Chương 1: cơ sở lí luận đánh giá hiệu quả hoạt động của ngân hàng thương mại theo mô hình CAMELS Chương 2: Đánh giá hiệu quả hoạt động kinh doanh của ngân hàng thương mại cổ phần Quân Đội theo mô hình CAMELS Chương 3: Giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động của ngân hàng TMCP Quân Đội. CƠ SỞ LÍ LUẬN ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI THEO MÔ HÌNH CAMELS 1. Hiệu quả hoạt động kinh doanh của ngân hàng thương mại 1. Khái niệm hiệu quả hoạt động kinh doanh của ngân hàng thương mại Bản chất của một ngân hàng thương mại là một doanh nghiệp, mục tiêu hoạt động là tối đa hóa lợi nhuận dựa trong mức độ rủi ro cho phép.
Hiệu quả kinh doanh của NHTM có thể chia thành hiệu quả tuyệt đối và hiệu quả tương đối. - Hiệu quả kinh doanh tuyệt đối: đo lường bằng kết quả kinh doanh trừ đi chi phí bỏ ra để đạt được kết quả đó. Phản ánh được quy mô, lợi nhuận đạt được trong một thời gian địa điểm cụ thể - Hiệu quả kinh doanh tương đối: được đánh giá dựa trên kết quả so sánh giữa yếu tố đầu ra và yếu tố đầu vào. Xét theo nghĩa hẹp, hiệu quả kinh doanh của NHTM chính là khả năng tạo ra lợi nhuận đồng thời vẫn đảm bảo an toàn cho các hoạt động của ngân hàng theo quỹ đạo nhất định và hạn chế rủi ro.
Xét theo nghĩa rộng, hiệu quả kinh doanh của NHTM không chỉ quan tâm đến lợi nhuận mà lợi nhuận đạt được từ cấu trúc tài sản nợ và tài sản có hợp lí, xu hướng tăng trưởng lợi nhuận ổn định. Phân tích hiệu quả hoạt động kinh doanh mang ý nghĩa rất quan trọng đối với mọi ngân hàng dù lớn hay nhỏ, để biết được thực trạng hoạt động của ngân hàng có đang hoạt động hiệu quả hay không. Phân tích hiệu quả hoạt động kinh doanh của NHTM là việc xem xét, đo lường quá trình thực hiện chiến lược kinh doanh của NHTM nhằm làm rõ chất lượng, hiệu quả của hoạt động kinh doanh và các yếu tố có thể khai thác được nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động tại ngân hàng. Việc đánh giá hiệu quả hoạt động kinh doanh của NHTM giống như đánh giá hiệu quả kinh doanh của một ngân hàng cùng với việc xem xét những đặc thù riêng của ngân hàng.
Các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động kinh doanh của ngân hàng thương mại Các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động kinh doanh của NHTM được chia thành 2 nhóm: nhân tố chủ quan và khách quan. Tùy vào từng điều kiện của ngân hàng thì các nhân tố này sẽ có mức độ tác động khác nhau tới hiệu quả hoạt động kinh doanh của ngân hàng. a) Nhân tố khách quan Bao gồm các yếu tố bên ngoài ngân hàng ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh của ngân hàng mà ngân hàng không kiểm soát được. Môi trường vĩ mô - Môi trường kinh tế, chính trị trong và ngoài nước Tình hình kinh tế ảnh hưởng đến hành vi tiêu dùng, cùng các hoạt động sản xuất, kinh doanh của các doanh nghiệp, tác động trực tiếp tới các hoạt động của ngân hàng, tác động đến doanh thu của ngân hàng.
