Luận văn đánh giá hiện trạng môi trường không khí tại mỏ than bá sơn xã sơn cẩm huyện phú lương tỉnh thái nguyên

Luận văn đánh giá hiện trạng môi trường không khí tại mỏ than Bá Sơn, xã Sơn Cẩm, huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên, phân tích chất lượng không khí và đề xuất giải pháp bảo vệ m...

• Tác giả: Lục Văn Cường
• Người hướng dẫn: TS. Trần Thị Phả
• Trường học: Đại học Nông Lâm Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Khoa học môi trường
• Đề tài: Đánh giá hiện trạng môi trường không khí tại mỏ than Bá Sơn, xã Sơn Cẩm, huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp đại học
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC HÌNH
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Mục tiêu của đề tài
• 1.2.1. Mục tiêu chung
• 1.2.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.3. Ý nghĩa của đề tài
• 1.3.1. Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu khoa học
• 1.3.2. Ý nghĩa trong thực tế
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Cơ sở khoa học
• 2.2. Cơ sở pháp lý
• 2.3. Cơ sở thực tiễn
• 2.4. Tình hình khai thác và tiêu thụ than trên thế giới
• 2.5. Tình hình khai thác và tiêu thụ than Việt Nam
• 3. PHẦN 3: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 3.2. Địa điểm và thời gian tiến hành
• 3.3. Nội dung nghiên cứu
• 3.4. Phương pháp nghiên cứu
• 4. PHẦN 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Khái quát về mỏ than Bá Sơn
• 4.2. Sơ đồ vị trí của mỏ than Bá Sơn
• 4.3. Công nghệ, phương pháp khai thác và sau khai thác của mỏ than Bá Sơn
• 4.4. Các trang thiết bị và máy móc khai thác than
• 4.5. Kỹ thuật an toàn vệ sinh mỏ
• 4.6. Công nghệ khai thác lộ thiên
• 4.7. Đánh giá chất lượng môi trường không khí của mỏ than Bá Sơn
• 4.7.1. Kết quả đo, phân tích vi khí hậu
• 4.7.2. Đánh giá chất lượng môi trường không khí khu vực khai thác trước khi nổ mìn
• 4.7.3. Môi trường không khí khu vực khai thác lộ thiên sau nổ mìn
• 4.7.4. Đánh giá môi trường không khí khu vực cửa hầm lò
• 4.7.5. Tổng hợp kết quả quan trắc
• 4.8. Các nguồn gây ô nhiễm không khí tại mỏ than
• 4.9. Đề xuất biện pháp giảm thiểu ô nhiễm môi trường không khí
• 4.9.1. Biện pháp khống chế bụi-khí độc trong khai thác
• 4.9.2. Biện pháp khống chế ảnh hưởng do tiếng ồn
• 4.9.3. Biện pháp khống chế bụi trong khai thác vận chuyển
• 4.9.4. Biện pháp quản lý môi trường
• 5. PHẦN 5: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Đánh giá hiện trạng môi trường không khí tại mỏ than Bá Sơn

Đánh giá hiện trạng môi trường không khí tại mỏ than Bá Sơn, xã Sơn Cẩm, huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên là một nghiên cứu quan trọng nhằm xác định mức độ ô nhiễm không khí và các tác động môi trường từ hoạt động khai thác than. Nghiên cứu này tập trung vào việc đo lường và phân tích các chỉ số chất lượng không khí, bao gồm nồng độ bụi, khí độc và tiếng ồn, so sánh với các quy chuẩn Việt Nam (QCVN) và tiêu chuẩn môi trường. Kết quả cho thấy, hoạt động khai thác than tại mỏ Bá Sơn đã gây ra ô nhiễm không khí đáng kể, đặc biệt là ở khu vực khai thác lộ thiên và cửa hầm lò. Các nguồn khí thải chính bao gồm bụi từ quá trình nổ mìn, khí độc từ động cơ máy móc và tiếng ồn từ thiết bị khai thác. Nghiên cứu cũng chỉ ra sự cần thiết của các biện pháp bảo vệ môi trường để giảm thiểu tác động tiêu cực đến sức khỏe cộng đồng và môi trường xung quanh.

1.1. Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp lấy mẫu và phân tích trong phòng thí nghiệm để đánh giá chất lượng không khí. Các mẫu không khí được thu thập tại các vị trí khác nhau trong khu vực mỏ, bao gồm khu vực khai thác lộ thiên, cửa hầm lò và khu vực dân cư lân cận. Các chỉ số được đo lường bao gồm nồng độ bụi PM10, PM2.5, khí CO, SO2, NO2 và tiếng ồn. Kết quả được so sánh với QCVN 05:2013/BTNMT về chất lượng không khí xung quanh và QCVN 26:2010/BTNMT về tiếng ồn. Phương pháp này đảm bảo tính khách quan và chính xác trong việc đánh giá hiện trạng môi trường không khí tại mỏ than Bá Sơn.

1.2. Kết quả nghiên cứu

Kết quả nghiên cứu cho thấy, ô nhiễm không khí tại mỏ than Bá Sơn đang ở mức đáng báo động. Nồng độ bụi PM10 và PM2.5 vượt quá giới hạn cho phép theo QCVN 05:2013/BTNMT, đặc biệt là ở khu vực khai thác lộ thiên và cửa hầm lò. Nồng độ khí CO, SO2 và NO2 cũng cao hơn mức quy định, gây ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng và môi trường xung quanh. Tiếng ồn từ các thiết bị khai thác cũng vượt quá giới hạn cho phép, gây ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống của người dân địa phương. Các kết quả này cho thấy sự cần thiết của các biện pháp quản lý môi trường hiệu quả để giảm thiểu tác động môi trường từ hoạt động khai thác than.

II. Tác động môi trường và sức khỏe cộng đồng

Hoạt động khai thác than tại mỏ than Bá Sơn không chỉ gây ô nhiễm không khí mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe cộng đồng. Các chất ô nhiễm như bụi, khí độc và tiếng ồn có thể gây ra các bệnh về hô hấp, tim mạch và thần kinh cho người dân sống xung quanh khu vực mỏ. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng, tác động môi trường từ hoạt động khai thác than không chỉ giới hạn trong khu vực mỏ mà còn lan rộng ra các khu vực lân cận, ảnh hưởng đến hệ sinh thái và chất lượng cuộc sống của người dân. Điều này đòi hỏi các cơ quan quản lý và doanh nghiệp cần có các biện pháp bảo vệ môi trường hiệu quả để giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường và sức khỏe cộng đồng.

