo QCVN 05:2013/BTNMT. Tuy nhiên, tiếng ồn phát sinh từ buồng máy phát điện ghi nhận cường độ cao từ 78 đến 82 dBA, tạo nên tác động vi khí hậu cục bộ đòi hỏi công nhân vận hành phải tuân thủ nghiêm ngặt việc trang bị chụp tai chống ồn.

Thủy điện Đông Khùa mang lại những đóng góp kinh tế - xã hội cụ thể nào? Nhà máy tạo việc làm thường xuyên cho 40 cán bộ nhân viên với mức thu nhập ổn định trên 84 triệu đồng/người/năm. Hoạt động của dự án đóng góp vào nguồn ngân sách địa phương, hỗ trợ nâng cấp đường giao thông nông thôn xã Tú Nang và tham gia chi trả quỹ bảo vệ phát triển rừng trên địa bàn huyện Yên Châu.

Chất thải nguy hại phát sinh từ nhà máy được phân loại và xử lý ra sao? Nguồn chất thải nguy hại phát sinh định kỳ khoảng vài trăm kg mỗi năm bao gồm dầu biến thế thải, giẻ lau dính dầu và ắc quy chì. Toàn bộ lượng chất thải này được phân loại, dán mã quản lý theo Thông tư số 36/2015/TT-BTNMT và lưu giữ tạm thời tại khu vực chuyên dụng trước khi chuyển giao cho đơn vị có chức năng xử lý.

Giải pháp then chốt nào giúp duy trì an toàn hệ sinh thái hạ lưu đập? Giải pháp quan trọng nhất là duy trì lưu lượng xả đáy thường xuyên từ 10% đến 15% lưu lượng bình quân năm trong suốt mùa kiệt từ tháng 12 đến tháng 5. Đồng thời, nhà máy duy trì phối hợp chặt chẽ với chính quyền xã Tú Nang để xả nước đúng lịch thời vụ phục vụ tưới tiêu cho 156 ha đất canh tác lúa của người dân.

Kết luận

• Luận văn hoàn thành việc đánh giá toàn diện hiện trạng phát thải và tác động môi trường của Thủy điện Đông Khùa sau 3 năm vận hành thực tế giai đoạn 2016 - 2018.
• Toàn bộ chất lượng không khí, nước mặt và nước thải sinh hoạt tại khu vực nghiên cứu nhìn chung được kiểm soát tốt, đáp ứng các quy chuẩn quốc gia QCVN 05:2013/BTNMT và QCVN 08-MT:2015/BTNMT cột A2.
• Nghiên cứu chỉ rõ tác động suy giảm từ 25% đến 35% lưu lượng dòng chảy hạ du trong mùa kiệt và hiện tượng ồn cục bộ 78 - 82 dBA tại buồng máy phát điện.
• Hệ thống 4 nhóm giải pháp kỹ thuật và quản lý môi trường được xây dựng đồng bộ, có lộ trình triển khai chi tiết cho giai đoạn 2019 - 2020.
• Các đơn vị quản lý và doanh nghiệp vận hành thủy điện nên khẩn trương áp dụng bộ giải pháp giám sát tự động và cam kết xả dòng chảy môi trường nhằm đảm bảo mục tiêu phát triển năng lượng bền vững song hành với bảo tồn hệ sinh thái.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẶT VẤN ĐỀ Việt Nam chúng ta hiện nay đang trong thời kì hội nhập kinh tế quốc tế, cùng với sự phát triển vƣợt bậc của xã hội và khoa học kỹ thuật đẩy mạnh phát triển công nghiệp hóa. Nƣớc ta là nƣớc đang phát triển công cuộc công nghiệp hóa - hiện đại hóa đang đƣợc thúc đẩy mạnh mẽ kéo theo sự phát triển mạnh mẽ của các nhà máy, công ty, các khu công nghiệp, khu công nghệ cao các nhà máy phát triển ngày càng nhiều đƣợc xây dựng lên. Mặt khác song hành với sự phát triển của kinh tế cũng kéo theo sự phát triển của chất lƣợng cuộc sống của con ngƣời ngày càng tăng lên các nhà máy xây dựng cầu đƣờng, khai thác, thủy điện, nhiệt điện ngày càng phát triển cả về quy mô. Có các nhà máy đã và đang đƣợc xây dụng vận hành, trong quá trình thực hiện và vận hành nhà máy này đã tác động không nhỏ đến các thành phần của môi trƣờng nhƣ đất, nƣớc, không khí, hệ sinh thái …, khi mà môi trƣờng ngày càng nhạy cảm trƣớc mọi tác động.

Chính vì vậy các nhà máy cần đƣợc đánh giá tác động môi trƣờng trƣớc khi thực hiện để nhằm giảm thiểu, khắc phục hoặc thay đổi quy trình công nghệ sản xuất các tác động của nhà máy trong quá trình thực hiện. Vì vậy chúng ta cần tiến hành đánh giá tác động môi trƣờng của các nhà máy là vấn đề cấp thiết để phần nào bảo vệ môi trƣờng, tránh các tác động trực tiếp và gián tiếp đến môi trƣờng. Trong đó phát triển ngành năng lƣợng và các vấn đề liên quan đến ngành năng lƣợng đang đƣợc chú trọng. Hiện nay, ở trên thế giới nói chung và Việt Nam chúng ta nói riêng đã có rất nhiều nhà máy thủy điện và nhiệt điện.

Đây là một dạng năng lƣợng đặc biệt nhằm đáp ứng nhu cầu sử dụng điện để phát triển, xây dựng, sản xuất và sử dụng điện trong đời sống thƣờng ngày của con ngƣời. Trƣớc bối cảnh, tốc độ nhu cầu tiêu thụ điện của Việt Nam tăng nhanh trong những năm đầu thế kỷ 21, bình quân 13%/năm; nhu cầu điện hàng ngày dao 2 động nhiều (chênh lệch công suất giờ cao điểm và giờ thấp điểm của hệ thống trên 2 lần). Ở Việt Nam hiện nay các công trình thủy điện vừa và nhỏ có rất nhiều nhà máy đang hoạt động. Bên cạnh đó, các công trình thủy điện đã tác động rất lớn về môi trƣờng và tài nguyên, đây là vấn đề quan trọng và cần đƣợc các tổ chức, các chuyên gia thẩm định về môi trƣờng khi các công trình thủy điện xây dựng và đi vào hoạt động.

Việc đánh giá tác động môi trƣờng thực tế sau khi các nhà máy thủy điện đi vào vận hành thƣờng ít đƣợc quan tâm. Vì vậy tôi chọn đề tài “Đánh giá tác động môi trường của Thủy điện Đông Khùa sau 3 năm hoạt động (2016 – 2018) tại tỉnh Sơn La” để nhằm đánh giá hiện trạng môi trƣờng của nhà máy thủy điện Đông Khùa trong 3 năm trở lại đây. Nhằm đƣa ra giải pháp giảm thiểu và khắc phục các tác động của nhà máy gây ra đối với môi trƣờng tự nhiên và môi trƣờng xã hội của thủy điện Đông Khùa. 3 Chƣơng 1 TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1.

Tổng quan về đánh giá tác động môi trƣờng 1. Đánh giá tác động môi trường (ĐTM)  Trên thế giới : Đánh giá tác động môi trƣờng là một quá trình nghiên cứu nhằm dự báo các kết quả môi trƣờng của nhà máy phát triển quan trọng, trong đó có hậu quả đối với cuộc sống của con ngƣời tại khu vực nhà máy của chính nhà máy và các họa động phát triển của nhà máy.