Chính trị giữa các nước cũng tác động đến giá cả và các hoạt động xuất nhập khẩu, điều này tác động rất nhiều đến hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp cũng như hành vi tiêu dùng của cá nhân, gây ảnh hưởng không nhỏ vào nhu cầu sử dụng các sản phẩm dịch vụ của ngân hàng. - Môi trường pháp lí Các quy định của nhà nước cũng như NHNN làm hạn chế một số hoạt động của ngân hàng vì để đảm bảo tính an toàn, việc này đôi khi dẫn đến sự kìm hãm lại tốc độ phát triển của ngân hàng. Mặt khác pháp luật Việt Nam cũng có những quy định tạo điều kiện cho các hoạt động của cá nhân hay tổ chức hoạt động, thành lập dễ dàng hơn, tạo ra những mối quan hệ với ngân hàng, tạo ra tăng trưởng cho ngân hàng trong hoạt động huy động vốn cũng như cho vay. - Yếu tố khoa học công nghệ Nước ta đang đẩy mạnh việc đầu tư phát triển khoa học công nghệ , tuy nhiên so với các nước phát triển thì nền công nghệ nước ta vẫn chưa bắt kịp được so với xu thế chung của thế giới.
Điều này cũng hạn chế những tiện ích của Ngân hàng dành cho khách hàng. Tuy nhiên đây cũng là điều kiện cho những ngân hàng có nền tảng công nghệ cao hơn dễ dàng thu hút được khách hàng sử dụng dịch vụ bên ngân hàng mình. 5 Môi trường vi mô - Đối thủ cạnh tranh hiện tại Nước ta hiện nay đang có 49 ngân hàng, trong đó có : 4 ngân hàng 100% vốn nhà nước 31 ngân hàng TMCP 2 ngân hàng chính sách 2 ngân hàng liên doanh 1 ngân hàng hợp tác xã 9 ngân hàng 100% vốn nước ngoài Nội bộ trong nước các ngân hàng đang phải cạnh tranh rất lớn với nhau để thu hút được khách hàng. Điều này đòi hỏi mỗi ngân hàng phải xây dựng cho mình một chính sách, hay những sản phẩm khác biệt, dịch vụ chăm sóc khách hàng tận tâm để có thể giữ chân khách hàng hiện tại và thu hút được những khách hàng mới.
Ngoài ra thì các ngân hàng còn cạnh tranh với các tổ chức tài chính khác hoạt động trong các lĩnh vực cung cấp tín dụng và dịch vụ như một ngân hàng. Đặc biệt các tổ chức này thường có đặc điểm là hồ sơ và thủ tục nhanh gọn đơn giản hơn các ngân hàng. - Đối thủ cạnh tranh tiềm ẩn Các chính sách mở rộng làm cho các tổ chức tín dụng hay đăng kí thành lập ngân hàng mới cũng dễ dàng hơn, hoặc việc mở thêm chi nhánh nước ngoài của các ngân hàng nước ngoài tại Việt Nam cũng làm gia tăng đối thủ cạnh tranh của các ngân hàng trong thời gian tới. - Khách hàng Hành vi tiêu dùng, thói quen của khách hàng quyết định rất nhiều tới việc khách hàng có sử dụng dịch vụ của ngân hàng hay không.
Với hình thức trả lương qua tài khoản hầu như đã phổ biến ở khắp mọi nơi, điều này cũng làm tăng lên rất nhiều lượng khách hàng sử dụng dịch vụ ngân hàng. Từ đó biết đến và sử dụng nhiều hơn các sản phẩm dịch vụ khác. Đây là tín hiệu tích cực đối với các ngân hàng, nhưng cũng là thách thức với mỗi ngân hàng trong việc thu hút khách hàng về ngân hàng của mình. b) Nhân tố chủ quan 6 Các nhân tố chủ quan là các nhân tố xuất phát từ chính trong nội bộ ngân hàng - Năng lực tài chính Năng lực tài chính giúp ngân hàng đảm bảo được an toàn của mình trong việc cấp tín dụng hay đầu tư.