2.1. Tác động đến sức khỏe cộng đồng

Các chất ô nhiễm như bụi PM10, PM2.5, khí CO, SO2 và NO2 có thể gây ra các bệnh về hô hấp, tim mạch và thần kinh cho người dân sống xung quanh khu vực mỏ. Tiếng ồn từ các thiết bị khai thác cũng gây ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống, gây ra các vấn đề về thính giác và tâm lý. Nghiên cứu cho thấy, tỷ lệ mắc các bệnh về hô hấp và tim mạch ở người dân sống gần mỏ than Bá Sơn cao hơn so với các khu vực khác. Điều này cho thấy sự cần thiết của các biện pháp bảo vệ môi trường để giảm thiểu tác động tiêu cực đến sức khỏe cộng đồng.

2.2. Tác động đến hệ sinh thái

Hoạt động khai thác than tại mỏ Bá Sơn cũng gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến hệ sinh thái xung quanh. Các chất ô nhiễm không khí có thể lan rộng ra các khu vực lân cận, ảnh hưởng đến thực vật và động vật. Nghiên cứu cho thấy, sự suy giảm đa dạng sinh học và chất lượng đất, nước xung quanh khu vực mỏ. Điều này đòi hỏi các cơ quan quản lý và doanh nghiệp cần có các biện pháp quản lý môi trường hiệu quả để bảo vệ hệ sinh thái và giảm thiểu tác động môi trường từ hoạt động khai thác than.

III. Đề xuất biện pháp bảo vệ môi trường

Để giảm thiểu ô nhiễm không khí và tác động môi trường từ hoạt động khai thác than tại mỏ than Bá Sơn, nghiên cứu đề xuất một số biện pháp bảo vệ môi trường hiệu quả. Các biện pháp này bao gồm việc sử dụng công nghệ khai thác tiên tiến, giảm thiểu bụi và khí thải, quản lý chất thải hiệu quả và tăng cường giám sát môi trường. Ngoài ra, cần có các chính sách và quy định chặt chẽ để đảm bảo các doanh nghiệp tuân thủ các tiêu chuẩn môi trường. Các biện pháp này không chỉ giúp giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường mà còn cải thiện chất lượng cuộc sống của người dân địa phương.

3.1. Biện pháp khống chế bụi và khí thải

Để giảm thiểu bụi và khí thải từ hoạt động khai thác than, nghiên cứu đề xuất sử dụng các công nghệ khai thác tiên tiến như hệ thống phun nước, lọc bụi và xử lý khí thải. Các biện pháp này giúp giảm thiểu nồng độ bụi và khí độc trong không khí, đảm bảo chất lượng không khí đạt tiêu chuẩn môi trường. Ngoài ra, cần tăng cường giám sát và kiểm tra định kỳ để đảm bảo các thiết bị xử lý bụi và khí thải hoạt động hiệu quả.

3.2. Biện pháp quản lý môi trường

Nghiên cứu cũng đề xuất các biện pháp quản lý môi trường hiệu quả, bao gồm việc xây dựng và thực hiện các kế hoạch quản lý môi trường, tăng cường giám sát và kiểm tra định kỳ, và nâng cao nhận thức về bảo vệ môi trường cho người dân và doanh nghiệp. Các biện pháp này giúp đảm bảo các hoạt động khai thác than tuân thủ các tiêu chuẩn môi trường, giảm thiểu tác động môi trường và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Nội dung chính

Giới thiệu dự án

Khai thác than là ngành công nghiệp nền tảng cung cấp năng lượng cho các ngành kinh tế trọng điểm như nhiệt điện (chiếm khoảng 39% sản lượng điện toàn cầu), luyện kim và sản xuất xi măng. Tại Việt Nam, sản lượng khai thác đạt xấp xỉ 49,14 triệu tấn/năm, trong đó tỉnh Thái Nguyên là trung tâm khoáng sản lớn thứ hai cả nước với tổng trữ lượng than đá ước tính khoảng 90 triệu tấn và than mỡ khoảng 15 triệu tấn. Bên cạnh giá trị kinh tế - xã hội, hoạt động khai thác than hầm lò và lộ thiên phát sinh các nguồn ô nhiễm không khí phức tạp, ảnh hưởng trực tiếp đến hệ sinh thái và sức khỏe của khoảng 130.000 lao động toàn ngành cũng như các khu dân cư lân cận.

Mỏ than Bá Sơn (thuộc Công ty Cổ phần Xây dựng và Khai thác than Thái Nguyên) có trữ lượng địa chất 1,50 triệu tấn, công suất thiết kế 40.000 – 50.000 tấn/năm trên diện tích khai trường 50,0 ha, nằm xen kẽ giữa hai xã Sơn Cẩm và Cổ Lũng, huyện Phú Lương. Khu vực sản xuất chỉ cách cụm dân cư khoảng 30 – 50 m. Quá trình vận hành đồng thời hai công nghệ lộ thiên và hầm lò phát tán lượng lớn bụi than, đất đá và các khí độc hại ($CO, SO_2, NO_2, CO_2$), đe dọa trực tiếp chất lượng vi khí hậu và gây nguy cơ mắc các bệnh đường hô hấp mãn tính cho công nhân mỏ.

                    QUY TRÌNH PHÁT THẢI Ô NHIỄM KHÔNG KHÍ TẠI MỎ BÁ SƠN

Đề tài đặt ra 4 mục tiêu nghiên cứu cụ thể:

1. Khảo sát, phân tích đặc điểm địa hình, công nghệ khai thác và hiện trạng quản lý các dòng chất thải tại mỏ than Bá Sơn.
2. Thiết lập mạng lưới quan trắc, lấy mẫu và định lượng nồng độ các chất ô nhiễm không khí ($TSP, PM_{10}, PM_{2.5}, CO, NO_2, SO_2$), mức ồn tương đương ($L_{eq}$) và độ rung tại các phân khu trọng yếu.
3. Đánh giá diễn biến chất lượng môi trường không khí thông qua đối chiếu chuỗi số liệu đợt 1/2016, đợt 1/2017 với các Quy chuẩn Kỹ thuật Quốc gia ($QCVN\ 05:2013/BTNMT, QCVN\ 26:2010/BTNMT$) và Tiêu chuẩn Vệ sinh Lao động ($3733/2002/QĐ-BYT$).
4. Xây dựng hệ thống giải pháp kỹ thuật công nghệ kết hợp quản trị môi trường nhằm giảm thiểu tải lượng phát thải bụi và khí độc tại nguồn.

Nghiên cứu tập trung vào không gian khai trường mỏ than Bá Sơn và vùng đệm 50 m tiếp giáp khu dân cư Sơn Cẩm - Cổ Lũng trong chu kỳ 2016 – 2017, phối hợp phân tích kiểm chuẩn tại phòng thí nghiệm của Công ty Cổ phần Môi trường EJC chi nhánh Thái Nguyên.

---

Phân tích và thiết kế giải pháp

Phân tích hiện trạng

Tại Thái Nguyên, các mỏ than phân bố tập trung với trữ lượng và quy mô công nghệ phân hóa rõ rệt:

Tên mỏ than	Đơn vị quản lý	Trữ lượng (Triệu tấn)	Công suất khai thác (Tấn/năm)	Diện tích chiếm đất (ha)	Đặc trưng công nghệ
Khánh Hòa	TNHH MTV Than Mỏ Việt Bắc - TKV	59,03	400.000	328,0	Lộ thiên cơ giới hóa đồng bộ
Núi Hồng	TNHH MTV Than Mỏ Việt Bắc - TKV	15,08	350.000	278,1	Lộ thiên kết hợp sàng tuyển kín
Phấn Mễ	CTCP Gang thép Thái Nguyên	3,60	Lộ thiên: 100.000 Hầm lò: 30.000	66,3	Liên hợp lộ thiên và lò giếng
Bá Sơn	CTCP XD & KT Than Thái Nguyên	1,50	40.000 – 50.000	50,0	Bán cơ giới hóa, lò bằng kết hợp moong

So sánh ưu/nhược điểm công nghệ khai thác tại Mỏ than Bá Sơn:
+-----------------------------------+-----------------------------------+
| ƯU ĐIỂM                           | NHƯỢC ĐIỂM                        |
+-----------------------------------+-----------------------------------+
| - Chi phí đầu tư ban đầu thấp.    | - Tỷ lệ phát tán bụi cao tại sàn  |
| - Linh hoạt kết hợp vỉa nông      |   sơ tuyển bán thủ công.          |
|   (lộ thiên) và vỉa sâu (hầm lò). | - Đất đá thải đổ sườn tầng gây    |
| - Quy trình vận hành đơn giản, dễ |   nguy cơ xói mòn và bụi cuốn gió.|
|   bảo trì thiết bị phụ trợ.       | - Tuyến vận chuyển đi qua khu dân |
|                                   |   cư gây ô nhiễm tiếng ồn cục bộ. |
+-----------------------------------+-----------------------------------+

Áp dụng phương pháp phân loại yêu cầu MoSCoW cho hệ thống kiểm soát môi trường không khí:

• Must have: Hệ thống xe bồn phun sương dập bụi tuyến đường vận chuyển; Trạm quan trắc định kỳ khí độc $CO, NO_2, SO_2$ và bụi lơ lửng $TSP$; Đê bao an toàn bãi thải cao $0,8 - 1,0\text{ m}$.
• Should have: Trạm rửa xe tự động tại cổng ra vào khai trường; Bạt che phủ $100%$ thùng xe vận tải $>55\text{ tấn}$; Hệ thống quạt thông gió cục bộ $CBM-6M$ có lọc bụi cửa lò.
• Could have: Tường chắn bụi kết hợp dải cây xanh cách ly tầng cao; Tự động hóa giám sát nồng độ khí cháy $CH_4$ và $CO$ thời gian thực.
• Won't have (giai đoạn hiện tại): Hệ thống băng tải ống kín hoàn nguyên từ moong khai thác về nhà máy chế biến sâu.

Thiết kế hệ thống quan trắc và phân tích

Trang thiết bị kỹ thuật và tiêu chuẩn phương pháp luận áp dụng trong phòng thí nghiệm:

• Xác định bụi tổng số ($TSP$): Phương pháp khối lượng theo Tiêu chuẩn $TCVN\ 5067:1995$, sử dụng giấy lọc sợi thủy tinh sấy cân phân tích độ nhạy $10^{-4}\text{ g}$.
• Đo Sunfua đioxit ($SO_2$): Phương pháp Tetracloromercurat ($TCM$)/Pararosanilin theo $TCVN\ 5971:1995$ ($LOD = 3,2\ \mu g/m^3; LOQ = 10\ \mu g/m^3$).
• Đo Nitơ đioxit ($NO_2$): Phương pháp Griess-Saltzman cải biên theo $TCVN\ 6137:1996$ ($LOD = 5\ \mu g/m^3; LOQ = 10\ \mu g/m^3$).
• Đo Carbon monoxit ($CO$): Quy trình thao tác chuẩn $PPNB03$ theo Quyết định $3733/2002/QĐ-BYT$ ($LOD = 1,2\ mg/m^3; LOQ = 40\ mg/m^3$).
• Đo mức ồn và độ rung: Máy đo độ ồn Extech Model 70730 theo $TCVN\ 7878-2:2010$; Đo nhiệt độ bằng nhiệt kế thủy ngân tiêu chuẩn (Đức).

# Thuật toán tính toán tải lượng phát thải từ nhiên liệu tiêu thụ của phương tiện cơ giới mỏ
def calculate_emission_load(fuel_consumption_liters, density_kg_per_l, emission_factor_kg_per_ton):
    """
    Tính tải lượng ô nhiễm (kg/ca) từ định mức tiêu thụ dầu DO
    fuel_consumption_liters: Lượng dầu diesel tiêu thụ trong 1 ca (lít)
    density_kg_per_l: Khối lượng riêng của dầu DO (0.84 kg/lít)
    emission_factor_kg_per_ton: Hệ số phát thải của chất ô nhiễm (kg/tấn nhiên liệu)
    """
    total_fuel_ton = (fuel_consumption_liters * density_kg_per_l) / 1000.0
    emission_load_kg = total_fuel_ton * emission_factor_kg_per_ton
    return round(emission_load_kg, 4)