Cũng là điều kiện để ngân hàng có thể mở rộng quy mô hoạt động, đưa hình ảnh của ngân hàng xa hơn, đến nhiều nơi hơn. Bên cạnh đó viêc ngân hàng có nguồn vốn lớn cũng tạo ra uy tín hơn, giúp khách hàng có niềm tin hơn vào ngân hàng - Cơ cấu tổ chức và điều hành Việc tổ chức một hệ thống hoạt động có tính tổ chức cao, có sự liên kết chặt chẽ giữa các phòng ban là điều hết sức quan trọng. Bởi mọi hoạt động của ngân hàng đều mang tính hệ thống, liên quan đến nhau, đảm bảo cân bằng lợi ích cũng như mục tiêu đã đề ra của ngân hàng. Cùng với đó là đội ngũ quản lí, lãnh đạo có kinh nghiệm và chuyên môn sâu sẽ giúp cho bộ máy quản lí ngày càng hoàn thiện và tiến bộ.
Từ đó nâng cao được hiệu quả kinh doanh của ngân hàng. - Chính sách phát triển nguồn nhân lực Mặc dù các ngân hàng đều đang đẩy mạnh công nghệ vào trong các dịch vụ của ngân hàng nhưng cũng không thể thiếu đi được tầm quan trọng của các nhân viên ngân hàng. Đây là đầu mối kết nối trực tiếp giữa ngân hàng và khách hàng. Ngoài việc thu hút nguồn nhân lực các ngân hàng còn phải chú trọng nhiều về công tác đào tạo cán bộ nhân viên ngân hàng cả về chuyên môn lẫn nghiệp vụ tạo ra một đội ngũ nhân lực chuyên nghiệp, tạo ra hình ảnh đẹp trong mắt khách hàng và mang lại nguồn lợi cho ngân hàng.
Để các nhân viên làm việc hiệu quả ngân hàng cũng ngày càng chú trọng vào việc chăm sóc cho cán bộ nhân viên cả về tinh thần và vật chất để khích lệ động viên kịp thời, tạo ra sự gắn bó giữa nhân viên và ngân hàng. - Marketing Để đưa hình ảnh của ngân hàng đi xa hơn, đưa dịch vụ ngân hàng đến nhiều nơi hơn thì hoạt động marketing đóng vai trò hết sức quan trọng. Hoạt động marketing không hiệu quả có thể dẫn đến việc không thu hút được khách hàng, dẫn đến làm giảm doanh thu của ngân hàng. Ngược lại hoạt động marketing tốt sẽ mang lại cho 7 ngân hàng lượng lớn khách hàng, và cũng là hoạt động thu hút khách hàng tốn ít chi phí nhất.
- Đầu tư phát triển công nghệ Hiện nay các ngân hàng đều cạnh tranh gay gắt với nhau, vì thế yếu tố công nghệ là một điều tất yếu với các ngân hàng, do tính chính xác và tiện lợi, nhanh gọn. Tuy nhiên tiền vốn đầu tư vào các công nghệ lại khá cao, chưa kể sự thiếu hụt nhân lực trong lĩnh vực này, vì thế ngân hàng phải cân nhắc giữa lợi nhuận thu được và chi phí bỏ ra, để có sự đầu tư cho hiệu quả. Ý nghĩa của việc đánh giá hiệu quả hoạt động của ngân hàng thương mại Kết quả đánh giá, phân tích đưa ra cái nhìn khá đầy đủ, chính xác về quy mô hoạt động cũng như chất lượng kinh doanh của ngân hàng, bên cạnh đó còn đánh giá được tốc độ phát triển, tính bền vững trong hoạt động của ngân hàng thời gian qua, giúp xây dựng vị thế, uy tín của ngân hàng trong mắt khách hàng, các nhà đầu tư, các cơ quan quản lí,… Đánh giá hiệu quả hoạt động của NHTM giúp kiểm tra, đánh giá hoạt động kinh doanh của ngân hàng thông qua những chỉ tiêu đã đề ra, từ đó giúp ngân hàng tìm kiếm, phát hiện khả năng tiềm tàng của ngân hàng, giúp nhận biết rủi ro và phòng ngừa rủi ro. Đồng thời thông qua phân tích đánh giá cũng giúp ngân hàng nhìn nhận, khả năng, sức mạnh, và hạn chế của mình.
Đưa ra các chiến lược phù hợp cho ngân hàng giúp nâng cao hiệu quả hoạt động.