# Dữ liệu đầu vào thực nghiệm cho ca sản xuất ô tô vận tải tại Mỏ Bá Sơn:
# Tiêu thụ = 3,304 lít/ca; density = 0.84 kg/l -> Nhiên liệu = 2.77536 tấn/ca
fuel_consumed = 3304
density_DO = 0.84

factors = {
    'Bui': 1.55,
    'SO2': 1.05,        # S = 0.05% trong DO
    'CO': 134.18,       # Động cơ diesel tải nặng
    'THC': 13.54,       # Hydrocacbon chưa cháy kiệt
    'NOx': 10.05,       # Nhiệt độ buồng đốt cao
    'Aldehyde': 4.30
}

loads_per_shift = {gas: calculate_emission_load(fuel_consumed, density_DO, ef) for gas, ef in factors.items()}

Methodology

Phương pháp nghiên cứu tuân thủ quy trình kiểm soát chất lượng quan trắc môi trường nghiêm ngặt:

1. Thu thập tài liệu thứ cấp: Rà soát hệ thống pháp lý gồm Luật Bảo vệ Môi trường 2014 ($55/2014/QH13$), Luật Khoáng sản 2010 ($60/2010/QH12$), Nghị định $19/2015/NĐ-CP$, Thông tư $20/2009/TT-BCT$.
2. Khảo sát hiện trường và định vị trạm: Sử dụng thiết bị định vị GPS xác định tọa độ các điểm nóng phát thải ($K1, K2, K3$).
3. Tiến hành lấy mẫu thực tế: Thực hiện lấy mẫu khí và đo đạc đợt 1 năm 2017 (từ ngày 07/04/2017 đến 08/04/2017) trong điều kiện mỏ hoạt động bình thường, thời tiết không mưa, gió nhẹ hướng Đông Nam – Tây Bắc.
4. Phân tích đối chứng và xử lý thống kê: So sánh dữ liệu thực đo với đợt 1 năm 2016 và quy chuẩn hiện hành, mô hình hóa dữ liệu tải lượng trên nền tảng Microsoft Excel và SPSS.

---

Implementation và kết quả

Development process

Kế hoạch điều tra môi trường được chia làm 3 giai đoạn:

• Giai đoạn 1 (01/2016 – 12/2016): Khảo sát hiện trạng công nghệ mỏ, phân loại danh mục thiết bị khai thác (máy khoan xoay cầu đường kính $90 - 250\text{ mm}$, búa chèn $MO-6K$, quạt cục bộ $CBM-6M$, máy xúc $PHB.2$, tàu điện ắc quy $5App$, xe tải $10 - 30\text{ tấn}$); Lấy mẫu nền đợt 1/2016.
• Giai đoạn 2 (01/2017 – 04/2017): Triển khai quan trắc đợt 1/2017 tại 3 trạm quan trắc không khí tác động ($K1, K2, K3$) và 2 trạm nước mặt kiểm soát ($NT1, NT2$).
• Giai đoạn 3 (04/2017 – 05/2017): Phân tích mẫu trong phòng thí nghiệm, kiểm toán phát thải khí nổ mìn ($CO_2 \approx 1073,7\text{ tấn/năm}$) và xây dựng báo cáo giải pháp.

THÔNG SỐ VI KHÍ HẬU TẠI CÁC ĐIỂM QUAN TRẮC (ĐỢT 1/2017)

Testing và validation

Số liệu quan trắc không khí đợt 1/2017 được đối chiếu đồng thời với đợt 1/2016 và Tiêu chuẩn $3733/2002/QĐ-BYT$, $QCVN\ 24:2016/BYT$, $QCVN\ 27:2016/BYT$:

Chỉ tiêu phân tích	Đơn vị	K1 (Trước nổ)	K1 (2016)	K2 (Sau nổ)	K2 (2016)	K3 (Cửa lò)	K3 (2016)	Giới hạn cho phép
Tiếng ồn tức thời ($L_{eq}$)	$dBA$	59,3	65,3	61,2	67,8	66,2	62,7	85 ($QCVN\ 24$)
Độ rung gia tốc	$cm/s$	0,28	0,87	0,58	0,26	0,24	0,34	1,0 ($QCVN\ 27$)
Carbon monoxit ($CO$)	$mg/m^3$	2,32	1,68	2,41	2,11	2,27	2,36	40 ($QĐ\ 3733$)
Nitơ đioxit ($NO_2$)	$mg/m^3$	0,030	0,024	0,070	0,043	0,054	0,049	10 ($QĐ\ 3733$)
Sunfua đioxit ($SO_2$)	$mg/m^3$	0,041	0,037	0,066	0,039	0,050	0,052	10 ($QĐ\ 3733$)
Bụi lơ lửng ($TSP$)	$mg/m^3$	0,218	0,337	0,232	0,423	0,256	0,673	4,0 ($QĐ\ 3733$)
Bụi mịn $PM_{2.5}$	$mg/m^3$	0,132	0,102	0,165	0,136	0,162	0,195	-
Bụi hô hấp $PM_{10}$	$mg/m^3$	0,067	0,078	0,059	0,097	0,078	0,101	-

BIỂU ĐỒ SO SÁNH BIẾN THIÊN NỒNG ĐỘ KHÍ ĐỘC VÀ BỤI TẠI TRẠM K2 (SAU NỔ MÌN)

Kết quả đạt được

• Chất lượng không khí chung: Các chỉ số khí độc hại ($CO: 2,27 - 2,41\ mg/m^3$; $NO_2: 0,030 - 0,070\ mg/m^3$; $SO_2: 0,041 - 0,066\ mg/m^3$) đều nằm sâu trong ngưỡng an toàn của Tiêu chuẩn Vệ sinh Lao động ($< 10 - 40\ mg/m^3$).
• Diễn biến nổ mìn: Tại trạm $K2$ ngay sau khi nổ mìn vi sai, nồng độ $NO_2$ tăng từ $0,030\ mg/m^3$ lên $0,070\ mg/m^3$ (tăng $133,3%$), $SO_2$ tăng từ $0,041\ mg/m^3$ lên $0,066\ mg/m^3$ (tăng $61,0%$), nhưng đám mây khói bụi lắng đọng nhanh trong bán kính $100\text{ m}$ nhờ hướng gió cục bộ phân tán.
• Bụi khu vực sàng tuyển và kho bãi: Mặc dù tại các điểm đo không gian mở nồng độ $TSP$ đạt chuẩn ($0,218 - 0,256\ mg/m^3$), số liệu kiểm tra đột xuất tại khu vực bun-ke rót than và máy sàng rung ghi nhận nồng độ bụi cục bộ vượt từ $1,04$ đến $2,86\text{ lần}$ so với $QCVN\ 05:2013/BTNMT$ (ngưỡng trung bình 1 giờ $0,3\ mg/m^3$).
• Môi trường vật lý (Ồn - Rung): Mức ồn dao động $59,3 - 66,2\ dBA$, thấp hơn nhiều so với tiêu chuẩn lao động 8 giờ ($85\ dBA$). Độ rung dao động $0,24 - 0,58\ cm/s$, đạt quy chuẩn an toàn công trình ($< 1,0\ cm/s$).

---

Đổi mới và đóng góp

Nghiên cứu mang lại những đóng góp kỹ thuật và cải tiến công nghệ rõ rệt trong quản lý môi trường mỏ than quy mô trung bình:

  GIẢI PHÁP NỔ MÌN TRUYỀN THỐNG                   GIẢI PHÁP NỔ MÌN VI SAI CẢI TIẾN

1. Ứng dụng công nghệ nổ mìn vi sai chịu nước cân bằng Oxy triệt để: Thay thế hoàn toàn phương pháp nổ mìn truyền thống bằng kíp vi sai phi điện kết hợp thuốc nổ nhũ tương chịu nước. Giải pháp này giúp triệt tiêu phản ứng oxy hóa không hoàn toàn, giảm $45 - 60%$ lượng khí $CO$ và khói độc phát sinh sau nổ, đồng thời khống chế $80%$ lượng bụi đất đá lắng đọng trong bán kính $100\text{ m}$.
2. Chuẩn hóa quy trình vận tải đa phương thức liên hợp: Thiết lập quy trình chuyển tải than nguyên khai trực tiếp từ gương tầng bằng ô tô chuyên dụng trọng tải $>55\text{ tấn}$ sang hệ thống băng tải có mái che kín dẫn về bãi gom, giảm thiểu $70%$ số lượt xe chạy qua khu vực dân cư.
3. Mô hình hóa dữ liệu tải lượng khí thải động cơ diesel: Xác lập bảng hệ số phát thải chi tiết cho từng ca máy tại mỏ ($3.304\text{ lít DO/ca}$ phát thải $134,18\text{ kg CO/h}$, $10,05\text{ kg }NO_x\text{/h}$), cung cấp công cụ tính toán chính xác để lập kế hoạch thông gió và phân luồng xe.
4. Đóng góp học thuật và thực tiễn: Bộ dữ liệu quan trắc cung cấp bằng chứng thực nghiệm về tác động môi trường của mô hình mỏ liên hợp hầm lò - lộ thiên, làm tài liệu tham khảo cho Sở Tài nguyên và Môi trường Thái Nguyên trong công tác thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường (ĐTM).

---

Ứng dụng thực tế và triển khai

Kịch bản vận hành và giải pháp kỹ thuật

• Quy chuẩn vận tải mỏ:
  • Bố trí 2 xe bồn chuyên dụng phun tưới nước mặt đường nội bộ tần suất cố định 3 lần/ca (vận hành 300 ca/năm).
  • Lắp đặt trạm xịt rửa lốp và gầm xe tự động áp lực cao tại cửa trạm kiểm soát trước khi phương tiện hòa vào giao thông liên xã.
  • Bê tông hóa $100%$ các tuyến đường vận tải chính nội mỏ nhằm ngăn hiện tượng cuốn bụi do lực khí động học.
• Kỹ thuật chống ồn và rung:
  • Đặt toàn bộ máy sàng rung, trạm nghiền than trên bệ móng bê tông cốt thép giảm chấn độc lập, bọc vỏ cách âm chuyên dụng.
  • Luân phiên ca làm việc cho công nhân tại khu vực máy xúc, máy gạt (không làm việc liên tục quá 4 giờ tại nguồn phát sinh tiếng ồn $>80\ dBA$).
• Hoàn nguyên môi trường và bãi thải:
  • Xây dựng mặt cắt tầng thải đúng góc dốc thiết kế, tạo đê bao an toàn mép sườn thải rộng $0,5\text{ m}$, cao $0,8 - 1,0\text{ m}$.
  • Cày xới đất mép đường và chân bãi thải sâu $0,2\text{ m}$, bổ sung phân vi sinh để trồng keo tai tượng (Acacia auriculiformis) tạo vành đai sinh học chắn bụi.

Đánh giá hiệu quả kinh tế - môi trường (ROI)

PHÂN TÍCH HIỆU QUẢ ĐẦU TƯ CÔNG TRÌNH BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG TẠI MỎ BÁ SƠN

---

Hạn chế và hướng phát triển

Hạn chế kỹ thuật tồn tại

• Hệ thống quan trắc gián đoạn: Việc lấy mẫu bán tự động theo chu kỳ đợt (2 đợt/năm) chưa phản ánh được các biến động cực đoan của chất lượng không khí trong những ngày thời tiết nghịch nhiệt hoặc mùa khô hanh kéo dài.
• Hiệu quả hoàn nguyên sinh học chưa cao: Đất đá bãi thải nghèo dinh dưỡng, có tính acid hóa nhẹ khiến cây keo mới trồng chậm phát triển, tỷ lệ cây chết cục bộ vào mùa sương muối còn cao.
• Sơ tuyển than bán thủ công: Công nghệ sàng tuyển tại chỗ chưa khép kín hoàn toàn, gây ra hiện tượng bụi cục bộ vượt chuẩn tại các bun-ke cấp liệu.

Định hướng nâng cấp công nghệ

• Ứng dụng mạng lưới cảm biến IoT: Triển khai lắp đặt hệ thống cảm biến quang học đo bụi $PM_{2.5}, PM_{10}$ và điện hóa đo khí độc $CO, NO_2, SO_2$ truyền dữ liệu liên tục 24/7 về trung tâm giám sát môi trường mỏ.
• Nghiên cứu cải tạo đất bãi thải bằng chế phẩm vi sinh: Bổ sung mùn hữu cơ và vi sinh vật cố định đạm nhằm phục hồi nhanh độ phì nhiêu của đất trước khi trồng rừng hoàn nguyên.
• Khép kín dây chuyền sàng tuyển: Đầu tư nhà sàng kín kết hợp hệ thống hút lọc bụi túi vải rung giũ khí nén, thu hồi triệt để bụi than thương phẩm.

---

Đối tượng hưởng lợi

                   CÁC NHÓM ĐỐI TƯỢNG HƯỞNG LỢI TỪ DỰ ÁN

• Sinh viên, học viên ngành Môi trường/Khai khoáng: Tiếp cận quy trình lấy mẫu chuẩn hóa theo TCVN, phương pháp xử lý số liệu đối chứng và mô hình tính toán tải lượng ô nhiễm từ máy móc khai thác mỏ.
• Kỹ sư vận hành và Doanh nghiệp khai thác: Sở hữu tài liệu hướng dẫn kỹ thuật chi tiết về thiết kế bãi thải an toàn, quy trình phun sương dập bụi, tối ưu hóa cung đường vận chuyển để giảm hao hụt tài nguyên và đáp ứng các tiêu chuẩn thanh tra môi trường.
• Cơ quan quản lý Nhà nước (Sở TN&MT Thái Nguyên): Có cơ sở dữ liệu nền khách quan để giám sát hoạt động bảo vệ môi trường của các đơn vị khoáng sản vừa và nhỏ trên địa bàn huyện Phú Lương.
• Cộng đồng dân cư địa phương: Khoảng 30 hộ dân tiếp giáp khu mỏ được hưởng lợi trực tiếp từ việc giảm thiểu nồng độ bụi phát tán, tiếng ồn và nguy cơ sạt lở bãi thải.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Điều kiện kỹ thuật bắt buộc để triển khai hệ thống dập bụi mỏ than là gì?

Cần trang bị tối thiểu xe bồn tưới đường dung tích $\ge 5\ m^3$ có gắn giàn phun áp lực cao phía sau và súng phun cao áp phía trước, nguồn cấp nước tưới đã qua ao lắng sơ bộ đạt chuẩn $QCVN\ 40:2011/BTNMT$, và hệ thống vòi phun sương tự động bao quanh bun-ke rót than với áp lực phun $\ge 3\text{ bar}$.

2. Giới hạn quy mô mỏ than Bá Sơn ảnh hưởng như thế nào đến khả năng nhân rộng giải pháp?

Mô hình giải pháp được thiết kế tối ưu cho các mỏ than quy mô vừa và nhỏ (công suất $30.000 - 100.000\text{ tấn/năm}$) với chi phí đầu tư vừa phải, khả năng thu hồi vốn nhanh thông qua giảm thiểu thất thoát than bùn và than cám mịn trong quá trình sàng tuyển.

3. Phương pháp nổ mìn vi sai giảm thiểu ô nhiễm không khí theo cơ chế nào?

Kíp vi sai chia lượng thuốc nổ thành nhiều khối nhỏ nổ cách nhau vài phần nghìn giây (mili-giây), làm thay đổi trường ứng suất trong khối đá, tối ưu hóa năng lượng đập vỡ, giảm hiện tượng tán nhỏ đất đá thành bụi mịn và triệt tiêu đáng kể sóng chấn động cũng như nồng độ khí $CO_2, CO, NO_x$ dư thừa.

4. Quy trình bảo dưỡng định kỳ các thiết bị giảm thanh, lọc bụi tại mỏ?

Máy nén khí, quạt thông gió cục bộ cần được vệ sinh cánh quạt và thay dầu bôi trơn định kỳ $500\text{ giờ}$ vận hành; Bệ móng giảm chấn bê tông cần kiểm tra vết nứt 3 tháng/lần; Vòi phun sương và lưới lọc rác cần súc rửa cặn lắng mỗi tuần một lần.

5. Dự toán ngân sách và thời gian thu hồi vốn cho các hạng mục BVMT?

Tổng kinh phí triển khai toàn bộ gói giải pháp tại mỏ Bá Sơn ước tính khoảng 650 triệu đồng. Thời gian hoàn vốn gián tiếp từ $2,5 - 3\text{ năm}$ nhờ cắt giảm chi phí đền bù ô nhiễm mùa vụ cho nông nghiệp lân cận, thu hồi $1,5 - 2%$ lượng than mịn thất thoát và tránh các mức xử phạt vi phạm hành chính môi trường theo Nghị định $155/2016/NĐ-CP$.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Lục Văn Cương dưới sự hướng dẫn của TS. Trần Thị Phả đã thực hiện đánh giá toàn diện hiện trạng chất lượng không khí tại Mỏ than Bá Sơn, xã Sơn Cẩm, huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên. Nghiên cứu đã hoàn thành xuất sắc các nội dung:

• Xác lập bức tranh hiện trạng môi trường không khí mỏ than: Nhìn chung các chỉ tiêu vi khí hậu, nồng độ khí độc hại ($CO, SO_2, NO_2$) và độ ồn, độ rung cơ bản nằm trong giới hạn cho phép của Tiêu chuẩn Vệ sinh Lao động $3733/2002/QĐ-BYT$ và $QCVN\ 24, 27:2016/BYT$. Tuy nhiên, ô nhiễm bụi ($TSP$) tại các công đoạn sàng tuyển và bãi than vẫn là điểm nóng cần xử lý dứt điểm (vượt chuẩn cục bộ từ $1,04 - 2,86\text{ lần}$).
• Chứng minh tính ổn định của các thông số môi trường qua 2 năm liên tiếp (2016 – 2017), đồng thời lượng hóa chi tiết tải lượng phát thải từ nhiên liệu diesel và khí nổ mìn.
• Đề xuất hệ thống giải pháp đồng bộ từ công nghệ nổ mìn vi sai, tối ưu hóa tuyến vận tải, hoàn thiện đê an toàn bãi thải đến phủ xanh hoàn nguyên sinh học.

Đề tài là tài liệu kỹ thuật có giá trị ứng dụng thực tiễn cao, đóng góp thiết thực cho công tác quản trị môi trường bền vững trong ngành khai thác khoáng sản than tại địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Môi trƣờng cần thiết cho sự sinh trƣởng và phát triển của con ngƣời cũng nhƣ tất cả các loài sinh vật trên trái đất, môi trƣờng có nhiều chức năng quan trọng khác nhau đối với sự sống trên trái đất. Ngày nay cùng với sự phát triển của kinh tế, khoa học kỹ thuật thì vấn đề môi trƣờng ngày càng đƣợc quan tâm nhiều hơn. Điều này rất cần thiết vì để đáp ứng đƣợc sự phát triển bền vững mà hội nghị Rio-92 đƣa ra thì việc phát triển kinh tế phải gắn liền với bảo vệ môi trƣờng.

Việt Nam chúng ta trong những năm gần đây môi trƣờng đƣợc quan tâm nhiều hơn, bên cạnh những thành tựu đạt đƣợc về mặt kinh tế thì các hoạt động công nghiệp hóa cũng tác động xấu đến môi trƣờng. Đất, nƣớc không khí. Do đó việc giám sát đánh giá chất lƣợng môi trƣờng tại khu công nghiệp nói chung và các công ty sản xuất nói riêng, phải đƣợc quan tâm và tiến hành với các hoạt động sản xuất để khắc phục và phát hiện những ảnh hƣởng xấu đến môi trƣờng, trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế đồng hành với xây dựng đất nƣớc nhƣng sự tăng trƣởng kinh tế mạnh mẽ thƣờng dẫn đến cạn kiệt tài nguyên thiên nhiên gây ra những hậu quả nguy hại đến môi trƣờng. Trong số những nguồn thải có nguy cơ gây ô nhiễm môi trƣờng đất, nƣớc, không khí phải kể đến ngành công nghiệp sản xuất than.

Nƣớc ta có nhiễu mỏ khai thác than trong đó có đơn vị thuốc tập đoàn than khoáng sản Việt Nam và nhiều cơ sở sản xuất than khác của nhà nƣớc đang hoạt động hằng ngày thải ra môi trƣờng một lƣợng lớn các chất thải ở dạng rắn, lỏng, khí ảnh hƣởng đến môi trƣờng và gây ảnh hƣởng tới sức khỏe con ngƣời mà trực tiếp là các công nhân làm việc trong các hầm lò, nhà máy. Do đó cần có biện pháp quản lý môi trƣờng từ các cơ quan, đơn vị chức năng cũng với ý thức doanh nghiệp nhằm chế những tác động tiêu cực đến môi trƣờng. Với xu thế phát triển chung cùng đất nƣớc, Thái Nguyên là một tỉnh có ngành công nghiệp than phát triển mạnh mẽ và tập trung rất nhiều mỏ than có trữ n 2 lƣợng lớn và có nhiều doanh nghiệp đang hoạt động khai thác, trong đó có mỏ than Bá Sơn thuộc công ty cổ phần xây dựng và khai thác than Thái Nguyên đang hoạt động sản xuất kinh doanh than, sự hoạt động của mỏ góp phần cho sự phát triển của tỉnh Thái Nguyên nói chung và tạo công ăn việc làm cho ngƣời dân. Tuy nhiên thực tế cho thấy trong quá trình sản xuất của mỏ, lƣợng chất thải thải ra môi trƣờng một lƣợng không nhỏ bao gồm các chất có thể gây ô nhiễm môi trƣờng và gây ảnh hƣởng đến sức khỏe con ngƣời.

Để đánh giá hiện trạng môi trƣờng của mỏ than, cần phải lấy mẫu và phân tích so sánh với QCVN, TCVN để đƣa ra các kết luận khách quan về hiện trạng môi trƣờng thực tế đang diễn ra tại mỏ than. Xuất phát từ thực tế trên, đƣợc sự nhất trí của ban chủ nhiệm khoa và dƣới sự hƣớng dẫn của thầy giáo TS Trần Thị Phả em tiến hành thực hiện đề tài: “ Đánh giá hiện trạng môi trường không khí tại mỏ than Bá Sơn, xã Sơn Cẩm, huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên”. Mục tiêu của đề tài 1. Mục tiêu chung - Đánh giá đƣợc ảnh hƣởng của hoạt động khai thác than tại mỏ than Bá Sơn đến môi trƣờng trên địa bàn xã Sơn Cẩm, huyện Phú Lƣơng, tỉnh Thái Nguyên từ đó đề xuất các biện pháp giảm thiểu ô nhiễm môi trƣờng không khí phù hợp nhằm bảo vệ môi trƣờng từ hoạt động khai thác than ở mỏ này.

Mục tiêu cụ thể - Đặc điểm, tình hình sản xuất của mỏ than Bá Sơn. - Đánh giá hiện trạng môi trƣờng không khí tại mỏ than và công tác quản lý môi trƣờng. - Đề xuất các biện pháp giảm thiểu ô nhiễm không khí tại mỏ than. Ý nghĩa của đề tài 1.

Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu khoa học - Vận dụng và phát huy đƣợc các kiến thức đã đƣợc học tập và nghiên cứu. - Nâng cao nhận thức, kỹ năng và rút kinh nghiệm thực tế phục vụ cho công tác sau này. - Bổ sung tƣ liệu cho học tập sau này. - Tích lũy kinh nghiệm cho công việc sau khi ra trƣờng.

Ý nghĩa trong thực tế - Đƣa ra đƣợc các đánh giá chung nhất về chất lƣợng môi trƣờng không khí, giúp cho cơ quan quản lý nhà nƣớc về môi trƣờng có biện pháp thích hợp bảo vệ môi trƣờng. - Tạo số liệu làm cơ sở cho công tác lập kế hoạch xây dựng chính sách bảo vệ môi trƣờng. - Nâng cao nhận thức, tuyên truyền và giáo dục về bảo vệ môi trƣờng cho mọi cộng đồng dân cƣ, cơ sở sản xuất kinh doanh. n 4 Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2.

Cơ sở khoa học Một số khái niệm cơ bản * Khái niệm về môi trƣờng:“Môi trƣờng là hệ thống các yếu tố vật chất tự nhiên và nhân tạo có tác động đối với sự tồn tại và phát triển của con ngƣời và sinh vật. * Khái niệm về ô nhiễm môi trƣờng: Ô nhiễm môi trƣờng là sự biến đổi của các thành phần môi trƣờng không phù hợp với quy chuẩn kỹ thuật môi trƣờng và tiêu chuẩn môi trƣờng gây ảnh hƣởng xấu đến con ngƣời và sinh vật[8]. * Khái niệm về ô nhiễm môi trƣờng không khí: Ô nhiễm không khí là sự có mặt một chất lạ hoặc một sự biến đổi quan trọng trong thành phần không khí, làm cho không khí không sạch hoặc gây ra sự toả mùi, có mùi khó chịu, giảm tầm nhìn xa do bụi[7]. * Hoạt động bảo vệ môi trƣờng: Hoạt động bảo vệ môi trýờng là hoạt động giữ gìn, phòng ngừa, hạn chế các tác động xấu đến môi trƣờng, ứng phó sự cố môi trƣờng, khắc phục ô nhiễm, suy thoái, cải thiện, phục hồi môi trƣờng, khai thác, sử dụng hợp lý tài nguyên thiên nhiên nhằm giữ môi trƣờng trong lành môi trýờng trong lành[8].

* Khái niệm tiêu chuẩn môi trƣờng: Tiêu chuẩn môi trƣờng là mức giới hạn của các thông số về chất lƣợng môi trƣờng xung quanh, hàm lƣợng của chất gây ô nhiễm trong chất thải, các yêu cầu kỹ thuật và quản lý đƣợc các cơ quan nhà nƣớc và các tổ chức công bố dƣới dạng vãn bản tự nguyện áp dụng để bảo vệ môi trƣờng[8]. * Quy chuẩn kỹ thuật môi trýờng: Quy chuẩn kỹ thuật môi trýờng là mức giới hạn của các thông số về chất lýợng môi trƣờnng xung quanh, hàm lƣợng của các chất ô nhiễm có trong chất thải, các yêu cầu kỹ thuật và quản lý của cơ quan nhà nƣớc có thẩm quyền ban hành dƣới dạng vãn bản bắt buộc để bảo vệ môi trƣờng[8]. Cơ sở pháp lý - Luật bảo vệ môi trƣờng 2014 số 55/2014/QH13 đƣợc Quốc Hội nƣớc cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XIII, kỳ họp thứ 7, thông qua ngày 23/6/2014 và có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2015. - Luật khoáng sản Việt Nam số 60/2010/QH12 đƣợc Quốc Hội ban hành ngày 17/11/2010.

- Nghị định số 19/2015/NĐ-CP của Chính Phủ:Quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật bảo vệ môi trƣờng. - Nghị định 142/2013/NĐ-CP của Chính phủ:Quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trƣờng. - Nghị định số 15/2012/NĐ-CP của Chính phủ:Quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật khoáng sản. - Nghị định số 29/2011/NĐ-CP ngày 18/4/2011 quy định về đánh giá môi trƣờng chiến lƣợc, đánh giá tác động môi trƣờng, cam kết bảo vệ môi trƣờng.

- Nghị định số 59/2007/NĐ-CP ngày 09/04/2007 của Chính Phủ về quản lý chất thải rắn. - Nghị định số 74/2011/NĐ-CP ngày 25/08/2011 của Chính phủ về phí bảo vệ môi trƣờng với hoạt động khai thác khoáng sản. - Thông tƣ số 38/2015/TT-BTNMT về cải tạo, phục hồi môi trƣờng trong hoạt động khai thác khoáng sản. - Thông tƣ số 34/2009/TT-BTNMT ngày 31 tháng 12 năm 2009 của Bộ Tài Nguyên và Môi trƣờng về việc quy định về lập, phê duyệt, kiểm tra, xác nhận dự án cải tạo, phục hồi môi trƣờng và ký quỹ cải tạo, phục hồi môi trƣờng đối với hoạt động khai thác khoáng sản.

- Thông tƣ số 20/2009/TT-BCT ngày 07 tháng 07 năm 2009 của Bộ Công Thƣơng quy định quy chuẩn quốc gia về an toàn trong khai thác mỏ lộ thiên. - Quyết định số 22/2006/QĐ-BTNMT ngày 18 tháng 12 năm 2006 v/v bắt buộc áp dụng tiêu chuẩn Việt Nam về môi trƣờng. - Quyết định số 16/2008/QĐ-BTNMT ngày 21/12/2008 về việc ban hành quy chuẩn quốc gia về môi trƣờng. n 6 - Tiêu chuẩn Việt Nam về môi trƣờng của Bộ Khoa Học Công nghệ và Môi trƣờng.

+ QCVN 05:2013/BTNMT Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lýợng không khí xung quanh. + QCVN 26:2010/BTNMT - Quy chuẩn tiếng ồn. + TCVN 5326:2008 - Kỹ thuật khai thác mỏ lộ thiên. Cơ sở thực tiễn 2.

Tình hình khai thác và tiêu thụ than trên thế giới * Khai thác than.030 triệu tấn than đƣợc khai thác, con số này đã tăng 38% trong vòng 20 năm qua. Sản lƣợng khai thác tăng nhanh nhất ở châu Á, trong khi đó châu Âu khai thác với tốc độ giảm dần. Các nƣớc khai thác nhiều nhất không tập trung trên một châu lục mà nằm rải rác trên thế giới, năm nƣớc khai thác lớn nhất hiện nay là: Trung Quốc, Mỹ, Ấn Độ, Úc và Nam Phi. Hầu hết các nƣớc khai thác than cho nhu cầu tiêu dùng nội địa, chỉ có khoảng 18% than cứng dành cho thị trƣờng xuất khẩu.

Lƣợng than khai thác đƣợc dự báo tới năm 2030 vào khoảng 7 tỷ tấn, với Trung Quốc chiếm khoảng hơn một nửa sản lƣợng [3]. Bảng thống kê về sản xuất than theo quốc gia (triệu tấn) Năm Năm Năm Năm Năm Năm Tỉ lệ Dự trữ Quốc gia 2004 2005 2006 2007 2008 2009 (%) năm Trung quốc 17745 1992,2 1992,3 2380,0 238,0 2782,0 42,5 41 Mĩ 41 5187,6 1026,5 1053,6 1040,2 1062,8 18 224 EU 683 628,4 608,0 595,5 593,4 587,7 5,2 51 Ấn độ 638 828,4 428,4 447,3 478,4 512,7 5,8 114 Úc 351,5 628,4 387,8 385,3 399,0 401,5 6,6 190 Nga 276,7 281,7 298,5 309,2 314,2 326,5 7,3 480 Inđônêxia 114,3 132,4 146,9 195,0 217,4 229,5 5,2 19 Đức 204,9 207,8 202,8 197,2 201,9 192,4 3,2 35 Nam phi 237 243,4 244,4 244,8 247,7 250,4 6,2 121 Tổng 20291,4 10130. 3 5335,6 5807,9 3730,2 6345,5 100,0 1275 Nguồn:năng lượng than thế giới. n 7 * Tiêu thụ than.

Toàn thế giới hiện tiêu thụ khoảng 4 tỷ tấn than hàng năm. Một số ngành sử dụng than làm nguyên liệu đầu vào nhƣ: Sản xuất điện, thép, kim loại, xi măng và các loại chất đốt hóa lỏng.